# verses

text:
Eta bihotz-barrua ezagutzen duen Jainkoak <f>ⓜ</f> onartzen dituela azaldu du, haiei ere guri bezala Espiritu Santua emanez.


text:
Haien eta gure artean inolako bereizketarik <f>ⓝ</f> egin gabe, garbi egin ditu haien bihotzak fedearen bidez.


text:
Horrela, bada, zergatik tentatzen duzue orain Jainkoa <f>[4]</f>, gure gurasoek eta guk ere ezin eraman izan dugun uztarria ikasle horiei leporatzen saiatuz? <f>ⓐ</f>


text:
Ez horixe! Uste dugu Jesus Jaunaren onginahiari esker <f>ⓑ</f> salbatzen gaituela Jainkoak, bai gu eta bai jentilak».


text:
<pb/>Biltzar guztia isildu egin zen Paulori eta Bernaberi entzuteko, eta hauek Jainkoak beraien bitartez jentilen artean egindako mirari eta egintza harrigarriak kontatu zituzten. <f>ⓒ</f>


text:
Simonek <f>[6]</f> azaldu digu, nola hasiera-hasieratik Jainkoak jentilen artetik beretzat herri bat <f>ⓔ</f> aukeratu nahi izan duen.


text:
<pb/><t> <i>«Ondoren, itzuli egingo naiz</i> </t><t> <i>eta Daviden etxola eroria</i> </t><t> <i>berreraikiko dut;</i> </t><t> <i>horma hondatuak</i> </t><t> <i>berreraikiko dizkiot,</i> </t><t> <i>eta zutik jarriko dut berriro;</i> <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t> <i>gainerako gizakiek</i> </t><t> <i>Jauna bila dezaten,</i> </t><t> <i>nireak diren</i> <f>[8]</f> <i>nazio guztiek.</i> </t><t> <i>Hala diot nik, Jaunak,</i> </t><t> <i>hori guztia</i> </t>


text:
<pb/>«Beraz, ene iritziz, ez zaie alferreko oztoporik ezarri behar <f>ⓗ</f> Jainkoarengana bihurtzen diren jentilei.


text:
Aski dugu hauxe eskatuz idaztea: ez dezatela jan sasijainkoei eskainitako haragirik, utz ditzatela legearen kontrako sexu-harremanak eta ez dezatela jan odolustu gabeko abererik, ezta odolik ere <f>[10]</f>. <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, juduek aspalditik irakurtzen eta azaltzen dute Moisesen legea <f>[11]</f> larunbatero herri guztietako sinagogetan <f>ⓙ</f>».


text:
<pb/>Orduan, apostoluek <f>ⓚ</f> eta arduradunek, eliz elkarte osoarekin bat, beren arteko batzuk hautatu eta Paulo eta Bernaberekin Antiokiara bidaltzea erabaki zuten. Judas Barsaba eta Silas <f>[12]</f> hautatu zituzten, senideen artean itzal handiko gizonak biak,


text:
eta gutun hau eman zieten eramateko: <pb/>«Anaia apostoluek eta arduradunek <f>[13]</f> Antiokiako, Siriako eta Ziliziako jentil-herrietako senideoi, agur! <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>«Gutakoren batzuek <f>ⓜ</f>, guk agindu gabe, beren esanez kezkatu eta nahastu zaituztela jakin dugu.


text:
Horregatik, ordezkari batzuk hautatzea erabaki dugu aho batez, eta zuengana bidaltzea Bernabe eta Paulo geure senide maiteekin,


text:
Hau da Espiritu Santuak eta guk <f>ⓐ</f> erabaki duguna: zuei zamarik ez ezartzea, behar-beharrezko diren hauek izan ezik:


text:
ez dezazuela jan sasijainkoei eskainitako haragirik, ezta odolik nahiz odolustu gabeko abererik ere, eta utz ditzazuela legearen kontrako sexu-harremanak <f>[14]</f>. Ongi egingo duzue horrelakoetatik alde egiten baduzue. Ondo izan!»


text:
Judas eta Silasek <f>ⓒ</f>, profeta <f>[15]</f> baitziren, luze eta zabal hitz egin zuten senideekin, hauek adoretuz eta gogoberotuz.


text:
Paulo eta Bernabe, berriz, Antiokian gelditu ziren, beste askorekin batera Jaunaren mezuaren <f>ⓓ</f> berri ona irakasten eta azaltzen.


text:
<pb/>Handik aldi batera, Paulok esan zion Bernaberi: «Goazen berriro Jaunaren mezua aldarrikatu genuen hiri haietara, senideak nola dauden ikustera». <f>ⓔ</f>


text:
Baina Paulok, Panfilian alde egin <f>ⓖ</f> eta lanean lagundu ez zien gizona berriro berekin hartzea ez zuen ongi ikusten.


text:
Biziki haserretu ziren biak, eta nor bere aldetik joan zen. Bernabek Markos hartu zuen eta Ziprera atera zen itsasoz;


text:
Paulok, aldiz, Silas <f>[18]</f> aukeratu zuen eta, senideek Jaunaren onginahiari gomendatu <f>ⓗ</f> ziotelarik, atera egin zen.


text:
<pb/>Paulo Derbera heldu zen eta gero Listrara. Han Timoteo <f>[1]</f> izeneko ikasle bat aurkitu zuen; ama judua zuen eta kristaua; aita, berriz, greziarra. <f>ⓙ</f>


text:
Paulok, berekin eraman <f>ⓛ</f> nahi zuelarik, erdaindu egin zuen inguru haietako juduengatik, denek baitzekiten aita greziarra zuela.


text:
Igarotzen ziren hirietan, Jerusalemgo apostoluen eta arduradunen erabakiak <f>[2]</f> <f>ⓜ</f> ematen zizkieten jakitera, bete zitzaten.


text:
<pb/>Gero, Paulo eta Silas Frigia eta Galazia eskualdeetan barrena joan ziren, Espiritu Santuak eragotzi egin baitzien Asia probintzian mezua zabaltzea. <f>ⓐ</f> <f>ⓑ</f>


text:
Misiako mugara iritsi zirenean, Bitiniarantz <f>[4]</f> jo nahi izan zuten, baina Jesusen Espirituak ez zien utzi.


text:
Gauean Paulok ikuskari bat <f>ⓓ</f> izan zuen: mazedoniar bat azaldu zitzaion, zutik, erreguka: «Zatoz Mazedoniara <f>[6]</f> eta lagun iezaguzu!»


text:
<pb/>Paulok ikuskari hau izan eta berehala, Mazedoniarantz ateratzeko prestatu ginen <f>[7]</f>, ziur baikeunden Jainkoak deitzen zigula haiei berri ona ematera <f>ⓔ</f>.


text:
<pb/>Troaden ontzia hartu eta Samotraziara joan ginen zuzenean. Biharamunean Neapolisera <f>[8]</f> iritsi ginen,


text:
eta handik Filipora; Filipo <f>ⓕ</f> Mazedonia eskualdeko hiri nagusietako bat da, erromatar kolonia. Hiri honetan eman genituen egun batzuk.


text:
<pb/>Larunbatean, hiritik kanpora atera eta ibai ondora joan ginen, han juduen otoizleku bat zegoela uste baikenuen. Bertan eseri eta bilduak ziren emakumeei hitz egiten hasi ginen.


text:
Bazen entzuleen artean Lidia izeneko emakume bat, izatez Tiatirakoa, purpurazko oihalen saleroslea; Israelen Jainkoa gurtzen zuen <f>ⓖ</f>. Jaunak barrutik eragin zion <f>[9]</f>, Pauloren hitzak gogoz onar zitzan.


text:
Eta, bera eta beraren familia guztia <f>ⓗ</f> bataiatu zirelarik, erregu hau egin zigun: «Jaunarengan egiaz sinesten dudala irizten badiozue, hartzazue ostatu, arren, nire etxean». Eta bere eskaintza onartzera behartu gintuen.


text:
<pb/>Otoizlekura gindoazen batean, neskatxa bat atera zitzaigun bidera: geroa igartzeko ahalmena ematen zion espiritu batek <f>[10]</f> <f>ⓘ</f> hartua zen, eta bere igarpenen bidez irabazi ederra ematen zien nagusiei.


text:
Neskatxa Pauloren eta gure atzetik zetorren, deiadarka: «Gizon hauek goi-goiko Jainkoaren zerbitzariak dira, eta salbamen-bidea iragartzen dizuete». <f>ⓙ</f>


text:
Egun askotan egin zuen gauza bera, eta azkenean Paulok, gogaiturik, espirituari aurre egin zion, esanez: «Jesu Kristoren izenean, atera <f>ⓚ</f> hadi emakume honengandik». Eta atera egin zen bat-batean.


text:
<pb/>Neskatxaren nagusiek, beren irabazpidea bukatzen zitzaiela ikustean, Paulori eta Silasi eskua bota eta hiriko plazara eraman zituzten agintariengana,


text:
eta epaileen aurrean salatu, esanez: «Gizon hauek gure herria asaldatzen ari dira: juduak dira, <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Jendea haien aurka altxatu zen, eta epaileek jantziak kendu eta zigorkatzeko <f>ⓜ</f> agindu zuten.


text:
<pb/>Gauerdi aldera, Paulo eta Silas otoitzean <f>ⓝ</f> ari ziren, Jainkoari gorespenak kantatzen; beste presoak entzuten zeuden.


text:
Bat-batean, hain lurrikara gogorra izan zen, non kartzelaren oinarriei ere dar-dar eragin baitzien. Eta kolpetik ate guztiak zabaldu ziren eta denen kateak askatu. <f>ⓐ</f>


text:
Esnatu zen kartzelazaina eta, espetxeko ateak zabalik ikustean, ezpata atera zuen bere burua hiltzeko <f>[11]</f>, presoek ihes egin zutelakoan.


text:
<pb/>Kartzelazainak argia eskatu zuen eta, arrapaladan barrura sarturik, Pauloren eta Silasen oinetan ahuspeztu zen, beldurrez dar-dar.


text:
<pb/>Haiek erantzun zioten: <pb/>—Sinetsi <f>ⓒ</f> Jesus Jaunarengan, eta zu eta zure etxekoak <f>[12]</f> salbatuko zarete.


text:
Gau-ordu hartan bertan, kartzelazainak berekin eraman eta zauriak garbitu zizkien, eta berehala bataiatu <f>ⓔ</f> zen beretar guztiekin batera.


text:
Ondoren, bere etxera igoarazi zituen, jatekoa atera eta famili festa egin zuten, Jainkoarengan sinetsi zutelako.


text:
<pb/>Eguna argitu zuenean, epaileek guardiak bidali zituzten, kartzelazainari esatera: <pb/>—Aska itzazu gizon horiek.


text:
<pb/>Kartzelazainak Paulori berri eman zion, esanez: <pb/>—Epaileek zuek askatzeko esan dute. Atera, bada, eta zoazte bakean.


text:
<pb/>Baina Paulok guardiei esan zien: <pb/>—Gu, Erromako hiritar <f>[13]</f> izanik, epaitu gabe denen aurrean zigorkatu eta kartzelan sartu gaituzte, eta orain ezkutuan nahi gaituztela atera? Ez horixe! Datozela beraiek gu ateratzera!


text:
<pb/>Guardiek epaileei jakinarazi zieten erantzuna; haiek, Erromako hiritar zirela entzutean, izutu egin ziren


text:
<pb/>Kartzelatik irtetean, Paulo eta Silas Lidiaren etxera joan ziren. Eta senideak ikusi eta adoretu <f>ⓕ</f> ondoren, alde egin zuten.


text:
<pb/>Anfipolisen eta Apolonian barrena, Paulo eta Silas Tesalonikara <f>[1]</f> <f>ⓖ</f> iritsi ziren; han juduek sinagoga zuten.


text:
Paulok, ohi zuenez, haiengana joan <f>ⓗ</f> eta hiru larunbatez jardun zuen beraiekin eztabaidan. Liburu Santuak oinarri harturik,


text:
Mesiasek sufritu eta hildakoen artetik piztu egin behar <f>ⓘ</f> zuela azaltzen eta frogatzen zien. Eta esaten zien: «Nik hots egiten dizuedan Jesus hauxe da Mesias».


text:
<pb/>Judu batzuek sinetsi egin zuten eta Paulo eta Silasekin elkartu ziren; Israelen Jainkoa gurtzen zuten <f>ⓙ</f> jentil askok eta emakume handikietako mordoxka batek ere gauza bera egin zuen.


text:
Baina juduek, ikusezinez, alfer-gaizto batzuk bildu zituzten eta, jendartean iskanbilak sorraraziz, herria nahastu zuten. Gero, Jasonen etxera oldartu ziren, Pauloren eta Silasen bila, herriko batzarraren aurrera eramateko asmotan. <f>ⓚ</f>


text:
Aurkitu ez zituztelarik, Jason eta beste zenbait senide hiriko agintarien aurrera <f>ⓛ</f> eraman zituzten arrastaka, eta oihuka zioten: «Mundu guztia nahastu duten horiek bertaraino iritsi zaizkigu,


text:
eta Jasonek etxean hartu ditu. Hauek guztiok enperadorearen aginduen aurka <f>ⓜ</f> ari dira, badela beste errege bat esanez, Jesus alegia».


text:
<pb/>Senideek <f>ⓝ</f> Paulo eta Silas Bereara <f>[2]</f> bidali zituzten berehala, gauez. Iritsi zirenean, juduen sinagogara joan ziren.


text:
Bereako juduek, Tesalonikakoak baino jatorragoak izaki eta, gogo biziz hartu zuten mezua <f>ⓐ</f>; egunero aztertu ohi zituzten Liburu Santuak, gauzak hala ote ziren ikusteko.


text:
Haietako askok sinetsi zuten <f>ⓑ</f>, baita jentilen arteko emakume handiki eta gizonezko mordoxka batek ere.


text:
<pb/>Baina Tesalonikako juduak <f>ⓒ</f>, Paulok Berean ere Jainkoaren hitza iragartzen ziharduela jakitean, hara joan ziren, hango jendea ere asaldatu eta nahastera.


text:
Horregatik, senideek itsasaldera aterarazi zuten Paulo berehala; Timoteo <f>ⓓ</f> eta Silas Berean gelditu ziren.


text:
Paulori laguntzera joan zirenek Atenaseraino eraman zuten eta, itzultzean, Timoteo eta Silasentzat mandatu hau ekarri zuten: ahalik lasterren bil zitezela Paulorekin.


text:
<pb/>Atenasen Timoteo eta Silasen zain zegoela, Paulori barrua sumintzen zion hiria idoloz betea ikusteak.


text:
Beraz, juduei eta Israelen Jainkoa gurtzen zuten jentilei <f>[3]</f> <f>ⓔ</f> sinagogan hitz egiten zien, eta egunero jardun ohi zuen plaza nagusian, bertan gertatzen zirenekin eztabaidan.


text:
Zenbait filosofo epikureo eta estoikok ere jardun ohi zuen harekin eztabaidan. Batzuek zioten: «Zer ote dio berritsu honek?» Beste batzuek, berriz: «Jainko arrotzen predikari <f>[4]</f> dirudi». <pb/>Izan ere, Jesusen eta piztueraren berri ematen zien Paulok.


text:
Hartu zuten, bada, berekin eta, Areopagora <f>[5]</f> eramanik, honela galdetu zioten: «Jakin al daiteke zer den irakasten duzun doktrina berri hori?


text:
<pb/>(Izan ere, atenastar guztiek eta han bizi ziren kanpotarrek azken berrikeriak entzun eta kontatuz eman ohi zuten beren denbora guztia).


text:
<pb/>Paulo honela mintzatu zen <f>[6]</f>, Areopago erdian zutik: «Atenastarrok, edonola ere, guztiz erlijiozale zaretela ikusten dut.


text:
Hortik zehar zuen jainko-oroitarriei begira nenbilela, aldare bat aurkitu dut idazkun honekin: “Jainko ezezagunari” <f>[7]</f>. Horra, bada: zuek ezagutu gabe gurtzen duzuena, horixe iragartzen dizuet nik.


text:
Mundua eta munduko guztia egin duen Jainkoa zeru-lurren Jauna da eta ez da giza eskuz egindako tenpluetan bizi; <f>ⓕ</f>


text:
ez dute giza eskuek zerbitzatzen ere, ez baitu ezeren beharrik, bera baita denei bizia eta arnasa eta gainerako guztia ematen dizkiena. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>«Gizon bakar batengandik <f>[8]</f> sorrarazi zituen Jainkoak nazio guztiak, lur zabal osoan bizi zitezen, bakoitzari bere garai eta lur-mugak <f>ⓗ</f> ezarriz.


text:
Eta hau guztia, Jainkoa bila zezaten <f>ⓘ</f>, ea itsumustuka bederen aurkitzen zuten; izan ere, ez dago guretako bakoitzarengandik urruti,


text:
zeren harengan bizi baikara eta harengan mugitzen, eta izan ere harengan baikara; hori bera esan dute zuen olerkari batzuek ere: “Haren jatorrikoak gara” <f>[9]</f>. <f>ⓙ</f>


text:
Beraz, Jainkoaren jatorrikoak bagara, ez genezake pentsa Jainkoa giza trebetasunak eta irudimenak landutako urre, zilar edo harrizko irudien antzeko denik. <f>ⓚ</f>


text:
Baina Jainkoak ez du kontuan hartu nahi izan gizakien iraganaldia, ezjakinean bizi izan zireneko garaia <f>ⓛ</f>, eta bihozberritzeko agintzen die orain guztiei edonon.


text:
Erabakia baitu mundua justiziaz epaituko duen eguna, eta horretarako ezarri duen gizonaren bidez epaituko ere, berau hildakoen artetik piztuz denei ziur erakutsi dien bezala». <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>«Hildakoen piztuera» <f>[10]</f> aipatzen zuela entzutean, batzuk barrez hasi zitzaizkion; beste batzuek, berriz, esan zioten: «Beste batean entzungo dizugu horretaz».


text:
Alabaina, batzuk elkartu zitzaizkion eta sinetsi egin zuten <f>ⓝ</f>; haien artean, Dionisio Areopagokoa <f>[12]</f>, Damaris izeneko emakume bat eta beste zenbait.


text:
Han Akila zeritzan judua, izatez Pontokoa, eta Priszila haren emaztea aurkitu zituen. Italiatik etorri berriak ziren, Klaudio <f>[2]</f> enperadoreak agindua baitzuen judu guztiek Erromatik alde egin zezatela. Paulo haiekin harremanetan jarri zen


text:
eta, ogibide bera zutenez —oihal-etxolagileak ziren—, haiekin gelditu zen bizitzen eta lanean. <f>ⓐ</f>


text:
Larunbatero hitz egiten zuen Paulok sinagogan, eta bai juduak, bai greziarrak, sinesmenera ekartzen saiatzen zen. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Silas eta Timoteo <f>ⓒ</f> Mazedoniatik etorri zirenean, Paulok mezuaren predikuari eman zion erabat, Jesus zela Mesias juduen aurrean aitortuz.


text:
Baina juduek kontra <f>ⓓ</f> egiten baitzioten eta irainka erantzuten, Paulok, jantziak astinduz <f>[3]</f>, esan zien: «Zeuek zarete gerta dakizuekeenaren erantzule bakar; nik ez dut errurik. Aurrerantzean jentilengana joango naiz».


text:
<pb/>Sinagogatik alde egin eta Israelen Jainkoa gurtzen zuen jentil <f>[4]</f> <f>ⓔ</f> baten etxera joan zen; Tizio Zuzen zeritzan eta sinagoga ondoan zuen etxea.


text:
Krispok, sinagogako buruzagiak, eta beronen etxeko guztiek <f>[5]</f> <f>ⓕ</f> Jaunarengan sinetsi zuten; Paulori entzuten zioten beste korintoar askok ere sinetsi eta bataioa hartu zuten.


text:
<pb/>Gau batez, honela esan zion Jaunak Paulori ikuskari batean: «Ez izan beldurrik, <f>ⓖ</f> jarraitu hitz egiten isildu gabe. <f>ⓗ</f>


text:
Ni zurekin nago eta ezin izango dizu inork kalterik egin. Nire herri <f>ⓘ</f> izango den jende asko dut nik hiri honetan».


text:
<pb/>Galion Akaiako kontsulorde <f>[6]</f> zela, judu guztiak batean Pauloren kontra altxatu ziren; auzitegira eraman <f>ⓚ</f>


text:
eta honela salatu zuten: «Honek Jainkoari gure legearen kontrako <f>ⓛ</f> kultua ematera bultzatzen du jendea».


text:
<pb/>Paulo hitz egiten hastera zihoala, esan zien Galionek juduei: «Juduok, oker edo delitu handi bat balitz <f>ⓜ</f>, kasu egingo nizueke behar den bezala.


text:
Baina zuen gorabeherak hitz eta izen batzuei buruzkoak eta zuen lege horri buruzkoak direnez gero, hor konpon zeuek. Nik ez dut arazo horietan epaile izan nahi». <f>ⓝ</f>


text:
Orduan, denek Sostenes sinagogako buruzagiari heldu eta jipoi ederra eman zioten auzitegi aurrean bertan. Galionek ez zien jaramonik egin.


text:
<pb/>Oraindik aldi batean Korinton gelditu zen Paulo. Gero, senideak <f>ⓐ</f> agurtu eta Siriarantz atera zen ontziz Priszila eta Akilarekin. Zenkreasen ilea motz-motz egin zuen, egina zuen botoa <f>[7]</f> betetzeko.


text:
Efesora <f>ⓑ</f> iristean, bere lagunak utzi egin zituen eta, sinagogara joanik, juduekin eztabaidan hasi zen.


text:
baina agurtzean esan zien: «Berriz ere etorriko natzaizue, Jainkoa lagun <f>ⓒ</f>». <pb/>Efesotik ontziz atera


text:
eta Zesarean lehorreratu zen; handik Jerusalemgo eliz elkartea <f>[8]</f> agurtzera igo zen eta gero Antiokiara jaitsi.


text:
<pb/>Antiokian <f>ⓓ</f> denboraldi bat egin ondoren, berriro atera eta Galazian eta Frigian barrena joan zen, ikasle guztiak gogoberotuz.


text:
<pb/>Apolo <f>[9]</f> izeneko judu bat iritsi zen garai hartan Efesora; izatez Alexandriakoa zen, hizlari bikaina eta Liburu Santuetan oso aditua.


text:
Jaunaren bideari <f>ⓔ</f> buruz ongi eskolatua zegoen; kartsuki hitz egiten zuen eta Jesusi zegokiona zehazki irakasten, Joanena beste bataiorik <f>[10]</f> ezagutu ez arren.


text:
Apolo, bada, sinagogan ausarki <f>ⓕ</f> hitz egiten hasi zen. Priszilak eta Akilak entzun ziotenean, berekin hartu zuten eta are xehekiago azaldu zioten Jainkoaren bidea.


text:
Akaiara joateko asmoa zuelarik, senideek animatu egin zuten eta hango ikasleei idatzi zieten, harrera ona egin ziezaiotela. Han, Jainkoaren onginahiari esker, guztiz lagungarri gertatu zitzaien fededunei.


text:
Izan ere, ongi finkaturiko arrazoien bidez egiten zien aurre juduei denen aurrean, Liburu Santuen bidez <f>ⓖ</f> Jesus zela Mesias frogatuz.


text:
<pb/>Apolo Korinton <f>ⓗ</f> zegoela, Paulo Efesora <f>[1]</f> iritsi zen, Asia Txikiko mendialdean barrena. Han ikasle batzuk aurkitu zituen


text:
eta galdetu zien: <pb/>—Hartu al zenuten Espiritu Santua sinetsi zenutenean? <pb/>Haiek erantzun zioten: <pb/>—Espiritu Santua badenik ere ez dugu entzun. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Paulok, berriro: <pb/>—Zein bataio hartu duzue, bada? <pb/>Haiek erantzun: <pb/>—Joanen bataioa <f>[2]</f> <f>ⓙ</f> .


text:
<pb/>Eta Paulok esan zien: <pb/>—Joanek bihozberritzearen ezaugarri zen bataioa ematen zuen, baina herriari beraren ondoren zetorrenagan, Jesusengan alegia, sinesteko esanez. <f>ⓚ</f>


text:
Paulok eskuak ezarri zizkienean, Espiritu Santua etorri zitzaien gainera, eta hizketa arrotzez mintzatzen <f>[3]</f> <f>ⓜ</f> eta profeta gisa hitz egiten hasi ziren.


text:
<pb/>Hiru hilabetetan zehar, sinagogara <f>ⓝ</f> joan zen Paulo eta Jainkoaren erregetzaz ausarki hitz egin zuen, entzuleei sinestarazten saiatuz.


text:
Baina batzuek beren burugogorkeriagatik ez baitzuten sinetsi nahi eta batzarraren aurrean kristau-bideaz gaizki-esaka ari baitziren, Paulok haiengandik alde egin eta ikasleekin talde berezia egin zuen. Egunero irakasten zuen Tirano <f>[4]</f> zelako baten eskolan. <f>ⓐ</f>


text:
Bi urte egin zituen horrela, eta Asia probintziako <f>[5]</f> guztiek, judu nahiz jentil, entzun ahal izan zuten Jaunaren mezua. <f>ⓑ</f>


text:
aski zen hark soinean eramandako musuzapi edo beste jantziren bat gaixoei ezartzea, haiengandik gaitzak uxatzeko eta espiritu gaiztoak botatzeko. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Harat-honat zebiltzan judu exortzista <f>[6]</f> batzuk ere Jesus Jaunaren izenaz baliatzen hasi ziren, espiritu gaiztoak botatzeko. Honela esaten zieten: «Paulok hots egiten duen Jesusen izenean, irteteko agintzen dizuet!» <f>ⓔ</f>


text:
Baina espiritu gaiztoak erantzun zien: «Ezagutzen dut Jesus eta badakit Paulo nor den. Baina nor zarete zuek?» <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Bat-batean, espiritu gaiztodun gizonak gainera oldartu eta menpean hartu zituen denak, eta hain gogor eraso zien, ezen larrugorrian eta zauriturik ihes egin behar izan baitzuten etxe hartatik.


text:
Efesoko bizilagun guztiek, judu eta greziar, izan zuten gertakari honen berri. Beldurrak harturik gelditu ziren denak eta Jesus Jaunaren izena <f>ⓖ</f> handiesten zuten.


text:
eta aztikeriatan ibilitako <f>ⓗ</f> askok beren liburuak pila batean bildu eta denen aurrean erre zituzten. Egindako kontuen arabera, zilarrezko berrogeita hamar mila txanpon balio zuten liburuok.


text:
<pb/>Honen guztiaren ondoren, Jerusalemera joatea erabaki zuen Paulok Mazedonia eta Akaiatik <f>[7]</f> igaroz. Eta han izan ondoren, Erromara ere joan behar <f>ⓙ</f> zuela pentsatu zuen.


text:
Bere laguntzaileetarik bi, Timoteo <f>ⓚ</f> eta Erasto, Mazedoniara bidali zituen, baina bera Asia probintzian gelditu zen oraindik aldi batean.


text:
<pb/>Bitarte horretan, iskanbila gogorra sortu zen Efeson, kristau-bidea <f>[8]</f> zela eta. <f>ⓛ</f>


text:
Bazen han Demetrio zeritzan zilargin bat. Artemisa jainkosaren <f>[9]</f> tenpluko iruditxoak landu ohi zituen zilarrez, artisauei irabazi ederra ematen zielarik. <f>ⓜ</f>


text:
Bildu zituen, bada, artisauok eta ogibide bereko beste langileak, eta esan zien: «Adiskideok, badakizue irabazpide honi esker bizi garela hain ongi.


text:
Eta ikusi eta entzungo zenuten, Paulo horrek, Efeson ez ezik, ia Asia probintzia osoan ere jendea franko pentsaeraz aldarazi duela, guk eskuz egiten ditugunak ez direla jainko sinestaraziz. <f>ⓝ</f>


text:
Gure lanbidearen izen ona galtzeko arriskuan gaude; areago, Artemisa gure jainkosa handiaren tenplua ere ezerezkotzat har dezaten arriskuan eta Asia probintzia osoak eta mundu guztiak gurtzen duen jainkosaren ospe handia erabat galtzeko arriskuan».


text:
<pb/>Hiri osora zabaldu zen nahasmendua, eta jende guztiak antzokirantz jo zuen zalapartan, Gaio eta Aristarko <f>[10]</f> mazedoniarrak, Pauloren bidelagunak, berekin arrastaka eramanez.


text:
<pb/>Bitartean, biltzarra nahasmendu hutsa zen: batak hau eta besteak hura oihukatzen zuen, gehienek jakin ere ez baitzekiten zertarako bilduak ziren.


text:
Jendartetik Alexandro zelako bat atera zuten aurrera, juduek bultzaturik; honek, eskuaz isiltzeko keinu <f>ⓐ</f> eginik, batzarrari argitasunak eman nahi zizkion.


text:
Baina judua zela jabetu bezain laster, denak aho batez oihuka hasi ziren: «Gora Efesoko Artemisa!» <pb/>Eta ia bi ordu egin zituzten halaxe oihuka.


text:
<pb/>Hiriko idazkariak, jendea baretu ahal izan zuenean, honela hitz egin zuen: «Efesoarrok, ba ote da inor ez dakienik Efeso hiria Artemisa jainkosa handiaren tenpluaren eta zerutik eroritako beraren irudiaren zaintzailea dela?


text:
Eta Demetriok eta bere artisauek inoren kontra ezer badute, hor dituzte herriko auzitegiak eta kontsulordeak. Ager bitzate han elkarren aurkako salakuntzak.


text:
Izan ere, gaurko honengatik matxinadaz sala gaitzakete, ez baitezakegu arrazoirik eman iskanbila hau zuritzeko». <pb/>Hau esanik, bukatutzat eman zuen batzarra.


text:
<pb/>Istilua amaitu zenean, Paulok ikasleak <f>ⓑ</f> bildu eta adore eman zien; ondoren, agur egin eta Mazedoniara joateko atera zen.


text:
Igarotzen zituen lurraldeetan senideak <f>ⓒ</f> hizketaldi askoren bidez adoretzen zituen. Greziara iritsi


text:
eta hiru hilabete eman zituen bertan. Ondoren, Siriara ontzia hartzeko zegoela, juduak zelatan zeuzkala jakin eta Mazedoniatik barrena itzultzea erabaki zuen. <f>ⓓ</f>


text:
Honako hauek zituen lagun: Sopater, Pirroren semea, Bereakoa; Aristarko eta Segundo, tesalonikarrak; Gaio, derbetarra, eta Timoteo; eta Tikiko eta Trofimo <f>[1]</f>, Asia probintziakoak.


text:
Gu, berriz, Pazko-jaien <f>ⓕ</f> ondoren atera ginen itsasoz Filipotik, eta bost egunen buruan bildu ginen haiekin Troaden, eta astebete egin genuen bertan.


text:
<pb/>Igandean ogia zatitzera <f>[3]</f> <f>ⓖ</f> bildu ginen. Paulo ikasleei hitz egiten hasi zitzaien eta, biharamunean joan behar baitzuen, gauerdia arte jardun zuen hizketan.


text:
Leiho-ertzean eseria zegoen Eutiko izeneko mutil gazte bat; Paulok hitzaldia amaitzen ez zuenez, logaletu egin zen mutila; azkenean, loak harturik, hirugarren solairutik behera erori zen, eta hilda jaso zuten.


text:
Jaitsi zen berehala Paulo eta, harengana makurturik, besoetan hartu eta esan zuen: «Ez ikaratu! Bizirik dago <f>ⓘ</f>!»


text:
<pb/>Berriro igorik, ogia zatitu eta jan egin zuen. Ondoren, egunsentia arte luzatu zuen hitzaldia; gero, joan egin zen.


text:
<pb/>Gu ontzia hartu eta Asorantz atera ginen, han Paulo hartzekotan, honek oinez joatea erabaki baitzuen.


text:
Handik, biharamunean, Kio pareraino iritsi ginen itsasoz; hurrengo egunean Samosera heldu ginen, eta hurrengoan Miletora <f>[4]</f>.


text:
Efeson ez gelditzea erabakia zuen Paulok, Asia probintzian luzatzeko beldurrez; presaka zen, izan ere, Mendekoste-egunerako <f>ⓚ</f> Jerusalemen egon nahi baitzuen, ahal izanez gero.


text:
Etorri zirenean, esan zien: «Badakizue nola jokatu dudan beti zuekin, Asia probintziara <f>ⓜ</f> iritsi nintzen lehen egunetik.


text:
Apaltasun osoz zerbitzatu dut Jauna eta hainbat negar egin juduen azpikeriek <f>ⓝ</f> sortu dizkidaten probaldiak direla eta.


text:
Ez dizuet <f>ⓐ</f> zuen onerako izan zitekeen ezer ukatu; jendaurrean eta etxez etxe predikatu eta irakatsi dizuet,


text:
judu nahiz greziarrei <f>ⓑ</f>, arren Jainkoarengana bihurtzeko eta Jesus gure Jaunarengan sinesteko eskatuz.


text:
<pb/>«Eta orain Jerusalemera noa Espirituak beharturik, han zer gertatuko zaidan jakin gabe; <f>ⓒ</f>


text:
dakidana hauxe da: hiriz hiri, Espiritu Santuak garbi esaten didala kateak eta nekeak ditudala zain <f>ⓓ</f>.


text:
Baina biziak ez dit axola <f>ⓔ</f>, neure ibilaldia eta Jesus Jaunak eman didan egitekoa ongi burutuz gero, hau da, berri onaren lekuko, Jainkoak digun onginahiaren lekuko, izatea.


text:
<pb/>«Eta orain badakit, zuen artean Jainkoaren erregetza <f>ⓕ</f> hots egiten jardun dudan hau ez duela zuetako inork berriro ikusiko.


text:
Horregatik, argi eta garbi diotsuet gaur ez dudala neure gain hartzen inori gerta dakiokeenaren erantzukizunik <f>[5]</f>. <f>ⓖ</f>


text:
Zain itzazue zeuen buruak eta artalde <f>ⓘ</f> osoa, honen zaindari jarri baitzaituzte Espiritu Santuak; larra ezazue Jainkoaren Eliza, hark bere Semearen odolaz <f>[6]</f> eskuratu zuena.


text:
<pb/>«Badakit, ni joatean, artaldeari barkatuko ez dioten otso amorratuak <f>ⓙ</f> sartuko direla zuen artera.


text:
Zuen artetik ere aterako <f>ⓚ</f> dira batzuk irakaspen okerrak zabalduz, ikasleak beren atzetik eramateko.


text:
Zaudete erne, bada, eta eduki gogoan <f>ⓛ</f>, hiru urtez gau eta egun aspertu gabe jardun dudala zuetako bakoitzari negar-malkoz aholkuak ematen.


text:
Eta orain Jainkoaren eskuetan <f>ⓜ</f> eta haren onginahizko mezuaren babesean uzten zaituztet; hark badu ahalmena eliz elkartea eraikitzeko eta sagaratu guztiei bere ondarea emateko.


text:
Ongi dakizue esku hauek irabazi dutela niretzat eta neurekin nituenentzat beharrezko guztia. <f>ⓝ</f>


text:
Orotan erakutsi izan dizuet, horrela behar dela lanean saiatu gauza ez direnei laguntzeko, Jesus Jaunaren hitz haiek gogoratuz: “Zorion gehiago du emateak hartzeak baino” <f>[7]</f>». <f>ⓐ</f>


text:
Nahigaberik handiena gehiago ez zutela ikusiko <f>ⓒ</f> esateak ematen zien. Ondoren, ontziraino lagundu zioten.


text:
<pb/>Haiengandik aldendurik, ontzia hartu eta Koseraino joan ginen <f>[1]</f> zuzenean; biharamunean, berriz, Rodasera, eta handik Patarara.


text:
Zipre begiztatu eta ezkerretara utzirik, Siriarantz jarraitu genuen eta Tirora iritsi, han hustu behar baitzuen ontziak bere karga.


text:
Hango ikasleen <f>ⓓ</f> bila joan ginen eta astebetez beraiekin gelditu; Jerusalemera ez igotzeko esan zioten haiek Paulori Espirituaren eraginez.


text:
Baina, astea igaro ondoren, geure bidaiari jarraitu genion. Hiritik kanporaino lagundu <f>ⓔ</f> ziguten haiek denek, beren emazte eta haurrekin. Hondartzan otoitz egin genuen belauniko;


text:
<pb/>Gu Tirotik Ptolemaidara <f>[2]</f> joan ginen, hala geure itsasbidea bukatuz. Han senideak <f>ⓕ</f> agurtu genituen eta egun osoa eman genuen beraiekin.


text:
Biharamunean atera eta Zesareara heldu ginen. Han, apostoluen zazpi laguntzaileetako bat <f>[3]</f> zen Felipe misiolariaren etxera joan ginen, eta bertan gelditu. <f>ⓖ</f>


text:
Gu ikustera etorri zen eta, Pauloren gerrikoa harturik, harekin bere esku-oinak lotu <f>[4]</f> eta esan zuen: «Hona zer dioen Espiritu Santuak: Honelaxe lotuko dute juduek Jerusalemen gerriko honen jabea, eta jentilen eskuetara emango dute». <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Hori entzutean, Jerusalemera ez igotzeko <f>ⓚ</f> erregutzen genion Paulori, bai guk eta bai bertakoek.


text:
Baina Paulok erantzun zigun: «Zer dela-eta ari zarete negarrez? Bihozgabetu egin nahi al nauzue? Prest nago, lotua izateko ez ezik, Jerusalemen hiltzeko ere, Jesus Jaunarengatik». <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Ezin baikenion hura burutik kendu, bere hartan utzi genuen, esanez: «Egin bedi Jaunaren nahia <f>ⓜ</f>».


text:
<pb/>Handik egun batzuetara, biderakoak prestatu eta Jerusalemerako bidean gora <f>ⓝ</f> ekin genion.


text:
Zesareako ikasle batzuk ere etorri ziren gurekin eta lehen garaietako ikaslea zen Nason Zipretarraren etxera lagundu <f>ⓐ</f> ziguten, hark eman behar baitzigun ostatu.


text:
Biharamunean, Santiagoren <f>[5]</f> <f>ⓒ</f> etxera joan ginen Paulo eta gainerakook; han zeuden bilduak arduradun guztiak ere.


text:
Paulok, haiei agurra egin ondoren, Jainkoak beraren bitartez jentilen artean egindako guztia xeheki kontatu <f>ⓓ</f> zien.


text:
Haiek, entzutean, Jainkoa goretsi <f>ⓔ</f> zuten; gero, Paulori esan zioten: «Anaia, ikusten duzu zenbat milaka judu egin diren fededun, baina denak legezale sutsuak dira.


text:
Eta zera jakin dute zutaz: jentilen artean bizi diren juduei Moisesengandik aldentzeko irakasten diezula, semerik ez erdaintzeko eta usadiorik ez gordetzeko esanez. <f>ⓕ</f>


text:
Har itzazu zeurekin, egin garbikuntza beraiekin batera eta ordaindu zeuk haiek botoa betetzeko behar dutena; horrela, ilea moztu ahal izango dute, eta jende guztiak ikusiko du ez dela egia zutaz esan zitzaiena, baizik eta zintzoki betetzen duzula legea zuk ere.


text:
Fededun egin diren jentilei dagokienez, berriz, geure erabakiak <f>[7]</f> <f>ⓖ</f> idatziz eman genizkien: ez dezatela jan sasijainkoei eskainitako haragirik, ezta odolik nahiz odolustu gabeko abererik ere, eta utz ditzatela legearen kontrako sexu-harremanak».


text:
<pb/>Hartu zituen, bada, Paulok gizon haiek berekin, eta hurrengo egunean, beraiekin batera garbikuntza eginik, tenplura joan zen, garbikuntza-egunak noiz bukatzen ziren eta haietako bakoitzarengatik opariak noiz eskainiko ziren jakinaraztera.


text:
<pb/>Zazpi egunak betetzeko zeudela, Asia probintziako juduek, Paulo tenpluan ikusirik, jende guztia asaldatu zuten eta Paulori eskua erantsi, <f>ⓗ</f>


text:
oihuka esanez: «Lagundu, israeldarrok! Hauxe da bazter guztietan gure herriaren, legearen eta tenplu honen kontra denei irakasten ari zaien gizona. Horrez gainera, greziar batzuk sartu ditu tenpluan <f>[8]</f>, toki santu hau kutsatuz». <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, Efesoko Trofimo <f>[9]</f> Paulorekin ikusia zuten aurretik hirian eta Paulok tenpluan sartu zuela uste zuten.


text:
<pb/>Hiri osoa asaldatu zen, eta jendea pilaka bildu. Paulori heldurik, tenplutik arrastaka atera zuten, eta berehala ateak itxi zituzten.


text:
<pb/>Haiek Paulo hil beharrean zerabilten bitartean, Jerusalem osoa nahaspilatua zegoela salatu zioten gudalburuari.


text:
Hau, berehala soldadu eta ehuntariak bildurik, lasterka joan zen; gudalburua eta soldaduak ikustean, juduek utzi egin zioten Paulo jotzeari.


text:
Gudalburuak, hurbildurik, preso hartu zuen Paulo eta bi katez lotzeko agindu <f>[10]</f>. Gero, ea nor zen eta zer egin zuen galdetu zuen; <f>ⓙ</f>


text:
baina jendeak nork berea zioen oihuka. Eta iskanbila hartan ezin baitzuen gudalburuak ezer garbirik atera, kuartelera <f>[11]</f> eramateko agindu zuen.


text:
<pb/>Kuartelera sartzera zihoazela, Paulok esan zion gudalburuari: <pb/>—Mesedez, bi hitz esan nahi nizkizuke. <pb/>Gudalburuak erantzun zion: <pb/>—Grekoz ere ba al dakizu?


text:
Beraz, ez zara zu oraindik orain matxinatu eta lau mila gerrillarirekin basamortura jo zuen egiptoarra. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Paulok erantzun zuen: <pb/>—Ni? Ni judua naiz, Ziliziako Tarsokoa <f>ⓜ</f>, nahiko entzuna den hiri batekoa. Uztazu, otoi, herriari hitz egiten.


text:
<pb/>Baimena eman zion, eta Paulok, harmailetan zutik, herriari isiltzeko keinu egin zion eskuaz. Denak isil-isilik gelditu ziren, eta Paulo honela mintzatu zitzaien hebreeraz <f>[12]</f>: <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>«Ene senide eta gurasook <f>[1]</f>, <f>ⓐ</f> entzun ezazue neure buruaren alde esatera noakizuena».


text:
<pb/>«Ni judua naiz, Ziliziako Tarson jaioa, baina hiri honetan hezia eta, Gamalielen <f>[2]</f> ikasle bezala, gure arbasoen legean arretaz eskolatua; jainkozale sutsua nintzen, gaur zuek guztiok zareten bezala. <f>ⓑ</f>


text:
Hil beharrez eraso izan diot kristau-bide <f>[3]</f> honi, gizon eta emakumeak atxilotu eta kartzelan sartuz. <f>ⓒ</f>


text:
Apaiz nagusiak eta herriko zahar guztiek aitor dezakete hau; izan ere, beraiek eman zizkidaten Damaskoko <f>ⓓ</f> senideentzat gutunak eta hara jo nuen, aurkitzen nituenak Jerusalemera preso ekartzeko, zigor zitzaten.


text:
<pb/>«Banindoan, beraz, eta, Damaskora hurbildua nintzela, eguerdi aldera, bat-batean zerutiko argi bizi batek distiraz inguratu ninduen. <f>ⓔ</f>


text:
Lurrera erori nintzen, eta mintzo hau entzun nuen: “Saulo, Saulo <f>[4]</f>, zergatik pertsegitzen nauzu?”


text:
“Nor zaitut, Jauna?” galdetu nuen nik. Eta erantzun zidan: “Jesus Nazaretarra naiz, zuk pertsegitzen duzuna”.


text:
Nik galdetu nuen: “Zer egin behar dut, Jauna?” Eta Jaunak erantzun: “Jaiki, zoaz Damaskora, eta han esango dizute Jainkoak zuretzat ezarria daukan egiteko guztia”.


text:
<pb/>«Bazen han Ananias izeneko gizon bat; jainkozalea zen legearen arabera eta bertako judu guztien artean izen onekoa.


text:
Bila etorri zitzaidan eta, hurbildurik, esan zidan: “Anaia Saulo, ikus ezazu berriro”. Eta, bat-batean, ikusi egin nuen bera.


text:
Hark esan zidan: “Gure arbasoen Jainkoak hautatu zaitu, beraren nahia ezagutu, Zintzoa <f>[5]</f> ikusi eta beronen ahotsa zuzen-zuzenean entzun dezazun. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>«Jerusalemera itzuli nintzen eta, tenpluan otoitzean ari nintzela, goi-ikuskari <f>ⓖ</f> bat izan nuen.


text:
Jauna ikusi nuen eta esan zidan: “Atera zaitez Jerusalemdik ahal duzun lasterren, ez baitute onartuko nitaz egingo duzun testigantza”.


text:
Nik erantzun nion: “Jauna, baina denek dakite ni sinagogaz sinagoga zuregan sinesten zutenak kartzelatzen eta zigortzen ibili nintzela. <f>ⓗ</f>


text:
Eta Esteban zure lekukoa <f>[6]</f> hil zutenean ere, hantxe nintzen ni, hura guztia ontzat ematen eta hiltzaileen jantziak gordetzen”. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Hau esan arte adi-adi egon zitzaizkion juduak, baina une hartan oihuka hasi ziren: «Garbitu hori <f>ⓚ</f> lur gainetik! Ez du bizitzerik merezi!»


text:
gudalburuak Paulo kuartelera sartu zuen. Eta zigorkatzeko agindu zuen, jendea haren kontra oihuka zergatik ari zen aitorrarazteko. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Zigorkatzeko lotzen zuten bitartean, Paulok esan zion bertan zegoen ehuntariari: <pb/>—Ba al duzue eskubiderik Erromako hiritar <f>[7]</f> bat epaitu gabe zigorkatzeko?


text:
<pb/>Hitz hauek entzutean, ehuntariak gudalburuari jakinarazi zion, esanez: <pb/>—Begira ongi zer egiten duzun! Gizon hori Erromako hiritarra duzu.


text:
<pb/>Joan zitzaion gudalburua Paulori eta galdetu zion: <pb/>—Erromako hiritarra al zara benetan? <pb/>—Bai —erantzun zion Paulok.


text:
<pb/>Gudalburuak, berriro: <pb/>—Nik ederki ordainduz erosi nuen hiritargo hori. <pb/>—Ba, nik jaiotzez daukat —erantzun zion Paulok.


text:
<pb/>Mintzarazi behar ziotenek berehala alde egin zuten; gudalburua, berriz, beldurturik <f>ⓜ</f> zegoen, Erromako hiritar bat katez lotua zuela konturatzean.


text:
<pb/>Biharamunean, gudalburuak, juduek Paulo zergatik salatzen zuten garbi jakin nahirik, hura askatzeko agindu zuen eta apaizburuak eta Biltzar Nagusi osoa bilarazi zituen; ondoren, Paulo ekarri eta aurrean jarri zien.


text:
<pb/>Paulo honela mintzatu zen, biltzarrari begira: «Anaiok, nik kontzientziarik garbienaz jokatu izan dut Jainkoaren aurrean gaur arte». <f>ⓝ</f>


text:
Honetan, Paulori ezpainetako bat emateko agindu zien Ananias <f>[1]</f> <f>ⓐ</f> apaiz nagusiak bere laguntzaileei.


text:
Orduan, Paulok esan zion: «Jainkoak joko zaitu, horma zuritu hori! Ni legearen arabera epaitzeko zaude hor eseria; nola hausten duzu legea ni jotzeko aginduz?» <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Paulok, orduan: <pb/>—Anaiok, ez nekien apaiz nagusia zenik. Bai, Liburu Santuak dio: <i>Ez madarikatu</i> <f>ⓒ</f><i>zeure herriko buruzagia</i>.


text:
<pb/>Bai baitzekien batzuk fariseuak zirela eta besteak saduzearrak <f>ⓓ</f>, honela esan zuen <f>[2]</f> Paulok ozenki biltzarraren erdian: «Anaiok, ni fariseua naiz, fariseuen semea, eta hildakoen piztuera espero dudalako naukate auzitan».


text:
<pb/>Hori esan zuenean, sesioa sortu zen fariseuen eta saduzearren artean, eta biltzarra bitan zatitu zen.


text:
(Izan ere, saduzearrek ez dute onartzen ez piztuerarik, ez aingerurik, ez espiriturik; fariseuek, aldiz, bai).


text:
Izugarrizko iskanbila sortu zen. Fariseuen alderdiko lege-maisu batzuek altxatu eta gogor esan zuten: «Ez dugu honengan errurik aurkitzen. Eta espiritu edo aingeruren batek hitz egin badio, zer?» <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Sesioa gogortzen ari zen, eta gudalburuak, Paulo txikituko zuten beldurrez, gudari-taldeari jaisteko agindu zion, handik atera eta kuartelera eraman zezaten.


text:
<pb/>Hurrengo gauean, Jauna agertu zitzaion Paulori <f>ⓕ</f> eta esan zion: «Izan bihotz! Jerusalemen nire testigu izan zaren bezala, halaxe behar duzu izan Erroman ere».


text:
<pb/>Eguna zabaltzean, zenbait juduk elkar hartu zuten eta zin egin, ez zutela ez jango eta ez edango Paulori bizia kendu arte. <f>ⓖ</f>


text:
Apaizburu eta zaharrengana joan ziren, bada, eta esan zieten: «Zin eginez hitzeman dugu ez dugula deus hartuko, Paulo hiltzen ez dugun bitartean.


text:
Orain, bada, zuek, biltzarrarekin elkar harturik, eskaiozue gudalburuari Paulo bihar zuengana ekartzeko, haren arazoa xehekiago aztertu nahiko bazenute bezala. Eta gu gertu egongo gara, hura bidean garbitzeko».


text:
<pb/>Baina Pauloren ilobak, arrebaren semeak, azpikeria horren berri jakin zuen eta kuartelera joan zen, Paulori jakinaraztera.


text:
Paulok ehuntari bati deitu eta esan zion: <pb/>—Eramazu gazte hau gudalburuagana; badu zerbait hari esateko.


text:
<pb/>Eraman zuen, bada, ehuntariak gudalburuagana eta esan zion: <pb/>—Paulo presoak deitu dit eta gazte hau zuregana ekartzeko eskatu; zerbait omen du zuri esateko.


text:
<pb/>Mutilak erantzun zion: <pb/>—Juduak elkar harturik daude, bihar Paulo Biltzar Nagusira eraman dezazula zuri eskatzeko, haren arazoa xehekiago aztertzeko aitzakiaz.


text:
Baina zuk ez sinetsi, berrogeitik gora gizonek zelata jarriko baitiote; zin egina dute ez dutela jango, ez edango, Paulo garbitu arte. Prest daude dagoeneko, zuk beraien eskabideari erantzun zain.


text:
<pb/>Gudalburuak, orduan, bi ehuntariri deitu eta agindu hauek eman zizkien: «Eduki itzazue prest gaueko bederatzietarako berrehun soldadu oinezko, hirurogeita hamar zaldizko eta berrehun lantzari, Zesareara <f>[3]</f> joateko.


text:
<pb/>«Bidaltzen dizudan gizon hau juduek atxilotu zuten. Eta, hiltzera zihoazela, soldaduekin joan eta atera egin nuen haien eskuetatik, Erromako hiritarra zela jakinik. <f>ⓗ</f>


text:
Eta ikusi dut, beren legeko zenbait gorabeheragatik salatzen dutela, baina ez duela heriotza edo kartzela merezi duen errurik. <f>ⓘ</f>


text:
Eta honen kontra zelata bat prestatua dutela jakin dudanez, zuri bidaltzen dizut lehenbailehen, aldi berean salatzaileei adierazten diedalarik zure aurrean agertu behar dituztela beren salakuntzak». <f>[5]</f> <f>ⓙ</f>


text:
Gobernariak gutuna irakurri eta Paulo zein probintziatakoa zen galdetu zuen. Ziliziakoa <f>ⓚ</f> zela jakinik,


text:
esan zion: «Zure salatzaileak datozenean entzungo dizut». <pb/>Eta Herodesen jauregian <f>[7]</f> giltzapean gorde zezatela agindu zuen.


text:
<pb/>Handik bost egunera, Ananias <f>ⓛ</f> apaiz nagusia Zesareara jaitsi zen, zahar batzuekin eta Tertulo zeritzan abokatu batekin. Eta Pauloren aurkako salakuntza azaldu zioten gobernariari.


text:
<n>[2-3]</n> Deitu zioten Paulori, eta Tertulok honela hasi zuen salakuntza: «Felix agurgarria, zuri esker eta zuk zeure arduraz nazio honen onerako egin dituzun hobekuntzei esker, bakerik ederrenean bizi gara. Eta esker onez beterik gaude guztiarengatik beti eta nonahi.


text:
Ez zintuzket gehiegi nekatu nahi, baina entzun gaitzazu, otoi, unetxo batean, ohi duzun bihotz onez.


text:
Gizon hau guztiz galgarria dela ikusi dugu; mundu guztiko juduen artean sesioak pizten ari da, eta berau da nazaretarren sektako <f>[1]</f> buru; <f>ⓜ</f>


text:
tenplua <f>ⓝ</f> bera ere kutsatu nahi izan du, eta horregatik atxilotu dugu. ( <n>[6b-7]</n> <f>[2]</f>).


text:
<pb/>Orduan, gobernariak hitz egiteko baimena emanik, honela erantzun zuen Paulok: «Hainbat urtetan gure herriaren epaile zarela jakiteak ematen dit konfiantza neure buruaren defentsa <f>ⓐ</f> egiteko.


text:
Zeuk egiazta dezakezunez, hamabi egun besterik ez da Jerusalemera igo nintzela kultuan parte hartzera. <f>ⓑ</f>


text:
Eta ez nau inork tenpluan inorekin eztabaidan ikusi, ezta sinagogetan edo kalean jendea nahasten <f>ⓒ</f> ere.


text:
Hau bai, aitortzen dizut: horiek sektatzat daukaten Bide <f>ⓓ</f> horren arabera zerbitzatzen dut geure arbasoen Jainkoa; baina nik Moisesen legean eta profeten liburuetan <f>[3]</f> idatzirik dagoen guztia onartzen dut,


text:
eta Jainkoarengan badut itxaropena —horiek bezalaxe— hildako guztiak, on eta gaizto, piztuko direla. <f>ⓔ</f>


text:
Horregatik ahalegintzen naiz ni ere, neure kontzientzia Jainkoaren eta gizonen aurrean beti garbi gordetzen. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>«Urte askoren buruan, Jerusalemera etorria nintzen neure herritarrentzat limosnak ekartzera <f>ⓖ</f> eta Jainkoari opariak eskaintzera.


text:
Garbikuntza egin ondoren, opari horiek eskaintzen ari nintzen tenpluan aurkitu nindutenean, ez jendartean eta iskanbilan.


text:
Baina Asia probintziako judu batzuk… <f>ⓗ</f> Berauek agertu behar lukete zuregana, ni salatzera, nire kontra ezer badute.


text:
Eta bestela, esan dezatela hemen dauden hauek zer oker aurkitu zidaten <f>ⓘ</f> Biltzar Nagusiaren aurrean agertu nintzenean.


text:
Izatekotan ere, berauen aurrean honako hitz hauek goraki esatea: “Hildakoen piztuera espero dudalako <f>ⓙ</f> nago auzipean gaur zuen aurrean” ».


text:
<pb/>Felixek, oso ongi baitzekien kristau-bidearen <f>ⓚ</f> berri, gerorako utzi zuen auzia, esanez: «Lisias gudalburua datorrenean erabakiko dut zuen arazoa».


text:
<pb/>Paulo zainpean edukitzeko agindu zion ehuntariari, baina lasai samar utziz, berari laguntzera joatea adiskideei debekatu gabe. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Handik egun batzuetara, judua zen bere emazte Drusilarekin <f>[4]</f> joan zen Felix eta, Paulori deiturik, Jesu Kristoganako sinesmenari buruz entzuten egon zitzaion.


text:
Baina Paulok zuzentasuna, nor bere buruaren nagusi izatea eta geroko epaia aipatu zizkionean <f>ⓜ</f>, Felix larritu egin zen eta esan zion: «Bazoazke, oraingoz. Deituko dizut hurrengo egokiera dudanean».


text:
<pb/>Paulok dirua emango zion itxaropena ere bazuen Felixek, eta horregatik sarritan deitzen zion, berarekin hitz egiteko.


text:
Bi urte geroago, Portzio Festo <f>[5]</f> jarri zen gobernari Felixen ordez, eta Felixek Paulo kartzelan utzi zuen, juduei atsegin gertatzearren <f>ⓝ</f>.


text:
<pb/>Festo, bere probintziako kargua hartzera etorri eta handik hiru egunera, Zesareatik Jerusalemera igo zen.


text:
Mesede bat eskatu zioten arrenka: Paulo Jerusalemera ekar zezala, bidean zelata jartzea pentsatua baitzuten hura garbitzeko. <f>ⓑ</f>


text:
«Beraz —esan zien—, zuen artean aginterik dutenak betoz nirekin Zesareara eta, gizon honek errurik badu, sala bezate». <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Festok ez zuen Jerusalemen zortzi/hamarren bat egun besterik egin, eta gero Zesareara jaitsi zen. Hurrengo egunean, auzi-mahaian eseri eta Paulo ekartzeko agindu zuen.


text:
Paulo azaldu zenean, Jerusalemdik jaitsitako juduek erdian hartu zuten, frogatu ezineko salaketa asko eta handiak <f>ⓓ</f> eginez.


text:
Paulok honela zioen bere buruaren alde: <pb/>—Ez naiz errudun, ez juduen legearen kontra, ez tenpluaren kontra, ezta enperadorearen kontra ere. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Festok, juduei atsegin ematearren <f>ⓕ</f>, galdetu zion Paulori: <pb/>—Nahi al duzu Jerusalemera joan, zure arazoa han epai dezadan?


text:
<pb/>Paulok erantzun zion: <pb/>—Enperadorearen auzi-mahai aurrean nago; hementxe behar dut izan epaitua. Nik ez diet juduei batere kalterik egin, zeuk ere ongi dakizun bezala.


text:
Benetan errudun baldin banaiz eta heriotza merezi duen zerbait egin badut, ez diot heriotzari uko egingo. Baina nire kontra egiten dituzten salakuntzek funtsik ez badute, ez du inork eskubiderik ni horien eskuetara emateko. Enperadoreagana jotzen dut <f>[1]</f> <f>ⓖ</f>!


text:
<pb/>Festok, kontseilukoekin hitz egin ondoren, erantzun zion: <pb/>—Enperadoreagana jo duzu, enperadoreagana joango zara.


text:
<pb/>Handik zenbait egunen buruan, Agripa erregea eta Berenize <f>[2]</f> iritsi ziren Zesareara, Festo agurtzera.


text:
Eta egun asko egin baitzituzten han, Festok Pauloren arazoaren berri eman zion erregeari, esanez: «Badut hemen Felixek preso utzi zuen <f>ⓗ</f> gizon bat.


text:
Jerusalemera joan nintzenean, juduen apaizburu eta zaharrak beraren aurka auzia jartzera etorri zitzaizkidan, kondenatzeko eskatuz. <f>ⓘ</f>


text:
Nik erantzun nien, erromatarren artean ez dela ohitura inor errudun jotzea, lehenbizi bere salatzaileekin aurrez aurre hizketatu gabe, eta leporatzen zaionari buruz defendatzeko aukera eman gabe.


text:
Beraz, nirekin Zesareara etorri ziren haiek eta, hurrengo egunean, batere luzapenik gabe, auzi-mahaian eseri nintzen eta gizon hori ekartzeko agindu nuen.


text:
Beren erlijioari buruzko gorabeherak baino ez zituzten, eta hila den eta Paulok bizi dela dioen Jesus izeneko bati buruzkoak bereziki. <f>ⓚ</f>


text:
Nik ez bainekien auzi hura nondik nora eraman, Jerusalemera joan nahi al zuen <f>ⓛ</f> galdetu nion, han epai zezaten.


text:
Baina Paulok gora jo zuen, auzia enperadore jaunak <f>[3]</f> <f>ⓜ</f> erabaki zezala eskatuz; beraz, kartzelan zain zezatela agindu nuen, enperadoreagana bidali arte».


text:
<pb/>Agripak esan zion Festori: <pb/>—Neuk ere gustura entzungo nioke <f>ⓝ</f> gizon horri. <pb/>—Bihar entzungo diozu —erantzun zion Festok.


text:
<pb/>Biharamunean, beraz, Agripa eta Berenize etorri ziren ospe handiz eta entzutegian sartu ziren, gudalburuak eta hiriko handikiak <f>ⓐ</f> berekin zituztela. Paulo ekartzeko agindu


text:
eta honela mintzatu zen Festo: «Agripa errege eta gurekin zaudeten gainerako jaunok, hona hemen gizona. Judu guztiak, bai Jerusalemen eta bai hemen, bizia zor duela oihukatuz <f>ⓑ</f> etorri zaizkit.


text:
Garbi ikusi dut, hala ere, ez duela heriotza merezi duenik ezer <f>ⓒ</f> egin; baina enperadore jaunarengana jo duenez gero, harengana bidaltzea erabaki dut.


text:
Ez dut, ordea, enperadore jaunari honetaz idazteko ezer garbirik. Horregatik ekarri dut zuen aurrera eta, batez ere, zure aurrera, Agripa erregea, hemengo galdeketaren ondoren zer idatzirik izan dezadan.


text:
<pb/>Orduan, Agripak esan zion Paulori: «Hitz egin dezakezu zeure buruaren alde <f>ⓓ</f>». <pb/>Paulok eskuaz keinu egin eta honela hasi zuen bere defentsa:


text:
«Zorionekoa ni, Agripa erregea, juduek leporatzen dizkidaten erru guztiez gaur neure burua zure aurrean zuritzeko aukera dudalako;


text:
eta, areago, zu juduen ohitura eta eztabaidak ongi ezagutzen dituzuna izanik. Entzun iezadazu, beraz, otoi, eroapenez.


text:
<pb/>«Nire bizitza judu guztiek ezaguna <f>ⓔ</f> dute, neure herritarren artean, Jerusalemen, bizi izan bainintzen gazte-gaztetandik.


text:
Aspaldidanik ezagutzen naute eta aitor dezakete, nahi badute, fariseu <f>ⓕ</f> bezala bizi izan naizela, gure erlijioko alderdirik zorrotzenaren arabera, alegia.


text:
Eta orain auzipean baldin banaukate, Jainkoak gure arbasoei egin zien agintzarian itxaropena dudalako da, <f>ⓖ</f> <f>ⓗ</f>


text:
gure hamabi leinuek, Jainkoa gau eta egun etengabe zerbitzatuz, beteko dela espero duten agintzari horretan itxaropena dudalako. Itxaropen horregatik salatzen naute juduek, errege jauna.


text:
<pb/>«Egia da, nik ere Nazareteko Jesusi borroka egin behar niola uste izan nuen, horretarako bide guztiak erabiliz. <f>ⓙ</f>


text:
Eta hala egin nuen Jerusalemen: apaizburuengandik harturiko baimenaz, fededun <f>[1]</f> asko sartu nuen kartzelan eta ontzat eman ohi nuen haien hilketa. <f>ⓚ</f>


text:
Etengabe sinagogaz sinagoga ibiliz, gogor zigortzen nituen, beren fedea ukarazteko. Eta, amorruaren amorruz, atzerriko hirietan ere pertsegitu ohi nituen.


text:
Eta bidean, errege jauna, eguerdi aldera, eguzkia baino distiratsuago zen zerutiko argi bat ikusi nuen, eta bere distiraz inguratu gintuen ni eta neure bidelagunak.


text:
Denok lurrera erori ginen, eta mintzo bat entzun nuen niri hebreeraz esaten: “Saulo, Saulo, zergatik pertsegitzen nauzu? Zeuretzat okerrago eztenari ostikoka egiten badiozu <f>[2]</f>!”


text:
Baina altxa zaitez eta jarri tente <f>ⓛ</f>! Honetarako agertu natzaizu: orain ikusi duzunaren <f>[3]</f> eta aurrera agertuko dizudanaren zerbitzari eta lekuko bihurtzeko.


text:
Nik askatuko zaitut <f>ⓜ</f> zeure herriaren eskutik eta jentilen eskutik, hauen artera bidaliko baitzaitut,


text:
begiak ireki <f>ⓝ</f> diezazkiezun eta ilunpetatik argitara eta Satanasen menpetik Jainkoarengana bihur daitezen; horrela, niregan sinetsiz, bekatuen barkamena izan eta sagaratuei dagokien ondarea eskura dezaten”.


text:
Aitzitik, Damaskokoei lehenbizi, Jerusalem <f>ⓐ</f> eta Judea osokoei gero, eta jentilei ondoren, bihozberri daitezela hots egin diet eta Jainkoarengana itzul daitezela, bihozberritzeari dagokion eran biziz.


text:
Baina Jainkoaren laguntzari esker, handi eta txikien aurrean testigantza egiten jarraitu dut gaurdaino; nik ez dut profetek eta Moisesek <f>ⓒ</f> aurrez iragarria besterik esaten, hau da,


text:
Mesiasek sufritu <f>ⓓ</f> egin behar zuela; baina, hildakoen artetik aurrena piztuz, salbamenaren argia ekarriko ziela bere herriari eta jentilei».


text:
<pb/>Paulo bere buruaren defentsan honela ari zela, Festok goraki esan zuen: <pb/>—Burutik hago hi, Paulo! Gehiegi ikasteak burua nahastu dik.


text:
<pb/>Paulok erantzun zuen: <pb/>—Ez nago burutik, Festo agurgarria; nire hitzak egiazkoak eta zentzuzkoak dituzu.


text:
Erregeak badaki honen guztiaren berri, eta horregatik mintzo natzaio konfiantza osoz; ziur nago guztiotarik deus ere ez dela harentzat ezezagun, ez baitira zoko batean gertatuak.


text:
<pb/>Eta Paulok hari: <pb/>—Pixka bat nahiz puska bat, Jainkoak nahi izan dezala, zu ez ezik, gaur niri entzuten didaten guztiak ere, ni naizena izatea… katea <f>ⓔ</f> hauek aparte!


text:
Ateratzean, honela ziotsaten elkarren artean: <pb/>—Gizon honek ez du ez heriotza, ez kartzela merezi <f>ⓕ</f> duenik ezer egin.


text:
<pb/>Agripak Festori esan zion: <pb/>—Gizon hau aska zitekeen, enperadoreagana jo <f>ⓖ</f> izan ez balu.


text:
<pb/>Italiarantz ontziz atera behar genuela <f>[1]</f> erabaki zutenean, Paulo eta beste zenbait preso, Augusto gudari-taldeko ehuntari baten esku utzi zituzten; Julio zuen ehuntariak izena.


text:
Asia probintziako itsasbazterretara zihoan Adramitioko ontzi batera igo eta zabalera jo genuen. Gurekin zen Aristarko <f>[2]</f> mazedoniarra, Tesalonikakoa.


text:
Biharamunean, Sidonen <f>[3]</f> geldialdia egin genuen; Juliok Paulo gizabidez hartu <f>ⓗ</f> zuen eta bere adiskideengana joateko eta haiengandik laguntza hartzeko baimena eman zion.


text:
Handik berriro itsasoraturik, Zipreko kostaren babesean <f>[4]</f> ibili ginen, haizea kontra baikenuen.


text:
<pb/>Han, Italiara zihoan Alexandriako ontzi bat aurkitu zuen ehuntariak, eta denok bertara aldatu gintuen.


text:
Zenbait egunez geldi-geldi ibili ondoren, nekez iritsi ginen Knido <f>[5]</f> hirira: haizea kontra genuenez, Kretaren babesera joan ginen, Salmon* lurmuturraren ondotik igaroz.


text:
<pb/>Denbora asko galdua genuen, eta arrisku handia zuen ordutik aurrera bideak, negua gainean baitzen <f>[6]</f>. Paulok ohar hau egin zien: <f>ⓘ</f>


text:
«Adiskideok, ikusten nago itsas ibilaldi honek kalte eta galera handiak ekarriko dituela, ez karga eta ontziarentzat bakarrik, baita guretzat ere».


text:
Portu hura, bestalde, ez zen negua igarotzeko egokia, eta itsasora jotzearen aldeko izan ziren gehienak; Fenikeraino iritsi nahi zuten, hego-mendebalde eta ipar-mendebaldera begira dagoen Kretako portu horretan negua emateko asmoz.


text:
<pb/>Bazen hego-haize apur bat, eta beren asmoa bete zezaketela uste zuten denek; jaso zituzten, beraz, aingurak, eta Kretako bazterrari atxikirik joan ziren.


text:
Baina handik berehala, euroakiloi <f>[7]</f> deitzen zuten haize-erauntsi batek eraso zion lehorraldetik ontziari;


text:
Kauda <f>[8]</f> izeneko uharte koskor baten babesean igarotzean, ozta-ozta egin ginen salba-txaluparen jabe.


text:
Hura ontzira jaso ondoren, ontzia kablez estutu zuten gogortzeko, eta, Sirteko hondar-metaren batean hondoa jotzeko beldurrez, aingura flotagarria <f>[9]</f> bota eta noragabe jarraitu zuten.


text:
Egun asko baitzen ez eguzkirik, ez izarrik ez zela ageri, eta ekaitz zakarrak bere hartan jarraitzen baitzuen, galdurik genituen onik ateratzeko itxaropen guztiak.


text:
<pb/>Denbora asko generaman ezer jan gabe. Paulok erdian zutik jarri eta esan zuen: «Adiskideok, hobe nire esana <f>ⓙ</f> egin bazenute eta Kretatik atera ez bagina: hartara ez genituzkeen kalte eta galera hauek izango.


text:
Dena dela, ez galdu adorea, arren, zuetako inor ez baita galduko; ontzia galduko da bakarrik <f>ⓚ</f>.


text:
eta hau esan dit: “Ez beldurtu <f>ⓜ</f>, Paulo! Enperadorearen aurrean agertu behar duzu, eta ontzian zurekin doazen guztiak ere bizirik aterako direla agintzen dizu Jainkoak”.


text:
Izan bihotz, bada, adiskideok! Badut uste on Jainkoarengan, eta ziur naiz esan zaidan bezala gertatuko dela.


text:
<pb/>Hamalaugarren eguna zen Adriatikon <f>[10]</f> noragabe gindoazela. Hartan, gauerdi aldera, lehorra hurbil sumatu zuten marinelek.


text:
Bota zuten berun-soka neurtzeko, eta hogei besaldi <f>[11]</f> eman zituen; bota zuten berriro aurreraxeago, eta hamabost eman zituen.


text:
Orduan, harkaitzen bat jotzeko beldurrez, lau aingura bota zituzten txopatik, eta eguna argitzeko irrikatzen zeuden.


text:
Marinelak, ontzitik ihes egin nahirik, txalupa uretara eraisten ari ziren, aingurak brankatik botatzeko aitzakiaz.


text:
Paulok honela esan zien ehuntari eta soldaduei: «Horiek ontzian gelditzen ez badira, zuek ez zarete bizirik aterako».


text:
Eguna zabaldu bitartean, zerbait jan zezatela eskatu zien Paulok denei, esanez: «Hamalau egun dira gaur, baraurik eta kezkaz zaudetela, ezer hartu gabe.


text:
Jan, bada, mesedez, beharrezkoa baituzue salbatzeko. Ez duzue inork buruko ile bat ere <f>ⓝ</f> galduko».


text:
<pb/>Hau esan ondoren, hartu zuen ogi bat <f>ⓐ</f> eta, denen aurrean Jainkoari esker oneko otoitza eginik, zatitu zuen eta jaten hasi zen <f>[12]</f>.


text:
<pb/>Eguna argitu zuenean, ez zuten lurralde hura ezagutu; baina, itsasadar bat bere hondartzarekin begiztaturik, ahal bazen ontzia bertan sartzea erabaki zuten.


text:
Askatu zituzten, beraz, bi aldeetako aingurak eta uretan erortzen utzi; era berean, lemako lokarriak lasaitu zituzten eta, brankako oihala haizeari emanik, hondartzarantz abiatu ziren.


text:
Baina hondar-meta batean hondoa jo zuten; branka hondarretan sartua gelditu zen, mugitu ezinik; txopa, berriz, zartatuz zihoan olatuen kolpez. <f>ⓑ</f>


text:
Baina ehuntariak, Paulo bizirik atera nahirik, ez zien utzi beren asmoa betetzen. Igerian zekitenek salta zezatela lehenbizi uretara eta atera zitezela lehorrera agindu zuen;


text:
gainerakoak, berriz, joan zitezela oholen gainean edo ontzi-pusken gainean. Hala, denok bizirik eta onik <f>ⓒ</f> heldu ginen lehorrera.


text:
Bertako jendeak ohi ez bezalako gizalegez hartu gintuen. Euria eta hotza baitzen, su handia piztu eta guztioi ondora deitu ziguten.


text:
Paulok ere bildu zuen besakada bat abar ihar, eta, sutara botatzean, sugegorri bat eskuan itsatsi zitzaion, berotik ihesi.


text:
Bertakoek, haren eskutik piztia zintzilik ikustean, elkarri ziotsoten: «Segur aski, hiltzaileren bat da hori; itsasotik ihes egin du, baina Justizia jainkosak <f>[1]</f> ez dio bizitzen uzten».


text:
<pb/>Baina Paulok, sugea astinduz, sutara bota zuen eta ez zitzaion ezeren okerrik <f>ⓓ</f> gertatu.


text:
Haiek uste zuten Paulo berehala handitu eta hilda eroriko zela; egon ziren puska batean zain eta, ezer txarrik ez zitzaiola gertatzen ikusirik, iritziz aldatu eta jainkoa zela esaten hasi ziren. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Toki hartatik hurbil, etxalde bat zuen uharteko buruak, Publio zeritzanak. Honek bere etxean ostatu eman zigun hiru egunetan arreta guztiaz.


text:
Hain zuzen, Publioren aita ohean zegoen gaixo, sukarraz eta beherakoaz. Joan zitzaion Paulo ikustera eta, otoitz egin eta eskuak ezarririk <f>ⓕ</f>, sendatu egin zuen.


text:
Hori zela eta, uharteko beste gaixoak ere Paulorengana etortzen <f>ⓖ</f> ziren, eta honek sendatu egiten zituen.


text:
Gurekiko begiramenez eta arretaz beteak agertu ziren, eta, berriro itsasora atera ginenean, behar genuen guztia eman ziguten.


text:
<pb/>Hiru hilabeteren buruan atera ginen, negua uhartean egina zuen Alexandriako ontzi batean; Kastor eta Polux <f>[2]</f> zeramatzan ikurtzat.


text:
Handik, kostarik kosta Regiora heldu ginen. Biharamunean hego-haizeak jo zuen eta bi egunetan Potzuolira iritsi ginen.


text:
Han senideak <f>ⓗ</f> aurkitu genituen eta, haien erreguei men eginik, astebete egin genuen beraiekin. Ondoren, Erromara heldu ginen.


text:
Hango senideak, bai baitzuten gure berri, bidera atera zitzaizkigun Foro Apio eta Hiru Bentara. Haiek ikustean, Jainkoari eskerrak eman zizkion Paulok, eta gogoa bizkortu zitzaion.


text:
Erroman sartu ginenean, Paulori bere etxean bizitzeko baimena <f>ⓘ</f> eman zioten, soldadu bat zaintzaile zuela.


text:
<pb/>Handik hiru egunera, Paulok judu buruzagiei dei egin zien <f>[3]</f> eta, bildu zirenean, honela mintzatu zitzaien: <pb/>—Senideok, ni, herriaren aurka edo geure arbasoen usadioen aurka deus ere egin gabe <f>ⓙ</f>, preso egin eta erromatarren eskuetara eman ninduten Jerusalemen.


text:
Haiek, galdeketa egin ondoren, askatu egin nahi <f>ⓚ</f> izan ninduten, ez baitzidaten heriotza merezi zuenik ezer aurkitu.


text:
Baina juduak hain gogor kontra zeudenez, enperadoreagana jo <f>ⓛ</f> behar izan nuen, baina neure herria salatzeko batere asmorik gabe.


text:
Horra zergatik nahi izan dudan zuek ikusi eta zuekin mintzatu; izan ere, Israelen itxaropenagatik <f>ⓜ</f> naukate lotua kate hauek.


text:
<pb/>Haiek erantzun zioten: <pb/>—Guk ez dugu Judeatik zuri buruzko eskutitzik jaso, eta ez zaigu seniderik etorri ere, zutaz berri txarrak emanez edo gaizki hitz eginez.


text:
Baina atsegin genuke zure ideien berri zeure ahotik entzutea, zure sekta <f>[4]</f> horretaz ez baitakigu, bazter guztietan kontra egiten zaiola besterik.


text:
<pb/>Izendatu zioten, beraz, egun bat, eta asko joan zitzaizkion bera zegoen etxera. Paulo Jainkoaren erregetzaren <f>ⓝ</f> azalpena eta testigantza egiten jardun zitzaien goizetik arratsaldera eta, Moisesen legea eta profetak <f>[5]</f> oinarri hartuz, Jesusen mezua sinestarazten ahalegindu zen.


text:
Ez zetozen beren artean bat, eta, alde egitera zihoazela, Paulok azkenik esan zien <f>[6]</f>: «Ederki asko esan zien Espiritu Santuak zuen arbasoei Isaias profetaren bidez:


text:
<pb/><t> <i>«Zoaz</i> <f>ⓑ</f> <i>eta esaiozu herri honi:</i> </t><t> <i>Entzungo duzue, bai, baina ulertu ez;</i> </t><t> <i>ikusiko duzue, bai, baina ohartu ez.</i> </t>


text:
<t> <i>Izan ere, herri honek</i> </t><t> <i>gogortu egin ditu buru-bihotzak,</i> </t><t> <i>gortu belarriak, itsutu begiak.</i> </t><t> <i>Ez bezate beren begiez ikus,</i> </t><t> <i>ez belarriez entzun,</i> </t><t> <i>ezta buruaz ulertu ere,</i> </t><t> <i>horrela niregana bihur ez daitezen</i> </t><t> <i>eta salba ez ditzadan.</i> </t>


text:
<pb/>«Jakizue, bada, jentilei bidali zaiela Jainkoaren salbamena <f>ⓒ</f>; horiek bai, entzungo dute» (


text:
<pb/>Paulo bi urte bizi izan zen han bere kontura, eta ikustera zetozkion guztiak hartzen zituen <f>ⓓ</f> etxean.


text:
Jainkoaren erregetza <f>ⓔ</f> hots egiten zien eta Jesu Kristo Jaunari dagokiona irakasten ausarki, batere eragozpenik gabe <f>[8]</f>.


text:
<pb/> <n>[1-2]</n> Nik, Paulok, Jesu Kristoren zerbitzari honek, idazten dizuet. Jainkoak deitu ninduen apostolu izateko eta Liburu Santuetan profeten ahoz aurrez agindua zeukan berri ona hots egiteko. <f>ⓕ</f>


text:
<n>[3-4]</n> Berri on hau Jainkoaren Semeari buruzkoa da, Jesu Kristo gure Jaunari buruzkoa, alegia: berau giza jatorriz <f>[1]</f> Daviden hazitik jaio zen; baina, hildakoen artetik piztu zenez gero, santu egiten duen Espirituaz Jainkoaren Seme ahaltsu egina izan da. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristogandik hartu dugu apostolu izateko dohaina, jentil-herriei sinesmena eramateko eta fedezko erantzuna haiengan sortzeko. <f>ⓗ</f>


text:
<n>[6-7]</n> Hauetakoak zarete zuek ere, Erroman bizi zaretenok. Jainkoak maite izan zaituzte eta Jesu Kristoren elkarteko eta bere herri santu izateko deitu <f>[2]</f>. <pb/>Jainko gure Aitak eta Jesu Kristo Jaunak eman biezazkizuete grazia eta bakea. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Lehenengo, zuek guztiongatik eskerrak ematen dizkiot neure Jainkoari Jesu Kristoren bitartez, zuen sinesmena mundu guztian goraipatzen delako. <f>ⓙ</f>


text:
Badaki, bai, Jainkoak, bere Semearen berri ona hots eginez bihotz-bihotzez zerbitzatzen <f>[3]</f> dudan hark, beti gogoan zaituztedala. <f>ⓚ</f>


text:
Eta otoitz egiten dudan bakoitzean, hauxe eskatzen diot: berak nahi badu, izan dezadala noizbait zuengana iristeko aukera. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Senideok, hauxe jakin behar duzue: askotan hartu dudala zuengana joateko erabakia, zuen artean beste herrietan bezala fruituren bat jasotzeko gogoz; baina orain arte ezin izan dut.


text:
Zorretan nago, izan ere, greziar herriarekin nahiz greziar ez direnekin, ikasiekin nahiz ezikasiekin.


text:
<pb/>Ez dut berri ona zabaltzeko lotsarik, Jainkoaren indarra baita fededun guztiak salbatzeko, juduak lehenengo, baina baita judu ez direnak <f>[4]</f> ere. <f>ⓜ</f>


text:
Izan ere, berri on horrek Jainkoak fedearen bidez bakarrik onartzen gaituela agertzen digu <f>[5]</f>. Hau dio Liburu Santuak: <i>Zintzoa fedeari esker biziko da.</i> <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Ikusten ari gara Jainkoak bere haserrea <f>[6]</f> agertzen duela gizon-emakume guztien gain zerutik, sinesgabe eta zuzengabe direlako, eta beren zuzengabekeriaz egia ito egin dutelako. <f>ⓐ</f>


text:
Mundua mundu denetik, berez ikusezina dena, hau da, Jainkoaren betiereko ahalmena eta jainkotasuna, ikusgarri gertatzen zaio haren egintzak aztertzen dituenari. Ez dute, beraz, aitzakiarik, <f>ⓒ</f>


text:
Jainkoa ezaguturik, ez baitiote aintzarik, ez eskerrik eman, berari dagokion bezala; baizik arrazoibide hutsaletan galdu dira eta beren adimen zentzugabea ilundu egin zaie. <f>ⓓ</f>


text:
eta, Jainko hilezkorraren aintza utzirik, gizaki hilkor, hegazti, lauoineko abere eta narrastien irudietara jo dute. <f>ⓔ</f>


text:
Horregatik, Jainkoak beren grina txarren menpe utzi ditu eta zikinkerietan erori dira, beren buruak desohoratzeraino. <f>ⓕ</f>


text:
Egiazko Jainkoaren ordez, gezurrezkoa ezarri dute eta, Egilearen ordez, egindakoak gurtu eta zerbitzatu. Bedeinkatua bera beti! Amen. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Jainkoak, beraz, grina lotsagarrietara eman ditu: emakumezkoek berezko sexu-harremanak utzi eta naturaren kontrakoetara jo dute.


text:
Gizonezkoak ere, berez dagozkien emakumeekiko harremanak utzirik, elkarren irrikaz suturik dabiltza: gizonezkoek gizonezkoekin itsuskeriak egiten dituzte eta, horrela, beren jokabide okerraz merezitako zigorra berengan hartzen.


text:
Jainkoaren egiazko ezagutza baztertu dutelako, Jainkoak beren pentsaera okerraren menpe utzi ditu, behar ez dena egin dezaten:


text:
zuzengabekeriaz, txarkeriaz, diru-gosez eta gaiztakeriaz josiak daude; bekaizkeriaz, giza hilketaz, haserrez, azpikeriaz eta asmo gaiztoz beterik; izen onaren kentzaile, <f>ⓗ</f>


text:
gaizki-esale, Jainkoaren etsai, iraintzaile, harro handiputz, gaizkirako trebe eta gurasoekin bihurri dira;


text:
Badakite, bai, zein den Jainkoaren epaia: horrelakorik egiten duenak heriotza-zigorra merezi duela, alegia; baina, hala ere, horrelakoak beraiek egitea ez ezik, ontzat ematen dute besteek egitea ere.


text:
<pb/>Horregatik, zeure burua epaile egiten duzun horrek, zarena zarela, ez duzu aitzakiarik. Besteak epaituz, zeure burua kondenatzen duzu, zeuk, epaile horrek, gauza berberak egiten baitituzu. <f>ⓘ</f>


text:
Eta zu, besteengan kondenatzen dituzun gauza berak egiten dituzun hori, Jainkoaren epaiari ihes egingo diozulakoan al zaude?


text:
Edota gutxietsi egiten al dituzu Jainkoaren neurrigabeko bihotz ona, eroapena eta pazientzia, beraren bihotz onak bihozberritzera gonbidatzen zaituela ahazturik? <f>ⓙ</f>


text:
Zeure bihotz damugabearen gogorkeriaz zigorra handitzen ari zara zigor-egunerako, Jainkoaren epai zorrotza agertuko den egunerako, alegia. <f>ⓚ</f>


text:
on egiten iraun eta aintza, izen on eta hilezkortasun bila dabiltzanei betiko bizia emango die; <f>ⓜ</f>


text:
berekoikeriaz egiaren kontra jaikitzen direnei eta zuzengabekeriari men egiten diotenei, berriz, haserrea eta zigorra;


text:
atsekabea eta larria emango dizkie gaizkia egiten duten guztiei: juduei lehenengo, baina baita judu ez direnei ere; <f>ⓝ</f>


text:
ospea, ohorea eta bakea ongia egiten duten guztiei: juduei lehenengo, baina baita judu ez direnei ere,


text:
<pb/>Moisesen legepean egon gabe bekatu egin dutenak, galdu ere, legerik gabe galduko dira; eta legepean egon eta bekatu egin dutenak legearen bidez izango dira epaituak;


text:
ez baitira Jainkoaren aurrean zuzen legea entzun bakarrik egiten dutenak, bete ere egiten dutenak baizik. <f>ⓑ</f>


text:
Begira, jentilek, Moisesen legea ezagutu gabe ere, legeari dagokiona berez egiten dutenean, nahiz legea ez ezagutu, beraiek bihurtzen dira beren buruarentzat lege. <f>ⓒ</f>


text:
Izan ere, legearen errealitatea beren bihotzetan idatzia daukatela erakusten dute, beren kontzientziak aitortzen duen bezala, batzuetan salatu egiten baititu eta besteetan zuritu.


text:
Halaxe azalduko da, Jainkoak, Jesu Kristoren bidez eta nik iragartzen dudan berri onaren arabera, gizon-emakumeen barrua epaituko duen egunean. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Baina zer esan zutaz, judu izenaz harro zauden horretaz? Legean oinarritzen zara eta Jainkoaz harrotzen; <f>ⓔ</f>


text:
ezikasien hezitzaile <f>[1]</f> eta ezjakinen irakasletzat, eta hori, ezagutzaren eta egiaren adierazpena legean duzulako. <f>ⓗ</f>


text:
Zuk, bada, besteri irakasten diozun horrek, nola ez diozu irakasten zeure buruari? Ez dela ostu behar hots egiten duzun horrek, zergatik osten duzu zeuk? <f>ⓘ</f>


text:
Adulteriorik ez dela egin behar esan, eta zeuk egiten duzu adulterioa! Sasijainkoak higuingarriak direla esan, eta tratuan jarduten duzu haien jauretxeetan!


text:
Horrela, Liburu Santuak <f>[2]</f> dioen bezala, <i>zuengatik atzerritarrek Jainkoaren izena gaitzesten dute.</i> <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Erdainkuntza baliotsua duzu, bai, baina legea betetzekotan. Legea hausten baduzu, berriz, erdainkuntzarik ez bazenu bezala da.


text:
Eta, gorputzez erdaingabea izan arren, legea betetzen duenak epaituko zaitu zu, zeure lege-liburu eta erdainkuntza guztiekin legea betetzen ez duzun hori.


text:
Izan ere, benetako judua ez da kanpotik hala dena; eta benetako erdainkuntza ez da kanpotik gorputzean egiten dena.


text:
Benetako judua barrutik da eta benetako erdainkuntza bihotzekoa, Espirituak egiten duena eta ez idatzitako legeak <f>[3]</f>. Hau da, gizakiak ez, baina Jainkoak aintzat hartzen duena. <f>ⓚ</f>


text:
Asko, noski, alde guztietatik. Lehenengo eta behin, Jainkoak bere hitzak <f>[1]</f> juduei eman zizkielako. <f>ⓛ</f>


text:
Haietako batzuk ez zirela leial izan? Eta zer? Haien leialtasun-ezak huts bihurtuko ote du Jainkoaren leialtasuna? <f>ⓜ</f>


text:
Ez horixe! Garbi aitortu beharra dago Jainkoa egiatia dela; gizon-emakume guztiak, berriz, hitz ustelekoak, Liburu Santuak <f>[2]</f> dioen bezala: <pb/><t> <i>Horrela, leial zarela</i> </t><t> <i>agertuko dute zure hitzek,</i> </t><t> <i>eta auzian garaile aterako zara.</i> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/>Baina gure zuzentasun-ezak Jainkoaren zuzentasuna nabariago egiten badu, ez al genuke esan behar —giza erara mintzatuz— zuzengabea dela Jainkoa bere haserrea gure gainera isurtzean?


text:
Baina Jainkoaren leialtasuna nire leialtasun-ezaz nabarmenago agertzen bada haren aintzarako, zergatik kondenatzen nau Jainkoak bekatari bezala?


text:
Zergatik ez esan: «Egin dezagun gaiztakeria <f>[3]</f>, ongia etor dadin?» Horrela irakasten omen dut nik, batzuek gezurrez diotenez. Ongi merezia dute gaitzespena horrelakoek.


text:
<pb/>Zer, bada? Ba ote dugu juduok abantailarik? Azken batean, ez; zeren, irakatsi berri dugun bezala, denak, bai juduak, bai jentilak, bekatupean baitaude.


text:
Eta honelaxe diote Liburu Santuek <f>[4]</f>: <pb/><t> <i>Ez da bat bera ere zuzenik,</i> <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t> <i>Denak okertu dira,</i> </t><t> <i>bat egin dute galdukerian.</i> </t><t> <i>Ez da inor on dagienik,</i> </t><t> <i>bat bera ere ez.</i> </t>


text:
<t> <i>Haien eztarria hilobi zabaldua,</i> </t><t> <i>haien mihian azpikeria,</i> </t><t> <i>haien ezpainetan sugegorri-pozoia</i>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<pb/>Badakigu legeak dioen guztia <f>[5]</f> legepean daudenentzat esaten duela, denen ahoak itxi daitezen eta mundu osoa Jainkoaren aurrean errudun ager dadin.


text:
Jainkoak ez du inor errugabetzat jotzen <f>[6]</f> legea betetzeagatik. Izan ere, legearen eginkizuna bekatua ezagutaraztea da. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Baina orain, legea alde batera utziz agertu du Jainkoak bere salbamen-indarra, legeak eta profetek adierazia.


text:
Jainkoaren salbamen-indar hau Jesu Kristoganako sinesmenaren bidez heltzen da, fededun guztiengana heldu ere. Jainkoak ez du bereizkeriarik egiten, <f>ⓖ</f>


text:
denek egin baitzuten bekatu eta denak aurkitzen dira geroztik Jainkoaren aintzarik gabe <f>[7]</f>. <f>ⓗ</f>


text:
Baina Jainkoak bere onginahiaz eta dohain hutsez onartu ditu, Jesu Kristoren bitartez burutu duen askapenari <f>[8]</f> esker. <f>ⓘ</f>


text:
<n>[25-26]</n> Jesu Kristok bere odola isuri zuen, eta Jainkoak barkamen-bide egin du Kristo beronengan sinesten dutenentzat. Horrela, garbi erakusten du Jainkoak zuzen jokatu zuela bere eroapenaz lehengo bekatuak zigortu gabe utzi zituenean, eta zuzen jokatzen duela orain ere, bera salbatzaile azaldu eta Jesusengan sinesten dutenak onartzen dituenean <f>[9]</f>. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Non da, bada, harrotzeko zure bidea? Ezereztua da. Zeren izenean? Egintzen izenean? Ez, sinesmenaren izenean baizik. <f>ⓚ</f>


text:
Ziur baitakigu sinesmenaren bidez onartzen dituela Jainkoak gizon-emakumeak, eta ez legea betetzeagatik.


text:
Jainkoa bat bakarra da, eta berak sinesmenaren bidez onartzen ditu denak, erdainduak nahiz erdaingabeak izan. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Beraz, sinesmena dela eta, baliogabe uzten al dugu legea? Ez horixe! Berretsi, bai, berresten dugu legea.


text:
Izango zukeen zertan harrotu, Jainkoak bere egintzengatik onartu balu; baina ez zuen Jainkoaren aurrean harrotzerik izan. <f>ⓜ</f>


text:
Izan ere, hau dio Liburu Santuak: <i>Abrahamek sinetsi egin zuen Jainkoarengan eta, horregatik, Jainkoak zuzenetsi egin zuen.</i> <f>ⓝ</f>


text:
Lan egiten duenari, saria ez zaio dohain huts bezala ematen, zor zaion zerbait bezala baizik. <f>ⓐ</f>


text:
Baina inolako lanik egin ez arren, erruduna errugabe egiten duen Jainkoarengan sinesten duena, sinesmen horri esker onartuko du Jainkoak.


text:
<pb/><t> <i>Zoriontsua Jainkoak hobena kendu</i> </t><t> <i>eta bekatuak barkatu dizkiona</i>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<pb/>Zorion hau, ordea, erdainduari bakarrik ote dagokio, ala erdaingabeari ere bai? Esan bezala, <i>sinesmenagatik onartu zuen Jainkoak Abraham zuzentzat.</i> <f>ⓒ</f>


text:
Erdainkuntza ezaugarri gisa eman zion Jainkoak, erdaindu aurretik sinesmenari esker onartu zuela adierazteko. Horrela, sinesten duten erdaingabe guztien aita da Abraham: hauek ere zuzentzat onartzen ditu Jainkoak; <f>ⓓ</f>


text:
era berean, erdainduen aita da: erdainduak izateaz gainera, Abraham gure aitak erdaindu aurretik zeukan sinesmenaren urratsei jarraitzen dietenen aita, alegia.


text:
<pb/>Beren oinordekotza mundua izango zutela agindu zien Jainkoak Abrahami eta ondorengoei. Agintzari hau, ordea, ez zegokion legea betetzeari, sinesmenak duen salbamen-indarrari <f>[1]</f> baizik. <f>ⓔ</f>


text:
Legea betetzen dutenak bakarrik balira oinordeko, hutsean geldituko litzateke sinesmena eta baliogabe agintzaria.


text:
Beraz, agintzaria, dohain hutsa izanik, fedeari dagokio; horrela, Abrahamen ondorengo guztientzat balio du, legearen arabera ondorengo direnentzat ez ezik, baita Abrahamen sinesmenaren arabera direnentzat ere. Bera aita dugu guztiok, <f>ⓖ</f>


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <i>Herri askoren aita egin zaitut.</i> Abraham aita dugu, beraz, Jainkoaren aurrean; hark sinetsi egin baitzuen hilak biziarazten eta izaterik ez dutenak izatera deitzen dituen Jainkoarengan. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Abrahamek sinetsi egin zuen inolako itxarobiderik ez zegoenean; horrela, <i>herri askoren aita egin zen,</i> Jainkoak esan zionaren arabera: <i>Horrenbeste izango dira zure ondorengoak.</i> <f>ⓘ</f>


text:
Ez zitzaion moteldu sinesmena, bere gorputza ia hila —ehun urte hurbil baitzituen— eta Sararen sabela ere agorra zela ikusi arren. <f>ⓙ</f>


text:
Jainkoaren agintzariaren aurrean ez zen sinesgogor izan, ezta zalantzan ibili ere, baizik eta sendotu egin zen sinesmenean; horrela, Jainkoak egia zioela aitortu zuen <f>[2]</f>, <f>ⓚ</f>


text:
guregatik ere badio; gu ere, Jesus gure Jauna hildakoen artetik piztu zuenarengan sinesten dugunok, sinesmenari esker onartuko baikaitu Jainkoak. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Beraz, Jainkoak sinesmenaren bidez onartu gaituelarik, bakean gaude berarekin, Jesu Kristo gure Jaunari esker. <f>ⓑ</f>


text:
Berari esker, sinesmenaren bidez <f>[1]</f> eman digu Jainkoak bere onginahia geureganatzea. Egoera honetan sendo irauten dugu eta harro gaude Jainkoaren aintza iritsiko dugulako itxaropenez.


text:
Eta ez hori bakarrik, harro gaude atsekabeez ere; bai baitakigu atsekabeak eroapena duela ondorio; <f>ⓒ</f>


text:
eroapenak probaldia gainditzeko gai egiten gaituela, eta probaldia gainditzeak itxaropena sendotu egiten duela;


text:
eta itxaropenak ez du huts egiten, Jainkoak bere maitasuna isuri baitigu geure bihotzetara, berak emandako Espiritu Santuaren bitartez. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Izan ere, oraindik bekatupean indargabe ginela, Jainkoak erabakitako garaian, gaiztoen alde hil zen Kristo. <f>ⓔ</f>


text:
Nekez hilko litzateke norbait pertsona zuzen baten alde; agian bai, badaiteke norbait pertsona on baten alde hiltzeko prest egotea.


text:
Baina Kristo, gu oraindik bekatari ginela hil zen gure alde: honela erakusten du Jainkoak guri digun maitasuna.


text:
<pb/>Orain, Jainkoak Kristoren odolaz onartu gaituelarik, zenbatez gehiago ez ote gaitu salbatuko zigorretik beraren bitartez! <f>ⓕ</f>


text:
Zeren eta, etsai ginelarik, Jainkoak bere Semearen heriotzari esker berekin baketu bagintuen, behin baketuz gero, zenbatez gehiago ez ote gaitu salbatuko beraren biziaz! <f>ⓖ</f>


text:
Are gehiago, Jainkoaz harro gaude Jesu Kristo gure Jaunari esker, beronen bitartez Jainkoarekin baketzea iritsi baitugu dagoeneko.


text:
<pb/>Gizon baten bidez sartu zen bekatua munduan, eta bekatuaren bidez heriotza; horrela, gizon-emakume guztiengana zabaldu zen heriotza, guztiek egin baitzuten bekatu <f>[2]</f>. <f>ⓗ</f>


text:
Egia da, legea baino lehen bazela bekatua munduan; baina bekatua ez zaio inori leporatzen, legerik ez badago.


text:
Hala ere, Adamengandik Moisesen denboraraino nagusi izan zen heriotza gizakien gain; baita Adamena bezalako bekaturik egin ez zutenen gain ere. Adam etortzekoa zenaren <f>[3]</f> irudi da. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Baina bekatua eta Jainkoak egiten digun dohaina ez dira neurri berekoak. Izan ere, gizon bakarraren bekatuaz guztiak hil baldin baziren, askoz ugariago zabaldu da guztiengana Jainkoaren dohaina, hau da, beste gizon bakar bati esker, Jesu Kristori esker, eman zaigun dohaina.


text:
Eta ondorioei dagokienez ere, Jainkoak eman digun dohaina ez da gizon bakarraren bekatuarekin alderatzekoa. Izan ere, bekatuak, bakarra izan arren, guztien gaitzespena izan du ondorio; dohainak, berriz, bekatuak asko izan arren, barkamena izan du ondorio.


text:
Gizon bakarraren bekatuagatik heriotza nagusi gertatu bazen, zenbatez gehiago ez ote dira bakar batengatik, Jesu Kristogatik, nagusi izango betiko bizitzan Jainkoaren salbazioaren dohain oparoa hartzen dutenak!


text:
<pb/>Beraz, baten bekatuak gizon-emakume guztiei gaitzespena ekarri zien bezala, baten leialtasunak gizon-emakume guztiei salbazioa eta bizia ekartzen dizkie. <f>ⓙ</f>


text:
Eta baten desobedientziak denak bekatari egin zituen bezala, baten obedientziak zuzen egingo ditu denak. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Bekatua ugari zedin azaldu zen legea; baina bekatua ugaldu zenean, are ugariago izan zen Jainkoaren onginahia. <f>ⓛ</f>


text:
Izan ere, bekatuak heriotzaren nagusitza ekarri zuen bezala, Jainkoaren onginahiak, gizakia onartuz, betiko biziaren nagusitza ekarri digu, Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Zer esan honen guztiaren ondorioz? Bekatu egiten jarraitu behar dugula, onginahia ugari dadin? <f>ⓝ</f>


text:
Ez al dakizue, bada, bataioaz Jesu Kristori lotuak <f>[1]</f> izan garenok, haren heriotzari izan garela lotuak? <f>ⓑ</f>


text:
Bataioaren bidez berarekin lurperatuak izan garenok, haren heriotzari lotuak gaude, Aitaren ahalmenaz Kristo hildakoen artetik piztu zen bezala, guk ere bizi berria bizi dezagun. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Berarena bezalako heriotzan hari itsatsiak izan bagara, hari itsatsiak izango gara harena bezalako piztueran ere. <f>ⓓ</f>


text:
Badakigu, gure izaera zaharra Kristorekin gurutziltzatua izan zela, bekatuzko gure izaera ezereztua geldi zedin, eta aurrerantzean bekatuaren esklabo izan ez gintezen. <f>ⓔ</f>


text:
Badakigu Kristo, behin hildakoen artetik piztuz gero, ez dela berriro hilko: herioak ez du harengan aginterik;


text:
haren hiltzea bekatuarentzat behin betiko hiltzea izan baitzen, eta haren bizitzea Jainkoarentzat bizitzea da. <f>ⓕ</f>


text:
Berdin zuek ere: hartu kontuan bekatuarentzat hilda zaudetela eta Jainkoarentzat bizirik, Jesu Kristorekin bat eginik. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Beraz, bekatua ez bedi gehiago nagusi izan zuen gorputz hilkorrean. Ez jarri beraren grinen menpean,


text:
ezta eskaini ere bekatuari zeuen gorputzak, gaiztakeria egiteko tresna bihurtuz. Alderantziz, eskaini zeuen buruak Jainkoari, heriotzatik bizitzara itzulitako gizaki bezala, eta jarri zeuen gorputzak Jainkoaren zerbitzura, ongia egiteko tresna <f>[3]</f> bihurtuz. <f>ⓗ</f>


text:
Horrela, bekatuak ez du zuen gain aginterik izango, ez baitzaudete legepean, Jainkoaren onginahiaren eraginpean baizik. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Beraz, zer? Bekatu egingo ote dugu, legepean ez, baizik Jainkoaren onginahiaren eraginpean gaudelako? Ez horixe!


text:
Badakizue, norbaiten menpean jartzen bazarete esklabo bezala berari obeditzeko, obeditzen diozuen haren esklabo egiten zaretela: bekatuari obeditzeko bada, heriotzara zoazte; Jainkoari obeditzeko bada, berriz, salbaziora. <f>ⓙ</f>


text:
Baina Jainkoari eskerrak, bekatuaren esklabo zinetenok, irakatsi zaizuen ikasbidea bihotzez onartu duzue


text:
Giza erara mintzo natzaizue, ulertzeko duzuen ahulezia kontuan harturik. Lehen, zeuen buruak lizunkeriaren eta gaiztakeriaren zerbitzura jarri zenituzten, erabat gaiztotzeraino; era berean orain, jar zaitezte ongiaren zerbitzura, erabat Jainkoarenak izan zaitezten.


text:
Eta zer fruitu izan zenuten orduan? Orain lotsa ere ematen dizue orduko hark, ondorioa heriotza baitu. <f>ⓚ</f>


text:
Orain, ordea, bekatuaren menpetik askaturik eta Jainkoaren esklabo eginik, erabat Jainkoarenak izatea duzue fruitu, eta honek betiereko bizia du ondorio. <f>ⓛ</f>


text:
Bekatuak dakarren ordaina heriotza da; Jainkoak ematen digun dohaina, berriz, betiereko bizia, Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez eman zaiguna.


text:
<pb/>Ez al dakizue, senideok —legeen berri <f>[1]</f> dakizuenoi mintzo natzaizue—, gizakia bizi den bitartean bakarrik behartzen duela legeak?


text:
Adibidez, emaztea senarra bizi den bitartean bakarrik dago legez senarrari lotua. Senarra hiltzen denean, ordea, ezkontza-legetik askatua gelditzen da.


text:
Horregatik, senarra bizi den bitartean beste gizon batekin elkartzen den emaztea adulteriogile bihurtzen da. Senarra hilez gero, berriz, ezkontza-legetik askatua gelditzen da eta ez da adulteriogile, beste gizon batekin elkartu arren.


text:
Horrela bada, ene senideok, zuek ere hil zen Kristoren gorputzeko eginak izan zaretenez gero, legearentzat hilda zaudete, eta beste batenak zarete jadanik —hildakoen artetik piztu zenarenak, alegia—, Jainkoarentzat fruitu onak emateko. <f>ⓜ</f>


text:
Geure giza grinen menpean <f>[2]</f> <f>ⓝ</f> bizi ginenean, legeak bekaturako grinak pizten zituen guregan, eta horrela heriotza ekarri zigun fruitu.


text:
Baina orain, lotuak gintuen legearentzat hilak gaudelarik, legetik aske gaude; horrela, Espirituaren bizi berriaren arabera zerbitza dezakegu Jauna, eta ez lege idatziaren arau zaharraren arabera <f>[3]</f>. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Horrekin zer esan nahi dugu? Legea bekatu dela? Ez horixe! Hala ere, legearen bidez bakarrik ezagutu nuen bekatua. Gutizia zer den ez nukeen jakingo legeak hau esan ez balu: <i>Ez gutiziatu.</i> <f>ⓑ</f>


text:
Bekatuak, agindutik bide hartuta, era guztietako gutiziak ernearazi zituen niregan. Legerik ezean, bekatua hila dago.


text:
Garai batean, oraindik legerik ez zegoenean, ni bizirik nengoen; agindua etorri zenean, ordea, bekatua piztu zen


text:
eta ni hil egin nintzen. Horrela, bizia emateko zen agindua heriotza-emaile gertatu zitzaidan. <f>ⓒ</f>


text:
Izan ere, bekatuak, agindutik bide hartuta, liluratu egin ninduen eta aginduaren bidez hil. <f>ⓓ</f>


text:
Orduan, ona zen hura heriotza-bide gertatu ote zitzaidan? Ez! Hil, bekatuak hil ninduen; baina bekatua bekatu bezala azaltzeko, berez ona zen aginduaz baliatu zen. Horrela, aginduari esker agertu da bete-betean bekatuaren kaltegarritasuna. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Jakin badakigu legea espirituaren arlokoa dena; ni, berriz, gizon ahula naiz, bekatuari saldua. <f>ⓕ</f>


text:
Ez dut neure jokabidea ulertzen, nahi dudana ez baitut egiten, eta gorroto dudana, huraxe dut egiten.


text:
Ongi ikusten dut ez dagoela niregan —nire giza grinetan <f>[4]</f>, alegia— ezer onik, nire esku baitago on egin nahi izatea, baina ez on egitea. <f>ⓖ</f>


text:
Beraz, lege hau sumatzen dut neuregan: ongia egin nahi dudalarik, gaizkia bakarrik dudala neure esku.


text:
baina neure gorputzean beste lege bat ikusten dut, nire adimenaren legeari borroka egiten diona, eta niregan ari den bekatuaren lege horrek preso hartua nauka. <f>ⓗ</f>


text:
Jainkoak, Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez. Eskerrak berari! <pb/>Honela bada, adimenaren aldetik Jainkoaren legea dut zerbitzatzen; gizon ahul naizen aldetik, berriz, bekatuaren legea. <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, Jesu Kristori esker, bizia ematen duen Espirituaren legeak askatu egin zaitu <f>[1]</f> bekatuaren eta heriotzaren legetik. <f>ⓙ</f>


text:
Legeak giza ahuleziagatik ezin zuena, Jainkoak egin du: gurea bezalako bekatuzko izaeran bidali du bere Semea eta honek, bere burua barkamen-oparitzat eskainiz <f>[2]</f>, kondenatu egin du bekatua bere giza izaera hilkorrean. <f>ⓚ</f>


text:
Honela, bete dezakegu legeak eskatzen duena, ez baikara giza grinen arabera <f>[3]</f> bizi, Espirituaren arabera baizik.


text:
<pb/>Giza grinen arabera bizi direnek gogoak ere halakoak dituzte; Espirituaren arabera bizi direnek, berriz, gogoak ere Espirituarenak.


text:
Giza grinei jarraitzeak heriotzara darama; Espirituari jarraitzeak, berriz, bizitzara eta bakera. <f>ⓛ</f>


text:
Izan ere, giza grinei jarraitzen dietenak Jainkoaren aurkako dira; ez dute nahi eta ez dira ere gauza Jainkoaren legeari jarraitzeko.


text:
Zuek, ordea, ez zarete bizi grina horien menpean, Espirituaren menpean baizik, Jainkoaren Espiritua zuengan bizi baita. Norbaitek Kristoren Espiritua ez badu, hori ez da Kristorena. <f>ⓜ</f>


text:
Kristo zuengan baldin badago, berriz, gorputza bekatuagatik hil egingo den arren, Espirituak badu bizia, Jainkoaren salbamen-indarrari esker.


text:
Jesus hildakoen artetik piztu zuen Jainkoaren Espiritua zuengan bizi bada, Kristo hildakoen artetik piztu zuenak berak biziaraziko ditu zuen gorputz hilkorrak ere, zuengan bizi den bere Espirituaren bitartez. <f>ⓝ</f>


text:
Horrela bizitzen bazarete, hil egingo zarete; baina Espirituaren bidez giza egintza gaiztoei uko egiten badiezue, bizi egingo zarete.


text:
Zuek ez duzue hartu esklabo egingo zaituzten espiritua, berriro beldurpean bizitzera eramango zaituena, alegia; zuek, seme-alaba egiten zaituzten Espiritua hartu duzue, eta Espirituaren bidez «Abba! <f>[4]</f>», hau da, «Aita!», esanez hots egiten diozue Jainkoari. <f>ⓐ</f>


text:
eta, seme-alaba bagara, baita oinordeko ere, Jainkoaren oinordeko eta Kristoren oinordekide; zeren, nekeetan Kristoren kideko garenez gero, aintzan ere beraren kideko izango baikara.


text:
<pb/>Nire iritzian, oraingo neke-lanak ezer gutxi dira gero guregan azalduko den aintzaren aldean. <f>ⓑ</f>


text:
Izadia <f>[5]</f> bera ere irrikaz dago, zain-zain, Jainkoak noiz agertuko zer den beraren seme-alaba izatea.


text:
Izadiak, bere benetako helburua galdua izan arren —ez bere gogoz, horretara behartu zuenarengatik <f>[6]</f> baizik—, badu itxaropena <f>ⓒ</f>


text:
esklabotza eta hondamenditik askatua izan eta Jainkoaren seme-alaben aintzazko askatasunean parte izateko.


text:
Eta hura ez ezik, geu ere bai: Espiritua lehen-dohaintzat hartu dugunok intzirika gaude geure barruan, Jainkoak noiz askatuko eta bere seme-alaba noiz egingo <f>[7]</f> gaituen zain.


text:
Salbatuak gaude, bai, baina itxaropenetan bakarrik. Eta itxaro duguna begien aurrean bagenu, hori ez litzateke itxaropena izango, inork ez baitu itxaroten begien aurrean duena. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Era berean, Espiritua datorkigu geure ahulezian lagun, guk ez baitakigu behar bezala otoitz egiten; baina Espirituak berak erregutzen du gure alde esanezin ahalako intziriz. <f>ⓕ</f>


text:
Eta bihotzak aztertzen dituen Jainkoak ezagutzen du zein den Espirituaren gogoa, Espirituak Jainkoaren asmoen erara erregutzen baitu fededunen alde <f>[8]</f>. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Badakigu Jainkoak bera maite dutenen onerako bideratzen dituela gauza guztiak, bere aurre-erabakiz deitu dituenen onerako, alegia.


text:
Aurrez ezagutu zituenak, aukeratu ere egin zituen Jainkoak, bere Semearen irudiko izan zitezen, eta, horrela, Semea senide askoren artean lehen-seme izan zedin. <f>ⓗ</f>


text:
Aurrez aukeratu zituenak, deitu ere egin zituen; deituak, berriz, zuzentzat onartu zituen, eta zuzentzat onartuak aintzaz bete. <f>ⓘ</f>


text:
Bere Semea bera ukatu ez zigunak, baizik eta gu guztion alde heriotzara eman zuenak, nola ez dizkigu harekin batera gauza guztiak dohain emango? <f>ⓙ</f>


text:
Nork kondenatuko ditu? Jesu Kristo da hil zena; are gehiago, piztu ere egin zena, eta orain Jainkoaren eskuinaldean gure alde erreguka ari dena! <f>ⓚ</f>


text:
Nork aldenduko gaitu Kristok digun maitasunetik? Atsekabeak, larriak, erasoaldiak, goseak, jantzirik ezak, arriskuak, ezpatak?


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Zuregatik egunero</i> </t><t> <i>hilzorian gauzkate;</i> </t><t> <i>hiltzeko ardiak bezala</i> </t><t> <i>garabiltzate.</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
Bai baitakit ziur, ez herio eta ez bizi, ez aingeru eta ez goiko beste indar, ez oraingo eta ez geroko, ez inolako botere,


text:
ez ortziko eta ez lur azpiko indar, ez inolako beste izakik, ez gaituela aldenduko Jainkoak Jesu Kristo gure Jaunarengan agertu digun maitasunetik.


text:
<pb/>Egia diot —Kristo dut lekuko—, ez diot gezurrik; neure kontzientziak ere, Espiritu Santuak argiturik, hala aitortzen dit:


text:
Ni neu madarikatua <f>[1]</f> <f>ⓜ</f> izatea —Kristorengandik aldendua izatea— ere onartuko nuke, baldin eta hori nire odoleko senideen onerako balitz.


text:
Israelen ondorengo dira eta Jainkoak seme-alabatzat hartu zituen; beraiek dituzte Jainkoaren presentzia aintzatsua, itunak, legea, kultua eta agintzariak; <f>ⓝ</f>


text:
beraienak dira arbasoak eta, giza jatorriari dagokionez, beraiengandik dator Kristo, gauza guztien gainetik dagoen Jainkoa. Bedeinkatua izan bedi menderen mendetan! Amen. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Ez du, ez, huts egin Jainkoaren hitzak. Gertatzen dena da Israelen jatorriko guztiak ez direla benetako Israel herri, <f>ⓑ</f>


text:
ezta Abrahamen jatorriko guztiak ere Abrahamen benetako seme-alaba. Jainkoak esan zion Abrahami: <i>Isaaken bidez izango dituzu ondorengoak.</i> <f>ⓒ</f>


text:
Honek esan nahi du, ez duela giza sortzeak Jainkoaren benetako seme-alaba egiten, baizik eta Jainkoaren agintzariaren arabera sortuak direla Abrahamen benetako ondorengoak. <f>ⓓ</f>


text:
Izan ere, hona hemen egindako agintzaria: <i>Urtebete barru itzuliko natzaizu, eta ordurako Sarak semea izango du.</i> <f>ⓔ</f>


text:
<n>[11-13]</n> Eta seme haiek jaio aurretik, artean ez onik, ez gaitzik egiteko gai ez zirela, Jainkoak esan zion Rebekari: <i>Zaharrena gazteenaren morroi izango da,</i> edo beste pasarte batek dioen bezala, <pb/><t> <i>Jakob izan nuen maite,</i> </t><t> <i>eta ez Esau</i> <f>[2]</f>. </t> <pb/>Eta hori guztia, Jainkoak aukeratzeko duen askatasuna berresteko eta Jainkoak, aukera egiterakoan, giza jokabidea ez, baizik eta bere dei hutsa hartzen duela kontuan adierazteko izan zen. <f>ⓖ</f>


text:
berak esana baitio Moisesi: <pb/><t> <i>Nik mesede egin nahi diodanari</i> </t><t> <i>egiten diot mesede,</i> </t><t> <i>eta gupida izan nahi diodanari</i> </t><t> <i>izaten gupida.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Arazoaren gorabehera ez dago norberak nahi izatean edota norbera saiatzean, Jainkoak errukia izatean baizik. <f>ⓙ</f>


text:
Honela esaten dio Jainkoak faraoiari Liburu Santuan: <i>Honetarako utzi zaitut bizirik: nire ahalmena erakusteko eta mundu osoak nor naizen jakin dezan.</i> <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Baina esango didazu: «Zergatik haserretzen da, hortaz, Jainkoa, inork ere ezin badio beraren nahiari aurre egin?»


text:
Baina nor zara zu, gizagaixo hori, Jainkoari kontuak eskatzeko? Buztinezko ontziak esango ote dio buztinlariari: «Zergatik egin nauzu honelakoa?» <f>ⓜ</f>


text:
Buztina ez ote dago buztinlariaren esku, honek lur beretik ontzi baliotsuak nahiz ontzi arruntak egiteko?


text:
Jainkoak bere haserrea erakutsi eta indarra azal zezakeen, nahi izanez gero, baina eroapen handiz jasan zituen zigorra merezi zutenak eta hondatuak izateko zeudenak. <f>ⓝ</f>


text:
Horrela erakutsi nahi izan zuen zein eskuzabal zen errukiz hartu zituenekin, bere aintza azaltzeko aukeratu zituenekin. <f>ⓐ</f>


text:
Hori da Oseasen liburuan esaten dena: <pb/><t> <i>«Ez-nire-herria»ri</i> </t><t> <i>«Zu-nire-herria» esango diot;</i> </t><t> <i>eta «Ez-maitea»ri «Maitea»</i> <f>[3]</f>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t> <i>Eta, «Zuek ez zarete nire herria»</i> </t><t> <i>esan beharrean,</i> </t><t> <i>«Jainko biziaren seme-alaba»</i> </t><t> <i>deituko ditu Jainkoak</i>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<pb/>Isaiasek, berriz, hau dio Israeli buruz: <pb/><t> <i>Israeldarrak itsasoko hondarrak</i> </t><t> <i>bezain ugariak izango balira ere,</i> </t><t> <i>bakar batzuk besterik</i> </t><t> <i>ez dira salbatuko.</i> <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t> <i>Beteko du erabakia Jaunak,</i> </t><t> <i>oso-osorik eta luzapenik gabe</i> </t><t> <i>bete ere lurrean.</i> </t>


text:
<pb/>Baina Isaiasek beste hau ere esan zuen aurrez: <pb/><t> <i>Jaun ahalguztidunak</i> </t><t> <i>gutariko batzuk</i> </t><t> <i>bizirik utzi ez balitu,</i> </t><t> <i>Sodomaren eta Gomorraren azkena</i> </t><t> <i>izango genukeen guk ere.</i> <f>ⓔ</f> </t>


text:
<pb/>Eta zer dugu honen ondorio? Jentilek, Jainkoaren onespena <f>[4]</f> bilatzen saiatu gabe, Jainkoaren onespena iritsi zutela, fedeaz iristen den onespena, alegia. <f>ⓕ</f>


text:
Israelek, berriz, Jainkoaren onespena emango zion legea betetzen saiatu arren, ez zuen helburua iritsi.


text:
Eta hori zergatik? Fedean oinarritu beharrean, egintzetan oinarritu zirelako. Horrela, behaztopa-harrian egin zuten estropezu, <f>ⓖ</f>


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Hona nik Sionen</i> </t><t> <i>behaztopa-harria ipini,</i> </t><t> <i>erorarazteko harkaitza.</i> </t><t> <i>Baina harengan sinesten duenak</i> </t><t> <i>ez du huts egingo.</i> <f>ⓗ</f></t>


text:
<pb/>Senideok, hauxe da nire bihotzeko irrikarik handiena eta israeldarren alde Jainkoari eskatzen diodana: salbamenera hel daitezela.


text:
Ez dute ulertu Jainkoak ematen duela salbamena <f>[1]</f>, eta beren kabuz lortu nahi izan dute, Jainkoarengandik datorrena onartu gabe. <f>ⓙ</f>


text:
Legearen helburua <f>[2]</f>, izan ere, Kristo da, eta beronen bidez ematen zaie fededun guztiei Jainkoaren onespena. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Legearen bidez lortzen den salbamenaz, hau dio Moisesek: <i>Legea betetzen duena</i> <f>[3]</f><i>beraren bidez biziko da.</i> <f>ⓛ</f>


text:
Fedearen bidez lortzen denaz, berriz, beste hau: <i>Ez esan zeure baitan: Nor igoko da zerura?</i> —Kristo handik jaitsarazteko, alegia—; <f>ⓜ</f>


text:
Zer dio, orduan, Liburu Santuak? <pb/><t> <i>Esku-eskura duzu hitza,</i> </t><t> <i>zeure ahoan eta zeure bihotzean.</i> </t> <pb/>Hitz hori <f>[4]</f>, hain zuzen, guk hots egiten dugun fedearen mezua da.


text:
<pb/>Izan ere, zeure ahoz Jesus dela Jauna aitortzen baduzu, eta zeure bihotzean Jainkoak hildakoen artetik piztu zuela sinesten baduzu, salbatu egingo zara. <f>ⓝ</f>


text:
Zeren, bihotzez sinesten duena onartu egiten baitu Jainkoak, eta ahoz aitortzen duena salbatu egiten da. <f>ⓐ</f>


text:
Judua izan ala ez, ez dago bereizketarik, bat bera baita guztien Jauna, dei egiten dioten guztientzat eskuzabala. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Nola, ordea, dei egin, harengan sinesten ez badute? Nola sinetsi, haren entzuterik ez badute? Nola entzun, nork hots eginik ez bada?


text:
Nola hots egin, hartarako bidalirik ez bada? Liburu Santuak dioen bezala: <i>Bai ederrak berri onak ekartzen dituztenen oinak!</i> <f>ⓔ</f>


text:
Ez diote, ordea, denek harrera ona egin berri onari. Isaiasek esaten du: <i>Jauna, nork sinetsi du gure mezua?</i> <f>ⓕ</f>


text:
Eta galdetzen dut: Ez al dute entzun? Bai, noski. <pb/><t> <i>Lurbira guztira zabaldu da</i> </t><t> <i>haien hotsa,</i> </t><t> <i>munduaren bazterreraino</i> </t><t> <i>haien mezua.</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/>Eta berriro galdetzen dut: Israelek ez ote du, bada, ulertu? Lehenengo, hona Moisesek dioena: <pb/><t> <i>Herri ez den batekin</i> </t><t> <i>minduko zaituztet,</i> </t><t> <i>nazio ergel baten bidez</i> </t><t> <i>haserraraziko.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Isaias, bere aldetik, hau esatera ausartzen da: <pb/><t> <i>Nire bila ez zebiltzanei</i> </t><t> <i>atera nintzaien bidera;</i> </t><t> <i>nitaz galdetzen ez zutenei</i> </t><t> <i>agertu nintzaien.</i> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<pb/>Israeli buruz, berriz, hau dio: <i>Egun osoan luzatuak nituen eskuak, herri sinesgogor eta errebeldeagana.</i>


text:
<pb/>Galdera egiten dut: Jainkoak baztertu egin ote du bere herria? Inola ere ez! Neu ere israeldarra naiz, Abrahamen jatorrikoa, Benjaminen leinukoa. <f>ⓚ</f>


text:
Jainkoak ez du baztertu beretzat aukeratu zuen herria. Gogoan duzue, noski, Liburu Santuak Eliasi buruz dioena, nola hitz egiten zion Jainkoari Israelen aurka: <f>ⓛ</f>


text:
Jauna, <i>zure profetak hil egin dituzte eta zure aldareak hondatu. Ni bakarrik gelditu naiz, eta nire bila ere badabiltza bizia kentzeko.</i> <f>ⓜ</f>


text:
Baina Jaunaren mintzoak zer erantzuten dio? <i>Utzi ditut neuretzat Baalen aurrean</i> <f>[1]</f><i>belaunikatu ez diren zazpi mila gizon.</i> <f>ⓝ</f>


text:
Eta onginahi hutsez baldin bada, ez da egintzengatik; bestela, onginahia ez litzateke onginahi izango.


text:
Zer esan nahi du horrek? Israel herriak ez zuela aurkitu bila zebilena, eta Jainkoak aukeratuek lortu dutela; gainerakoak, berriz, itsuturik gelditu dira, <f>ⓐ</f>


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Jainkoak adimena itsutu egin zien.</i> </t><t> <i>Begiak eman zizkien,</i> </t><t> <i>baina ez ikusteko,</i> </t><t> <i>belarriak ere bai,</i> </t><t> <i>baina ez entzuteko</i> </t><t> <i>Eta horrela gaur arte.</i> <f>ⓑ</f> </t>


text:
<pb/>Eta Davidek honela dio: <pb/><t> <i>Gerta bekizkie beren otorduak</i> <f>[2]</f> </t><t> <i>tranpa eta sare, erorbide eta zigor.</i> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t> <i>Lauso bitez haien begiak,</i> </t><t> <i>ez dezaten ikus,</i> </t><t> <i>makur bekie bizkarra betiko.</i> </t>


text:
<pb/>Beste galdera bat: Gehiago ez zutitzeko erori ote da Israel? Inola ere ez! Haiek erori zirelako heldu dira jentilak salbamenera, eta hori israeldarren jelosia pizteko gertatu da. <f>ⓓ</f>


text:
Beraz, haien erortzea munduarentzat aberasbide, hau da, haien hutsegitea jentilentzat aberasbide gertatu bada, zenbatez aberasgarriago ez ote da izanen Israel osoak salbamena iristea! <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Orain, zuei, jentiloi, mintzo natzaizue: jentilen apostolu naizenez gero, ospetsu egin nahi dut neure zerbitzu hau,


text:
Israeldarrak baztertzetik munduari Jainkoarekin baketzea etorri baldin bazaio, zer ote datorke Jainkoak berriro haiek onartzetik? Heriotzatik bizira etortzea <f>[3]</f> izango litzateke hori! <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Gainera, lehen opilak Jainkoari sagaratuak badira, baita oraldi osoa ere, eta sustraia sagaratua bada, baita adarrak ere. <f>ⓖ</f>


text:
Bai, adar batzuk moztu dizkio Jainkoak Israeli, eta moztu gabekoen artean zu txertatu, basaolibondo zaren hori; horrela, haiekin batera, olibondoaren sustraitik datorren izerdian partaide gertatu zara.


text:
Baina ez harrotu adar moztuen lepotik. Eta harrotzeko tentazioa baduzu, izan gogoan ez diozula zuk eusten sustraiari, sustraiak zuri baizik. <f>ⓗ</f>


text:
Hala da, beren sinesmen-ezagatik moztu zituen, eta zuk zeure sinesmenagatik irauten duzu; ez izan, beraz, harro, eta ibili kontuz.


text:
Hartu, bada, gogoan Jainkoaren bihotz ona eta zorroztasuna: zorroztasuna erori zirenentzat, bihotz ona zuretzat, baina haren ontasunean irauten baduzu; bestela, zu ere moztu egingo zaituzte.


text:
Israeldarrak ere, beren sinesgogorkeriari uko egiten badiote, txertatuko ditu, bai baitu Jainkoak ahalmenik haiek berriro txertatzeko.


text:
Jatorriz zeurea zenuen basaolibondotik moztu eta zeurea ez zenuen olibondoan txertatu bazintuen, askoz errazago izango du olibondotik sortutakoak beren berezko olibondoan txertatzea.


text:
<pb/>Senideok, ez zaituztet ezjakinean eduki nahi Jainkoak honetan guztian duen asmo ezkutuaz, harro ez zaitezten. Israelgo zati baten itsukeriak, jentil-herri guztiak salbamenera heldu arte iraungo du;


text:
orduan, Israel osoa salbatuko da, Liburu Santuak dioenez: <pb/><t> <i>Siondik etorriko da askatzailea,</i> </t><t> <i>eta sinesgogorkeria kenduko du</i> </t><t> <i>Jakoben ondorengoengandik.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Berri onari dagokionez, israeldarrak Jainkoaren etsai dira, zuen onerako; baina, Jainkoak egindako aukerari dagokionez, maite-maiteak dira beren arbasoak direla eta, <f>ⓙ</f>


text:
Zuek, garai batean Jainkoarekin errebelde zinetenok, orain, israeldarren errebeldiari esker, errukia lortu duzue.


text:
Era berean haiek ere: orain errebelde bihurtu dira, zuei izan zaizuen errukiari esker errukia lor dezaten.


text:
<pb/>Bai handi eta sakonak Jainkoaren eskuzabaltasuna, jakinduria eta ezaguera! Bai aztergaitzak beraren erabakiak eta sumaezinak haren bideak!


text:
<pb/><t> <i>Nork ezagutu du</i> </t><t> <i>Jaunaren pentsamendua?</i> </t><t> <i>Nor izan da haren aholkulari?</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t> <i>Nork eman dio hari lehenengo,</i> </t><t> <i>gero hark itzuli behar izateko?</i> <f>ⓜ</f> </t>


text:
<pb/>Berarengandik dira gauza guztiak, beraren bidez eta berarentzat. Aintza berari betiere! Amen. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Senideok, Jainkoaren maitasunagatik eskatzen dizuet eskain ditzazuela zeuen buruak <f>[1]</f> opari bizi, santu eta Jainkoarentzat atsegingarri. Hori da egiazko zuen kultua. <f>ⓐ</f>


text:
Ez egokitu mundu honen iritzietara, eraberri zaitezte baizik, zeuen pentsaera aldatuz; horrela bereizi ahal izango duzue zer den Jainkoak nahi duena, zer den ona, atsegingarri zaiona eta bikaina. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Jainkoak eman didan dohainaren izenean, hau diotsuet guztioi eta bakoitzari: ez hartu zeuen burua behar den baino handiagotzat; izan zaitezte neurritsu, Jainkoak bakoitzari eman dion sinesmenaren arabera. <f>ⓒ</f>


text:
berdin guk ere: asko garen arren, Kristorekin elkarturik gorputz bat egiten dugu eta guztiok bata bestearen atal gara. <f>ⓓ</f>


text:
Dohain ezberdinak ditugu, Jainkoak eman nahi izan dizkigun araberakoak. Beraz, Jainkoaren izenean mintzo denak iragar beza Jainkoaren hitza sinesmenari dagokionez <f>[2]</f>; <f>ⓔ</f>


text:
adore-emailea adore ematen. Bere ondasunak banatzen dituenak bana bitza eskuzabaltasunez <f>[3]</f>; buru egiten duenak egin beza arduraz; erruki-egintzak egiten dituenak, alaitasunez. <f>ⓕ</f>


text:
Maita ezazue elkar bihotzez senide on bezala, elkar nork baino nork maiteago izaten saiatuz. <f>ⓗ</f>


text:
Bizi zaitezte itxaropenean alai; izan eroapen handiko ezbeharrean eta iraupentsu otoitzean. <f>ⓘ</f>


text:
Bizi zaitezte elkar ongi hartuz; ez izan handinahi, apalen mailako baizik; ez jo zeuen buruak jakintsutzat. <f>ⓜ</f>


text:
Ene maiteok, ez egin mendekurik zeuen kontura; utzi Jainkoari zigorra ematea, Liburu Santuak hau baitio: <i>Neuri dagokit mendekua, neuk emango diot bakoitzari berak merezia.</i> Hau dio Jaunak. <f>ⓑ</f>


text:
Beraz, <i>zure etsaia gose bada, emaiozu jaten; egarri bada, emaiozu edaten. Horrela, lotsa gorrian utziko duzu</i> <f>[4]</f><i>.</i> <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Gizaki orok izan behar du ezarritako agintarien menpeko. Ez baita aginterik Jainkoarengandik ez denik, eta oraingo agintariak ere hark ezarriak dira. <f>ⓓ</f>


text:
Beraz, agintarien menpeko egiten ez denak Jainkoaren erabakiari egiten dio aurka, eta hari aurka egiten dionak beraren epaia izango du.


text:
Agintedunak ez dira beldur izatekoak ongi jokatzen denean, gaizki jokatzen denean baizik. Agintarien beldurrik gabe bizi nahi al duzu? Joka ezazu ongi, eta haien onespena izango duzu,


text:
Jainkoaren zerbitzari baitira, zuri ongi jokatzen laguntzeko. Gaizki egiten baduzu, ordea, izan beldur, zigortzeko ahalmena ez baitute alferrik. Izan ere, Jainkoaren zerbitzari dira, justizia egin eta gaizkileak zigortzeko.


text:
Horregatik, beharrezko da agintarien menpeko izatea, baina zigorraren beldurrez ez ezik, baita kontzientziaren eraginez ere.


text:
Horrexegatik ordaintzen dituzue zergak ere, agintariak Jainkoaren ordezkari direlako, horretarako jarriak direlako.


text:
<pb/>Ez eduki zorrik inorekin, elkar maitatzekoa baizik, zeren lagun hurkoa maite duenak betea baitu legea. <f>ⓕ</f>


text:
Izan ere, harako <i>Ez egin adulteriorik, ez hil inor, ez ostu, ez gutiziatu</i> eta beste edozein agindu, esaldi honetan biltzen da: <i>Maitatu lagun hurkoa zeure burua bezala.</i> <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Horrek guztiak balio berezia du zein garaitan bizi garen jakinik. Izan ere, ordua da lotatik esnatzeko, sinesten hasi berri hartan baino hurbilago baitugu orain salbamena. <f>ⓗ</f>


text:
Badoa gaua, gainean dugu eguna; utz ditzagun, beraz, ilunpetako egintzak eta presta gaitezen argitan jarduteko. <f>ⓘ</f>


text:
Gabiltzan duintasunez, egun-argiz bezala: ez jan-edanean eta hordikerian, ez lizunkerian eta neurrigabekerian, ez haserrean eta norgehiagokerian.


text:
<pb/>Egiezue harrera ona sinesmen heldugabekoei <f>[1]</f>, iritziak direla-eta eztabaidan hasi gabe. <f>ⓚ</f>


text:
Batek, denetik jan dezakeela uste du; sinesmenean heldugabekoak, berriz, barazkiak <f>[2]</f> bakarrik jaten ditu. <f>ⓛ</f>


text:
Denetik jaten duenak ez dezala gutxiets zerbait jateari uzten diona, eta zerbait jateari uzten dionak ez dezala kondena denetik jaten duena, Jainkoak onartu egin baitu hau ere.


text:
Nor zara zu zurea ez den morroia epaitzeko? Hura zutik ala eroria dagoen, nagusiaren arazoa da; eta zutik iraungo du, ahaltsua baita Jauna berari zutik eusteko. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Batek garrantzi berezia ematen dio egun bati; beste batentzat, berriz, egun guztiak berdinak <f>[3]</f> dira. Joka dezala bakoitzak bere kontzientziaren arabera. <f>ⓝ</f>


text:
Halako egunari garrantzi berezia ematen dionak Jaunarengatik ematen dio; denetik jaten duenak Jaunarengatik jaten du, Jainkoari eskerrak ematen baitizkio; jateari uzten dionak ere Jaunarengatik ez du jaten, eta honek ere eskerrak ematen dizkio Jainkoari. <f>ⓐ</f>


text:
bizi bagara, Jaunarentzat gara bizi; eta hiltzen bagara, Jaunarentzat gara hiltzen. Beraz, nahiz bizi nahiz hil, Jaunarenak gara. <f>ⓑ</f>


text:
Zergatik kondenatzen duzu, bada, zeure senidea? Eta zergatik gutxiesten? Denok agertu beharko dugu Jainkoaren auzitegian, <f>ⓓ</f>


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Neure biziarengatik dagit zin</i> </t><t> <i>—dio Jaunak—:</i> </t><t> <i>Belaun oro</i> </t><t> <i>nire aurrean makurtuko da,</i> </t><t> <i>eta mihi orok goretsiko du</i> </t><t> <i>Jainkoa.</i> <f>ⓔ</f> </t>


text:
<pb/>Ez dezagun, beraz, gehiago elkar kondena, baizik eta saia zaitezte senideari oztoporik edo erorbiderik ez jartzen. <f>ⓖ</f>


text:
Nik badakit eta ziur nago —Jesus Jaunak esan izan baitzuen— ez dela ezer ere berez kutsatua denik; kutsatutzat hartzen duenarentzat bakarrik bihurtzen da zerbait kutsatu. <f>ⓗ</f>


text:
Baina zerbait jateagatik zeure senideari min ematen badiozu, ez zabiltza maitasunaren bidetik. Janariak gorabehera, ez dadila zure senidea gal, Kristo harengatik hil baitzen. <f>ⓘ</f>


text:
Azken batean, Jainkoaren erregetza ez baitatza jan-edaneko gauzetan, baizik eta Espiritu Santuaren dohain diren zuzentasun, bake eta alaitasunean. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Saia gaitezen, bada, bakea indartzeko eta elkarte-bizitza eraikitzeko lagungarri diren gauzetan. <f>ⓚ</f>


text:
Janari-arazo batengatik, ez hondatu Jainkoaren egintza. Janari guztiak garbiak dira; hala ere, ez dago ongi besteak galbidean jarriz zerbait jatea.


text:
Hobe duzu haragia, ardoa edo dena delakoa utzi, horiek zure senideari oztopo baldin bazaizkio. <f>ⓛ</f>


text:
Gorde zeuretzat, Jainkoarekiko zeure harremanetarako, sinesmenak ematen dizun askatasun hori. Zorionekoa bere burua errudun sentitu gabe bere aukerak egiteko gauza dena! <f>ⓜ</f>


text:
Zilegi ote den ala ez zalantzan dagoela jaten duena, berriz, errudun da, ez baitu jokatzen berak uste duenaren arabera. Eta norberak uste duenaren arabera ez jokatzea bekatu da. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Fede heldua dugunok fede heldugabekoen ahuleziak eraman behar ditugu, geuri atsegin zaiguna bilatu gabe.


text:
Saia gaitezen guztiok lagun hurkoari atsegin ematen, ona eta fedean hazteko lagungarri zaiona bilatuz. <f>ⓐ</f>


text:
Kristok ere ez zuen bere atsegina bilatu, baizik eta Liburu Santuak dioen hau bete zen harengan: <i>Zure kontrako irainak datozkit gainera.</i> <f>ⓑ</f>


text:
Liburu Santuetan idatzia dagoen guztia gure ikasbiderako dago idatzia, geure eroapenaz eta Liburu Santuek ematen duten adoreaz itxaropenari euts diezaiogun. <f>ⓒ</f>


text:
Eroapenaren eta adorearen iturri den Jainkoak eman diezazuela elkar ongi hartzea, Jesu Kristok nahi bezala.


text:
<pb/>Beraz, egiozue harrera ona elkarri, Kristok zuei harrera ona egin zizuen <f>[1]</f> bezala, Jainkoaren aintzarako. <f>ⓓ</f>


text:
Izan ere, Kristo juduen zerbitzari egin zen, Jainkoak arbasoei eginiko agintzariak betetzeko eta, horrela, Jainkoaren leialtasuna agertzeko; <f>ⓔ</f>


text:
eta jentilen zerbitzari ere egin zen, bere errukiagatik Jainkoa gorets zezaten. Hau dio, hain zuzen, Liburu Santuak: <pb/><t> <i>Horregatik,</i> </t><t> <i>atzerritarren artean goretsiko zaitut,</i> </t><t> <i>eta zure omenez kantatuko dut.</i> <f>ⓕ</f> </t>


text:
<pb/>Beste batean, berriz, hauxe dio: <pb/><t> <i>Naziook, egin poz-oihu</i> </t><t> <i>haren herriarekin batera</i>. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<pb/>Eta beste batean: <pb/><t> <i>Goretsazue Jauna, nazio guztiok,</i> </t><t> <i>ospa ezazue, herri guztiok!</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/>Isaiasek ere hau dio: <pb/><t> <i>Erneko da Jeseren sustraia,</i> </t><t> <i>eta sortuko denak</i> </t><t> <i>nazioak gobernatuko ditu.</i> </t><t> <i>Harengan izango dute</i> </t><t> <i>itxaropen nazioek.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Itxaropen-iturri den Jainkoak alaitasunez eta bakez bete dezala zuen fedea, eta Espiritu Santuak eman diezazuela bere indarraz itxaropena gainezka.


text:
<pb/>Senideok, neure aldetik, ziur dakit zuek onginahiz beterik eta jakite guztiz horniturik zaudetena, eta elkarri argi egiteko gai zaretena.


text:
Hala ere, ausardia handi samarrez idatzi dizuet han edo hemen, zenbait gauza gogorarazteko. Jainkoarengandik hartu dudan dohainak ematen dit horretarako bide, <f>ⓙ</f>


text:
Jesu Kristoren zerbitzari egin bainau jentilentzat. Apaiz batek bezala betetzen dut Jainkoaren berri ona adierazteko eginkizuna; horrela, jentilak, Espiritu Santuak sagaraturik, Jainkoarentzat opari atsegingarri <f>[2]</f> izan daitezen. <f>ⓚ</f>


text:
horregatik, hau bakarrik aipatzera ausartuko nintzateke: Jesu Kristok nire bidez ekarri dituela jentilak fedea onartzera, hitzez eta egitez, <f>ⓛ</f>


text:
mirari eta egintza harrigarrien indarrez, Espirituaren ahalmenez. Horrela, Jerusalemdik hasi eta inguru guztietan barrena Iliriaraino <f>[3]</f>, Kristoren berri onaren zabalkuntza burutua utzi dut.


text:
Hauxe zen niretzat garrantzizkoena: Kristoren izena entzuna ere ez zen tokietan berri ona zabaltzea. Ez nuen nahi bestek ipinitako oinarrien gainean eraiki,


text:
Liburu Santuak dioenaren arabera baizik: <pb/><t> <i>Haren berri ez zutenek dute ikusiko,</i> </t><t> <i>eta inoiz hartaz entzun ez zutenek</i> </t><t> <i>ulertuko.</i> <f>ⓜ</f> </t>


text:
Orain, ordea, inguru hauetan nuen lana bukatu dut eta, aspaldiko urte hauetan zuek ikusi nahian bainago,


text:
Espainiara bidean hortik igarotzean, ikusiko zaituztedan itxaropena dut; eta bidaiari jarraitzeko lagunduko didazuen itxaropena ere bai. Baina lehenago, zuekin egonaldi bat pozik egingo nuke. <f>ⓝ</f>


text:
Izan ere, Mazedoniakoek eta Akaiakoek <f>[5]</f> diru-bilketa egiteko borondatea izan dute, Jerusalemen diren senide behartsuei laguntzeko. <f>ⓐ</f>


text:
Borondatea diot, baina zorra ere bazuten haiekin; zeren, jentilak espirituzko ondasunetan haien partaide izan badira, bidezko baita lurreko ondasunetan haien laguntzaile izatea. <f>ⓑ</f>


text:
Egiteko hau bete eta bildutako dirua haien esku jarri ondoren, Espainiara abiatuko naiz, zuen hiritik igaroz.


text:
<pb/>Jesu Kristo gure Jaunarengatik eta Espirituak ematen digun maitasunagatik, eskabide hau egiten dizuet, senideok: lagun diezadazuela eginahalean, Jainkoari nire alde otoitz eginez, <f>ⓒ</f>


text:
Judean fedeari aurka egiten diotenen esku eror ez nadin, eta Jerusalemgo fededunek ongi har dezaten daramakiedan laguntza. <f>ⓓ</f>


text:
Horrela, Jainkoak nahi badu, pozez beterik iritsiko naiz zuengana eta atsedenaldia hartu ahal izango dut zuekin.


text:
hartzazue Jaunaren izenean, sagaratuei dagokien bezala. Edozertan zuen beharrik balu, lagun iezaiozue, berak ere askori lagundu baitio eta neuri batez ere.


text:
<pb/>Goraintziak <f>[2]</f> Priska eta Akilari, Jesu Kristoren zerbitzuan laguntzaile izan ditudanei. <f>ⓕ</f>


text:
Horiek beren bizia arriskuan jarri zuten, nirea salbatzeagatik. Eta nik ez ezik, jentilen eliz elkarte guztiek ere esker ona zor diete.


text:
Goraintziak haien etxean biltzen den eliz elkarteari ere. Goraintziak Epenetori, Asian <f>[3]</f> Kristorengan sinetsi zutenen lehen fruitu den nire adiskide maiteari; <f>ⓖ</f>


text:
Goraintziak nire ahaide eta kartzela-lagun Androniko eta Juniari: apostoluen artean ospetsuak dira eta Kristorengan nik baino lehen sinetsi zutenak.


text:
Goraintziak Urbanori, Jesu Kristoren zerbitzuan laguntzaile izan dugunari, eta nire Estakis maiteari.


text:
Goraintziak Trifena eta Trifosari, Jaunarengatik gogoz lanean jardun duten horiei; baita Jaunarengatik hainbeste lan egin duen nire Perside maiteari ere.


text:
Goraintziak Filologo eta Juliari, Nereo eta beronen arrebari, Olinpiori eta horiekin bizi diren fededun guztiei.


text:
Agur ezazue elkar besarkada <f>[4]</f> santuaz. Kristoren eliz elkarte guztiek agurtzen zaituztete. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Otoi, senideok! Ibili argi elkartean zatiketak sortzen eta hartu duzuen irakaspena galbidean jartzen dutenekin. Alde horiengandik! <f>ⓙ</f>


text:
Horrelakoek ez baitiote Kristo gure Jaunari kultu ematen, beren sabelei baizik, eta beren hitz leunez eta lausenguz liluratu egiten dute jende xaloa. <f>ⓚ</f>


text:
Denen agerian dago nola onartu duzuen fedea, eta horrekin poztu egiten nauzue; baina zuek onerako argi eta gaitzaren aurrean tolesgabe izatea nahi nuke. <f>ⓛ</f>


text:
Bakea ematen digun Jainkoak luzaro gabe zapalduko du Satanas zuen oinpean. Jesu Kristo gure Jaunaren grazia izan bedi zuekin. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Goraintziak nire laguntzaile Timoteoren izenean, eta Luzio, Jason eta Sosipatro nire ahaideen izenean. <f>ⓝ</f>


text:
Ni eta eliz elkarte osoa ere bere etxean hartzen gaituen Gaiok agur egiten dizue. Hiriko diruzain Erastoren izenean eta Kuarto anaiaren izenean agur. <f>ⓐ</f> (


text:
<pb/><f>[7]</f> Gorets dezagun Jainkoa! Berak fedean sendotu zaitzakete, nik hots egiten dudan berri onaren eta Jesu Kristori buruz ematen dudan mezuaren arabera. Mezu horren bidez, aspalditik ezkutuan zeukan misterioa agertu du Jainkoak. <f>ⓑ</f>


text:
Misterio hori orain azaldu da profeten idatziek dioten bezala, eta, Jainko betierekoak hala erabakirik, herri guztiei adierazi zaie, Jainkoari fedezko erantzuna eman diezaioten. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Nik, Paulok <f>ⓔ</f> , Jainkoak hala nahirik eta berak deiturik, Jesu Kristoren apostolu naizen honek, eta Sostenes anaiak


text:
Korinton dagoen Jainkoaren eliz elkarteari <f>ⓕ</f> idazten diogu. Jesu Kristok sagaratu zaituzte eta Jainkoak bere herri santu izateko deitu <f>[1]</f>, edozein lekutan Jesu Kristo gure Jaunari dei egiten dioten guztiekin batera, hauek eta guk Jaun bat bera onartzen baitugu.


text:
<pb/>Eskerrak ematen dizkiot etengabe neure Jainkoari zuengatik, Jesu Kristoren bidez agertu dizuen onginahiagatik. <f>ⓗ</f>


text:
Izan ere, Kristoren bitartez, gauza guztietan aberats egin zaituzte, bai hitz egiteko eta bai ezagutzeko.


text:
ez da zuek ez duzuen dohainik, Jesu Kristo gure Jauna noiz agertuko den zain zaudeten bitartean. <f>ⓘ</f>


text:
Berak sendo iraunaraziko zaituzte azkeneraino <f>[2]</f>, inork zuen aurka zeresanik izan ez dezan Jesu Kristo gure Jauna etorriko den egunean. <f>ⓙ</f>


text:
Leiala da Jainkoa, eta berak deitu zaituzte bere Seme Jesu Kristo gure Jaunarekin elkarturik bizitzera. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Senideok, Jesu Kristo gure Jaunaren izenean, arren eskatzen dizuet: bat etor zaitezte guztiok <f>ⓛ</f> eta ez bedi izan zatiketarik zuen artean. Bizi elkar ongi harturik, ikuspegi eta iritzi bat bera duzuela.


text:
Alegia, nork bere aldetik honela omen dio: «Ni Paulorena naiz», «Ni Apolorena», «Ni Pedrorena», «Ni Kristorena» <f>[4]</f>. <f>ⓜ</f>


text:
Zatitua ote dago, bada, Kristo? Paulo gurutziltzatu ote zuten zuengatik? Edo Pauloren izenean bataiatu ote zintuzteten?


text:
A bai, Estebanen etxekoak <f>ⓐ</f> ere nik bataiatu nituen, baina ez dut uste beste inor bataiatu dudanik.


text:
Izan ere, Kristok ez ninduen bataiatzera bidali <f>[5]</f>, <f>ⓑ</f> berri ona hots egitera baizik, eta hau ez giza jakinduriazko hitzez, Kristoren gurutzeak bere indarra gal ez dezan.


text:
<pb/>Kristoren gurutzeko heriotzaren mezua zorakeria da galtzen direnentzat; guretzat, ordea, salbamen-bidean garenontzat, Jainkoaren indarra da. <f>ⓒ</f>


text:
Liburu Santuak dio, izan ere: <pb/><t> <i>Hondatu</i> <f>ⓓ</f> <i>egingo dut</i> </t><t> <i>jakintsuen jakinduria,</i> </t><t> <i>eta huts bihurtuko adituen adimena</i> <f>[6]</f> <i>.</i> </t>


text:
<pb/>Zertan dira jakintsuak, ikasiak <f>ⓔ</f> , mundu honetako gauzetan adituak? Jainkoak ez ote du zorakeria bihurtu mundu honetako jakinduria <f>[7]</f>?


text:
Begira, Jainkoak bere jakinduria agertu <f>[8]</f> duenean, gizakiak ez dira gauza izan beren jakinduriaz Jainkoa ezagutzeko; horregatik, Jainkoak, guk hots egiten dugun zorakeriaren bitartez salbatu nahi izan ditu fededunak.


text:
guk, berriz, Kristo gurutziltzatua predikatzen dugu, juduentzat onartezina <f>ⓖ</f> eta jentilentzat zentzurik gabea dena;


text:
baina Jainkoak deitu dituenentzat, judu izan ala ez, Kristo hori Jainkoaren <f>ⓗ</f> indar eta Jainkoaren jakinduria da.


text:
Zeren Jainkoarengan zorakeria dirudiena gizakiak baino jakintsuago baita, eta Jainkoarengan ahulezia dirudiena gizakiak baino indartsuago <f>ⓘ</f>.


text:
<pb/>Begira bestela, senideok, zeintzuk zareten Jainkoak deitu zaituztenok: ez dira zuen artean munduak jakintsutzat hartzen dituenetatik asko, ezta ahaltsu nahiz aitoren semeetatik ere. <f>ⓙ</f>


text:
Aitzitik, munduak zorotzat duena aukeratu du Jainkoak jakintsuak lotsarazteko, eta munduak argaltzat duena indartsuak lotsarazteko;


text:
munduak baliogabetzat eta mespretxagarritzat duena, munduaren begitan ezerez dena, aukeratu du Jainkoak, zerbait direla uste dutenak ezerezteko;


text:
Berari zor diozue izatea, Jesu Kristori esker. Berau egin du Jainkoak guretzat jakinduria, berorren bidez askatu gaitu bekatutik, salbatu eta bere egin <f>[9]</f>. <f>ⓛ</f>


text:
Horrela betetzen da Liburu Santuak dioen hura: <i>Harrotu</i> <f>ⓜ</f><i>nahi duena, harro bedi Jaunarengan.</i>


text:
<pb/>Horregatik, senideok, nik ere, Jainkoaren salbamen-asmoa <f>[1]</f> iragartzera joan nintzaizuenean, ez nizuen hitz egin giza jakinduriazko hizkera landua erabiliz. <f>ⓝ</f>


text:
Izan ere, zuen artean ez nuen ezer jakin nahi izan, Jesu Kristo, eta berau gurutziltzatua <f>ⓐ</f>, izan ezik.


text:
Nire hitza eta predikua ez ziren giza jakinduriazko argudiotan oinarritu, Espirituaren indarrean <f>ⓒ</f> baizik,


text:
<pb/>Hala ere, sinesmen helduko <f>ⓓ</f> kristauei jakinduria irakasten diegu guk ere; baina jakinduria hori ez da mundu honetakoa, ezta laster galduko diren mundu honetako agintariena ere <f>[2]</f>.


text:
Guk Jainkoaren jakinduria misteriotsua <f>ⓔ</f> irakasten dugu, hark ezkutuan eduki eta betidanik gure aintzarako erabakia zeukana.


text:
Mundu honetako agintarietatik batek ere ez du jakinduria hori ezagutu, zeren, ezagutu izan balute, ez baitzuketen gurutziltzatuko Jainkoaren aintza berekin zuen Jauna <f>[3]</f>. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Baina, Liburu Santuak <f>[4]</f> dioen bezala, <i>inork ikusi</i> <f>ⓖ</f><i>eta entzun ez duena,</i> gizakiari inoiz bururatu ez zaiona, Jainkoak bera maite dutenentzat prestaturik zeukana,


text:
horixe agertu digu <f>ⓗ</f> Jainkoak Espirituaren bidez. Espirituak, izan ere, guztia aztertzen du, baita Jainkoaren barne-sakona ere.


text:
Nork ezagut dezake gizakiaren barru-barrua <f>ⓘ</f>, bere baitan duen giza espirituak baizik? Era berean, Jainkoaren barrua ere ez dezake inork ezagut Jainkoaren Espirituak izan ezik.


text:
Eta guk ez dugu munduko espiritua hartu, Jainkoarengandik datorrena baizik; honela, Jainkoak eman dizkigun dohainak ezagut ditzakegu. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Gauza hauetaz ez dugu giza jakinduriak irakatsitako hizkeraz hitz egiten, Espirituak irakatsitakoaz baizik, espirituzko gaiak Espiritua hartu duten gizon-emakumeei adieraziz <f>[5]</f>. <f>ⓚ</f>


text:
Espiritu gabeko gizakiak <f>[6]</f> <f>ⓛ</f> ez du onartzen Jainkoaren Espirituari dagokiona; horrek ez du zentzurik berarentzat eta ezin du ulertu, Espirituaren argitan bakarrik juzga daiteke eta.


text:
<pb/><t> <i>Nork ezagutu du</i> </t><t> <i>Jaunaren pentsamendua</i>? </t><t> <i>Nork irakats diezaioke</i>? </t> <pb/>Guk, ordea, Kristoren pentsamendua dugu. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Nik, senideok, ezin izan nizuen hitz egin Espiritua dutenei bezala, pertsona heldugabeei <f>[1]</f> <f>ⓐ</f> bezala baizik, kristau-mailan umetxo direnei bezala.


text:
Esnez hazi <f>ⓑ</f> zintuztedan, ez janari sendoz, hau hartzeko ez baitzineten oraindik gauza. Orain ere ez zarete gauza,


text:
giza grinen menpeko izaten jarraitzen baituzue. Izan ere, bekaizkeriak eta eztabaidak <f>ⓒ</f> dituzuen bitartean, ez ote zarete giza grinen menpeko <f>[2]</f>? Ez ote duzue giza irizpide hutsez jokatzen?


text:
<pb/>Azken batean, zer da Apolo? Eta zer Paulo? Zuek sinesmenera erakarri zaituzten Jainkoaren zerbitzari besterik ez, bakoitza Jaunak eman dion egitekoaren arabera.


text:
Landatzen duena eta ureztatzen duena berdinak dira, bakoitzak, berak egindako lanaren arabera saria hartuko badu ere.


text:
Gu Jainkoaren obrako lankideak gara; zuek, Jainkoak lantzen duen soroa, Jainkoak eraikitzen duen etxea. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Jainkoak eman didan dohainaren arabera, nik oinarria ezarri dut, etxegile trebeari dagokionez; baina beste batek jasotzen du gainean eraikina. Ikus beza bakoitzak nola eraikitzen duen. <f>ⓖ</f>


text:
Argi dago inork ez dezakeela ezarria dagoen oinarria besterik ezar; eta oinarri hori Jesu Kristo da. <f>ⓗ</f>


text:
Baina oinarri honen gainean urrez, zilarrez, harribitxiz, zurez, belarrez edo lastoz eraiki daiteke.


text:
Jaunaren auzi-egunak agirian jarriko du norberaren lanaren balioa, sutan agertuko baita egun hori, eta suak frogatuko du nolakoa den bakoitzaren lana. <f>ⓘ</f>


text:
eraikitakoa erretzen bada, ordea, egileak galdu egingo du saria; bera, hala ere, bizirik aterako da, baina suteari ihes egiten diona bezala.


text:
<pb/>Ez al dakizue Jainkoaren tenplu <f>[3]</f> zaretela eta Jainkoaren Espiritua zuengan bizi dela? <f>ⓙ</f>


text:
Jainkoaren tenplua hondatzen duena, hondatu egingo du Jainkoak, Jainkoaren tenplua santua baita: tenplu hori zuek zarete.


text:
<pb/>Ez beza inork bere burua engaina! Zuetako norbaitek mundu honen arabera jakintsu dela uste badu, egin bedi zoro, egiaz jakintsu izateko.


text:
Mundu honetako jakinduria, izan ere, zorakeria da Jainkoaren begietan, Liburu Santuak dioen bezala: <f>ⓚ</f> <pb/><t> <i>Jakintsuak beren maltzurkerian</i> </t><t> <i>harrapatzen ditu.</i> </t>


text:
<pb/>Eta beste hau ere badio: <pb/><t> <i>Badaki</i> <f>ⓛ</f> <i>Jaunak jakintsuen asmoak</i> </t><t> <i>hutsalak direla.</i> </t>


text:
<pb/>Beraz, har gaitzatela denek Kristoren zerbitzaritzat eta Jainkoaren asmo ezkutuen <f>ⓝ</f> administratzailetzat.


text:
Niri dagokidanez, gutxi axola zait zuek edo giza auzitegik epaitua izatea. Neuk ere ez dut epaitzen neure burua.


text:
Egia da neure kontzientziak ez nauela ezertan salatzen; baina horrek ez du esan nahi neure burua errugabetzat dudanik, Jaunak bainau epaitzen. <f>ⓑ</f>


text:
Ez dezazuela, beraz, epea baino lehen epai. Itxaron Jauna etorri arte. Berak argituko du ilunpean ezkutatua dagoena, berak agertuko bihotzeko asmo gordeak. Eta orduan, nork bere merezia jasoko du Jainkoarengandik. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Zuengatik esan ditut gauza hauek, Apoloren eta neure adibidea jarriz, guregandik ikas dezazuen idatzirik dagoena baino harantzago ez joaten <f>[1]</f>, eta inor ez dadin batengatik harro besteren bizkar.


text:
Nork egiten zaitu zu besteak baino gehiago? Zer daukazu hartu ez duzunik? Eta daukazuna hartua baldin baduzu, zergatik harrotzen zara hartua ez bazenu bezala? <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Asebeteak omen zaudete, aberastuak; gure beharrik gabe, errege izatera iritsi omen zarete. Nahiago nuke egia balitz errege zaretela, gu ere zuekin batera errege izan gintezen! <f>ⓔ</f>


text:
Dirudienez, gu, apostoluok, Jainkoak azken tokian jarri gaitu, heriotzara kondenatuak bagina bezala; ikuskizun <f>[2]</f> bihurtu gaitu mundu guztiarentzat, bai aingeruentzat, bai gizon-emakumeentzat. <f>ⓕ</f>


text:
Gu zoroak omen gara Kristorengatik <f>ⓖ</f>; zuek, berriz, kristau zentzudunak. Gu ahulak, zuek sendoak; zuek izen handikoak, gu gutxietsiak.


text:
Orain arte hor ibili gara goseak, egarriak, larrugorri eta gaizki erabiliak; ez daukagu non bildurik, <f>ⓗ</f>


text:
eta lehertzeraino egiten dugu lan geure eskuz. Irain egiten digute eta guk bedeinkatu; erasoka erabiltzen gaituzte eta guk jasan; <f>ⓘ</f>


text:
gaizki-esaka ari zaizkigu eta guk gozoki erantzun. Orain artean, munduko simaurra bezala gara, guztien hondakin <f>[3]</f>. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Hau idaztean, ez zaituztet lotsarazi nahi, ohartarazi baizik, seme-alaba maiteak zaituztedanez gero.


text:
Kristau bezala baduzue irakasle franko, ez ordea aitarik asko; kristau bezala nik sortu zintuztedan berri onaren bidez. <f>ⓚ</f>


text:
Eta horretarako bidaltzen dizuet Timoteo <f>ⓜ</f>, neure seme maite eta kristau zintzoa. Berak gogoratuko dizkizue kristau-bizitzarako nire burubideak, eliz elkarte guztiei han eta hemen irakasten dizkiedan bezala.


text:
Joango naiz, ordea, eta laster gainera, Jaunak nahi badu <f>ⓝ</f>. Ikusiko dut orduan, egintzetan zenbaterainokoak diren hainbeste hitz egiten duten harroputz horiek.


text:
<pb/>Leku guztietan zabaldua dago, zuen artean lizunkeri arazo <f>[1]</f> <f>ⓑ</f> bat dagoela, eta ez nolanahikoa, jentilen artean ere gertatzen ez direnetakoa baizik: zuetako batek amaordea omen du emazte.


text:
<pb/>Eta zuek, negar egin beharrean, harro jarraitzen duzue, eta ez duzue bota zeuen artetik horrela jokatu duena.


text:
Bada, nik, gorputzez urruti <f>ⓒ</f> baina espirituz hor bertan nagoen honek, erabakia dut dagoeneko hori egin duenarentzat epaia, bertan banengo bezalaxe:


text:
Jesus gure Jaunaren izenean <f>ⓓ</f> bilduko zarete —eta han izango naiz ni ere espirituz— eta, Jesus gure Jaunaren ahalmenez,


text:
Satanasen esku utziko duzue <f>[2]</f> hori, ea horrela, beraren bekatuzko izaera suntsiturik, Jaunaren egunean salbatzen den. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Ez duzue batere arrazoirik harrotzeko. Ez al dakizue legamia pixka batek ore guztia altxatzen duela? <f>ⓕ</f>


text:
Bazter ezazue legamia zaharra <f>ⓖ</f> eta izan ore berri, legamia gabeko pazko-ogiak bezala; izan ere, horixe zarete, Kristo gure Pazko-bildotsa opari eskainia izan denez gero.


text:
Ospa dezagun, beraz, Pazko-jaia, baina ez legamia zaharrarekin, bekatu eta gaiztakeriazko legamiarekin, legamia gabeko pazko-ogiekin <f>[3]</f> <f>ⓗ</f> baizik, hau da, bihotz-garbitasunez eta egiaz.


text:
Ez nintzen mundu honetako lizunez mintzo, edo hemengo diruzale, lapur eta sasijainkozaleez; bestela, mundutik atera egin beharko zenukete.


text:
Hau da esan nahi nizuena: kristau direla esan eta lizun, diruzale, sasijainkozale, izen onaren kentzaile, mozkor edo lapur direnekin ez elkartzeko. Horrelakoekin, ezta otordu bat egin ere!


text:
<n>[12-13]</n> Ez dagokit niri kanpokoak epaitzea; horiek Jainkoak epaituko <f>ⓙ</f> ditu. Zuek elkartekideak epaitu behar dituzue. Liburu Santuak dio: <i>Bota gaiztoa zeuen artetik.</i>


text:
<pb/>Zuetako norbait, beste baten aurka auziren bat duenean, nolatan ausartzen da jentilen auzitegira jotzen, fededunen aurrera jo beharrean?


text:
Ez al dakizue fededunek mundua epaituko <f>ⓚ</f> dutela? Eta mundua epaitu behar duzuenok, ez ote zarete gauza arazo txikiak epaitzeko?


text:
Ez al dakizue aingeruak ere epaituko ditugula <f>[1]</f>? Bada, arrazoi handiagoz eguneroko gorabeherak.


text:
<pb/>Gorabehera horiek direla-eta auziak dituzuenean, nolatan aukeratzen dituzue epaile eliz elkartearentzat inor ez direnak?


text:
Dena dela, zeuen artean auzitan ibiltzea bera nahiko penagarria da. Zergatik ez bidegabekeria jasan <f>ⓛ</f> eta zeuen buruak larrutzen utzi?


text:
Baina ez, zeuek zarete bidegabekeria eta lapurreta egiten dituztenak, eta hori zeuen senideen aurka.


text:
<pb/>Ez al dakizue bidegabeek ez dutela Jainkoaren erreinua iritsiko? Ez engaina zeuen buruak! Lizunek, sasijainkozaleek, adulteriogileek, emakeria-zaleek, sodomitek, <f>ⓜ</f>


text:
lapurrek, diruzaleek, mozkorrek, izen onaren kentzaileek eta iruzurgileek ez dute Jainkoaren erreinua iritsiko.


text:
Horietakoak zineten zuetako batzuk ere; baina garbituak izan zarete, sagaratuak eta Jainkoak onartuak Jesu Kristo Jaunaren izenean eta gure Jainkoaren Espirituaren <f>ⓝ</f> bidez.


text:
<pb/>«Dena zilegi dut», dio zenbaitek; baina ez da dena komenigarri. «Dena zilegi dut <f>[2]</f>», bai, baina ni ez nau ezerk menpeko egingo. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Esaten da baita ere: «Janaria sabelarentzat eta sabela janariarentzat»; baina bata zein bestea hondatu egingo ditu Jainkoak. Gorputza, ordea, ez da lizunkeriarako, Jaunarentzat baizik, eta Jauna gorputzarentzat <f>[3]</f>. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Ez al dakizue zuen gorputzak Kristoren atal <f>ⓓ</f> direla? Eta nik Kristoren atala emagaldu baten atal egingo ote dut? Ez horixe!


text:
Ez al dakizue emagalduarekin elkartzen dena berarekin gorputz bat bera egiten dela? Honela baitio Liburu Santuak: <i>Biak</i> <f>ⓔ</f><i>bat izango dira.</i>


text:
Egizue ihes haragikeriatik! Gizon-emakumeek egiten dituzten beste bekatu guztiak gorputzetik kanpora gelditzen dira; baina haragikeriazko bekatua egiten duenak bere gorputzaren aurka egiten du bekatu.


text:
Ez al dakizue zuen gorputza Jainkoak eman dizuen eta zuengan bizi den Espiritu Santuaren tenplu dela? Beraz, ez zarete jadanik zeuenak, <f>ⓖ</f>


text:
garesti ordainduz eskuratu <f>ⓗ</f> baitzaituzte Jainkoak. Goretsazue, bada, Jainkoa zeuen gorputzaz.


text:
baina, lizunkeria dela eta, gizon bakoitzak izan beza bere emaztea eta emakume bakoitzak bere senarra.


text:
Ez ukatu elkarri zor diozuena, elkarrekin ados eta aldi labur baterako ez bada, otoitzean ari izateko. Eta gero, elkartu berriro, grinari eutsi ezinik, Satanasek tenta ez zaitzaten.


text:
Denok ni bezala ezkongabe izatea nahi nuke; baina Jainkoak eman dion dohain berezia du bakoitzak, batak hau eta besteak hura <f>[1]</f>. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Ezkonduei agintzen diet —ez nik, Jaunak baizik <f>[2]</f> <f>ⓚ</f>— emaztea ez dadila banandu senarrarengandik;


text:
eta bananduko balitz, ez dadila berriro ezkon, edo bakeak egin ditzala senarrarekin. Eta senarrak ez dezala zapuztu emaztea.


text:
<pb/>Gainerakoei —neure iritzi bezala, ez Jaunaren agindu bezala— hau esaten diet: Kristau batek, kristau ez den emakume batekin ezkondua egon eta emaztea berarekin bizitzeko prest baldin badago, ez dezala zapuztu emaztea;


text:
eta emakume batek, kristau ez den batekin ezkondua egon eta senarra berarekin bizitzeko prest baldin badago, ez dezala zapuztu senarra.


text:
Izan ere, kristau ez den senarra Jaunarentzat sagaratua dago emaztearekin bizi duen batasunagatik; orobat kristau ez den emaztea, senarrarekin bizi duen batasunagatik. Hala ez balitz, zuen seme-alabak ez lirateke Jainkoarenak izango; baina egiaz Jaunarentzat sagaratuak dira.


text:
Kristau ez dena, ordea, banandu nahi balu, banandu bedi <f>[3]</f>; horrelakoetan kristaua —gizon nahiz emakume— aske gelditzen da, Jainkoak bakean bizitzera deitu baitzaituzte. <f>ⓛ</f>


text:
Zeren nork esaten dizu zuri, emazte horri, zeure senarra salbatuko <f>ⓜ</f> duzula? Edo zuri, senar horri, zeure emaztea salbatuko duzula?


text:
<pb/>Aipaturiko kasuaz aparte, jarrai beza bakoitzak Jaunak ezarri dion bizi-egoeran, hots, Jainkoak federa dei egitean zuen egoeran. Hau da eliz elkarte guztietan ematen dudan araua. <f>ⓝ</f>


text:
Erdaindua zinelarik deitu zintuela Jainkoak? Ez ibili zeure erdainkuntza ezkutatu nahian. Erdaingabea zinelarik deitu zintuela? Ez erdaindu. <f>ⓐ</f>


text:
Erdaindua nahiz erdaingabea izateak ez du garrantzirik; Jainkoaren aginduak betetzea da balio duena. <f>ⓑ</f>


text:
Esklabo zinelarik deitu zintuela Jainkoak? Ez izan ardurarik; baina, askatasuna lortzeko aukera baduzu, ez alferrik galdu <f>[4]</f>.


text:
<pb/>Ezkongabeentzat ez daukat Jaunaren agindurik. Hala ere, neure iritzia emango dizuet, Jaunaren errukiaz sinesgarri <f>ⓓ</f> naizenez gero.


text:
Bizi ditugun une larriak gogoan harturik, esan dudana egoki dela uste dut, hau da, on dela norberak dagoen egoeran jarraitzea.


text:
Hala ere, ezkontzen bazara, ez duzu bekaturik egiten; neskatxak ere, ezkontzen bada, ez du bekaturik egiten. Baina ezkontzen direnek arazo handiagoak izango dituzte beren bizitzan, eta nik ez nuke nahi horrelakorik zuentzat. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Senideok, epea laburtu <f>ⓕ</f> egin dela diotsuet. Beraz, gelditzen zaigun denboran, ezkonduak bizi bitez ezkondurik ez baleude bezala;


text:
negar dagitenak, egingo ez balute bezala; pozik daudenak, ez baleude bezala; erosten dutenak, ezer ez balute bezala,


text:
eta mundu honetako gauzez baliatzen direnak, baliatuko ez balira bezala; mundu hau, orain ageri zaigun itxuran, desagertzear <f>ⓖ</f> baitago.


text:
<pb/>Kezka guztiak kendu nahi nizkizueke. Ezkongabea Jaunaren gauzez kezkatzen da, Jaunari atsegin nola emango;


text:
eta bere baitan zatitua dago. Emakume ezkongabea eta neskatxa Jaunaren gauzez kezkatzen dira, eta beroni gorputz-arimaz emanak bizi dira; ezkondua, berriz, munduko gauzez, bere senarrari atsegin nola emango.


text:
Hau zeuen onerako diotsuet, ez ezertan behartu nahi zaituztedalako. Hau da nahi dudana: era egokienean bizi zaiteztela, oso-osorik Jaunari atxikiak.


text:
<pb/>Gazte grinatsu batek <f>[5]</f> bere neskatxarekin ez dela ongi jokatzen ari eta ezkondu egin behar duela uste badu, bete dezala bere asmoa, eta ezkon daitezela; ez du bekaturik egiten.


text:
Baina beste batek, inork behartu gabe eta bere buruaren jabe dela, andregaiarekin ez ezkontzeko erabaki sendoa bere baitan hartzen badu, oso ongi egingo du.


text:
<pb/>Emakumea loturik dago senarra bizi den bitartean. Hiltzen bazaio, libre gelditzen da eta nahi duenarekin ezkon daiteke, aukeratua kristaua izanez gero. <f>ⓗ</f>


text:
Baina zoriontsuagoa izango da dagoen bezala gelditzen bada; hau da nire iritzia, eta Jainkoaren Espiritua nik ere badudalakoan nago.


text:
<pb/>Sasijainkoei eskainitako haragiaz <f>[1]</f>, denok dakigu, noski, jakin behar dena. Baina jakiteak harrotu egiten du; maitasunak bakarrik hazarazten du fedean. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Beraz, zer esan sasijainkoei eskainitako haragia jateaz? Badakigu sasijainkoak ez direla ezer ere munduan eta Jainkoa bat besterik ez dela. <f>ⓚ</f>


text:
Jainko deituak zeruan nahiz lurrean asko izan arren —eta benetan horrelako jainko eta jaun asko <f>[2]</f> dago—,


text:
guretzat Jainkoa bat bakarra <f>ⓛ</f> da, Aita, gauza guztien sorburu eta helburu dena, eta bat bakarra Jauna, Jesu Kristo: beronen bidez baitira gauza guztiak eta beronen bidez baikara gu ere.


text:
<pb/>Baina ez dute guztiek hau behar bezala ulertzen. Batzuek, oraintsu arte idolatrian ibiliak, haragi hori sasijainkoei eskainia balitz bezala jaten dute eta, beraien kontzientzia ongi hezigabea denez, errudun bihurtzen dira.


text:
Ez gaitu, noski, janariak Jainkoarentzat <f>ⓜ</f> atsegin egiten: ez dugu ezer galtzen ez jateagatik, ezta irabazten ere jateagatik.


text:
Baina izan kontu, zuen askatasun hori kontzientzia hezigabekoentzat behaztopagarri <f>ⓝ</f> gerta ez dadin.


text:
Izan ere, kontzientzia hezigabeko batek zu, gauzak behar bezala ulertzen dituzun hori, sasijainkoen jauretxeko otorduetan parte hartzen ikusten bazaitu, ez ote da sasijainkoei eskainitako haragia jatera bultzatua sentituko, jokabide hori beraren hezigabeko kontzientziaren kontrakoa izanda ere?


text:
Horrela, gauzak ongi ulertzen omen dituzun horrek galdu egingo zenuke kontzientzi hezigabeko <f>ⓐ</f> zeure senidea, harengatik ere Kristo hila izan den arren.


text:
<pb/>Senideen aurka bekatu eginez eta beraien kontzientzia hezigabeari kalte eginez, Kristoren aurka egiten duzue bekatu.


text:
Beraz, nire senideari janariren bat jatea erorbide gertatzen bazaio, ez dut inoiz haragirik jango, nire senidea erorbidean ez jartzeko.


text:
<pb/>Ez ote naiz libre? Ez ote naiz apostolu? Ez ote dut ikusi Jesus gure Jauna? Ez ote da nire lanaren fruitu zuek kristau izatea? <f>ⓑ</f>


text:
Besteek apostolutzat hartu nahi ez banaute ere, zuek behintzat hartu behar nauzue, zuek kristau izatea baita apostolu naizenaren froga. <f>ⓒ</f>


text:
Ez ote dugu eskubiderik emakume fededun batekin ibiltzeko <f>[1]</f>, beste apostoluek, Jaunaren anaiek eta Pedrok berak bezala? <f>ⓔ</f>


text:
Nor ibili da inoiz gerran beretik ordainduta? Nork landatzen du mahastia eta gero beronen fruituetatik jaten ez? Nork bazkatzen du artaldea eta ardien esnetik edaten ez?


text:
Legean, hain zuzen, honela dago idatzirik: <i>Ez diozu</i> <f>ⓖ</f><i>muturrekorik ipiniko gari jotzen ari den idiari.</i> Idien arduraz ote dio hori Jainkoak?


text:
Ala ez ote dio hori guregatik, hain zuzen? Jakina, bada, guregatik dagoela idatzia. Izan ere, bai lurra lantzen duenak, bai gari jotzen ari denak, fruituan bere partea izango duen itxaropenez egin behar du lan.


text:
Zuengan espirituzko ondasunak erein baditugu, gehiegi ote da zuengandik lurreko ondasunak jasotzea? <f>ⓗ</f>


text:
Beste batzuek zuen ondasunetan parte izateko eskubidea baldin badute, askoz handiagoa guk. <pb/>Hala ere, ez gara baliatu eskubide horretaz; bestela baizik, den guztia jasan izan dugu, Kristoren berri onari oztoporik ez jartzeagatik. <f>ⓘ</f>


text:
Ez al dakizue, eginkizun sakratuetan jarduten dutenek tenplua izaten dutela mantenu-bide, eta aldarean zerbitzatzen dutenek aldarean eskaintzen diren oparietatik hartzen dutela beren partea? <f>ⓙ</f>


text:
Era berean, Jaunak ere, berri ona hots egiten dutenei, berri onaren zerbitzuan egiten duten lanetik bizitzeko eskubidea <f>ⓚ</f> dutela adierazi zien.


text:
<pb/>Baina nik ez dut eskubide horretaz baliatu nahi izan; eta orain ere, hau idazten badizuet, ez da hori lortu nahi dudalako. Nahiago nuke hil… Ez, ez dit inork harrotzeko bide hori kenduko.


text:
Egiaz, berri ona hots egiten dudala-eta ezin naiz harrotu; ezinbesteko eginbehartzat jotzen baitut hori, eta errukarria ni, berri ona hots egingo ez banu! <f>ⓛ</f>


text:
Hori neure gogoz egingo banu, mereziko nuke saria; baina nik nahi gabe beste batek ezarritako eginkizuna <f>ⓜ</f> betetzen ari banaiz,


text:
zer sari zor zait orduan? Hauxe besterik ez: berri ona dohainik hots egitea, berri onaren zerbitzutik datozkidan eskubideez baliatu gabe.


text:
<pb/>Guztiz libre naizen arren, guztien esklabo egin naiz, ahalik jende gehien Kristorentzat irabazteko. <f>ⓝ</f>


text:
Juduekin judu <f>ⓐ</f> egin naiz, juduak irabazteko; Moisesen legepean bizi direnekin legepeko egin naiz, nahiz eta neu lege horren menpeko ez izan, legepean bizi direnak irabazteko.


text:
Moisesen legea ezagutzen ez dutenekin, legea kontuan hartu gabe bizi izan naiz, legea ezagutzen ez dutenak irabazteko; ez, noski, Jainkoaren legerik onartzen ez dudalako, nire legea Kristo baita.


text:
Ahul direnekin ahul <f>ⓑ</f> egin naiz, ahulak irabazteko. Guztiengana ahalik eta gehien egokitzen saiatu naiz, nolabait batzuen batzuk salbatzeko.


text:
<pb/>Denok dakizue kiroldegian partaide guztiek egiten dutela lasterka, baina saria batek bakarrik jasotzen duela. Beraz, egizue lasterka, irabazteko eran. <f>ⓒ</f>


text:
Atletek diziplina <f>ⓓ</f> gogorra ezartzen diote beren buruari, eta hori, zimeltzen den koroa <f>[2]</f> irabazteko; guk, ordea, zimeltzen ez dena irabazteko.


text:
Ni ere hala aritzen naiz; ez lasterka itsu-itsuan egiten duena edo ukabilkadak hutsean jotzen dituen borrokalaria bezala;


text:
baizik eta neure gorputza hezi <f>ⓔ</f> eta menpean jartzen dut, besteei irakatsi ondoren neu baztertua gerta ez nadin.


text:
<pb/>Senideok, jakin behar duzue, gure arbasoak denak egon zirela hodeiaren babespean eta denek igaro zutela Itsaso Gorria. <f>ⓕ</f>


text:
eta denek edan espirituzko edari bera; izan ere, beraiekin zihoan espirituzko harkaitzetik edaten zuten, eta harkaitz hori Kristoren irudi da <f>[1]</f> . <f>ⓗ</f>


text:
Hala ere, haietako gehienak ez ziren Jainkoaren gogoko izan, eta hilik gelditu ziren basamortuan. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Hau guztia guretzat ikasbide <f>ⓙ</f> izateko gertatu zen, gaiztakeriarik irrika ez dezagun, haiek irrikatu zuten bezala.


text:
Ez zaiteztela sasijainkozale izan, haietako batzuk bezala. Honela dio Liburu Santuak: <pb/><t> <i>Otordua</i> <f>ⓚ</f> <i>egitera eseri zen herria</i>; </t><t> <i>ondoren, jostatzeari ekin zioten.</i> </t>


text:
<pb/>Ez dezagun haragikeriara jo, haietako batzuek bezala, eta egun bakar batean hogeita hiru mila <f>[2]</f> lagun hil ziren. <f>ⓛ</f>


text:
Ez dezagun tenta Jauna, haietako batzuek egin zuten bezala, eta sugeek zizta eginda hil ziren. <f>ⓜ</f>


text:
Ez zaiteztela marmarrean ari ere, haietako batzuk ari izan ziren bezala, gero aingeru suntsitzailearen esku hil zirelarik. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Haiei gertaturiko gauza horiek ikasbide dira guretzat, eta gure eskarmenturako idatzi zituzten, azkenak diren garai hauetan bizi garenok zentzarazteko. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Ez zaizue gainera etorri giza indarrez gainditu ezin ahalako tentaldirik; leiala da Jainkoa, eta ez du utziko zeuen indarrez gaindiko tentaldirik izan dezazuen. Aitzitik, tentaldiarekin batera indarra ere emango dizue, tentaldia garaitu ahal izateko. <f>ⓑ</f>


text:
Jainkoa bedeinkatuz hartzen dugun esker oneko kopak, ez al gaitu Kristorekin bat egiten beronen odolean? Eta zatitzen dugun ogiak, ez al gaitu Kristorekin bat egiten beronen gorputzean? <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Begira Israel herrian gertatzen denari: opariak jaten dituztenek ez al dute bat egiten aldarearekin? <f>ⓕ</f>


text:
Honekin ez dizuet esan nahi sasijainkoei egindako opariek baliorik dutenik, edo sasijainkoa zerbait denik. <f>ⓖ</f>


text:
Ez, noski! Deabruei eskaintzen zaizkie opari horiek, ez Jainkoari. Eta nik ez dut nahi zuek deabruarekin bat egiterik. <f>ⓗ</f>


text:
Ezin duzue edan Jaunaren kopatik eta deabruenetik. Ezin duzue parte izan Jaunaren mahaian eta deabruenean. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>«Dena zilegi da»; bai, baina ez da dena komenigarri <f>ⓚ</f>. «Dena zilegi da»; bai, baina ez da dena elkartea eraikitzeko lagungarri.


text:
<pb/>Jentil batek gonbidatzen bazaituzte eta zuek gonbita onartu, jan mahaira ateratzen dizuen guztitik, kontzientzi arazorik egin gabe. <f>ⓝ</f>


text:
Baina norbaitek «Sasijainkoei eskainitako haragia da hori» esaten badizue, ez jan, oharra egin dizunari eta kontzientziari zor diezun errespetuagatik. <f>ⓐ</f>


text:
Ez dut zure kontzientziagatik esan nahi, bestearenagatik baizik. Eta zergatik mugatu behar du besteren kontzientziak nire askatasuna?


text:
Jatordua Jainkoari eskerrak emanez egiten badut, zergatik gaitzetsi behar naute Jainkoari eskerrak emanez <f>ⓑ</f> jaten dudanarengatik?


text:
<pb/>Nolanahi ere, nahiz jan, nahiz edan, nahiz beste edozer egin, egizue dena Jainkoaren aintzarako. <f>ⓒ</f>


text:
Ni ere guztiei atsegin ematen saiatzen naiz gauza guztietan eta ez dut bilatzen neure ona, besteena baizik, salba daitezen. <f>ⓔ</f>


text:
Baina nahi nuke zuek jakitea, gizon ororen buru Kristo <f>[1]</f> <f>ⓖ</f> dela, emakumearen buru gizona, eta Kristoren buru Jainkoa.


text:
Burua estalirik duela otoitz egiten edo profeta bezala hitz egiten duen gizonak desohoratu egiten du bere buru duen Kristo.


text:
Eta buru hutsik otoitz egiten edo profeta bezala hitz egiten duen emakumeak desohoratu egiten du bere buru duen gizona; kaskamotz egotea bezala izango litzateke hori.


text:
Beraz, burua estali nahi ez badu, moztu dezala erabat ilea. Baina emakumeari ilea erabat mozturik edo kaskamotz egotea lotsagarri bazaio, estal dezala burua.


text:
<pb/>Gizonak, bada, ez du estali behar burua, Jainkoaren irudi eta berorren aintzaren isla baita; emakumea, berriz, gizonaren aintzaren isla da, <f>ⓗ</f>


text:
Horregatik eta aingeruenganako begiruneagatik, emakumeak mendetasunaren ezaugarria <f>[2]</f> eraman behar du buruan.


text:
Hala ere, kristau-ikuspegitik, ez da emakumerik gizasemerik gabe, ezta gizasemerik ere emakumerik gabe.


text:
Izan ere, emakumea gizasemeagandik sortu bazen, gizasemea emakumeagandik jaiotzen da, eta gauza guztiak Jainkoarengandik datoz.


text:
emakumearentzat ohoragarri den bezala? Izan ere, ile luzea buruko estalkitzat eman zion Jainkoak emakumeari.


text:
Halaz guztiz, norbaitek eztabaidaka hasi nahi balu, jakin beza guk ez dugula horrelako ohiturarik eta Jainkoaren eliz elkarteek ere ez.


text:
<pb/>Oharpen hauek egiten dizkizuedalarik, ezin ditut ontzat eman zuen batzarrak, on baino kalte handiagoa egiten baitizuete.


text:
Hasteko, zuen elkarte-otorduetan zatikatuak <f>ⓚ</f> zabiltzatela jakin dut. Eta neurri batean egia dela uste dut;


text:
izan ere, beharrezko da zuen artean alderdikeriak izatea, benetako kristauak zeintzuk diren hobeki ager dadin. <f>ⓛ</f>


text:
nor bere afaria jaten hasten baita; horrela, bata goseak gelditzen den bitartean, bestea mozkortu egiten da.


text:
Ez ote dituzue zeuen etxeak jateko eta edateko? Ala gutxietsi egin nahi duzue Jainkoaren eliz elkartea eta lotsarazi ezer ez dutenak? Zer esan diezazueket? Zorionak eman? Gai honetan ezin dizuet zorionik eman. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Jaunarengandik hartu nuen nik, neure aldetik zuei eskualdatu dizuedan hau: Jesus Jaunak, saldu zuten gauean, ogia hartu zuela <f>ⓝ</f>


text:
eta, esker oneko otoitza egin ondoren, zatitu eta esan zuela: «Hau nire gorputza da, zuentzat ematen dena. Egizue hau nire oroigarri».


text:
Berdin egin zuen koparekin afal ondoan, esanez: «Kopa hau itun berria <f>ⓐ</f> da, Jainkoak nire odolaz ezarria <f>[3]</f>; egizue hau, edaten duzuen bakoitzean, nire oroigarri».


text:
Beraz, ogi honetatik jaten eta kopa honetatik edaten duzuen bakoitzean, Jaunaren heriotza iragartzen duzue, bera etorri arte. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Horregatik, behar ez bezala Jaunaren ogia jaten eta kopatik edaten duena errudun bihurtzen <f>ⓒ</f> da, Jaunaren gorputz-odolak profanatzen baititu <f>[4]</f>.


text:
zeren Jaunaren gorputza dela kontuan izan gabe <f>[5]</f> jan-edaten duenak, bere gaitzespena baitu jaten eta edaten.


text:
Dena den, Jaunak, zigortzean, zentzarazi egiten gaitu, munduarekin batera gaitzetsiak gerta ez gaitezen. <f>ⓔ</f>


text:
Norbait gose bada, jan dezala bere etxean, zuen batzarrak gaitzesgarri gerta ez daitezen. Gainerako gauzak, joango naizenean konponduko ditut.


text:
Horregatik jakinarazten dizuet, inork ere ez duela esaten «Madarikatua Jesus» Jainkoaren Espirituak eraginda; eta inork ezin duela esan «Jesus da Jauna» Espiritu Santuak eraginik ez bada. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Era ezberdinean azaltzen da bakoitzarengan Jainkoak ematen duen Espiritua, baina beti denen onerako. <f>ⓚ</f>


text:
Honela, bati jakinduriaz hitz egitea ematen dio Jainkoak Espirituaren bidez; beste bati, Espiritu beraren arabera, ezagueraz hitz egitea;


text:
bati, mirariak egiteko ahalmena; beste bati, Jainkoaren izenean hitz egitea; bati, espiritu faltsua eta benetakoa bereiztea; besteari, hizketa arrotzez mintzatzea <f>[1]</f> <f>ⓛ</f>, eta beste bati, hizketa horren esanahia adieraztea.


text:
Hori guztia, ordea, Espiritu bat berak egiten du, bere dohainak nahi duen bezala bakoitzari emanez. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Gorputzak, bat izan arren, atal asko ditu, baina atal guztiek, asko izan arren, gorputz bat <f>ⓝ</f> osatzen dute. Gauza bera gertatzen da Kristorekin <f>[2]</f> ere.


text:
Gu guztiok, judu nahiz jentil, esklabo nahiz libre, Espiritu bat beraz izan gara bataiatuak, gorputz bat bakarra egiteko, eta guztioi Espiritu bat bera isuri zaigu <f>[3]</f>. <f>ⓐ</f>


text:
Oinak «Eskua ez naizenez gero, ez naiz gorputzarena» esango balu, ez lioke horregatik gorputzarena izateari utziko.


text:
Eta belarriak «Begia ez naizenez gero, ez naiz gorputzarena» esango balu, ez lioke horregatik gorputzarena izateari utziko.


text:
Begiak ez diezaioke eskuari esan: «Ez dut zure beharrik»; ezta buruak ere oinei: «Ez dut zuen beharrik».


text:
eta duintasunik gutxieneko iruditzen zaizkigunak, itzal eta begirune handienaz inguratzen eta zaintzen ditugu.


text:
Izan ere, berez ohoragarri direnek ez dute arreta horien beharrik. Jainkoak berak, gorputza eratzean, berez ohore gabeko ziren atalei ohorerik handiena eman zien.


text:
Honela, atal batek min duenean, min dute atal guztiek berarekin; eta atal bat onetsia denean, poza dute beste guztiek berarekin.


text:
Eliz elkartean bakoitzari bere tokia ezarri dio Jainkoak: lehenengo apostoluak, bigarren profetak, hirugarren irakasleak; ondoren, mirarigileak datoz; gero, sendatzeko edo behartsuei laguntzeko, elkartea gidatzeko edo hizketa arrotzez mintzatzeko dohaina dutenak. <f>ⓒ</f>


text:
Guztiek ote dute sendatzeko dohaina? Guztiak mintzo ote dira hizketa arrotzez? Guztiak ote dira hizketa arrotzen interpretatzaile?


text:
Dena dela, irrika itzazue dohainik onenak. <pb/>Orain biderik bikainena adierazi nahi dizuet. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Nahiz eta gizakien eta aingeruen hizkuntzez hitz egin, maitasunik ez badut, brontze soinulari eta ezkila tintinlari besterik ez naiz.


text:
Nahiz eta profezi dohaina izan, nahiz eta misterio guztiak eta munduko jakintza guztiak ezagutu eta mendiak lekuz aldatzeko adinako sinesmena <f>ⓔ</f> izan, maitasunik ez badut, ez naiz ezer.


text:
Dudan guztia behartsuen artean banatu eta neure gorputza erretzeraino emanik ere <f>[1]</f> , maitasunik ez badut, ez naiz ezer. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/><t>Maitasuna eraman onekoa </t><t>eta bihozbera da; </t><t>ez du bekaizkeriarik, </t><t>ez handiusterik, ez harropuzkeriarik. </t>


text:
<t>Ez da lotsagabea, ez berekoia, </t><t>ez haserrekorra; </t><t>kaltea ez du gogoan hartzen. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Maitasunak dena barkatzen du, </t><t>dena sinesten, dena itxaroten, </t><t>dena ongi eramaten. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Maitasuna ez da behin ere itzaltzen. </t><t>Profezi dohaina </t><t>desagertu egingo da, </t><t>hizketa arrotzez mintzatzea </t><t>amaituko, </t><t>ezaguera ere amaituko. </t>


text:
<t>Haur nintzenean, </t><t>haur bezala mintzo nintzen, </t><t>haur bezala sentitzen nuen, </t><t>haur bezala juzgatzen. </t><t>Gizon egin naizenean, </t><t>utzi egin ditut haur-gauzak. </t>


text:
<t>Orain dena ilun ikusten <f>ⓘ</f> dugu, </t><t>ispiluan bezala; </t><t>gero aurrez aurre ikusiko dugu; </t><t>orain erdizka ezagutzen dut; </t><t>gero oso-osoan ezagutuko dut dena, </t><t>Jainkoak neu </t><t>ezagutzen nauen bezala. </t>


text:
<t>Hiru gauza ditugu oraindanik, </t><t>iraunkor direnak: sinesmena, </t><t>itxaropena eta maitasuna; </t><t>baina hiruretan handiena </t><t>maitasuna da. <f>ⓙ</f></t>


text:
<pb/>Saia zaitezte, beraz, elkarrenganako maitasunean. Espirituaren dohainei dagokienez, irrika ezazue batez ere profezi dohaina <f>[1]</f>. <f>ⓚ</f>


text:
Izan ere, hizketa arrotzez mintzo dena, Jainkoari mintzo zaio, ez gizakiei, inork ez baitio ulertzen: Espirituak eraginda, gauza misteriotsuak esaten ditu.


text:
Profeta bezala mintzo dena, berriz, gizakiei mintzo zaie: fedean hazten laguntzen die, adoretu eta kontsolatu egiten ditu.


text:
<pb/>Hizketa arrotzez mintzo dena, bere buruari bakarrik zaio lagungarri; profeta bezala mintzo denak, berriz, eliz elkartea hazarazten du.


text:
Nahi nuke zuek guztiok hizketa arrotzez mintzatzea; baina are nahiago profeta bezala mintzatzea. Zeren, eliz elkartea hazarazteko, hobe baita profeta bezala mintzatzea <f>ⓛ</f> hizketa arrotzez mintzatzea baino, hizketa horren esanahia ere argitzen ez badu behintzat.


text:
<pb/>Begira, senideok: hizketa arrotzez hitz eginez aurkeztuko banintzaizue, zer on ekarriko lizueke horrek, nire hitzak ez balizue emango agerpenik, ez ezaguerarik, ez Jainkoarengandiko mezurik, ezta irakaspenik ere?


text:
Gauza bera gertatzen da musika-tresnekin ere, txirula edota zitararekin, adibidez: notak argi eta garbi ematen ez badituzte, nola jakin zer jotzen duten?


text:
Berdin zuek ere: hitz ulergarriak ez badituzue adierazten, nola jakin zer ari zareten esaten? Paretari hitz egiten ariko zinatekete.


text:
Baina nik ez dakidan hizkuntzan mintzatzen bazait norbait, ni arrotz izango natzaio hari eta hura niri.


text:
Horrela bada, Espirituaren dohainak irrikatzen dituzuenez gero, saia zaitezte dohainok ugari izaten, baina eliz elkarteari hazten laguntzeko.


text:
<pb/>Hizketa arrotzez otoitz egiten badut, nire espiritua otoitzean ari da, bai, baina adimena fruiturik gabe gelditzen da.


text:
Zer egin, bada? Espirituaren eraginez <f>ⓜ</f> otoitz egin bai, baina adimenaz ere bai; Espirituaren eraginez Jaunari abestu bai, baina adimenaz ere bai.


text:
Esker oneko otoitza Espirituaren eraginez bakarrik egiten baduzu, dohain hori ez duen entzule hutsak <f>[2]</f> nola erantzungo dio «Amen» zure esker oneko otoitzari, zer diozun ulertzen ez badu?


text:
Hala ere, elkartea bildurik dagoenean, nahiago dut besteentzat irakasgarri izango diren bost hitz ulergarri esan, hizkera ulertezinean hamar mila baino.


text:
<pb/>Senideok, ez izan haurren antzeko zeuen irizpideetan; gaitzerako bai, izan zaitezte haur; baina irizpideetan izan zaitezte pertsona helduak. <f>ⓝ</f>


text:
Honela dio Jaunak Liburu Santuan <f>[3]</f>: <pb/><t> <i>Hizkuntza</i> <f>ⓐ</f> <i>arrotzez</i>, </t><t> <i>atzerritarren bidez</i> </t><t> <i>hitz egingo diot herri honi</i>; </t><t> <i>baina, hala ere, ez didate adituko.</i> </t>


text:
<pb/>Hizketa arrotzez mintzatzea, beraz, sinesgogorrentzat da seinale, ez sinestedunentzat; profeta bezala hitz egitea, berriz, ez da sinesgogorrentzat, sinestedunentzat baizik.


text:
Eman dezagun, eliz elkarte osoa bildurik dagoela eta denak hizketa arrotzez mintzatzen hasten direla; entzule huts den edo kristau ez den bat sartzen bada, ez ote du esango burutik eginak zaudetela <f>ⓑ</f>?


text:
Guztiak profeta bezala mintzo badira, ordea, eta entzule huts den edota kristau ez den bat sartzen bada, bere erruak aitortzera eramango dute denen artean,


text:
eta beraren bihotzeko ezkutukoak agerian geldituko dira. Orduan, ahuspeztu eta Jainkoa gurtu egingo du, eta esango: «Jainkoa benetan zuekin dago». <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Zer egin, bada, senideok? Biltzen zaretenean, batek kantua egin dezala, besteak irakatsi edota goi-agerpen bat eman, hizketa arrotzez mintzatu edota mintzaira hori argitu; baina guztia elkarteari hazten laguntzeko izan dadila. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Hizketa arrotzez mintzatzekotan, bi izan daitezela edo hiru gehienez mintzo direnak, eta txandaka; eta argi dezala beste batek esanahia.


text:
Esanahia argitzeko inor ez bada, hizketa arroztuna isil dadila batzarrean, eta Jainkoarekin eta bere buruarekin bakarrik mintza dadila.


text:
<pb/>Profeta bezala mintzo direnei dagokienez, mintza daitezela bi edo hiru, eta gainerakoek eman dezatela beren iritzia. <f>ⓔ</f>


text:
Profeta bezala denok hitz egin dezakezue, baina banan-banan, entzuleek irakaspena eta adorea har ditzaten.


text:
emakumeei ez zaie zilegi batzarrean hitz egitea; beude isilik, beraz, eta ager bitez menpeko <f>ⓖ</f>, Moisesen legeak agintzen duen bezala.


text:
Argibiderik nahi balute, galde biezaiete etxean beren senarrei, ez baita egoki emakumeek batzarrean hitz egitea.


text:
Norbaitek profeta dela edo Jainkoaren Espiritua duela uste badu, aitor dezala idazten dudan hau Jaunaren agindua <f>ⓗ</f> dela.


text:
<pb/>Beraz, ene senideok, irrika ezazue profezi dohaina, baina hizketa arrotzez mintzatzea galarazi gabe.


text:
<pb/>Senideok, irakatsi nizuen berri ona oroitarazten dizuet. Zuek onartu egin zenuten, hartan sendo oinarrituak zaudete


text:
eta salbatu ere harexek salbatzen zaituzte, nik iragarri nizuen bezala eusten badiozue. Bestela, alferrik sinetsiko zenuten.


text:
Neuk hartu nuena bera eskualdatu nizuen lehen-lehenik, hau da: Kristo gure bekatuengatik hil <f>ⓙ</f> zela, Liburu Santuek esan bezala;


text:
gero, bostehun eta gehiago senideri agertu zitzaien batera; haietatik gehienak bizirik daude oraindik, batzuk hil badira ere;


text:
<pb/>Beste guztiei agertu ondoren, neuri ere agertu zitzaidan, garaiz kanpo jaiotako haurra <f>[2]</f> bezalakoa naizen honi; <f>ⓝ</f>


text:
izan ere, apostoluetan txikiena naiz ni, apostolu izenik ere merezi ez duena, Jainkoaren Eliza pertsegitu bainuen. <f>ⓐ</f>


text:
Baina Jainkoak bere onginahiaz egin nau naizen hau, eta haren onginahia ez da fruiturik gabea izan niregan: beste apostolu guztiek baino lan gehiago egin dut, izan ere; ez, noski, nik, baizik eta Jainkoak nirekin bere onginahiaz. <f>ⓑ</f>


text:
Dena dela, bai haiek eta bai nik, horixe da hots egiten dugun mezua, eta horixe zuek sinetsi duzuena.


text:
<pb/>Kristo hildakoen artetik piztua dela hots egiten bada, nola esaten dute zuetako batzuek hilak ez direla pizten?


text:
Egiaz hilak pizten ez badira, Jainkoak ez zuen piztu Kristo ere; eta, hori horrela bada, gu ere Jainkoaren lekuko <f>ⓒ</f> faltsu bihurtzen gara, beraren kontra egiten baitugu testigantza, Kristo piztu zuela esatean.


text:
Kristorengan jarria dugun itxaropenak bizitza honetarako bakarrik balio badu, gizaki guztietan errukarrienak gara.


text:
Izan ere, heriotza gizon baten bidez etorri <f>ⓔ</f> zen bezala, gizon baten bidez etorri zen hildakoen piztuera ere.


text:
Eta Adamekin duten batasunagatik gizaki guztiak hiltzen diren bezala, Kristorekin duten batasunagatik guztiak itzuliko dira bizira. <f>ⓕ</f>


text:
Baina bakoitza bere garaian: lehenengo Kristo, lehen fruitu bezala; gero, Kristorenak, hau berriro etortzean. <f>ⓖ</f>


text:
Gero, azkena izango da, Kristok, Jainkoaren kontrako nagusitza, aginte eta indar guztiak <f>[3]</f> ezereztu ondoren, Jainko Aitari erreinua emango <f>ⓗ</f> dionean.


text:
Kristok errege izaten jarraitu behar baitu, Jainkoak etsai guztiak haren oinazpian ipini arte. <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, <i>gauza guztiak</i> <f>ⓚ</f><i>haren menpean jarri ditu Jainkoak.</i> Baina Liburu Santuak, dena haren menpeko dela esatean, ez du, noski, hor sartzen Jainkoa bera, gauza guztiak menpean jarri dizkiona.


text:
Jainkoak gauza guztiak menpean jarriko dizkionean, Semea bera menpean jarriko zaio gauza guztiak menpean jarri zizkionari, eta Jainkoa guztietan guztia izango da.


text:
<pb/>Badira zuen artean hildakoengatik bataiatzen direnak <f>[4]</f>. Baina benetan hilak pizten ez badira, zertarako balio du hildakoengatik bataiatzeak?


text:
Senideok, Jesu Kristo gure Jaunari esker, zuek nire harrotasuna zaretela bezain egia da egunero heriotza gainean dudalarik bizi naizela. <f>ⓜ</f>


text:
Efeson basapiztien kontra borroka <f>[5]</f> egin nuen hartan, giza helburu hutsez ari izan banintz, zer irabaziko nukeen horrekin? Hilak pizten ez badira, <pb/><t> <i>jan dezagun</i> <f>ⓝ</f> <i>eta edan</i>, </t><t> <i>bihar hil behar dugu eta.</i> </t>


text:
Etor zaitezte senera eta utzi bekatu egiteari <f>ⓐ</f>, zuetako batzuek ez baitute ezagutzen Jainkoa. Zeuen lotsarako diotsuet.


text:
Eta ereiten duzuna ez da gero haziko den landarea, hazi hutsa baizik, gari-hazia nahiz beste edozein hazi izan.


text:
Ez dira berdinak gorputz guztiak: gauza bat da gizakiaren gorputza, bestea aberearena, bestea hegaztiena eta bestea arrainena.


text:
Eguzkiaren distira honelakoa da, ilargiarena halakoa eta izarrena bestelakoa. Eta izarrek berek ere ez dute denek distira berdina.


text:
<pb/>Hildakoen piztuerarekin ere gauza bera gertatuko da: ereiten dena ustelkorra da, pizten dena ustelezina;


text:
ereiten dena mespretxagarria, pizten dena ospetsua; ereiten dena ahula, pizten dena indartsua; <f>ⓓ</f>


text:
haragizko gorputza ereiten da eta espirituzkoa pizten; haragizko gorputza baden bezala, espirituzkoa <f>[7]</f> ere bada.


text:
Honela dio, hain zuzen, Liburu Santuak: lehenengo <i>gizakia,</i> Adam, <i>izaki bizidun bilakatu zen;</i> azkeneko Adam, berriz, Espiritu bizi-emaile. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Senideok, honekin esan nahi dizuet, hezur-mamizko gorputza ezin dela Jainkoaren erreinuaren jabe egin, ezta ustelkorra dena ustelezin denaren jabe ere. <f>ⓗ</f>


text:
Hara, misterio bat adierazten dizuet: ez gara denok hilko, baina izatez aldatuak izango gara denok <f>ⓘ</f>


text:
unetxo batean, begien itxi-ireki batean, azkeneko turuta-hotsarekin batera <f>[8]</f>. Izan ere, turutak joko du eta hildakoak ustelezin piztuko dira eta gu izatez aldatuak izango. <f>ⓙ</f>


text:
Gure izate ustelkorrak bizi ustelezinez jantzi behar du, eta izate hilkorrak hilezkortasunez. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Gure izate ustelkorra bizi ustelezinez jantziko denean, eta izate hilkorra hilezkortasunez, orduan beteko da Liburu Santuak dioena <f>[9]</f>: <pb/><t> <i>Behin betiko</i> <f>ⓛ</f> <i>galdua</i> </t><t> <i>gertatu da heriotza.</i> </t>


text:
<pb/>Heriotza dakarren eztena bekatua da, eta bekatuak legetik hartzen du bere indarra <f>[10]</f>. <f>ⓝ</f>


text:
Eman diezazkiogun eskerrak Jainkoari, halako garaipena ematen digulako Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez!


text:
<pb/>Beraz, senide maiteok, ez aldatu asmoz eta iraun sendo, egunetik egunera Jaunaren lanean gero eta gogotsuago jardunez, jakinik Jaunak ez duela zuen nekea saririk gabe utziko. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Jerusalemgo fededunentzat <f>[1]</f> egin beharreko diru-bilketari dagokionez, egin zuek ere Galaziako eliz elkarteei agindu niena. <f>ⓑ</f>


text:
Igandero <f>[2]</f>, eman dezala bakoitzak bere borondatez aurreratu ahal izan duena; horrela, ni joango naizenean, ez dugu diru-bilketa egiten ibili beharrik izango.


text:
Ni heltzean, ziurtagiriak eman eta Jerusalemera bidaliko ditut zuek aukeratuak, zuen erregalua eramatera.


text:
<pb/>Mazedoniatik igaro ondoren joango naiz zuenera, Mazedonian barrena egin behar baitut bidaia. <f>ⓒ</f>


text:
Badaiteke zuekin gelditzea eta, beharbada, negu osoan; gero, noranahi joango naizela ere, bidaiari jarraitzeko laguntza eman ahal izango didazue. <f>ⓓ</f>


text:
Oraingo honetan ez zaituztet bidenabar bakarrik ikusi nahi. Badut itxaropen luzaroxeago egongo naizela zuekin, Jaunak hala nahi badu. <f>ⓔ</f>


text:
lan handia egiteko aukera ederra egokitu baitzait, nahiz eta asko izan aurka jarri direnak. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Timoteo joango balitz, hartzazue ongi, zuen artean uzkurtua egon ez dadin, bera ere ni bezala Jaunaren lanean ari baita. <f>ⓗ</f>


text:
Ez dezala inork gutxiets. Emaiozue laguntza niregana etortzeko bidaiari bakean jarrai diezaion, haren zain bainago senideekin <f>[3]</f> batera. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Apolo anaiari dagokionez, behin eta berriz eskatu nion senideekin zuengana joateko, baina oraingoz ez du joan nahi izan. Joango da, egokiera izango duenean. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Senideok, eskabide bat egin behar dizuet: badakizue Estebanen etxekoak izan direla Akaiako <f>[4]</f> lehen kristauak, eta fededunen zerbitzura eman dituztela beren buruak. <f>ⓛ</f>


text:
Jar zaitezte horrelako pertsonen gidaritzapean eta horiena bezalako lanean saiatzen diren guztienean.


text:
eta lasaitu egin gaituzte, bai neu eta bai zuek. Izan, beraz, esker oneko horrelako horiekin. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Asia probintziako <f>[5]</f> eliz elkarteek agurtzen zaituztete. Agur beroa Jaunaren izenean Akila eta Priska eta hauen etxean biltzen den eliz elkartearen partetik. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Nik, Paulok, Jainkoak hala nahirik, Jesu Kristoren apostolu naizen honek, eta Timoteo anaiak, Korinton dagoen Jainkoaren eliz elkarteari eta Akaia <f>[1]</f> probintzia osoko fededun guztioi idazten dizuegu. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Bedeinkatua Jainkoa, Jesu Kristo gure Jaunaren Aita, Aita errukitsu eta kontsolamendu ororen iturri den Jainkoa! <f>ⓕ</f>


text:
Berak ematen digu adore atsekabe guztietan, guk ere besteak edozein atsekabetan adoretu ahal izan ditzagun geuk Jainkoarengandik hartzen dugun adoreaz.


text:
Izan ere, Kristorengatik jasan behar ditugun sufrimenduak ugari badira, ugaria da, era berean, Kristok ematen digun adorea. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Guk atsekabeak jasaten baditugu, zuek adorea eta salbamena har ditzazuen jasaten ditugu; adorea hartzen badugu, zuek adorea har dezazuen hartzen dugu, adore honek eraginik iraupenez eraman ahal izan ditzazuen guk geuk ere eramaten ditugun sufrimenduak.


text:
Eta zuengan daukagun itxaropenak oinarri sendoak ditu, bai baitakigu gure sufrimenduetan parte duzuenok adorean ere izango duzuela.


text:
<pb/>Senideok, jakin behar duzue nolako larrialdiak izan nituen Asia probintzian. Biziko nintzen itxaropena bera ere galdua nuen, ezin jasan ahalako larrialdi handiak <f>[2]</f> izan bainituen. <f>ⓗ</f>


text:
Bai, etsia nengoen heriotza-epaia gainean nuela; baina horrela, neuregan ez, baizik eta hilak pizten dituen Jainkoarengan konfiantza jartzen ikasi nuen.


text:
Berak atera ninduen, eta aterako nau aurrerantzean ere, horrelako heriotza-arriskutik; berarengan dut jarria itxaropena, eta onik aterako nau hemendik aurrera ere. <f>ⓘ</f>


text:
Lagun iezadazue zuek ere zeuen otoitzez. Horrela, lagun askoren erreguei esker Jainkoak emango didan laguntza dela bide, eskerrak ere askok emango dizkiote niri egindako mesedeengatik.


text:
<pb/>Harrotzeko nire bidea neure kontzientziaren aitorpena da; kontzientziak esaten dit Jainkoak emandako xalotasun <f>[3]</f> eta zintzotasunez jokatu dudala edonon, eta gehiago zuen artean; eta hori, ez giza jakintzak eraginda, Jainkoaren onginahiak baizik. <f>ⓙ</f>


text:
Nire gutunetan ere ez dago beraietan irakurtzen eta ulertzen duzuena besterik; ez dago ezkutuko asmorik. Eta espero dut bete-betean ulertuko duzuela,


text:
dagoeneko erdizka bederen ulertu didazuena, hau da: ni zuentzat harrogarri izango naizela, zuek niretzat izango zareten bezala, Jesus gure Jauna agertuko den egunean <f>[4]</f>. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Uste horrekin, hain zuzen, lehenbizi zuek ikustera joateko asmoa nuen, nire bisitaren poza bi aldiz <f>[5]</f> izan zenezaten:


text:
Korinton barrena joatekoa nintzen Mazedoniara <f>[6]</f>, eta Mazedoniatik berriro Korintora itzultzekoa, Judearako bidaia zuek presta zeniezadaten. <f>ⓛ</f>


text:
Arinkeriaz hartu ote nuen horrelako asmo hori? Edota giza helburu maltzurrez hartzen ote ditut neure asmoak, orain «bai» eta gero «ez» zuei esanez? <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Guk, Silvanok, Timoteok eta nik neuk, hots egin dizuegun Jainkoaren Seme Jesu Kristo ez zen izan batean «bai» eta bestean «ez»; harengan dena «bai» izan zen, <f>ⓝ</f>


text:
hau da, Jainkoak agintzari guztiei baietza eman die harengan; horregatik, Kristoren bitartez esaten diogu «Amen» <f>[7]</f> Jainkoari, berau goresten dugunean. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Jainkoa da, ni eta zuek Kristorenganako fedean sendo ezarri gaituena: berak sagaratu gaitu, <f>ⓑ</f>


text:
bere ezaugarriaz markatu gaitu eta Espiritua ipini du gure baitan, hartuko dugunaren garantia bezala. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Jainkoa bera dut testigu, eta hil nadila bertan egia ez badiot: Korintora oraindik joan ez banaiz, zuei dizuedan begiruneagatik da. <f>ⓓ</f>


text:
Banuen gogoa, ez, noski, zuen sinesmena neure menpe eduki nahi dudalako —sinesmenean sendo baitzaudete—, zuekin elkarlanean jarduteko baizik, zuen pozerako. <f>ⓔ</f>


text:
Izan ere, nik nahigabea ematen badizuet, nork poz nazake ni zeuek izan ezik, neuk nahigabetu zaituztedanok izan ezik?


text:
Hau zen, hain zuzen, nire gutunaren <f>[1]</f> helburua: zuengana joatean, ez nazatela nahigabetu poztu behar ninduketenek; zeren ziur bainago, zuei guztioi dagokizuenez, nire poza zeuen poz egiten duzuela.


text:
Nire atsekabea eta barruko kezka hain handiak zirenez, negarrez idatzi nizuen; baina ez zuek nahigabetzeko asmoz, nolako maitasun neurrigabea dizuedan adierazteko baizik. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Norbaitek nahigabetu banau, ez nau ni nahigabetu <f>[2]</f>, baizik eta neurri batean —gehiegi ez esatearren— zuek guztiok nahigabetu zaituzte.


text:
Hain zuzen, honetarako ere idatzi nizuen: zuek probatzeko, gauza guztietan esaneko zareten ala ez jakiteko, alegia. <f>ⓗ</f>


text:
Eta zuek barkatzen diozuenari, nik ere barkatzen diot; izan ere, nik barkatzen badut —barkatzekorik ezer baldin badut—, zuengatik barkatzen dut Kristoren aurrean.


text:
Ezagunak ditugu Satanasen azpikeriak, eta ez dugu nahi arazo honetan hura irabazian ateratzerik. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Troadera Kristoren berri ona hots egitera iritsi nintzenean, Jaunarentzat lan egiteko aukera ederra aurkitu nuen; <f>ⓙ</f>


text:
baina Tito <f>[3]</f>, nire anaia, han ez zegoelako, oso kezkaturik sentitu nintzen eta, hangoei agur eginik, Mazedoniara jo nuen. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Eskerrak ematen dizkiot Jainkoari, Kristoren bidez lortu duen garaipenaren <f>[4]</f> partaide egiten gaituelako beti, eta, gure bitartez, Kristoren ezagutza usain gozoa bezala leku guztietan zabaltzen duelako.


text:
Izan ere, Kristok Jainkoari eskaintzen dion intsentsuaren usaina bezala gara bai salbatzen direnentzat, bai galtzen direnentzat: <f>ⓛ</f>


text:
galtzen direnentzat, heriotza ematen duen heriotza-usaina; salbatzen direnentzat, berriz, bizitza ematen duen bizi-usaina. <pb/>Eta nor da gai eginkizun horretarako? <f>ⓜ</f>


text:
Gu ez gabiltza salerosketan Jainkoaren mezuarekin, beste asko bezala; zintzotasunez mintzo gara, Jainkoaren izenean, beronen aurrean eta Kristok eraginda ari garela jakinik. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Berriro hasi ote naiz neure burua gomendatzen? Zuentzako edo zuengandiko gomendio-gutunen beharra ote dut, beste zenbaitek bezala? <f>ⓐ</f>


text:
Zeuek zarete nire gomendio-gutuna, neure bihotzean idatzia daramadana eta jende guztiak ezagutu eta irakurri duena.


text:
Garbi dago, izan ere, zuek Kristoren gutuna zaretela, neuk idatzia, eta ez tintaz, Jainko biziaren Espirituaz baizik; ez harlauzatan, haragi-losatan <f>[1]</f> baizik, bihotzean alegia. <f>ⓑ</f>


text:
Ez ni neurez zerbaitetarako gai naizela uste dudalako; gaitasuna Jainkoarengandik datorkit, <f>ⓒ</f>


text:
berak egin bainau gai itun berriaren zerbitzari izateko. Itun hori ez da legearen letra soilean <f>[2]</f> oinarritzen, Espirituaren indarrean baizik, legearen letrak hil egiten baitu; Espirituak, berriz, bizia ematen. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Heriotzara zeraman legearen zerbitzua, harlauzatan letraz idatziarena alegia, ospez beterik agertu zen, eta israeldarrek ezin zioten Moisesi aurpegira begiratu, zerion distiragatik —distira hura iragankorra zen arren—. <f>ⓔ</f>


text:
Gaitzespenerako izan zenaren zerbitzua ospez betea agertu bazen, zenbatez ospetsuago ez ote da izango salbamenerako denaren zerbitzua! <f>ⓕ</f>


text:
Hain zuzen, lehen ospez betea zenak galdu egin du orain ospe hori, oraingoaren ospe ezin handiagoaren aldean.


text:
eta ez Moisesek bezala, hark zapi batez <f>[3]</f> estaltzen baitzuen aurpegia, israeldarrek distira iragankor hura desagertu egiten zela ikus ez zezaten. <f>ⓖ</f>


text:
Baina ilundu egin zitzaien adimena israeldarrei, eta gaur bertan ere, itun zaharreko idaztiak irakurtzen dituztenean, hor irauten du haientzat estalki horrek, Kristok bakarrik ken baitezake. <f>ⓗ</f>


text:
Bai, gaurdaino, Moisesen liburuak <f>[4]</f> irakurtzen dituztenean, zapi hark adimena estaltzen die israeldarrei.


text:
Gu guztiok, aurpegia agerian dugula, Jaunaren aintza islatzen dugu, eta haren irudira ari gara eraberritzen, gero eta distiratsuago bihurtuz, Jaunaren Espirituaren eraginez.


text:
<pb/>Horregatik, zerbitzu hau Jainkoak bere errukiz eman digula jakinik, ez dugu kemenik galtzen. <f>ⓚ</f>


text:
Uko egin diegu isilpeko baliabide lotsagarriei; ez dugu azpikeriaz jokatzen, ezta Jainkoaren mezua faltsifikatzen ere. Aitzitik, egia argi eta garbi azalduz, geure buruak sinesgarri bihurtzen dizkiegu gizon-emakume guztiei Jainkoaren aurrean. <f>ⓛ</f>


text:
sinesgabeentzat alegia; Satanasek, mundu honetako jainkoak, itsutu egin baitie adimena, Jainkoaren irudi den Kristo aintzatsuaren berri onaren argi distiratsua ikus ez dezaten. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Ez gara geure buruak predikatzen ari, Jesu Kristo Jauna dela <f>[1]</f> baizik, eta gu ez gara zuen zerbitzari besterik Jesusen maitasunagatik.


text:
«Distira beza argiak ilunpetan» esan zuen Jainkoak berak piztu du argia gure bihotzetan, Jesu Kristoren aurpegian distira egiten duen Jainkoaren aintza argiro ezagut dezagun. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Baina altxor baliotsu hau buztinezko ontzitan daramagu, garbi ager dadin honenbesteko indarra Jainkoarengandik datorrela eta ez guregandik. <f>ⓐ</f>


text:
Alde guztietatik estutzen gaituzte <f>[2]</f>, baina zapaldu ez; larri gaude, baina etsita ez; <f>ⓑ</f>


text:
Bizi garen bitartean, beti heriotzara garamatzate Jesusengatik, gure izate hilkor honetan Jesusen bizia ere ager dadin. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Hau dio Liburu Santuak <f>[3]</f>: <i>Sinetsi nuen, eta horregatik hitz egin nuen.</i> Guk ere, sinesmen-espiritu bera dugularik, sinesten dugu eta horregatik hitz egiten, <f>ⓓ</f>


text:
jakinik, Jesus Jauna piztu duenak piztu egingo gaituela gu ere Jesusekin eta beronen ondoan ipiniko gaituela zuekin batera. <f>ⓔ</f>


text:
Hau guztia zuen onerako da, Jainkoaren dohaina askorengana ugari zabaltzean, esker ona ere ugal dadin, Jainkoaren aintzarako. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Horregatik, ez dugu adorea galtzen. Gure gorputza hondatzen ari bada ere, barrutik <f>[4]</f> indarberritzen ari gara egunetik egunera. <f>ⓖ</f>


text:
Izan ere, oraingo gure nekeek, une batekoak eta arinak izanik, betikoak den aintza paregabea prestatzen digute. <f>ⓗ</f>


text:
Geure begiak ez ditugu ipintzen ikusten diren gauzetan, ikusten ez direnetan baizik; ikusten direnak behin-behinekoak baitira; ikusten ez direnak, berriz, behin betikoak. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Jakin badakigu, mundu honetan bizileku dugun oihal-etxola <f>[1]</f> hau hondatzen bazaigu ere, Jainkoak prestaturiko bizilekua dugula zeruan betiko, giza eskuz egin gabea. <f>ⓙ</f>


text:
Horregatik, hain zuzen, hasperenka gaude, oraingoaren gainetik zeruko geure bizileku hura janzteko irrikaz, <f>ⓚ</f>


text:
Bai, oihal-etxola honetan bizi garenok, hasperenka gaude larri, ez baitugu oraingo jantzi hau galdu nahi, baizik eta honen gainetik beste jantzia hartu nahi dugu, hilkor dena biziak beregana dezan. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Beraz, uste onez beteak gaude beti, nahiz eta jakin, gorputz hau geure egoitza dugun bitartean, Jaunarengandik erbesteratuak gaudela. <f>ⓝ</f>


text:
Uste onez gaude, bai, baina nahiago genuke gorputz honetatik erbesteratuak izan Jaunarekin bizitzera joateko. <f>ⓑ</f>


text:
guztiok Kristoren auzitegian agertu behar baitugu, nork bere ordaina jasotzeko, saria nahiz zigorra, gorputzean bizi garelarik egindakoaren arabera. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Jakinik, beraz, Jaunari zer begirune zor zaion, gizon-emakumeak konbentzitzen ahalegintzen gara. Ondo baino hobeto daki nor garen Jainkoak, eta zuek ere zeuen baitan badakizuelakoan nago.


text:
Ez gabiltza berriro geure burua zuen aurrean gomendatzen; guregatik harrotzeko aukera eman nahi dizuegu. Horrela jakingo duzue zer erantzun, egiaz barruan dutenaz ez, baina kanpoko itxuraz harrotzen direnei. <f>ⓓ</f>


text:
Burua galdurik bezala agertu bagara, Jainkoarengatik izan da, eta orain geure senean agertzen bagara, zuengatik da.


text:
Izan ere, Kristoren maitasunak bultzatzen gaitu, jakinik bat denengatik hil dela eta, ondorioz, denak hil direla <f>[3]</f>.


text:
Kristo denengatik hil da, bizi direnak ez daitezen berentzat bizi, beraiengatik hil eta piztu den harentzat baizik. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Beraz, hemendik aurrera ez dugu inor giza ikuspegi hutsez <f>[4]</f> balioztatuko; eta inoiz Kristo giza ikuspegiz balioztatu badugu, orain ez dugu hala egiten.


text:
<pb/>Hau guztia Jainkoarengandik dator, Kristoren bitartez berekin adiskidetu baikaitu eta adiskidetzeko zerbitzua gure esku utzi du. <f>ⓖ</f>


text:
Bai, Jainkoa da Kristoren bitartez mundua berekin adiskidetu duena, gizon-emakumeei bekatuen kontuak eskatu gabe, eta adiskidetzearen mezu hau gure esku utzi duena.


text:
Kristoren mandatari gara, beraz, eta Jainkoak berak gure bitartez erregutuko balizue bezala da. Kristoren izenean eskatzen dizuegu: egitzazue bakeak Jainkoarekin. <f>ⓗ</f>


text:
Bekatuarekin zerikusirik ez zuen hura, guregatik bekatuarekin bat egin zuen Jainkoak, guk haren bitartez Jainkoarengandik salbamena irits dezagun. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Jainkoak bere ekintzan lankide gaituenez gero, eskatzen dizuegu ez dezazuela alferrik har haren onginahia.


text:
Izan ere, Jainkoak dio: <pb/><t> <i>Onginahi-garaian entzun dizut,</i> </t><t> <i>salbamen-egunean lagundu.</i> </t> <pb/>Begira, bada, oraintxe da onginahi-garaia, oraintxe salbamen-eguna. <f>ⓙ</f>


text:
baizik eta gauza guztietan Jainkoaren zerbitzari garela agertzen dugu, jasaten dugun guztian eroapen handia erakutsiz: atsekabe, beharrizan eta estuasunetan, <f>ⓚ</f>


text:
Biziera garbiz jokatzen dugu, jakinduriaz, pazientziaz eta bihotz onez, Espiritu Santuaren dohainez eta benetako maitasunez,


text:
egiaren mezua hots eginez eta Jainkoaren indarra erakutsiz. Nahiz erasorako nahiz defentsarako, ez dugu Jainkoaren salbamen-indarra beste armarik <f>[1]</f>, <f>ⓛ</f>


text:
ohoratzen gaituztela nahiz iraintzen, gutaz ongi hitz egiten dutela nahiz gaizki. Gezurtitzat jotzen gaituzte, egia esaten dugun arren;


text:
ezezaguntzat, ongi ezagunak garen arren; hilzorian gaude, baina oraindik bizirik; zigortuak, baina ez hilak; <f>ⓜ</f>


text:
tristetzat jotzen gaituzte, baina beti pozik gaude; behartsutzat, baina beste asko aberasten dugu; ezertxo ere ez bagenu bezala, guztiaren jabe garelarik. <f>ⓝ</f>


text:
Erantzun iezadazue zuenganako nire jokabideari dagokionez. Seme-alabei bezala mintzo natzaizue; zabaldu zuek ere zeuen bihotzak. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Ez nahas <f>ⓑ</f> sinesgabeekin: ba al dute zerikusirik elkarrekin zuzenbideak eta gaiztakeriak? Elkar ote daitezke argia eta iluna? <f>[2]</f>


text:
Etor ote daitezke bat Kristo eta deabrua, edota harremanik izan ote daiteke fededunaren eta fedegabearen artean?


text:
Zein kidetasun izan dezake Jainkoaren tenpluak sasijainkoekin? Zeren gu Jainko biziaren tenplu baikara <f>[3]</f>, Jainkoak berak esan bezala: <pb/><t> <i>Haiekin biziko naiz</i> </t><t> <i>eta haiekin ibiliko,</i> </t><t> <i>haien Jainko izango naiz</i> </t><t> <i>eta haiek nire herri.</i> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, hau dio Jaunak: </t><t> <i>Irten haien artetik, urrundu,</i> </t><t> <i>ez ukitu ezer kutsaturik,</i> </t><t> <i>eta neuk hartuko zaituztet.</i> <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t> <i>Aita izango naiz zuentzat,</i> </t><t> <i>eta zuek seme-alaba niretzat.</i> </t><t>Hau dio Jaun ahalguztidunak. <f>ⓔ</f></t>


text:
<pb/>Ene maiteok, honelako agintzariak ditugunez gero, garbi gaitezen gorputzeko eta espirituko zikin guztietatik, eta eraman dezagun bere betera geure sagarapena, Jainkoarenganako begirunean biziz.


text:
<pb/>Egidazue <f>[1]</f> leku zeuen bihotzetan. Ez diot inori bidegaberik, ez kalterik egin, ez dut inor ustiatu. <f>ⓕ</f>


text:
Ez zaituztet gaitzetsi nahi, esana baitizuet barru-barruan zaituztedala: elkarrekin bat eginak gaude, bai heriotzarako, bai bizitzarako. <f>ⓖ</f>


text:
Handia da zuengan dudan konfiantza eta harro nago zuengatik. Adorez betea nago eta pozez gainezka neure atsekabe guztien artean. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Mazedoniara <f>[2]</f> iritsi nintzenean, nik, gizagaixo honek, ez nuen atsedenik izan; atsekabeak izan nituen alde guztietatik: borroka kanpotik eta beldurra barrutik. <f>ⓘ</f>


text:
Baina bihozgabetuei adore ematen dien Jainkoak adorez bete ninduen Titoren <f>[3]</f> etorrerarekin. <f>ⓙ</f>


text:
Eta ez bakarrik haren etorrerarekin, baita zuengandik ekarri zizkidan berri pozgarriekin ere: berak jakinarazi zizkidan ni ikusteko duzuen irrika, zuen damu-negarra eta nirekiko maitasuna. Horrek oraindik gehiago poztu ninduen.


text:
<pb/>Horregatik, nire gutun harekin <f>[4]</f> nahigabea eman banizuen ere, ez dut damurik. Eta, gutun hark alditxo batez nahigabetu egin zintuztela ikusirik, lehen damuturik egon banintzen ere,


text:
orain poztu egiten naiz; ez, noski, eman nizuen nahigabeagatik, nahigabe horrek zeuen jarrera aldatzera eraman zintuztelako baizik. Zuen nahigabea Jainkoak nahi bezalakoa izan zen; beraz, ez nizuen inolako kalterik egin.


text:
Izan ere, Jainkoaren asmoen araberako nahigabeak salbamenera garamatzan bizi-aldaketa dakar ondorio, eta horretaz damutu beharrik ez dago. Mundu honetatik datorkigun nahigabeak, berriz, heriotzara eramaten gaitu. <f>ⓚ</f>


text:
Begira, bestela, zer sortu zuen zuengan Jainkoaren araberako nahigabe horrek: nolako ardura eta zeuen buruak zuritu beharra, nolako haserrea eta beldurra! Nolako irrika eta zaletasuna nireganako, nolako bizkortasuna erruduna zigortzeko! Garbi azaldu duzue errugabe zinetela arazo honetan.


text:
Idatzi, beraz, ez nizuen idatzi iraina egin zuenarengatik, ezta hartu zuenarengatik <f>[5]</f> ere, Jainkoaren aurrean nitaz duzuen ardura agertzeko aukera zuei emateko baizik.


text:
Zuen jokabideak kontsolatu egin nau. <pb/>Eta oraindik gehiago poztu nau Titoren zoriona ikusteak, zuek guztiok biziberritua utzi baituzue berorren bihotza.


text:
Zuetaz egin nizkion goraipamen guztiak ez dira gezur gertatu; bestela baizik, zuei beti egia esan dizuedan bezala, egia gertatu dira zuetaz Titori egin nizkion goraipamenak ere.


text:
Zuek guztiok agertu zenioten mendetasuna eta nolako begirunez hartu zenuten gogoratzean, handiago egiten zaio zuekiko maitasuna. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Senideok, Jainkoak Mazedoniako eliz elkarteei izan dien onginahia jakinarazi nahi dizuet. <f>ⓜ</f>


text:
Atsekabealdi gogorra jasan behar izan duten arren, haien poza neurrigabekoa izan da eta, gabezia gorrian izan arren, oso eskuzabal agertu dira. <f>ⓝ</f>


text:
arren eta arren eskatzen zidaten fededunen <f>[1]</f> aldeko zerbitzu honetan parte hartzen uzteko. <f>ⓐ</f>


text:
Eta nik uste baino gehiago ere egin dute: lehendabizi Jaunari eman zizkioten beren buruak, eta gero niri, Jainkoak nahi bezala.


text:
Horregatik eskatu diot Titori, zuen eskuzabaltasunezko egintza hau berak hasi zuenez gero, burutu ere berak buru dezala zuen artean. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Gauza guztietan aberats zarete: sinesmenean, hitz egiteko gaitasunean, jakintzan, denetarako arduran eta nireganako maitasunean <f>[2]</f>; izan zaitezte aberats eskuzabaltasunean ere. <f>ⓒ</f>


text:
Hau ez dizuet aginduz esaten, beste eliz elkarteen arreta ikusiz, zeuen maitasunaren jatortasuna erakusteko aukera izan dezazuen baizik.


text:
<pb/>Ezaguna duzue Jesu Kristo gure Jaunaren eskuzabaltasuna: aberats izanik, behartsu egin zen zuengatik, bere behartsu izateaz zuek aberats egiteko. <f>ⓓ</f>


text:
Aholku bat ematen dizuet gai honi buruz. Iaz zuek izan zineten lehenengoak, diru-bilketa egiten ez ezik, baita horretarako erabakia hartzen ere; on duzue, bada,


text:
orain egintza hori azkeneraino eramatea. Honela, hasierako asmo onaren parekoa izanen da egintzaren burutzapena ere, zuen ahalbideen arabera.


text:
Une honetan, zuek sobera duzuenak haien eskasia konponduko du, eta egunen batean haien ugaritasunak zuen eskasia. Honela, berdintasuna izango da nagusi, <f>ⓕ</f>


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Asko bildu zuenak</i> </t><t> <i>ez zuen sobera,</i> </t><t> <i>ezta gutxi bildu zuenak ere eskas.</i> <f>ⓖ</f> </t>


text:
Beste anaia bat <f>[3]</f> ere bidaltzen dizuet berarekin, berri onaren zerbitzuan egin duen lanarengatik eliz elkarte guztiek goraipatzen dutena.


text:
Gainera, bera aukeratu dute eliz elkarteek, eskuzabaltasunezko egintza hau burutzeko egiten ari naizen ibilaldian lagun izan dezadan, zerbitzu hau Jaunaren aintzarako eta neure borondate onaren agiritzat hartu baitut neure gain.


text:
<pb/>Beste anaia bat <f>[4]</f> ere bidaltzen dizuet horiekin. Maiz eta era askotan egiaztatu ahal izan dut zein arduratsu den, eta orain askoz arretatsuago ageri da zuengan duen konfiantza handiarengatik.


text:
<pb/>Titori dagokionez, neure lagun eta lankide dut zuen arazoetan; beste gure anaia horiek, berriz, eliz elkarteen mandatariak <f>[5]</f> dira eta Kristoren aintza.


text:
Agertu, beraz, eliz elkarteen aurrean, egiaz maite dituzuela, eta denek ikusiko dute arrazoi dudala zuengatik harro egoteko. <f>ⓗ</f>


text:
Ezaguna dut zuen borondate ona, eta horrek harro ibilarazten nau Mazedoniakoen aurrean <f>[1]</f>: Akaiakoek prestakizunak iaztik eginak dituztela esaten diet, eta zuen arreta bizia bizkorgarri gertatzen da gehienentzat.


text:
<pb/>Anaiak bidaltzen dizkizuet. Ea, bada, harrotzeko nire bide hori ez den huts gertatzen gai honetan, eta zuek benetan prest zaudeten, esan dizuedan bezala.


text:
Ez dadila gerta, mazedoniarrak nirekin joan eta zuek prestatu gabe aurkituz gero, ni lotsatua gelditzea zuengan jarri dudan konfiantzagatik; lotsa, nirea bai, baina batez ere zuena izango litzateke.


text:
Horregatik, beharrezkoa iruditu zait, ni heldu aurretik anaia horiei zuengana joateko eskatzea, zuek agindutako emaitza prestaturik eduki dezaten. Prest egongo delarik, eskuzabaltasunaren adierazgarri izango da, eta ez zimurkeriaz egindako emaitza.


text:
<pb/>Izan kontuan urri ereiten duenak urri biltzen duela, eta oparo ereiten duenak bildu ere oparo biltzen. <f>ⓙ</f>


text:
Eman beza bakoitzak bere kontzientzian erabaki duena, baina ez gogo txarrez eta behartuta bezala, alai ematen duena maite baitu Jainkoak.


text:
Eta ahaltsua da Jainkoa, era guztietako dohainak zuei oparo emateko, zeuentzat denetik nahikoa izanik, egintza on guztietarako sobera izan dezazuen,


text:
Liburu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Esku betean</i> </t><t> <i>ematen die behartsuei,</i> </t><t> <i>haren eskuzabaltasunak</i> </t><t> <i>betiko dirau.</i> <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/>Ereiteko hazia eta jateko ogia ematen dituen Jainkoak emango dizue hazia, ugarituko du zuek ereindakoa eta oparo gehituko zuen eskuzabaltasunaren emaitzak. <f>ⓛ</f>


text:
Denetan aberats zarete, denetan eskuzabal izateko; horrela, nire bitartez, zuen eskuzabaltasunak Jainkoarentzat esker ona sortuko du. <f>ⓜ</f>


text:
Diru-laguntza hau liturgi zerbitzua bezala da, fededunen beharrak arintzeko ez ezik, askorengan Jainkoarenganako esker ona sortzeko ere balio baitu. <f>ⓝ</f>


text:
Zuen diru-laguntzaren balioa egiaztatzean, Jainkoa goretsiko dute senideek, argi erakutsiko baitiezue Kristoren berri onaren menpeko egin zaretela eta benetan eskuzabala dela haiekin eta denekin duzuen elkartasuna.


text:
Era berean, Jainkoak egin dizuen dohain paregabea ikusiz, beren maitasuna erakutsiko dizuete, zuen alde otoitz eginez.


text:
<pb/>Nik, Paulok, aurrez aurre hain apal eta urrutitik hain zorrotz omen naizen honek, Kristoren otzantasun eta bihozberatasunagatik erregutzen dizuet: <f>ⓐ</f>


text:
ez nazazue, arren, zorrotz jokatzera behartu zeuekin izango nauzuenean, prest bainago gogor aurre egiteko giza irizpidez <f>[1]</f> jokatzen dudala esaten duten horiei. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Gure borrokako armak <f>[2]</f> ez dira gizakiarenak, Jainkoarenak baizik, eta hiri gotorrak ere errausteko indarra dute: argudio faltsuak <f>ⓒ</f>


text:
eta Jainkoaren ezagutzaren aurka altxatzen den harropuzkeria oro errausten ditugu, eta giza arrazoiketa oro Kristoren morrontzapean jartzen, berari obedi diezaion;


text:
eta prest gaude edozein desobedientzia zigortzeko, zuen obedientzia bere betera iritsiko denean. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Itxurari baizik ez diozue begiratzen <f>[3]</f>. Kristorena dela uste duenak izan beza gogoan bera bezain Kristorena naizela ni ere.


text:
Eta neure aginpideaz harro sentitzen banaiz, agian behar baino gehiago, ez naiz lotsatzen; izan ere, zuei fedean hazten laguntzeko, eta ez hondatzeko, eman zidan Jaunak aginpide hau. <f>ⓔ</f>


text:
Zenbaitek dio: «Gutunak gogorrak eta zorrotzak dira; baina bera itxura kaskarreko gizona da eta hizlari eskasa».


text:
Hori dioenak jakin beza, urrutitik eta gutunez naizen bezalakoa izango naizela hurbiletik eta egintzetan ere. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Egia esan, ez dut ausardiarik beren buruak goraipatzen dituzten horien pareko edo kidekotzat neure burua emateko. Horrelako horiek zentzu ona galdu dute: lehenengo beren burua hartzen dute neurritzat eta, gero, neurri horrekin balioztatzen dituzte beren buruak. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Niri dagokidanez, ez dut neurriz gain harrotu nahi; Jainkoak ezarri didan lan-eremua hartuko dut neurritzat, eta neurri horren muga barruan zaudete zuek ere, korintoarrok. <f>ⓗ</f>


text:
Ez ditut ezarritako neurriaren mugak gainditzen, zuenganaino heldu ez banintz bezala, neu izan bainintzen lehenbizikoa zuei Kristoren berri ona eramaten.


text:
Ez naiz, bada, neurriz gain ari, besteen lanaz baliatuz. Hau da, ordea, nire itxaropena: zuen sinesmena haziz doan neurrian, nire lanak gero eta fruitu handiagoa ekarriko duela zuen artean, ezarri zaizkidan mugen barruan;


text:
badut zuen lurraldeaz harantzago berri ona zabaltzeko itxaropena ere, baina besteren mugetan sartu gabe, eta bestek landutakoaz harrotu gabe.


text:
Izan ere, Jainkoak bere herriarengatik sentitzen duen jelosiaz nago ni zuengatik jeloskor. Senar bakarrari <f>[1]</f>, Kristori, zauzkatet aginduta eta neskatxa garbi bezala aurkeztu nahi zaituztet berarengana. <f>ⓙ</f>


text:
Baina beldur naiz, sugeak bere maltzurkeriaz Eva engainatu zuen bezala, zuen gogoak ere ez ote diren gaiztotuko, Kristorenganako jarrera zintzo eta garbitik <f>[2]</f> aldenduz. <f>ⓚ</f>


text:
Izan ere, etortzen zaizue norbait, guk predikatu genizuena ez bezalako Jesus predikatuz, edo hartu zenutena ez bezalako espiritua eskainiz, edo sinetsi zenutena ez bezalako berri ona hots eginez, eta zuek lasai-lasai onartzen duzue. <f>ⓛ</f>


text:
Mintzatzen motela banaiz ere, ez jakintzan, beti eta era guztietara agertu dizuedan bezala. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Gaizki egin ote nuen zuek goratzeagatik neure burua beheratzean? Jainkoaren berri ona dohainik hots egin nizuelako diot. <f>ⓝ</f>


text:
Zuek zerbitzatu ahal izateko, beste eliz elkarteei kendu behar izan nien neuretzako behar nuena. <f>ⓐ</f>


text:
Eta zuen artean nengoela beharrean gertatu nintzenean, ez nintzen zuetako inorentzat zama izan, Mazedoniatik etorritako senideek eman baitzidaten behar nuena. Nire jokaera hauxe izan zen eta hauxe izango ere: ezertan nekagarri ez izatea zuentzat. <f>ⓑ</f>


text:
Kristo niregan bizi dela bezain egia da harrotzeko bide hori inork ere ez didala kenduko Akaia osoan. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Horrela egin dut eta egingo ere, ni adina badirela-eta harro dauden horiek aitzakiarik izan ez dezaten.


text:
Horrelako horiek sasiapostolu dira, gezurrezko langile, Kristoren apostolu-itxura baino ez dutenak. <f>ⓓ</f>


text:
ez da handia izango haren zerbitzariek ere salbamenaren zerbitzari-itxurak hartzea. Baina horien azkena egintzen araberakoa izango da.


text:
<pb/>Berriro diotsuet ez nazazuela zorotzat har. Edo bestela, uztazue niri ere zoro bezala zertxobait harrotzen. <f>ⓕ</f>


text:
Ez dut Jaunak argiturik hitz egiten, zoro batek hitz egingo zukeen bezala baizik, zertaz harrotu badudala jakinik.


text:
Denak jasaten dituzue: morroi bihurtzen zaituztetenak, irensten zaituztetenak, lapurreta egiten dizuetenak, beren harrokerian gutxiesten zaituztetenak, masailekoka zarabiltzatenak.


text:
Argi dago bigunegi izan naizela! Hori lotsa nirea! <pb/>Besteak ausartzen direnera —badakit zoro bezala ari naizela— ni ere ausartuko naiz.


text:
Hebrearrak direla? Bai ni ere. Israeldarrak direla? Bai ni ere. Abrahamen jatorrikoak direla? Bai ni ere. <f>ⓖ</f>


text:
Kristoren zerbitzariak direla? Ni gehiago, nahiz zorakeria izan hori esatea. Haiek baino neke gehiago jasan dut, kartzela gehiago, zigorradak zer esanik ez; hilzorian ere egona naiz hamaika aldiz. <f>ⓗ</f> <f>ⓘ</f>


text:
hiru aldiz makilatua, behin harrikatua, hiru aldiz hondoratu zen ninderaman itsasontzia eta gau-egun osoa eman nuen itsasoan galdurik. <f>ⓙ</f>


text:
Zenbat ibilaldi oinez eta zenbat arrisku! Arriskuak ibaietan, arriskuak bide-lapurren aldetik, arriskuak neure herrikoen aldetik, arriskuak jentilen aldetik, arriskuak hirietan, arriskuak basamortuan, arriskuak itsasoan, arriskuak gezurrezko senideen artean. <f>ⓚ</f>


text:
Zenbat neke eta lan! Gau asko lorik egin gabe; gose eta egarri; maiz ezer jan gabe, hotzak eta jantzirik gabe.


text:
Damaskon nengoela, Aretas erregearen <f>[5]</f> gobernariak zaintzaileak ezarri zituen hirian ni harrapatzeko; <f>ⓝ</f>


text:
baina saski batean leihotik eraitsi ninduten harresian behera, eta horrela egin nuen ihes haren eskuetatik.


text:
<pb/>Harrotu behar badut —ezertarako ez bada ere—, Jaunarengandiko ikuskari eta agerpenetara joko dut. <f>ⓐ</f>


text:
Ezagutzen dut nik kristau bat, orain hamalau urte hirugarren zeruraino <f>[1]</f> eraman zutena —gorputzarekin ala gorputzik gabe ote zen ez dakit, Jainkoak daki—.


text:
<n>[3-4]</n> Eta badakit gizon hori paradisura eraman zutela —gorputzarekin ala gorputzik gabe ez dakit, Jainkoak daki—, eta han, gizakiak ezin esan ditzakeen hitzak entzun zituela.


text:
Harrotuko banintz, hala ere, ez litzateke burugabekeria izango, egia hutsa esango nuke eta; baina bego horretan, inork niregan ikusten edo entzuten duenak adierazten duena baino handiagotzat har ez nazan, <f>ⓒ</f>


text:
aparteko goi-agerpenak izan ditudala eta. <pb/>Horiek direla-eta neure burua den baino handiagotzat jo ez dezadan, oinaze bat emana izan zait, haragian sartutako eztena bailitzan <f>[2]</f>, harro ez nadin jo eta jo ari zaidan Satanasen ordezkaria.


text:
baina berak esan dit: «Nahikoa duzu nire laguntza, nire indarra ahulezian <f>[3]</f> agertzen baita bete-betean». Gustura harrotuko naiz, beraz, neure ahuleziaz, Kristoren indarra niregan ager dadin. <f>ⓓ</f>


text:
Horregatik, pozik nabil Kristorengatik jasaten ditudan ahulezia, laido, beharrizan, erasoaldi eta estualdietan. Ahul naizenean, orduan bainaiz indartsu.


text:
<pb/>Zoro bezala mintzatu naiz, baina zeuek behartu nauzue; izan ere, zeuek atera behar zenuten nire alde, zeren, ezer ez naizen arren, ez bainaiz ezertan superapostolu horiek baino gutxiago. <f>ⓔ</f>


text:
Apostolu naizela adierazten duten seinaleak, zuen artean eroapen handiz burutu nuen lanean agertu ziren argi: mirariak eta egintza ahaltsu eta harrigarriak. <f>ⓕ</f>


text:
Zertan izan zarete beste eliz elkarteak baino gutxiago, nik zuen kontura bizi nahi ez izatean baizik? Barka, mesedez, bidegabekeria hau! <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Prest nago hirugarren aldiz zuengana joateko, eta oraingo honetan ere ez natzaizue nekagarri izango. Ez nabil zuen ondasunen bila, zeuen bila baizik. Izan ere, ez dute seme-alabek aurreratzen gurasoentzat, gurasoek seme-alabentzat baizik. <f>ⓗ</f>


text:
Nik ere oso gustura emango dut dudan eta naizen guztia zuengatik. Badirudi, hala ere, zenbat eta gehiago nik zuek maite izan, hainbat eta gutxiago maite nauzuela zuek ni. <f>ⓘ</f>


text:
Norbaitek esan dezake egia dela ez natzaizuela nekagarri gertatu, baina, begi argikoa naizenez, engainuz harrapatu zaituztedala.


text:
Titori eskatu nion joateko, eta berarekin beste anaia hura <f>[4]</f> bidali nuen. Titok ustiatu ote zaituzte? Ez al dugu biok espiritu berarekin jokatu? Ez al gara bide beretik ibili?


text:
<pb/>Honezkero, neure burua zuen aurrean zuritzen ari naizela uste izango duzue. Baina ez! Kristau bezala eta Jainkoaren aurrean mintzo natzaizue, eta guztia, maiteok, zuei fedean hazten laguntzeko da.


text:
Izan ere, beldur naiz, zuengana joango naizenean, ez ote zaituztedan nik nahi ez bezala aurkituko eta ez ote nauzuen zuek ere nahi ez zenuketen bezala aurkituko. Beldur naiz ez ote diren zuen artean eztabaidak, bekaizkeriak, haserreak, norgehiagokeriak, gaizki-esateak, esamesak, handikeriak eta nahaspilak izango. <f>ⓙ</f>


text:
Beldur naiz, hurrena zuengana joatean, neure Jainkoak ez ote nauen berriro ere atsekabetuko zuen aurrean, eta bekatu egin duten askorengatik ez ote dudan negar egin behar izango, beren jokabide lizun eta biziotsua aldatu ez dutelako.


text:
<pb/>Oraingo honekin hirugarren aldia <f>[1]</f> da zuengana noana. <i>Auzi oro bi edo hiru lekukoren aitorpenaz erabakiko da.</i> <f>ⓚ</f>


text:
Neure bigarren ikustaldian esan nizuena bera esaten diet orain, urruti nagoela, bekatari zaharrei eta beste guztiei: joango naizenean, ez naizela bai-bainaka ibiliko. <f>ⓛ</f>


text:
Kristo nire ahoz mintzo ote den egiaztatu nahian zabiltzatenok, hori izango duzue froga. Kristo, izan ere, ez da ahula zuekin; indartsu agertzen da zuen artean.


text:
Egia da ahul bezala gurutziltzatu zutela; baina orain bizirik dago Jainkoaren ahalmenaz. Ni ere haren ahulezian partaide naiz, baina berarekin batera bizi naiz, eta Jainkoaren ahalmenaz jokatuko dut zuekin. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Aztertu zeuen barrua <f>[2]</f> ea sinesmenean zaudeten, aztertu serioski. Ez al zarete ohartzen Jesu Kristo zuengan bizi dela? Orduan, eskas atera duzue azterketan. <f>ⓝ</f>


text:
Jainkoari hauxe eskatzen diot: ez dezazuela inolako okerrik egin; niri ez dit axola ni zuzen nengoen ala ez frogatzea, zuek ongi egitea baizik, nahiz eta ni toki txarrean gelditu.


text:
Zuek indartsu izanez gero, ni pozik nago, ahula izan arren. Hau da Jainkoari eskatzen diodana: zuek bete-beteko izatea. <f>ⓐ</f>


text:
Horregatik, zuengandik urruti nagoelarik idazten dizuet, gero, zuekin egongo naizenean, zorrotz ari izan beharrik izan ez dezadan, zuek fedean hazarazteko, eta ez hondatzeko, Jaunak eman didan aginpidearekin. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Azkenik, senideok, poz zaitezte, saiatu bete-beteak izaten eta izan adore. Bizi zaitezte elkar ongi hartuz eta bakean. Eta maitasunaren eta bakearen Jainkoa zuekin izango da. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristo gure Jaunaren grazia, Jainkoaren maitasuna eta Espiritu Santuaren elkartasuna izan bitez zuekin guztiokin.


text:
<pb/>Nik, Paulok <f>ⓔ</f>, ez giza aginduz edo izendapenez, Jesu Kristoren eta hau hildakoen artetik piztu zuen Jainko Aitaren izendapenez baizik apostolu <f>[1]</f> naizen honek,


text:
Jesu Kristok <f>ⓖ</f>, Jainko gure Aitak hala nahirik, bere burua eman zuen gure bekatuengatik, oraingo mundu gaizto honetatik <f>[3]</f> gu askatzeko.


text:
<pb/>Harriturik nago Kristoren onginahiaz dei egin zizuena baztertu eta beste berri on batera <f>[4]</f> zein bizkor aldatu zareten ikusiz. <f>ⓗ</f>


text:
Ez dago, ordea, beste berri onik; baina badabiltza hor norbaitzuk zuek nahasten eta Kristoren berri ona goitik behera irauli nahian. <f>ⓘ</f>


text:
Beraz, norbaitek, ni neu nahiz zeruko aingeruren bat izanik ere, hots egin nizuena ez beste berri on bat hots egiten badizue, izan bedi madarikatua <f>[5]</f>.


text:
Lehen ere esana berriro diotsuet orain: madarikatua, hartu duzuen berri ona ez beste bat hots egiten dizuena! <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Gizakien onespena bilatzen ote dut ala Jainkoarena <f>ⓚ</f>? Gizakiei atsegin ematen saiatzen ote naiz? Oraindik gizakiei atsegin eman nahian banenbil, ez nintzateke Kristoren zerbitzari izango.


text:
<pb/>Ezaguna duzue, noski, noizbaiteko nire jokabidea judaismoan: zein gogor pertsegitzen nuen Jainkoaren Eliza <f>ⓜ</f>, berau suntsitu nahirik.


text:
Judaismoaren baitan, neure adineko herritar askori aurrea hartzen nion, arbasoen ohiturak betetzen askoz sutsuago bainintzen <f>ⓝ</f>.


text:
<pb/> <n>[15-16]</n> Baina Jainkoak, jaio baino lehen <f>[6]</f> aukeratu <f>ⓐ</f> eta bere onginahiaz dei egin zidanak, gogoko izan zuen bere Semea niri agertzea, beronen berri ona jentilei adieraz niezaien. Nik, orduan, ez nion hezur-mamizko inori aholkurik eskatu,


text:
ezta ni baino lehenagotik apostolu zirenen bila Jerusalemera igo ere, baizik eta berehala Arabiara abiatu <f>[7]</f> nintzen; gero, berriro Damaskora itzuli.


text:
<pb/>Handik hiru urtera Jerusalemera <f>ⓑ</f> igo nintzen Pedro ezagutzera, eta hamabost egun egin nituen berarekin.


text:
Entzun, bai, entzuna zuten lehengo pertsegitzaile hura garai batean suntsitu nahi izan zuen sinesmena zabaltzen ari zela orain.


text:
<pb/>Hamalau urteren buruan, berriro Jerusalemera igo <f>ⓓ</f> nintzen Bernaberekin, Tito <f>[1]</f> ere neurekin neramala.


text:
Goi-agerpen batek eraginda igo nintzen eta, hango zuzendariekin bakarrean bildurik, jentilen artean hots egiten dudan berri ona agertu nien; ez nuen nahi oraingo edo orduko nire ahaleginak alferrikako gertatzea.


text:
Arazoa gezurrezko anaia <f>ⓔ</f> batzuek sortu zuten: tartean sartu zitzaizkigun azpikeriaz, Jesu Kristori esker dugun askatasuna oztopatzeko <f>[2]</f> eta gu berriro Moisesen legearen esklabo bihurtzeko.


text:
Horrelako horien aurrean ez genuen une batez ere atzera egin, beraiei amore emanez, beharrezko baitzen berri onaren egiak <f>ⓕ</f> zuengan sendo irautea.


text:
<pb/>Zuzendariei <f>[3]</f> dagokienez —zer ziren edo zer ez ziren ez dit axola, Jainkoak ez baitio itxurari begiratzen <f>ⓖ</f>—…, zuzendari horiek, bada, ez zidaten ezer ezarri.


text:
Oso bestela, ikusi zuten Jainkoak jentilei berri ona hots egiteko <f>ⓗ</f> aukeratu ninduela, Pedro juduei hots egiteko aukeratu zuen bezala.


text:
Zeren Pedrori juduen apostolu izatera eragin zion Jainkoak berak eragin baitit niri jentilen apostolu izatera.


text:
<pb/>Aintzat hartu zuten, bada, Jainkoak niri emandako dohaina, eta elkarteko zutabetzat hartuak ziren Santiago, Pedro eta Joanek eskua eman ziguten Bernaberi eta bioi elkartasun-seinaletzat: guk jentilen artean lan egingo genuen, eta haiek juduen artean.


text:
Hau besterik ez ziguten eskatu: hango behartsuak gogoan izateko <f>ⓘ</f>. Eta ardura osoz saiatu naiz hori betetzen.


text:
<pb/>Baina, Pedro Antiokiara etorri zenean, gogor egin behar izan nion aurrez aurre, oker jokatu baitzuen <f>[4]</f>.


text:
Izan ere, Santiagoren aldeko batzuk etorri aurretik, ez zuen eragozpenik izaten judu ez zirenekin jateko <f>ⓙ</f>; baina, haiek etorriz gero, atzera egin zuen eta bereiz egoten hasi zen, erdainkuntzaren aldeko zirenen beldurrez.


text:
Eta gainerako juduek ere jarraitu egin zioten itxurakeria horretan, Bernabe bera ere hartara jarri zelarik.


text:
Beraz, berri onaren egiaren bidetik <f>ⓚ</f> zuzen ez zebiltzala ohartu nintzenean, honela esan nion Pedrori denen aurrean: «Zu, judu izanik, jentil bezala bizi baldin bazara eta ez judu bezala, zergatik behartzen dituzu jentilak judu bezala bizitzera?»


text:
Badakigu, hala ere, Jainkoak ez duela inor onartzen legea betetzeagatik, Jesu Kristogan sinesteagatik <f>[5]</f> baizik. Eta guk Jesu Kristogan sinetsi dugu, Jainkoak Kristorenganako sinesmenari <f>ⓛ</f> esker eta ez legeak agindua betetzeagatik onar gaitzan; izan ere, Jainkoak ez du inor legea betetzeagatik onartzen.


text:
Baina, Jainkoaren onespena Kristoren bidez bilatuz, gu ere bekatari gertatu bagara, zer esan? Kristo bera bekatuaren zerbitzura dagoela? Inola ere ez!


text:
Ni legeak eraman ninduen legearekiko lokarria etetera <f>ⓜ</f>, Jainkoarentzat bizitzeko. Kristorekin batera gurutziltzaturik nago,


text:
eta honezkero ez naiz ni bizi, Kristo bizi <f>ⓝ</f> da niregan. Eta oraingo neure giza bizitza, maite izan ninduen eta bere bizia nire alde eskaini zuen Jainkoaren Semearenganako sinesmenean oinarriturik bizi dut.


text:
Jainkoaren onginahia ez dut alferrikako bihurtu nahi. Baina Jainkoak legea betetzeagatik onartzen gaituela egia balitz, alferrik hila izango zen Kristo.


text:
<pb/>Galaziar zentzugabeok, nork liluratu zaituzte? Ez nizuen, bada, nik Jesu Kristo gurutziltzatua begien aurrean ipini <f>ⓐ</f>?


text:
Hau besterik ez dut jakin nahi zuengandik: legea betetzeagatik ala mezuari sinesmenez <f>ⓑ</f> erantzuteagatik hartu duzue Espiritua?


text:
Horren zentzugabeak al zarete? Espirituagan uste on izanez hasi eta giza indar hutsetan <f>[1]</f> ustea jarriz bukatu behar ote duzue orain?


text:
Jainkoak Espiritua eman eta zuen artean mirariak egiten dituenean, zuek legea bete izanagatik egiten al du, ala mezuari sinesmenez erantzun diozuelako?


text:
<pb/>Liburu Santuak dioenez, Abrahamek <i>sinetsi egin zuen Jainkoarengan eta, horregatik, Jainkoak zuzenetsi egin zuen.</i> <f>ⓒ</f>


text:
Jainkoak jentilak sinesmenaren bidez onartuko zituela aldez aurretik ikusi zuen Liburu Santuak; horrela, aurrez adierazi zion Abrahami berri on hau: <i>Zure bitartez bedeinkatuko ditut herri guztiak.</i> <f>ⓓ</f>


text:
Horrela, bada, sinesmenetik bizi direnek hartzen dute bedeinkazioa Abraham <f>ⓔ</f> sinestedunarekin batera.


text:
<pb/>Legeko egintzetan oinarritzen direnak, berriz, madarikaziopean daude; hau dio, izan ere, Liburu Santuak: <i>Madarikatua</i> <f>ⓕ</f><i>legeko liburuan idatzitako guztiak gogoan hartzen eta betetzen ez dituena.</i>


text:
Gauza ageria da Jainkoak ez duela inor legea betetzeagatik onartzen; zeren Liburu Santuak baitio: <i>Zintzoa</i> <f>ⓖ</f><i>fedeari esker biziko da.</i>


text:
Legearen bideak, ordea, ez du zerikusirik sinesmenaren bidearekin; Liburu Santuak dio: <i>Haren aginduak</i> <f>ⓗ</f><i>betetzen dituena, berauen bidez biziko da.</i>


text:
<pb/>Kristok <f>ⓘ</f> legearen madarikaziotik askatu gaitu, bere burua guregatik madarikazio eginez, Liburu Santuak dioen bezala: <i>Madarikatua habetik zintzilik dagoena.</i>


text:
Abrahamen bedeinkazioa Jesu Kristoren bidez jentilengana hel dadin eta Jainkoak agindutako Espiritua <f>ⓙ</f> sinesmenaren bidez har dezagun gertatu da hori.


text:
<pb/>Senideok, giza adibidez baliatuz mintzatuko natzaizue: giza mailako zerbait izan arren, behar bezala eginiko testamentua ezin du inork indargabetu, ezta berari ezer erantsi ere.


text:
Horra, bada: Jainkoak agintzariak Abrahami eta beronen ondorengotzari egin zizkien. Ez da «ondorengoei» esaten, asko balira bezala, «zure ondorengotzari <f>ⓚ</f>» baizik, bakar bati buruz ari delarik, hau da, Kristori buruz.


text:
Hau esan nahi dut: Jainkoak behar bezala egindako ituna ezin zuen indargabetu laurehun eta hogeita hamar urte <f>[2]</f> geroago agerturiko lege batek, agintzaria indarrik gabe utziz.


text:
Jainkoak emango digun ondarea legearen esku balego, ez legoke agintzariaren esku; Jainkoak, ordea, dohainik eman zion Abrahami ondarea agintzariaren <f>ⓛ</f> bidez.


text:
<pb/>Zertarako <f>ⓜ</f> da, beraz, legea? Huts egiteak salatzeko erantsia izan zen, harik eta agintzaria egin zitzaion ondorengoa etorri arte: legea aingeruek <f>[3]</f> aldarrikatu zuten Moisesen bitartez.


text:
Bitarteko hau, ordea, ez da bakar baten izenean ari, eta Jainkoa bat bakarra <f>ⓝ</f> da <f>[4]</f>.


text:
<pb/>Legea Jainkoaren agintzarien aurkakoa ote da, beraz? Ez, noski! Bizia ekartzeko gai den legea eman izan balitz, salbamena legetik <f>ⓐ</f> zetorkeen benetan.


text:
Baina Liburu Santuak dioenez, dena bekatupean <f>ⓑ</f> gatibu dago, horrela, Jesu Kristogan sinesten dutenek sinesmenari esker har dezaten Jainkoak agindutakoa.


text:
<pb/>Sinesmenaren garaia heldu baino lehen, legepean gatibu <f>ⓒ</f> geunden, sinesmena noiz agertuko zain.


text:
Hala, legea zaintzaile <f>[5]</f> izan genuen, Kristorengana bideratzeko <f>ⓓ</f>, beronengan sinetsiz salbamena lor genezan.


text:
Izan ere, bataioaz Kristorekin lotuak <f>ⓕ</f> izan zareten guztiok, soinekoz bezala Kristoz jantziak zaudete.


text:
Ez da jadanik bereizketarik juduaren eta judu ez denaren artean, esklaboaren eta librearen artean, gizonezkoaren eta emakumezkoaren artean, zuek guztiok bat baitzarete Kristo Jesusengan. <f>ⓖ</f>


text:
Eta Kristorenak baldin bazarete, Abrahamen ondorengo <f>ⓗ</f> zarete, Jainkoaren agintzariaren oinordeko.


text:
<pb/>Hau esan nahi dut: oinordekoa adingabekoa den bitartean, esklaboaren pareko da, denen jabe izan arren.


text:
Halaxe gu ere: adingabekoak ginen bitartean, munduan agintzen duten indarren menpe <f>[1]</f> geunden.


text:
Baina epea bete <f>ⓙ</f> zenean, Jainkoak bere Semea bidali zuen, emakumeagandik jaioa, legepeko egina,


text:
Hona hemen seme-alaba zaretenaren seinalea: Jainkoak bere Semearen Espiritua bidali <f>ⓛ</f> du gure bihotzetara, eta Espirituak «Abba <f>[2]</f>!», hau da, «Aita!» dio oihuka.


text:
Orain, beraz, ez zara esklabo, seme baizik eta, seme zarenez, baita oinordeko <f>ⓜ</f> ere, Jainkoaren borondatez.


text:
orain, ordea, Jainkoa ezagutu duzuelarik edota, hobeki esan, Jainkoak ezagutu zaituztelarik, nolatan itzultzen zarete berriro funtsik eta indarrik gabeko mundutar errealitateetara? Berriro ere berauen menpeko izan nahi ote duzue?


text:
<pb/>Senideok, bihur zaitezte, arren, ni bezalako, ni ere zuek bezalako bihurtu naizenez gero. Zuek ez zenidaten inolako kalterik egin.


text:
Badakizue, gaixotasun <f>ⓑ</f> batek <f>[4]</f> eman zidala zuei lehen aldiz berri ona hots egiteko aukera.


text:
Baina neure osasuna zela-eta nekagarri izan banintzaizuen ere, zuek ez ninduzuen mespretxatu, ez gaitzetsi; bestela baizik, Jainkoaren mezularitzat hartu <f>ⓒ</f> ninduzuen, Jesu Kristo bera banintz bezala.


text:
Non da orain orduko zuen poza? Zeren zuen alde aitortzen baitut, begiak ere, ahal izanez gero, aterako zenituztela niri emateko.


text:
<pb/>Beste horiek agertzen dizueten ardura ez da lege onekoa; niregandik bereizi nahi zaituztete, beraiez ardura zaitezten.


text:
Ene seme-alabok, erdiminetan nago <f>[5]</f> berriro ere zuengatik <f>ⓓ</f>, Kristo zuengan erabat moldatu arte.


text:
Izan ere, Liburu Santuak dioenez, Abrahamek bi seme izan zituen: bata mirabeagandik <f>ⓔ</f> eta bestea libre zen emazteagandik.


text:
Mirabeagandikoa giza sorbide hutsez jaio zen; emazte librearengandikoa, berriz, Jainkoaren agintzariaren indarrez <f>ⓕ</f>.


text:
Honek beste zerbait adierazten du: bi emakumeak bi itunen irudi dira; bata Sinai menditik dator eta esklabotzarako gizon-emakumeak sortzen ditu: itun honen irudia Agar da


text:
(Agar izenak Arabian dagoen Sinai mendia aipatzen du <f>[6]</f>), eta gaurko Jerusalemi <f>ⓖ</f> dagokio, honek bere seme-alabekin esklabotzan irauten baitu.


text:
Izan ere, hau dio Liburu Santuak: <pb/><t> <i>Egin poz-oihu</i> <f>ⓘ</f> </t><t> <i>emakume agor eta haur gabe horrek!</i> </t><t> <i>Ekin kantari pozaren pozez,</i> </t><t> <i>erdiminik izan ez duzun horrek!</i> </t><t> <i>Bakarrik utziaren seme-alabak</i> </t><t> <i>gehiago izango baitira,</i> </t><t> <i>senardunarenak baino.</i> </t>


text:
Baina orain ere ordukoa bera gertatzen da: giza sorbide hutsez jaiotako semeak Espirituaren indarrez sorturikoa pertsegitzen <f>ⓚ</f> du.


text:
Zer dio, ordea, Liburu Santuak? <i>Bidal itzazu</i> <f>ⓛ</f><i>etxetik mirabea eta beronen semea, honek ez baitu oinordeko izan behar</i> librearen <i>semearekin batera</i>.


text:
<pb/>Libre izateko askatu gaitu Kristok <f>ⓜ</f>. Iraun ezazue, beraz, sendo eta ez makurtu berriro esklabotzaren uztarpera.


text:
<pb/>Hara zer esaten dizuedan nik, Paulok: Erdaintzen bazarete, Kristok ez dizue ezertarako balio izango.


text:
Moisesen legearen bidetik salbamena lortu nahi duzuenok, Kristorengandik bereizi egin zarete eta Jainkoaren onginahitik saihestu <f>[1]</f>.


text:
Gu, berriz, Jainkoak, Espirituaren <f>ⓐ</f> egitez eta sinesmenari esker, salbamena emango digun itxaropenez bizi gara.


text:
Izan ere, Jesu Kristorenak garenontzat, erdaindua <f>ⓑ</f> izateak edo ez izateak ez du ezer balio; balio duena maitasun-egintzetan agertzen den sinesmena <f>[2]</f> da.


text:
<pb/>Ongi ari zineten lasterketan. Nork jarri zizuen oztopoa bidean, egiari ez jarraitzeko <f>ⓒ</f>?


text:
Hala ere, zuei dagokizuenez, badut konfiantza Jaunak iritzi bereko egingo zaituztela gai honetan; baina zuek nahasten zaituenak, edozein dela ere, izango du bere zigorra.


text:
Niri dagokidanez, senideok, egia balitz erdainkuntza gomendatzen jarraitzen dudala, juduek ez ninduketen pertsegituko <f>[3]</f>. Baina, orduan, deuseztatua legoke Kristoren gurutzearen eskandalua <f>ⓕ</f>!


text:
<pb/>Zuek, senideok, askatasunera deitu zintuzten Jainkoak; baina askatasun <f>ⓖ</f> hori ez bekizue aitzakia izan grina txarren <f>[4]</f> arabera bizitzeko; bestela baizik, maitasunak egin zaitzatela elkarren zerbitzari.


text:
Zeren lege osoa betetzen baita, agindu bakar hau betez gero: <i>Maitatu</i> <f>ⓗ</f><i>lagun hurkoa zeure burua bezala.</i>


text:
<pb/>Beraz, hauxe diotsuet: Bizi zaitezte Espirituari dagokionez <f>ⓘ</f>, eta ez giza grinei jarraituz.


text:
Giza grinak Espirituaren aurkakoak dira eta Espiritua giza grinen aurkakoa <f>ⓙ</f>. Bi indar horiek elkarren aurkakoak dira; horrela, ez duzue nahi zenuketena egiten.


text:
<pb/>Giza grinetatik <f>ⓛ</f> sortzen diren egintzak ezagunak dira: lizunkeria, zikinkeria, jokaera biziotsua,


text:
idolatria, sorginkeria, etsaigoak, haserreak, bekaizkeria, gorrotoak, norgehiagokeria, alderdikeria, zatiketak,


text:
ikusezina, hordikeria, sabelkeria eta horrelakoak. Eta lehen esan nizuena diotsuet berriro ere: Horrela jokatzen dutenek ez dute Jainkoaren erreinua ondare jasoko.


text:
<pb/>Espirituaren fruitua <f>ⓜ</f>, berriz, hau da: maitasuna, poza, bakea, pazientzia, bihotz ona, onginahia, leialtasuna,


text:
Eta Jesu Kristorenak direnek gurutzean hilarazi dute bekatuzko beren giza izaera <f>ⓐ</f> beronen gurari eta grinekin.


text:
<pb/>Senideok, norbait hutsegiteren <f>ⓓ</f> batean aurkituko bazenute, zuek, Espiritua duzuenok, saia zaitezte halakoa gozotasunez zentzarazten. Eta egon erne, zeu ere tentatua izan zaitezke eta.


text:
Azter <f>ⓕ</f> beza nork bere jokaera eta, horrela, bereaz harrotu ahal izango da, baina besteekin konparatzen ibili gabe,


text:
<pb/>Mezuari buruzko irakaspena hartzen ari denak bana bitza irakaslearekin bere ondasun guztiak <f>ⓖ</f>.


text:
<pb/>Ez engainatu zeuen buruak. Ez dago Jainkoari barre egiterik. Bakoitzak zer erein, huraxe bilduko <f>ⓗ</f> du:


text:
bere bizitzan grina txarrak ereiten dituenak, grina txarretatik <f>ⓘ</f> heriotza bilduko du; Espiritua ereiten duenak, berriz, Espirituagandik betiko bizia bilduko du.


text:
Ez gaitezen, beraz, aspertu on egiten <f>ⓙ</f>, zeren, etsitzen ez badugu, jasoko baitugu uzta bere garaian.


text:
<pb/>Begira nolako hizki handiz <f>[2]</f> idazten dizuedan hurrengo hau; neure eskuz <f>ⓚ</f> idazten dizuet.


text:
Erdaintzera behartzen zaituzteten horiek besteen aurrean ongi gelditzearren bultzatzen zaituztete horretara, eta Kristoren gurutzea dela-eta inork pertsegi ez ditzan <f>ⓛ</f>.


text:
Zeren erdainduek berek ere ez baitute legea betetzen. Zuek erdaindu nahian badabiltza, gero zuen bizkar harrotzeko da.


text:
Niri dagokidanez, Jainkoak libra nazala harrotzetik <f>ⓜ</f>, Jesu Kristo gure Jaunaren gurutzeaz izan ezik; Kristo gurutzean hil zenez gero, mundua <f>[3]</f> hilik dago niretzat eta ni munduarentzat.


text:
Izan ere, erdaindua nahiz erdaingabea izatea berdin <f>ⓝ</f> da; balio duena sorkari berri <f>[4]</f> izatea da.


text:
Bakea eta errukia <f>ⓐ</f> arau horri lotuak bizi direnei, baita Jainkoaren Israel herriari <f>[5]</f> ere.


text:
<pb/>Hemendik aurrera ez diezadala inork nekerik eman, neure gorputzean daramatzadan markek erakusten baitute Jesusen <f>ⓑ</f> zerbitzari naizela <f>[6]</f>.


text:
<pb/>Nik, Paulok, Jainkoak hala nahirik, Kristo Jesusen apostolu naizen honek, Efeson bizi zareten fededunoi <f>[1]</f>, Kristo Jesusengan sinesten duzuenoi, idazten dizuet. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/><t>Goretsia izan bedi Jainkoa, </t><t>Jesu Kristo gure Jaunaren Aita, </t><t>zeruan, Kristoren bitartez, </t><t>Espirituaren ondasun oroz <f>[2]</f> </t><t>bedeinkatu gaituena! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Kristorengan aukeratu gintuen </t><t>mundua mundu izan baino lehen, </t><t>haren aurrean santu eta akats gabe </t><t>izan gaitezen maitasunez <f>[3]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bere onginahiak eraginda, </t><t>ordutik zuen erabakia </t><t>Jesu Kristoren bitartez </t><t>gu seme-alabatzat hartzea, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>bere Seme maitearengan </t><t>eskuzabal eman digun </t><t>dohain <f>[4]</f> zoragarria </t><t>berarentzat gorespen-kantu </t><t>bihur dadin. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Semeak bere heriotzaz </t><t>askapena <f>[5]</f> eta bekatuen barkamena </t><t>lortu dizkigu, </t><t>Jainkoaren eskuzabaltasun </t><t>agorrezinaren erakusgarri; <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>bere eskuzabaltasunaren dohainak </t><t>oparo isuri ditu gure gainera, </t><t>jakinduria eta ezaguera oroz </t><t>gu hornituz. </t>


text:
<t>Bere asmo ezkutua <f>[6]</f>, </t><t>bere onginahiaz </t><t>erabakia zuen asmoa, </t><t>ezagutarazi digu: <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>historia bere betetasunera </t><t>eramatea, </t><t>gauza guztiak, </t><t>nola zerukoak hala lurrekoak, </t><t>Kristo buru dela, batean bilduz. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t> <n>[11-12]</n> Honen bitartez </t><t>gara oinordeko gu ere, </t><t>lehendik Mesiasengan </t><t>itxaropen genuenok <f>[7]</f>, </t><t>gauza guztiak berak nahi bezala </t><t>egiten dituen Jainkoak </t><t>aurrez aukeratu baikaitu </t><t>bere asmoaren arabera, </t><t>bere aintzaren gorespen-kantu </t><t>izan gaitezen. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eta zuek ere <f>[8]</f> egiaren mezua, </t><t>salbatzen zaituzten berri ona, entzun </t><t>eta Kristorengan sinetsi duzuenok, </t><t>aginduriko Espiritu Santuak </t><t>zigiluz bezala markatu zaituzte; <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Espiritua da hartuko dugun </t><t>ondarearen garantia, </t><t>harik eta Jainkoak </t><t>bere egin duen herria </t><t>askapen osora iritsi arte </t><t>eta haren aintzaren gorespen-kantu </t><t>izan gaitezen arte. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<pb/>Horregatik, Jesus Jaunarengan nola sinesten duzuen eta fededun guztiak nola maite dituzuen jakinik, <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristo gure Jaunaren Jainkoak, aintza guztia dagokion Aitak, jakinduria eta goi-argia eman diezazkizuela, bera zer-nolakoa den sakonki ezagutzeko.


text:
Argi ditzala zuen barruko begiak <f>[9]</f>, jakin dezazuen zer itxarotera deitu zaituzten, zein zoragarria den fededunentzat ondare gisa prestatua duen aintza <f>ⓑ</f>


text:
<n>[19-20]</n> eta zein handia den sinestedunen alde erabiltzen duen bere ahalmena. Indar ahaltsu hori Kristorengan erakutsi zuen Jainkoak, hura hildakoen artetik piztu eta zeruan bere eskuinaldean eserarazi zuenean. <f>ⓒ</f>


text:
Munduko aginte, botere, indar eta nagusigo <f>[10]</f> ororen gainetik eta, mundu honetan ez ezik, datorren munduan ere aipagarri den edozeinen gainetik ezarri zuen. <f>ⓓ</f>


text:
Dena jarri du Jainkoak Kristoren oinazpian, eta berau egin du denen gainetik Elizaren buru. <f>ⓔ</f>


text:
hori baitzen zuen jokabidea garai batean, mundu honen joerei jarraituz: munduan agintzen duten indarren buruzagiaren menpeko <f>[1]</f> zineten, jende errebeldeagan ari den espirituaren menpeko. <f>ⓗ</f>


text:
Gu guztiok ere hala bizi izan ginen lehen: geure giza grina txarrei jarraituz, geure grina eta burutapen gaiztoek agindutakoa betez; izatez, guk ere Jainkoaren zigorra merezi genuen, beste guztiek bezala. <f>ⓘ</f>


text:
geure bekatuengatik hilik geundelarik, bizia eman zigun Kristorekin batera —onginahi hutsez salbatu zaituzte!—; <f>ⓙ</f>


text:
Horrela, Kristo Jesusengan gurekiko hain ona izanez agertu nahi izan die datozen gizaldiei zein ugaria eta eskuzabala den bere onginahia.


text:
Dohain hutsez zarete salbatuak sinesmenaren bidez; eta hau ez dator zuengandik, baizik eta Jainkoaren emaitza da;


text:
Izan ere, Jainkoak eginak gara; Kristo Jesusengan sortu gaitu, on egiten saia gaitezen, Jainkoak guretzat aurrez erabakia zuen bezala. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Zuei, jaiotzaz <f>[2]</f> jentil zaretenoi, juduek, gorputzean egina duten erdainkuntzagatik «erdainduak» direneko horiek, «erdaingabe» deitzen zizueten. Ez ahaztu <f>ⓝ</f>


text:
lehenago ez zenutela Mesiasik, ezta parterik ere Israel herriko eskubideetan; ez zenutela zerikusirik Jainkoaren agintzari eta itunekin, eta itxaropenik gabe eta Jainkoa gabe bizi zinetela munduan. <f>ⓐ</f>


text:
Orain, berriz, Kristo Jesusenak eginik, garai batean urruti zinetenok, hurbildu egin zarete Kristoren heriotzari esker. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Izan ere, Kristo da gure bakea. Bat egin ditu berak bi herriak, bereizten zituen etsaigoaren hesia deseginez. Bere gorputzean <f>ⓒ</f>


text:
baliogabetu egin du legea bere agindu eta arauekin, eta bi herriekin gizadi berri bakarra sortu du bere baitan, bakeak eginez. <f>ⓓ</f>


text:
Bi herriak Jainkoarekin adiskidetu ditu eta gurutzeko heriotzaren bidez gorputz bakar batean elkartu, beraien arteko etsaigoa suntsituz. <f>ⓔ</f>


text:
Bere etorrerarekin bakearen berri ona hots egin zigun: bakea zuei, urruti zinetenoi, eta bakea hurbil zirenei <f>[3]</f>. <f>ⓕ</f>


text:
Zeren bai batzuk eta bai besteok hurbil baikaitezke Aitarengana Espiritu berarengan elkarturik. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Ez zarete, beraz, ez arrotz, ez atzerritar, Jainkoaren herriko kide <f>[4]</f> baizik eta Jainkoaren familiako, <f>ⓗ</f>


text:
Kristo Jaunarengan ongi finkaturik, eraikin osoa haziz doa, Jainkoari sagaraturiko tenplu bihurtzeraino. <f>ⓙ</f>


text:
Kristoren bitartez, eraikinaren parte zarete zuek ere besteekin batera, Espirituak eraginda Jainkoaren bizileku bihurtzeraino. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Hori dela eta, ni Paulo, jentil zaretenon onerako Kristo Jesusen preso <f>[1]</f> naizen hau… <f>ⓛ</f>


text:
agerpenez jakinarazi zidan bere asmo ezkutuaz <f>[2]</f> ari natzaizue, goraxeago laburki idatzia dizuedanaz, alegia. <f>ⓝ</f>


text:
Misterio hau ez zitzaien iragandako gizaldiei jakinarazi; orain, ordea, Espirituaren bidez bere apostolu santuei eta profetei agertu die Jainkoak. <f>ⓐ</f>


text:
Eta hauxe da Jainkoaren asmo ezkutua: Kristo Jesusen bitartez eta berri onari esker, jentilok oinordekide izatea, Kristorekin gorputz bat bera osatzea eta agintzari beraren partaide izatea. <f>ⓑ</f>


text:
Berri on honen zerbitzari egin nau Jainkoak onginahi hutsez, bere ahalmen indartsuaz eman didan dohainez. <f>ⓒ</f>


text:
Neuri, fededun guztien artean txikiena naizen honi, dohain hau eman zait: Kristoren neurrigabeko aberastasuna jentilei hots egitea, <f>ⓓ</f>


text:
eta Jainkoarengan, gauza guztien egileagan, betidanik gordea zegoen asmo ezkutua nola ari den betetzen guztiei argi erakustea. <f>ⓔ</f>


text:
Horrela, agerian jartzen zaie orain, Elizaren bitartez, zeruetako aginte eta botereei <f>[3]</f> Jainkoaren era guztietako jakinduria, <f>ⓕ</f>


text:
Kristori esker eta beronengan dugun sinesmenaren bitartez ausartzen gara konfiantza osoz Jainkoarengana hurbiltzera. <f>ⓖ</f>


text:
Ez galdu, bada, adorea zuengatik jasaten ditudan atsekabeak direla eta, hauexek baitituzue zeuen aintza. <f>ⓗ</f>


text:
eta hau eskatzen diot: bere aintzaren aberastasunari dagokionez, sendo zaitzatela Espirituaren indarrez, barrutik hazi zaitezten; <f>ⓘ</f>


text:
bizi dadila Kristo zuen bihotzetan sinesmenaren bidez eta izan dadila maitasuna zuen bizitzaren erro eta oinarri. <f>ⓙ</f>


text:
Horrela ulertu ahal izango duzue, fededun guztiekin batera, zein zabal eta luze, garai eta sakon den Kristoren maitasuna; <f>ⓚ</f>


text:
ezaguera ororen gainetik dagoen maitasun hori ezagutuko duzue, horrela jainkozko izateaz erabat betez joan zaitezten. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Jainkoari, guregan darabilen bere indarraz gauza guztiak guk eska nahiz pentsa dezakegun baino askoz hobeki egin ditzakeenari, <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Nik, Jaunarengatik preso <f>[1]</f> nagoen honek, hartu duzuen deiari dagokionez bizi zaiteztela eskatzen dizuet. <f>ⓝ</f>


text:
Bat bakarra da gorputza eta bat bakarra Espiritua, egin zaizuen deiari dagokion itxaropena ere bat bakarra den bezala; <f>ⓒ</f>


text:
bat bakarra guztien Jainkoa eta Aita, guztien gainetik dagoena, guztien bidez ari dena eta guztiengan bizi dena. <f>ⓔ</f>


text:
Horregatik dio Liburu Santuak: <pb/><t> <i>Gorenera igo zenean,</i> </t><t> <i>gatibuak berekin eraman zituen</i> </t><t> <i>eta gizakiei dohainak eman zizkien</i> <f>[2]</f>. <f>ⓖ</f> </t>


text:
Bera da batzuk apostolu egin zituena, beste batzuk profeta, beste batzuk berri onaren hotsegile, beste batzuk artzain eta irakasle. <f>ⓗ</f>


text:
Horrela, gai egiten ditu fededunak beren zerbitzu-lanerako eta Kristoren gorputza hazarazteko, <f>ⓘ</f>


text:
harik eta denok elkarrekin sinesmen eta Jainkoaren Semearen ezagutza berbera izan arte, heldutasun beteko pertsona, Kristoren betetasunaren neurriko, izatera iritsi arte. <f>ⓙ</f>


text:
Ez gaitezen haur izan, edozein irakaspen-haizek astinduak eta harat-honat eramanak, uste okerretan erorarazteko trebe den jende maltzurrak engainatuak. <f>ⓚ</f>


text:
Alderantziz baizik, maitasunean benetakoak izanez, hazi gaitezen gauza guztietan, Kristori gero eta gehiago egokituz. Bera da burua <f>ⓛ</f>


text:
eta berak ematen dio gorputz osoari barne-lotura eta batasuna, atal guztiek, bakoitzak bere jarduera bereziaren arabera, gorputz osoaren alde egiten duten elkarlanaren bitartez; horrela, gorputza haziz eta maitasunean osoki eraikiz doa. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Hona, bada, zer esaten eta zinez eskatzen dizuedan Jaunaren izenean: ez zaiteztela bizi sinesgabeak bizi diren bezala; buruarinak dira <f>ⓝ</f>


text:
eta adimena ilundua dute; Jainkoaren bizitzatik urruti bizi dira, beren burugogorkeriagatik ezjakintasunean murgilduak baitaude. <f>ⓐ</f>


text:
Zentzu morala galdurik, lizunkeriara jo dute, aseezineko antsiaz era guztietako bizioetara emanak bizitzeko.


text:
Entzun duzue, izan ere, hartaz hitz egiten eta, Jesusi dagokion egiazko irakaspenaren arabera, hau ikasi duzue:


text:
alde batetik, zuen lehengo bizierari uko egin eta giza izaera zaharra, grina engainagarrien eraginez hondatua, erantzi egin behar duzuela; <f>ⓑ</f>


text:
eta giza izaera berria, Jainkoaren irudira sortua, jantzi behar duzuela, Jesusen egiaren arabera biziera zuzena eta santua eramateko. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Bazter ezazue, beraz, gezurra eta <i>esan egia nork bere lagun hurkoari,</i> guztiok elkarren atal baikara. <f>ⓔ</f>


text:
<i>Haserretzen bazarete ere, ez heldu bekatu egiteraino;</i> zuen haserreak ez beza eguzkia sartu arte iraun. <f>ⓕ</f>


text:
Lapur denak ez dezala aurrerantzean ostu, saia dadila baizik bere eskuz lan egiten, beharrean dagoenari zer eman edukitzeko. <f>ⓖ</f>


text:
Ez bedi atera zuen ahotik hitz zakarrik, baizik eta, zerbait esan behar baduzue, ona eta egokia eta entzun dezatenen onerako izan dadila. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Ez nahigabetu Jainkoaren Espiritu Santua, horrekin markatu baitzaituzte Jainkoak zigiluz bezala, askapen-egunean zuek bereizteko. <f>ⓘ</f>


text:
Ez bedi izan zuen artean zakarkeriarik, ez haserrerik, ez gorrotorik, ez garrasirik, ez irainik, ezta inolako gaiztakeriarik ere. <f>ⓙ</f>


text:
Izan zaitezte elkarrentzat on eta bihozbera, elkarri barkatuz, Jainkoak Kristoren bitartez barkatu dizuen bezala <f>[3]</f>. <f>ⓚ</f>


text:
Bizi zaitezte maitasunean, Kristoren antzera, berak maite izan baikintuen <f>[1]</f> eta bere burua gure alde eman baitzuen, Jainkoak atseginez onartzen duen oparitzat eskainiz. <f>ⓜ</f>


text:
Aipatu ere ez egin zuen artean lizunkeria edota inolako bizio eta gutiziarik, fededunei dagokienez; <f>ⓝ</f>


text:
ezta gordinkeria, kirtenkeria edota zorakeriarik ere; hori guztia ez baita itxurazkoa. Aitzitik, eman eskerrak Jainkoari. <f>ⓐ</f>


text:
Jakizue, lizun, zikin eta gutiziatsu bakar batek ere —halakoa sasijainkozalea baita— ez duela Kristoren eta Jainkoaren erreinuko ondarean parterik izango. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Ez zaitzatela inork argudio hutsalez lilura, horrexegatik pizten baita Jainkoaren haserrea errebeldeen aurka. <f>ⓒ</f>


text:
Izan ere, garai batean ilunpetan bizi zineten; orain, aldiz, argitan bizi zarete, Jaunarekin bat eginik. Jokatu, beraz, argiaren partaide <f>[2]</f> zaretenez; <f>ⓓ</f>


text:
eta agerian gelditzen dena argi bihurtzen. Horregatik esan ohi da: <pb/><t>Esna zaitez, lo zauden hori, </t><t>jaiki hildakoen artetik </t><t>eta Kristok argituko zaitu <f>[5]</f>. <f>ⓖ</f> </t>


text:
zeuen artean salmoak, gorazarreak eta kantu inspiratuak <f>[6]</f> abestuz. Kantatu eta egin gorazarre Jaunari bihotz-bihotzez, <f>ⓘ</f>


text:
gauza guztiengatik Jainko Aitari etengabe eskerrak emanez, Jesu Kristo gure Jaunaren izenean. <f>ⓙ</f>


text:
senarra emaztearen buru baita, Kristo Elizaren buru den bezala, bere gorputza duen Elizaren salbatzaile delarik. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Senarrok, maita itzazue zeuen emazteak, Kristok ere Eliza maitatu eta beronen alde bere burua eman zuen bezala. <f>ⓝ</f>


text:
Horrela prestatu zuen beretzat Eliza distiratsua, zikinik eta zimurrik edo antzeko deusik gabea, santu eta kutsugabea. <f>ⓑ</f>


text:
Era berean, senarrek ere beren gorputza bezalaxe maitatu behar dituzte emazteak. Emaztea maite duenak bere burua maite du.


text:
Ez du inork bere gorputza gorrotatzen, baizik eta jaten eman eta zaindu egiten du, Kristok Elizarekin egiten duen bezala;


text:
<i>Horregatik, gizasemeak bere aita-amak utziko ditu eta emazteari elkartuko zaio, eta biak bat</i> <f>[8]</f><i>izango dira.</i> <f>ⓓ</f>


text:
Dena dela, zuetariko bakoitzak maita beza emaztea bere burua bezala, eta emazteak izan biezaio begirune senarrari.


text:
<pb/>Seme-alabok, izan zaitezte gurasoen esaneko, hori baita zuzena Jaunarenak direnentzat. <f>ⓕ</f>


text:
Gurasook, ez sumindu seme-alabak; hezi itzazue, ordea, Jaunari dagokion bezala irakatsiz eta zentzaraziz. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Esklabook, izan mundu honetan nagusi dituzuenen esaneko, erabateko begirunez eta bihotz-bihotzez, Kristoren esaneko bezala; <f>ⓘ</f>


text:
ez jagolearen begiradapean edo gizakiei atsegin izateko bakarrik, Jainkoaren nahia gogoz betetzen duten Kristoren esklabo bezala baizik.


text:
Badakizue, egindako ongiaren neurrian sarituko duela bakoitza Jaunak, esklaboa nahiz librea izan. <f>ⓙ</f>


text:
Zuek ere, nagusiok, joka ezazue era berean esklaboekin, mehatxurik egin gabe; hartu kontuan haien eta zuen nagusia zeruan dagoela, eta hark ez duela bereizkeriarik egiten. <f>ⓚ</f>


text:
Har itzazue Jainkoak ematen dizkizuen armak, deabruaren maltzurkeriei aurre egiteko gai izan zaitezten. <f>ⓛ</f>


text:
Gure borroka, izan ere, ez da hezur-mamizko arerioen aurkakoa, goiko espiritu gaiztoen aurkakoa baizik, mundu ilun honetako aginte, ahalmen eta botereen <f>[1]</f> aurkakoa. <f>ⓜ</f>


text:
Horregatik diotsuet: Hartu Jainkoak ematen dizkizuen armak, une txarrean gogor eutsi eta zailtasun guztiak, atzera egin gabe, gainditu ahal ditzazuen.


text:
Hartzazue burukotzat salbamena, eta ezpatatzat Espirituaren ezpata, hau da, Jainkoaren hitza. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Egin otoitz eta eskariak etengabe, Espirituaren indarrez. Egon erne, beila eginez, fededun guztien alde erreguan lehiatsu; <f>ⓒ</f>


text:
baita nire alde ere, Jainkoak hitz egokia ahoan jar diezadan, berri onaren <f>[2]</f> misterioa ausardiaz adierazteko. <f>ⓓ</f>


text:
Berri on honen bozeramaile naiz kate artean <f>[3]</f>; Jainkoak ausardia eman diezadala, behar bezala hots egin dezadan. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Nire gorabeherak eta zertan ari naizen zuek ere jakin dezazuen, Tikiko <f>[4]</f> anaia maite eta Jaunaren zerbitzari leialak emanen dizue guztiaren berri. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Jainko Aitak eta Jesu Kristo Jaunak eman diezazkietela senideei bakea eta maitasuna fedearekin batera.


text:
<pb/>Paulo eta Timoteok, Jesu Kristoren zerbitzariok, Filipon bizi zareten kristau fededun guztioi eta bertako elkarte-zuzendari eta laguntzaileoi <f>[1]</f> idazten dizuegu.


text:
Badakit ziur, zuengan hain lan ederra hasi zuenak burutu ere egingo duela, Kristo Jesus berriro agertuko den eguna arte <f>[2]</f> <f>ⓛ</f>.


text:
<pb/>Bidezko iruditzen zait zuen guztionganako dudan sentipen hau, barru-barruan baitzaramaztet; izan ere, partaide zaituztet Jainkoarengandik hartu dudan dohainean, bai preso nagoen honetan <f>[3]</f>, bai berri ona defendatzeko eta sendotzeko aukera dudanean ere.


text:
Jainkoa dut lekuko <f>ⓜ</f> nola nagoen zuek guztiok ikusteko irrikaz Jesu Kristoren maitasun eztiaren eraginez.


text:
Eta hauxe eskatzen dut otoitzean: zuen maitasuna izan dadila ezagueraz geroz eta jantziagoa eta sentiberatasunez biziagoa,


text:
egokien <f>ⓝ</f> dena bereizten jakin dezazuen; horrela, Kristo agertuko den egunean garbi eta errugabe aurkituko zaituzte,


text:
<pb/>Jakin behar duzue, senideok, bizi dudan egoera berri onaren aurrerapenerako lagungarri gertatu dela.


text:
Izan ere, gobernariaren jauregikoek eta gainerako guztiek garbi ikusi dute Kristorengatik nagoela preso <f>ⓐ</f>.


text:
Eta ni preso egoteari esker, gure senide gehienak, Jaunarenganako konfiantzan indarberriturik, ausartago sentitzen dira Jainkoaren mezua beldurrik gabe hots egiteko.


text:
<pb/>Egia da, bai, batzuk bekaizkeriaz eta nireganako etsaigoz ari direla Kristo predikatzen; baina beste batzuk asmo onez ari dira.


text:
besteek, berriz, nire aurkako lehian predikatzen dute Kristo; ez dira asmo garbiz ari, nire kate hauek astunago egin nahian baizik.


text:
Baina niri zer? Edonola ere, itxurakeriaz nahiz egiaz, Kristo predikatzen dute, eta honek pozten nau. Eta are gehiago poztuko naiz,


text:
ondo baitakit, zuen otoitzari esker <f>ⓑ</f> eta Jesu Kristoren Espirituaren laguntzaz, bizi dudan egoera hau salbamenerako gertatuko zaidala:


text:
itxaropen sutsua dut ez didala usteak huts egingo eta ziur nago beti bezala orain ere, bizi nadila ala hil, Kristok bere handitasuna agertuko duela niregan.


text:
Alde bietatik nago erakarria: alde batetik, hil egin nahi nuke, Kristorekin egoteko <f>ⓓ</f>, hau askogatik onena delarik;


text:
Eta honetaz ziur nagoelarik, badakit gelditu egingo naizela eta zuekin guztiokin jarraituko oraindik, zuen sinesmenaren aurrerapen eta pozerako.


text:
Horrela, zuek ikustera berriro joatean, Kristo Jesusenak izateaz duzuen harrotasuna areagotu egingo da niri esker.


text:
<pb/>Hauxe besterik ez dizuet eskatzen: zuen jokabidea Kristoren berri onari dagokiona <f>ⓔ</f> izan dadila. Ni zuek ikustera joan ala ez, gauza bera entzun nahi nuke zuetaz: gogo berean sendo zaudetela eta, elkarrekin bat eginik, berri onarekiko leialtasunaren alde borrokan ari zaretela,


text:
etsaien aurrean ezertan beldurtu gabe; zuen kemen hori hondamen-bidean daudenaren seinale izango da etsaientzat; zuentzat, ordea, salbamenaren seinale. Hala erabaki du Jainkoak.


text:
Izan ere, dohain hau eman dizue Jainkoak: Kristorengan sinestea ez ezik, harengatik sufritzea ere bai,


text:
<pb/>Beraz, egia bada Kristok aholku ematen dizuela eta maitasunak adorez betetzen zaituztela, egia bada Espirituagan bat eginik bizi zaretela eta bihozbera eta gupidatsu zaretela,


text:
bete nazazue pozez, denok iritzi eta sentiera bereko <f>ⓕ</f> izanez, elkar maitatuz eta ongi hartuz.


text:
Ez egin deus ere norgehiagokeriaz edota harrokeriaz <f>ⓖ</f>, apaltasunez baizik, besteak norbera baino hobeak direla pentsatuz;


text:
<pb/><t>Kristo Jesusek, </t><t>jainkozko izaerako izanik <f>ⓘ</f>, </t><t>ez zion gogor eutsi nahi izan </t>


text:
<t>jainkozko bere mailari; </t><t>bestela baizik, </t><t>hustu egin zen <f>ⓙ</f> bere handi-izateaz <f>[2]</f> </t><t>eta esklabo-izaera hartu zuen, </t><t>gizakien antzeko eginez. </t><t>Gizaki huts bezala agertuz, </t>


text:
<t>apaldu egin zuen bere burua, </t><t>heriotzaraino menpeko eginez, </t><t>gurutzean hiltzeraino. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, denen gainetik </t><t>goratu zuen Jainkoak </t><t>eta izen guztietan bikainena </t><t>eman zion, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jesusen izenaren omenez, </t><t>zeruan, lurrean eta lur azpian, </t><t>guztien belaunak makur daitezen <f>ⓜ</f>, </t>


text:
<t>eta mihi orok aitor dezan </t><t>Jesu Kristo dela Jauna <f>ⓝ</f>, </t><t>Jainko Aitaren aintzarako. </t>


text:
<pb/>Nire esana beti egin duzuenez gero, ene maiteok, egizue orain ere, hor ez nagoelarik; ez hor nagoenean bezala bakarrik, askoz gehiago baizik. Saia zaitezte zeuen salbamena begirune santuz <f>ⓐ</f> burutzen;


text:
Jainkoa da, izan ere, bai nahi izateko eta bai burutzeko gai egiten <f>ⓑ</f> zaituztena, berak nahi bezala.


text:
gizarte maltzur eta gaizto honen erdian garbi eta akats gabe, Jainkoaren seme-alaba errugabe, izan zaitezten; gizarte honetan izarrek munduan bezala egiten duzue argi <f>ⓒ</f>,


text:
bizia ematen duen mezuari tinko eutsiz. Horixe izango dut nik harrotzeko bide <f>ⓓ</f> Kristo agertuko den egunean, nire lehia eta nekeak ez baititut alferrik emanak izango.


text:
Eta zuen sinesmenaren kultu-zerbitzua burutzeko nire bizia opari eskaini <f>[3]</f> <f>ⓔ</f> behar badut ere, pozik nago eta alaitu egiten naiz zuekin guztiokin.


text:
<pb/>Jesus Jaunaren laguntzaz, Timoteo <f>[4]</f> laster zuengana bidaltzeko itxaropena dut, zuen berri jakinik ni ere bizkor nadin.


text:
Baina ezagutzen duzue Timoteoren jokaera jatorra eta nola egin duen lan nirekin seme batek aitarekin bezala, berri onaren zerbitzuan.


text:
<pb/>Bitartean, beharrezko iruditu zait Epafrodito <f>[5]</f> anaia maitea, lanean eta borrokan lagun izan dudana, zuengana bidaltzea. Zuek nire premian laguntzeko bidali zenidaten;


text:
baina orain zuek guztiok ikusteko irrika bizia zuen eta oso kezkaturik zegoen, beraren gaixotasunaren berri izan zenutela jakinik.


text:
Egia da, gaixo egon zen, ia hilzorian; baina Jainkoa errukitu egin zitzaion, eta berari ez ezik, baita niri ere, nahigabea nahigabearen gain izan ez nezan.


text:
Horrela, bada, ahalik lasterren bidali dizuet, hura berriro ikustean poz zaitezten eta ni lasaiago senti nadin.


text:
Izan ere, Kristoren aldeko lanarengatik ia hilzorian egon da eta bere bizia arriskuan jarri du, zuek niri laguntzeko egin ezin zenutena zuen ordez berak egin nahirik.


text:
<pb/>Gainerakoan, senideok, poz zaitezte Jaunarengan. <pb/>Zuei beti gauza berak idaztea niretzat ez da nekagarri; zuentzat, berriz, sendogarri da. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Kontuz zakur horiekin! Kontuz erdainkuntza faltsua <f>[1]</f> proposatzen dizueten langile txar horiekin!


text:
Izan ere, gu baikara egiaz erdainduak <f>ⓖ</f>, giza mailako gauzetan <f>[2]</f> uste ona jarri gabe Jainkoa Espirituaren eraginez gurtzen dugunok eta Kristo Jesusengan harrotzen garenok.


text:
Eta hori, nik ere badudalarik giza mailako gauzetan uste ona <f>ⓗ</f> jartzeko arrazoia. Norbaitek gauza horietan uste ona jar dezakeela pentsatzen badu, nik gehiago:


text:
jaio eta zortzi egunera erdaindu <f>ⓘ</f> ninduten; jatorriz israeldarra naiz, Benjaminen <f>[3]</f> leinukoa, hebrear-hebrearra; legea ulertzeko moduari dagokionez, fariseua;


text:
Elizaren pertsegitzaile <f>ⓙ</f> sutsua eta legeak agintzen duen guztia betetzen akatsik gabea izana.


text:
Eta are gehiago, nire ustetan deusek ere ez du ezer balio Kristo Jesus ene Jauna ezagutzearen dohain paregabearen aldean. Kristorengatik dena galdu dut eta dena zaborraren pareko jotzen dut, hura irabaztearren


text:
eta harekin bat eginik bizitzearren. Ez dut neurez salbatu nahi, legea betetzetik <f>ⓚ</f> datorren salbamenaz, alegia, Kristorengan sinestetik datorrenaz baizik, Jainkoak sinesmenaren bidez ematen didan salbamenaz <f>[4]</f>, alegia.


text:
Kristo nahi dut ezagutu, neuregan haren piztueraren indarra nahi dut sumatu eta haren oinazeetan partaide <f>ⓛ</f> izan, haren heriotza neuregan berrituz,


text:
<pb/>Ez dut esan nahi hori lortu dudanik edota helmugara heldu naizenik; baina lehia bizian ari naiz ea eskuratzen dudan, Kristo Jesusek ni neu beretzat eskuratu <f>ⓜ</f> ninduenez gero.


text:
Senideok, ez dut uste dagoeneko hori iritsia dudanik; baina, atzean gelditu denaz ahazturik, aurrera jotzen dut


text:
eta helbururantz lehiatzen naiz saria iristeko <f>ⓝ</f>; horretara deitzen baitit Jainkoak goitik Kristo Jesusen bitartez.


text:
<pb/>Gu guztiok, kristau heldu <f>ⓐ</f> garenok, jo dezagun bide horretatik; eta, bestela pentsatzen baduzue, Jainkoak argi ikusaraziko dizue horretan ere.


text:
<pb/>Senideok, izan zaitezte nire antzeko <f>ⓑ</f>, eta begiratu guregan duzuen ereduaren arabera bizi direnei.


text:
Izan ere, asko dira Kristoren gurutzearen etsai <f>ⓒ</f> bezala bizi direnak. Askotan esan dizuet eta berriro diotsuet orain, malko artean.


text:
Horrelakoen azkena hondamena da; sabela dute jainko <f>ⓓ</f>, beren lotsarietan harrotzen dira eta lurreko gauzetan bakarrik pentsatzen dute.


text:
hark antzaldatuko du gure gorputz ezerez hau, bere gorputz aintzatsuaren irudiko <f>ⓕ</f> eginez, gauza guztiak bere menpe jartzeko duen ahalmenari esker.


text:
<pb/>Ene senide maiteok, irrika biziz nago zuek ikusteko. Zuek, maiteok, ene poz eta koroa zaretenok <f>ⓖ</f>, iraun ezazue Jaunari tinko atxikiak.


text:
Zuri, lagun <f>[1]</f> zintzo horri, emakume horiei laguntzeko eskatzen dizut, nirekin batera borrokatu baitziren berri onaren alde <f>ⓗ</f>, Klemente eta gainerako nire lankideekin batera; hauen izenak biziaren liburuan idatzirik daude.


text:
Ez eduki ezeren kezkarik <f>ⓚ</f>, baizik eta, gorabehera guztietan, agertu Jainkoari zeuen eskabideak, otoitz eta erregu eginez eta eskerrak emanez.


text:
Eta guk pentsa dezakeguna baino handiago den Jainkoaren bakeak <f>ⓛ</f> zainduko ditu zuen gogo-bihotzak Kristo Jesusen bidez.


text:
<pb/>Gainerakoan, senideok, hartzazue aintzat egiazko, gizabidetsu, zuzen, garbi, maitagarri eta goresgarri, bertutetsu eta onargarri den guztia.


text:
Egizue niregandik ikasi, hartu eta entzun zenutena eta niregan ikusia. Eta bakea ematen digun Jainkoa <f>ⓜ</f> zeuekin izanen duzue.


text:
<pb/>Poz handia hartu dut kristau bezala, nireganako duzuen ardura nabarmen agertu delako; bazenuten lehendik ere, baina agertzeko aukerarik ez.


text:
badakit eskasian nahiz ugaritasunean bizitzen. Edozein egoeratan zaildua eta edozertara jarria nago: aserik nahiz goseak egotera, ugari edukitzera nahiz beharrizanera.


text:
<pb/>Badakizue gainera zuek, filipoarrok, berri ona zabaltzen hasi berrian Mazedoniatik atera nintzenean, eliz elkarte bat ere ez zela nire gastuen kargu egin <f>[2]</f>, zuek izan ezik; <f>ⓐ</f>


text:
Tesalonikan <f>[3]</f> nintzelarik ere bidali zenidaten behin eta birritan nire premietarako behar nuena.


text:
Hartu dut, bada, dena, eta sobera daukat; oso ongi hornitua nago, Epafroditoren eskuz bidali didazuena hartu ondoren. Jainkoak atseginez onartzen duen oparia <f>ⓑ</f> da zuen emaitza.


text:
<pb/>Nire Jainkoak, bere aldetik, bere aberastasun harrigarriaren arabera erantzungo dizue zeuen premia guztietan, Kristo Jesusen bitartez.


text:
<pb/>Nik, Paulok, Jainkoak hala nahirik, Kristo Jesusen apostolu naizen honek, eta Timoteo anaiak Kolosan bizi zareten kristau fededun <f>[1]</f> eta senide leialoi idazten dizuegu. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Zuen alde otoitz egitean, eskerrak ematen dizkiogu etengabe Jainkoari, Jesu Kristo gure Jaunaren Aitari, <f>ⓔ</f>


text:
jakin baitugu nola sinesten duzuen Kristo Jesusengan eta nola maite dituzuen fededun guztiak; <f>ⓕ</f>


text:
zeruan Jainkoak zuentzat prestatua duen sariaren itxaropenak eragiten dizue horretara, berri ona —egiaren mezua— zuengana iritsi zenean ezagutu zenuten itxaropenak, alegia.


text:
Berri onaren mezua, Jainkoaren onginahiaren berri izan eta egiaz ezagutu zenuten egunetik bertatik ari da zuen artean hazten eta fruitua ekartzen, mundu guztian ari den bezalaxe. <f>ⓖ</f>


text:
Epafras gure lankide maiteak eta zuentzat <f>[3]</f> Kristoren zerbitzari leial denak irakatsi zizuen horrela.


text:
<pb/>Horregatik, berri hauek aditu genituen egunetik etengabe ari gara zuen alde otoitzean. Jainkoari eskatzen diogu, jakinduria osoz eta Espirituak ematen duen ulermenaz jantzirik, Jainkoaren nahia zein den bete-betean ezagut dezazuela. <f>ⓗ</f>


text:
Horrela, Jaunari zor zaion bezala biziko zarete, atsegin duen guztia eginez, era guztietako egintza onen fruitua emanez eta Jainkoa gero eta sakonago ezagutuz.


text:
Jainkoaren ahalmen aintzatsuak indar zaitzatela, dena jasateko eroapena eta pazientzia izan ditzazuen, <f>ⓘ</f>


text:
eta, bozkarioz beterik, eskerrak eman diezazkiozuen Aitari, argiaren erreinuan bere herri santuarentzat prestaturik dituen ondasunetan parte izateko gai egin zaituztenari <f>[4]</f>. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/><t><f>[5]</f> Jainko ikusezinaren irudi da Kristo, </t><t>izaki guztietan lehen-sortua. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Beraren bidez sortu zituen Jainkoak </t><t>zeru-lurretan diren gauza guztiak, </t><t>ageri direnak eta ez direnak: </t><t>munduan agintzen duten ahalmen, </t><t>nagusi, aginte eta botereak <f>[6]</f>. </t><t>Kristo da sortua izan den guztiaren </t><t>eredu eta helburu. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Gauza guztiak baino lehenago </t><t>da bera, eta berari esker </t><t>diraute elkarloturik. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Kristo da gorputzaren burua, </t><t>Elizarena alegia. </t><t>Bera da hasiera, </t><t>hildakoen artetik lehen piztua, </t><t>eta gauza guztietan </t><t>lehentasuna dagokio; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>eta honen bitartez gauza guztiak </t><t>berekin adiskidetzea, </t><t>bai zerukoak eta bai lurrekoak, </t><t>berak gurutzean isuritako odolaz </t><t>bakea ekarriz. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<pb/>Zuek ere, garai batean, Jainkoarengandik urruti zeundeten eta haren etsai zineten zeuen egintza txarrengatik. <f>ⓔ</f>


text:
Baina orain berekin adiskidetu egin zaituzte Jainkoak, Kristok bere gorputz hilkorrean jasandako heriotzari esker, beraren aurrean santu, errugabe eta akats gabe ager zaitezten. <f>ⓕ</f>


text:
Horretarako, ordea, sinesmenean sendo oinarriturik, entzun duzuen berri onari esker duzuen itxaropenean ongi finkatuak iraun behar duzue. Berri on hori zerupeko izaki guztiei hots egin zaie, eta ni, Paulo, berri on horren zerbitzari egin nau Jainkoak. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Pozik nago orain, zuen alde jasaten ditudan sufrimenduengatik. Horrela, gorputzean jasaten ari naizen atsekabeak Kristoren atsekabeei eransten dizkiet <f>[7]</f> haren gorputza den Elizaren alde. <f>ⓗ</f>


text:
Elizaren zerbitzari bihurtu naiz ni, Jainkoak bere mezua zuei oso-osorik eramateko eginkizuna eman baitit. <f>ⓘ</f>


text:
Mezua Jainkoaren asmo ezkutuari <f>[8]</f> buruzkoa da, mendeetan eta gizaldietan gordea eduki ondoren, orain bere fededunei agerturiko asmoari buruzkoa, alegia. <f>ⓙ</f>


text:
Hauei jakinarazi nahi izan die Jainkoak zein aberats eta aintzatsu den jentilentzat asmo ezkutu hori; zuengan den eta aintzarako itxaropen duzuen Kristori buruz ari natzaizue. <f>ⓚ</f>


text:
Kristo hauxe ari gara hots egiten, denei aholku emanez eta ahalegin guztian irakatsiz, denak beren kristau-bizitzan heldutasun betera irits daitezen. <f>ⓛ</f>


text:
Honetarako nekatzen eta borrokatzen naiz, niregan kemen handiz ari den Kristoren indarra euskarri dudalarik. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Jakin behar duzue nolako borroka gogorrean ari naizen ni zuen alde, Laodizeakoen <f>[1]</f> alde eta ni neu ikusi ez nauten beste senide guztien alde. <f>ⓝ</f>


text:
Haiek adorez bete daitezen ari naiz horrela eta, maitasunean bat eginik, Jainkoaren asmo ezkutua den Kristo bere aberastasun osoan ulertzera eta sakon ezagutzera hel daitezen. <f>ⓐ</f>


text:
Gorputzez zuengandik urruti egonik ere, espirituz zeuekin naukazue, pozik, Kristorengan zein egoki eta sendo sinesten duzuen ikustean.


text:
Harengan errotuak eta oinarrituak, iraun sendo sinesmenean, irakatsi zaizuen bezala, eta eman eskerrak etengabe. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Begira, gero, inork pentsaera eta argudio hutsalez engaina ez zaitzaten; horiek giza pentsamoldearen ondorio dira eta munduan agintzen duten indarretan <f>[2]</f> oinarrituak daude, eta ez Kristorengan. <f>ⓓ</f>


text:
eta zuek ere, munduko aginte eta botereen buru den Kristoren bitartez lortu duzue zeuen betetasuna. <f>ⓕ</f>


text:
Zuek ere erdainduak zaudete, baina ez giza eskuz egindako erdainkuntzaz; Kristok erdaindu zaituzte, zeuen bekatuzko izaeratik <f>[3]</f> askatuz. <f>ⓖ</f>


text:
Bataioaren bidez Kristorekin lurperatuak izan zarete eta piztu ere, berarekin piztu zarete, bera hildakoen artetik piztu zuen Jainko ahaltsuagan sinetsi duzuelako. <f>ⓗ</f>


text:
Garai batean, hilda zeundeten zeuen bekatuengatik eta zeuen bekatuzko izaeragatik; baina Jainkoak biziarazi egin zaituzte <f>[4]</f> Kristorekin batera, bekatu guztiak barkaturik. <f>ⓘ</f>


text:
Munduko aginte eta botereak indargabetu egin ditu eta denen aurrean lotsagarri agerrarazi, Kristoren bitartez haien gain garaipena lortu ondoren <f>[5]</f>.


text:
<pb/>Ez zaitzatela, beraz, inork gaitzets jan-edanak edo jaiegun, ilberri nahiz larunbatak <f>[6]</f> direla eta.


text:
Ez zaitzatela gaitzets apal-itxuran agertu eta aingeruen kultua atsegin duten horiek; ikuskarietan murgiltzen dira eta beren giza burutapen ergelez harropuzturik dabiltza <f>[7]</f>.


text:
Halakoak ez daude buru den Kristorekin loturik, eta Kristo da, hain zuzen, buru bezala, lokailu eta junturen bitartez gorputz osoa elkarlotzen duena eta, Jainkoak nahi bezala, hazarazten duena. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Kristorekin hil bazarete eta munduan agintzen duten indarretatik askatu, zergatik makurtzen zarete oraindik arauetara, mundukoak bazinete bezala? <f>ⓚ</f>


text:
Arau horiek erabiliaren erabiliz ezerezten diren gauzei buruzkoak dira, eta giza arau eta irakaspen baino ez. <f>ⓛ</f>


text:
Egia esan, irakatsi horiek badute jakinduri tankera, erlijiotasunaz, apalkuntzaz eta gorputza gogor hartzeaz ari baitira; baina ez dute ezertarako balio, norberekeria asetzeko ez bada.


text:
<pb/>Beraz, Kristorekin piztu zaretenez gero, bila itzazue zeruko gauzak, han baitago Kristo Jainkoaren eskuinaldean eseria. <f>ⓜ</f>


text:
Kristo, zuen bizia <f>[1]</f>, agertuko denean, orduan harekin aintzatsu agertuko zarete zuek ere. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Hilaraz itzazue, beraz, zeuen baitan mundu honen araberako jarrerak: lizunkeria, zikinkeria, irrits eta grina txarrak eta idolatria den diru-gosea. <f>ⓑ</f>


text:
Orain, ordea, bazter itzazue horiek guztiak, hau da, haserrea, gorrotoa, gaiztakeria, irainak eta hizkera gordina. <f>ⓓ</f>


text:
Ez jarraitu elkarri gezurrak esaten, izaera zaharra eta beronen araberako jokabidea erantzi <f>ⓔ</f>


text:
eta berria jantzi duzuenez gero; izaki berri zarete, bere egile den Jainkoaren irudira eraberrituz doana, hura gero eta sakonago ezagutzeko. <f>ⓕ</f>


text:
Harentzat ez dago ez greziarrik eta ez judurik, ez erdaindurik eta ez erdaingaberik, ez kultura handiagoko nahiz txikiagokorik <f>[3]</f>, ez esklaborik eta ez librerik: Kristo da dena, eta denetan bizi da. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Jainkoak maitatu eta bere herri santu izateko aukeratu zaituztenez gero, jantz zaitezte bihozberatasunez, ontasunez, apaltasunez, otzantasunez, pazientziaz. <f>ⓗ</f>


text:
Izan eraman oneko elkarrekin eta barkatu batak besteari, inork inoren aurka zerbait balu. Jaunak barkatu zizuen bezala, barkatu zuek ere elkarri. <f>ⓘ</f>


text:
Eta guztien gainetik, jantz zaitezte maitasunez, hau baita elkartasun betearen lokarria <f>[4]</f>. <f>ⓙ</f>


text:
Kristoren bakea izan bedi nagusi zuen bihotzetan, horretara deitu baitzaituzte Jainkoak gorputz batean elkartuz. Eta izan zaitezte esker oneko. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Bizi bedi oparo zuengan Kristoren mezua. Irakatsi eta zentzarazi elkar jakinduria osoz. Kantatu Jainkoari esker onez eta bihotzez salmoak, gorazarreak eta kantu inspiratuak <f>[5]</f>. <f>ⓛ</f>


text:
Eta esan nahiz egin dezazuen guztia, egizue Jesus Jaunaren izenean, honen bidez Jainko Aitari eskerrak emanez. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Esklabook, izan beti mundu honetan nagusi dituzuenen esaneko; ez jagolearen begiradapean edo gizakiei atsegin izateko bakarrik, bihotz-bihotzez baizik, Jaunarenganako begiruneagatik. <f>ⓓ</f>


text:
jakinik Jaunarengandik jasoko duzuen ondarea duzuela saria. Zuek Kristo, benetako nagusia, duzue zerbitzatzen.


text:
Gaizki jokatzen duenak, dena dela, bere merezia hartuko du, Jainkoak ez baitu bereizkeriarik egiten. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Nagusiok, eman zeuen esklaboei zuzen eta bidezko dena, jakinik zuek ere baduzuela zeruan nagusia. <f>ⓕ</f>


text:
Egin otoitz gure alde ere, Jainkoak mezua hots egiteko eta Kristoren misterioa adierazteko aukera eman diezagun, misterio horrengatik bainago kartzelan. <f>ⓗ</f>


text:
Zuen hizketa izan dadila beti atsegina eta gatzduna, bakoitzari dagokion eran erantzuten jakinez. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Tikiko anaia maiteak, zerbitzari leial eta Jaunaren zerbitzuan lankide dudanak, emango dizue nire gorabeheren berri. <f>ⓚ</f>


text:
Berarekin batera, zeuen herritar Onesimo <f>[2]</f> anaia leial eta maitea bidaltzen dizuet. Hauek emango dizuete hemen gertatzen den guztiaren berri.


text:
<pb/>Goraintziak ene kartzela-lagun Aristarko eta Bernaberen lehengusu Markosen izenean (hau zuek ikustera joango balitz, har ezazue ongi, agindua dizuedanez). <f>ⓛ</f>


text:
Goraintziak Justo deritzan Jesusen izenean ere. Judu-jatorrikoetatik hauek dira Jainkoaren erregetza zabaltzen nirekin lanean ari diren bakarrak, eta oso kontsolagarri gertatu zaizkit.


text:
Herritar duzuen Epafrasek <f>[3]</f> ere, Kristo Jesusen zerbitzariak, agur egiten dizue; zuen alde eginahalean otoitzean dihardu beti, tinko iraun dezazuen, Jainkoaren nahia betetzera erabat emanak.


text:
Neu nauzue testigu zenbat neke hartzen duen zuengatik, baita Laodizea eta Hierapoliskoengatik <f>[4]</f> ere.


text:
Zuek irakurri ondoren, bidali gutun hau Laodizeako eliz elkarteari ere, irakur dezaten. Eta zuek ere irakurri Laodizeara bidali nuena <f>[5]</f>.


text:
<pb/>Neure eskuz idazten dizuet azken agurra: Paulok. Oroit zaitezte kartzelan nagoela. Grazia zuekin. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Paulo, Silvano <f>ⓑ</f> eta Timoteok, Jainko Aitarekin eta Jesu Kristo Jaunarekin bat eginik dagoen Tesalonikako eliz elkarteari idazten diogu. Grazia eta bakea <f>[1]</f> zuei.


text:
<pb/> <n>[2-3]</n> Eskerrak <f>ⓒ</f> ematen dizkiogu beti Jainkoari zuek guztiongatik, gure otoitzetan gogoan zaituztegula. Jainko gure Aitaren aurrean gogora dakartzagu etengabe zuen sinesmen ekintzailea, zuen maitasun saiatua eta Jesu Kristo gure Jaunarengan duzuen itxaropen iraunkorra.


text:
Izan ere, guk zuei hots egindako berri ona <f>ⓔ</f> ez zitzaizuen hitz hutsez eman, Espiritu Santuaren indar beteaz baizik. Ongi dakizue zuen artean egin genuen guztia zuen onerako izan zela.


text:
Eta zuek gure eta Jaunaren ereduari jarraitu zenioten, atsekabe askoren artean izanik ere, Espiritu Santuaren pozez onartu baitzenuten Jainkoaren mezua <f>ⓕ</f>.


text:
Izan ere, zuenetik zabaldu da Mazedonia eta Akaiara Jaunaren mezua; eta eskualde horietara ez ezik, bazter guztietara ere heldu da Jainkoarengan duzuen sinesmenaren entzutea, guk ezer esan beharrik gabe. <f>ⓗ</f>


text:
Beraiek kontatzen dute, hain zuzen, nolako harrera egin zeniguten zuengana joan ginenean eta nola, sasijainkoak utzirik, Jainko bizi eta egiazkoagana itzuli zineten, berau zerbitzatzeko <f>ⓘ</f>


text:
eta zerutik etorriko den beraren Seme Jesusen zain egoteko <f>ⓙ</f>. Jainkoak hilen artetik piztu du Jesus, eta beronek askatuko gaitu etortzekoa den haserre-zigorretik <f>[3]</f>.


text:
Dakizuenez, sufrimenduak eta irainak <f>ⓛ</f> jasan berriak ginen Filipon; hala ere, Jainkoak emaniko ausardiaz adierazi genizuen beraren berri ona zailtasun handien artean.


text:
Gure predikua, izan ere, ez zen uste okerretan oinarritua, ezta asmo maltzurrez nahiz engainuz egina ere.


text:
Bestela baizik, Jainkoak berri ona gure esku jartzeko gai ikusi gaituenez, horren arabera hitz egiten dugu, ez gizakiei atsegin emateko, gure bihotzak aztertzen dituen Jainkoari baizik. <f>ⓜ</f>


text:
Jainkoa dut lekuko, eta zuek ere badakizue, ez ginela behin ere lausenguaz baliatu <f>ⓝ</f>, ezta diru-gosearen eraginez jardun ere;


text:
Kristoren apostolu garenez, geure aginpideaz balia gintezkeen <f>ⓑ</f>, baina maitasun samurrez tratatu <f>[1]</f> nahi izan zaituztegu, bere haurrak maitekiro zaintzen dituen amak bezala.


text:
Hain bihotzeko zintuztegunez, prest geunden, Jainkoaren berri ona ez ezik, baita geure bizia <f>ⓒ</f> ere zuei emateko. Hainbesteraino maite zintuztegun!


text:
<pb/>Senideok, gogoan izan gure neke eta ahaleginak: gau eta egun egin genuen lan zuetako inorentzat zama ez izateagatik, Jainkoaren berri ona hots egin genizuenean. <f>ⓓ</f>


text:
Zuek zarete testigu, eta Jainkoa ere bai, zein garbi, zuzen eta akats gabe jokatu genuen zuekin, sinestedunokin.


text:
zuei aholku eta adore emanez eta Jainkoari dagokion eran <f>ⓕ</f> bizitzeko eskatuz, honek bere erreinura eta aintzara deitzen zaituztenez gero.


text:
<pb/>Horregatik, etengabe ematen dizkiogu eskerrak Jainkoari; zeren, Jainkoaren mezua hots egin genizuenean, zuek onartu egin baitzenuten: ez zenuten hartu giza hitz huts bezala, Jainkoaren hitz bezala baizik. Hala da izan ere, eta lan ederra ari da egiten zuengan, sinesten duzuenongan. <f>ⓖ</f>


text:
Benetan, senideok, zuek ere, Judean bizi diren eta Jesu Kristorenak diren Jainkoaren eliz elkarteen jarraitzaile bilakatu zarete; izan ere, haiek juduen aldetik jasan zituzten sufrimendu berberak jasan dituzue zuek ere zeuen herritarrengandik. <f>ⓗ</f>


text:
Juduek <f>[2]</f> Jesus Jauna eta profetak hil zituzten, eta orain gu pertsegitzen gaituzte. Ez zaizkio Jainkoari atsegin eta gizon-emakumeentzat etsai dira, <f>ⓘ</f>


text:
galarazi egin nahi baitigute jentilei, salbatu ahal izateko, mezua predikatzea; horrela, beren bekatuen neurria <f>ⓙ</f> betetzen ari dira etengabe; baina badatorkie gainera, eta behin betiko, Jainkoaren haserre-zigorra.


text:
<pb/>Senideok, guri dagokigunez, aldi batez zuengandik urruti aurkitu ginelarik —gorputzez, ez bihotzez—, eginahalak eta gehiago egin genituen zuek aurrez aurre ikustera joateko <f>ⓚ</f>. Hain baitzen kartsua gure gogoa,


text:
zuei ikustaldi bat egitea erabaki genuen —ni neu, Paulo, behin baino gehiagotan saiatu ere bai—; baina Satanasek galarazi egin zigun.


text:
Izan ere, nor izango da gure itxaropena eta poza? Nor, zuek izan ezik, Jauna agertuko denean <f>ⓛ</f> beronen aurrean harro aurkeztuko dugun garaipen-koroa?


text:
eta Timoteo, gure anaia eta Kristoren berri onaren zerbitzuan Jainkoaren lankidea <f>[1]</f>, <f>ⓐ</f> bidali nizuen. Sendo eta adore zintzaten bidali nizuen,


text:
eta gertatzen zitzaizkizuen atsekabeengatik inor gainbehera etor ez zedin <f>ⓑ</f>. Badakizue horiek ditugula geure zori <f>[2]</f>.


text:
Zuekin ginelarik, aldez aurretik esan genizuen atsekabeak <f>ⓒ</f> izango genituela, eta badakizue hala gertatu dela.


text:
Horregatik, gehiago itxaron ezinik, Timoteo bidali nizuen zuen sinesmena zer-nola zebilen jakiteko, beldur bainintzen tentatzaileak ez ote zintuzten tentatu eta gure nekeak ez ote ziren alferrikakoak gertatu. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Orain, ordea, etorri zaigu Timoteo zuenetik, eta berri onak ekarri dizkigu zuen sinesmenari eta zuen elkar maitasunari buruz; jakinarazi digu, beti gaituzuela maitekiro gogoan eta gu ikusteko irrika bizian zaudetela, gu zuek ikusteko gauden bezala. <f>ⓔ</f>


text:
Horrela, senideok, gure atsekabe eta estualdi guztien artean, adorez <f>ⓕ</f> beterik utzi gaituzue zeuen sinesmenagatik.


text:
<pb/>Nola eman guk Jainkoari behar adina esker? Hainbestekoa baita zuengatik geure Jainkoaren aurrean dugun poza!


text:
Gau eta egun ahalegin guztian ari gatzaizkio Jainkoari erreguka, zuek aurrez aurre ikusi eta zuen sinesmenak oraindik dituen hutsuneak bete ahal izatea eskatuz.


text:
Jaunak gero eta handiago egin dezala elkarrenganako eta guztienganako zuen maitasuna <f>ⓖ</f>, guk zuei dizueguna handia den bezala.


text:
Sendo zaitzatela barrutik, Jesus gure Jauna bere santuekin <f>[3]</f> agertuko den egunean santu eta akats gabe <f>ⓗ</f> aurkez zaitezten gure Aita Jainkoaren aurrean.


text:
<pb/>Azkenik, senideok, otoi eta otoi hau eskatzen dizuet Jesus Jaunaren izenean: Jainkoari atsegin emateko nola bizi guregandik ikasi zenutenez gero, saia zaitezte gero eta gehiago horrela bizitzen. <f>ⓘ</f>


text:
Hau nahi du Jainkoak zuengandik: bizi zaiteztela berarentzat, sagaratuei dagokienez <f>ⓙ</f>, eta alde egin dezazuela lizunkeriatik.


text:
inork ez dezala gai honetan bere senidea irain edo engaina, Jauna bera baita horiez guztiez mendekatzen <f>ⓜ</f> dena, lehen ere behin eta berriro zinez esan genizuen bezala.


text:
Jainkoak ez gaitu moralgabekerian bizitzeko deitu, berarentzat sagaraturik bizitzeko baizik. <f>ⓝ</f>


text:
Beraz, irakatsi hauek gutxiesten dituenak ez du gizakia gutxiesten <f>ⓐ</f>, bere Espiritu Santua ematen dizuen Jainkoa baizik.


text:
<pb/>Elkarri zor diozuen maitasunari <f>ⓑ</f> buruz, ez duzue nik idatzi beharrik, Jainkoak berak irakasten baitizue elkar maitatzen,


text:
eta hala egiten duzue Mazedonia <f>[2]</f> osoko senideekin. Hala ere, senideok, saia zaitezte, arren, gero eta maitasun handiagoa izaten


text:
eta bizitza baketsua eramaten, nor bere arazoez arduratuz eta nork bere eskuz lan <f>ⓒ</f> eginez, agindua dizuegun bezala.


text:
Horrela, kristau ez direnen errespetua <f>ⓓ</f> zeuenganatuko duzue, eta ez duzue inoren beharrik izango.


text:
<pb/>Senideok, ez dugu nahi hildakoen <f>[3]</f> zoriari buruz zuek ezjakinean egoterik, atsekabe ez zaitezten, itxaropenik ez dutenen antzera <f>ⓔ</f>.


text:
Jesus hil eta piztu <f>ⓕ</f> zela egiaz sinesten badugu, era berean, Jesusekin bat eginik <f>[4]</f> hil direnak ere Jainkoak berekin hartuko ditu.


text:
<pb/>Hau diotsuegu, Jaunaren irakatsian oinarrituz <f>ⓖ</f>: guk, Jauna etortzean bizirik gertatuko garenok <f>[5]</f>, ez diegu hil direnei aurrea hartuko.


text:
Zeren, goiangeruaren ahotsez eta Jainkoaren turuta-hotsez seinalea emanik, Jauna bera jaitsiko <f>ⓗ</f> baita zerutik, eta aurrena Kristorekin bat eginik hildakoak piztuko dira;


text:
gero gu, artean bizirik izango garenok, haiekin batean eramango gaituzte hodeietan, airean <f>[6]</f> Jaunarekin topo egitera <f>ⓘ</f>. Eta horrela beti Jaunarekin egongo gara.


text:
Jendea «Hau bakea eta segurtasuna <f>ⓜ</f>!» esaten ariko denean, orduan etorriko zaie hondamendia gainera, ustekabean, haurdun dagoenari erdiminak bezala, eta ez dute ihes egiterik izango.


text:
<pb/>Zuek, ordea, senideok, ez zarete ilunpetan bizi, eta egun horrek ez du zuek lapurrak bezala zertan harrapatu.


text:
Zuek guztiok argiaren eta egunaren aldeko <f>[1]</f> <f>ⓝ</f> zarete; ez gaude, ez, gauaren eta ilunaren menpean.


text:
Guk, ordea, egunarenak garenok, argi behar dugu egon, geure armak prest ditugula <f>ⓑ</f>: sinesmena eta maitasuna bularrekotzat, salbamenaren itxaropena burukotzat.


text:
Izan ere, Jainkoak ez gaitu bere haserre-zigorra jasateko nahi, Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez salbamena iristeko baizik <f>ⓒ</f>.


text:
Jesu Kristo guregatik hil zen, gu, nahiz esna nahiz lo <f>[2]</f>, <f>ⓓ</f> berarekin bat eginik bizi gaitezen.


text:
<pb/>Senideok, elkarte-buru <f>ⓕ</f> dituzuenei, zuen artean hainbeste lan egin eta zentzarazten zaituztetenei, begiramena izateko eskatzen dizuegu Jaunaren izenean.


text:
<pb/>Otoi, senideok: zentzarazi <f>ⓖ</f> zabar dabiltzanak, eman adore bihozgabetuei, eutsi ahulei, izan eroapen guztiekin.


text:
<pb/>Bakea ematen duen Jainkoak erabat bereak egin zaitzatela, eta zuen izate osoak —gorputz, arima eta espiritu <f>[3]</f>— errugabe iraun dezala Jesu Kristo gure Jauna agertuko den eguna arte. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Paulo, Silvano eta Timoteok, Jainko gure Aitarekin eta Jesu Kristo Jaunarekin bat eginik dagoen Tesalonikako <f>[1]</f> eliz elkarteari idazten diogu. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Senideok, beti eskerrak eman behar dizkiogu Jainkoari zuengatik, zuzen den bezala, zuen sinesmena gero eta handiago eta zuen guztion arteko maitasuna gero eta kartsuago egiten ari direlako. <f>ⓗ</f>


text:
Hori dela eta, harro sentitzen gara <f>ⓘ</f> Jainkoaren eliz elkarteen aurrean, jasaten ari zareten pertsekuzio eta atsekabeen artean agertzen dituzuen eroapen eta sinesmenagatik.


text:
<pb/>Horrek guztiak Jainkoak zuzen epaitzen duela erakusten du, sufrimenduek gai egiten baitzaituztete Jainkoaren erreinurako, erreinuagatik sufritzen duzuelarik. <f>ⓙ</f>


text:
eta zuei, atsekabetuoi, gurekin batera atsedena ematea. Hala gertatuko da Jesus Jauna bere aingeru ahaltsuekin <f>ⓛ</f> zerutik agertuko denean;


text:
sugarrez inguraturik <f>[2]</f> <f>ⓜ</f> agertuko da, Jainkoa aintzat hartu nahi ez eta Jesus gure Jaunaren berri ona onartu nahi ez dutenak zigortzera.


text:
Horien zigorra betiereko hondamena izango da: Jaunak bere aurretik eta bere ahalmen distiratsutik urruti botako ditu, <f>ⓝ</f>


text:
etorriko den egun hartan; orduan, bere aintzaz beteko ditu berari sagaratuak eta miresgarri agertuko bere sinestedun guztiengan. Eta zuek, hain zuzen, gure aitorpena sinetsi zenuten. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Horregatik, otoizka ari gara beti zuen alde, gure Jainkoak bere deiaren gai egin zaitzaten, eta onerako duzuen gogoa eta sinesmenetik sortzen den zuen jarduera, bere ahalmenaz, beren betera eraman ditzan. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Horrela, Jesus gure Jaunak bere aintza azalduko du zuengan, eta zuek bera goretsiko duzue <f>[3]</f>, gure Jainkoaren eta Jesu Kristo gure Jaunaren onginahiaren arabera. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Senideok, Jesu Kristo gure Jaunaren azken etorrerari <f>ⓓ</f> eta gu harekin elkartuko garen uneari buruz, hau eskatzen dizuegu:


text:
ez dezazuela arinegi burua gal, ezta kezkatu ere, Jaunaren eguna gainean duzuela dioen goi-agerpen edo adierazpen edo guk egina omen den gutunen bat <f>[1]</f> dela eta.


text:
Ez zaitzatela inork inola ere engaina! Aurrez, fede-ukamenak <f>ⓔ</f> gertatu behar du, eta gaiztakeri gizonak <f>[2]</f>, hondamenera kondenatua dagoenak, agertu behar du.


text:
Hau, Jainkoaren izena duen <f>ⓕ</f> edo adoragarri den guztiaren aurka jarriko den etsaia da, eta Jainkoaren tenpluan bertan esertzeraino eta bere burua jainko egiteraino iritsiko da.


text:
Zeren indar gaizto eta misteriotsu hori lanean ari da dagoeneko; baina orain erabat agertzea galarazten dion hura <f>[4]</f> desagertu bezain laster,


text:
agertuko da gaiztoa; Jesus Jaunak, ordea, bere ahoko arnasaz <f>ⓖ</f> hondatuko du eta bere etorrera argitsuaz ezereztuko.


text:
<pb/>Satanasen eraginez, gaiztoaren etorrera ahalmen handiz, egintza harrigarriz eta gezurrezko mirariz gertatuko da, <f>ⓗ</f>


text:
eta engainabide guztiak erabiliko ditu galbidean daudenak hondatzeko, hauek ez baitzuten salbatuko zituen egia maitatu nahi izan. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Baina guk eskerrak <f>ⓚ</f> eman behar dizkiogu beti Jainkoari zuengatik, senideok, Jaunaren maiteok: Jainkoak lehen salbatuak <f>[5]</f> izateko aukeratu baitzaituzte, Espiritu Santuaz sagaratuz eta egia fedez onartzea emanez.


text:
Honetarako deitu zaituzte <f>ⓛ</f> Jainkoak guk hots egindako berri onaren bidez: Jesu Kristo gure Jaunaren aintza eskuratzeko.


text:
Beraz, iraun sendo, senideok, eta eutsi tinko gure hitzez eta gutunez hartutako irakatsiei. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristo gure Jaunak berak eta Jainko gure Aitak —maite izan gaituenak eta betiereko kontsolamendua eta halako itxaropen zoragarria dohainik eman dizkigunak—


text:
<pb/>Azkenik, senideok, egizue otoitz <f>ⓝ</f> gure alde, Jaunaren mezua bizkor zabal dadin, eta denek ospez onar dezaten, zuek onartu zenuten bezala.


text:
Egin otoitz gizon oker eta gaiztoengandik gu onik atera gaitezen ere, ez baitira denak leialak <f>[1]</f>.


text:
Jauna, ordea, leiala da, eta beronek sendotuko zaituzte eta gaiztoarengandik <f>[2]</f> zainduko. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Zuei dagokizuenez, guk agindutako guztia egiten duzuen ziurtasuna <f>ⓑ</f> ematen digu Jaunak, baita egiten jarraituko duzuena ere.


text:
Jaunak zuzen ditzala zuen bihotzak Jainkoa maitatzera eta Kristoren itxaropenean irautera <f>[3]</f>.


text:
<pb/>Senideok, Jesu Kristo gure Jaunaren izenean hau agintzen dizuegu: alde egizue <f>ⓒ</f> zabarkerian bizi diren eta gure irakatsiei jarraitzen ez dieten senideengandik.


text:
Ongi aski dakizue nola jokatu behar duzuen gure ereduari jarraitzeko <f>ⓓ</f>: ez ginen zuen artean zabarkerian bizi izan,


text:
ez genuen inoren kontura jan geure ogia; aitzitik, gau eta egun lanean nekatu ginen <f>ⓔ</f> zuetako inorentzat zama ez izateko.


text:
Bagenuen zuen kontura bizitzeko eskubidea <f>ⓕ</f>; baina lan egin nahi izan genuen zuei jarraibide emateko.


text:
<pb/>Zuekin egon ginenean, arau hau eman genizuen: lanik egin nahi ez duenak ez dezala jan <f>ⓖ</f>.


text:
Zeren jakin baitugu zuetako batzuk zabarkerian bizi direla, ezer ez egiten zeregintsu <f>[4]</f>. <f>ⓗ</f>


text:
Horrelakoei Jesu Kristo gure Jaunaren izenean agintzen eta erregutzen diegu: bakean lan egin eta beren ogia irabaz dezatela. <f>ⓘ</f>


text:
Eta norbaitek gutun honetan guk esanari jaramonik egiten ez badio, jar ezazue nabarian halakoa eta ez izan harremanik berarekin, ea lotsatzen den. <f>ⓚ</f>


text:
Ez, noski, etsaitzat hartu behar duzuelako, senide bezala zentzarazi <f>ⓛ</f> behar duzuelako baizik.


text:
<pb/>Bakea ematen duen Jainkoak <f>ⓜ</f> eman diezazuela bakea aldioro eta era guztietan <f>[5]</f>. Jauna zuek guztiokin.


text:
<pb/>Eta orain neure eskuz agurra <f>ⓝ</f>: Paulok. Honela sinatzen ditut neure gutun guztiak; nire idazkera bera duzue.


text:
<pb/>Nik, Paulok, Jainko gure Salbatzailearen eta gure itxaropen den Jesu Kristoren aginduz beronen apostolu naizen honek, <f>ⓐ</f>


text:
zuri idazten dizut, Timoteo <f>[1]</f>, sinesmenean neure egiazko seme zaitudan horri. Jainko Aitak eta Jesu Kristo gure Jaunak eman biezazkizute grazia, errukia eta bakea. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Mazedonia aldera joan nintzenean, Efeson <f>[2]</f> gelditzeko eskatu nizun; jarraitu, otoi, bertan, eta zentzatu doktrina arrotzak irakasten ari direnak; <f>ⓒ</f>


text:
esaiezu ipuin eta amaigabeko jatorri-zerrendetan <f>[3]</f> arretarik ez jartzeko; izan ere, honelakoak egokiagoak dira eztabaidak sortzeko, sinesmenez onartzen den Jainkoaren salbamen-asmoan hezteko baino. <f>ⓓ</f>


text:
Zuk egin beharreko oharpenaren helburua hauxe da: bihotz garbitik, kontzientzia onetik eta itxurakeriarik gabeko sinesmenetik datorren maitasuna indartzea. <f>ⓔ</f>


text:
kontuan hartu behar da legea ez dela ezarri zintzoentzat, beste hauentzat baizik: gaizto, errebelde, erlijiogabe eta bekatarientzat, sakrilego eta profanatzaileentzat, aita-amen hiltzaile eta giza hiltzaileentzat, <f>ⓗ</f>


text:
lizun eta homosexualentzat, esklabo-salerosle, gezurti eta zinausleentzat, eta irakaspen osasungarriaren <f>[4]</f> kontra jartzen den edonorentzat; <f>ⓘ</f>


text:
irakaspen hori, Jainko zoriontsuak nire gain utzi duen berri on aintzatsuak ematen duena da. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Eskerrak ematen dizkiot Kristo Jesus gure Jaunari, nire gain bere apostolu-zerbitzua uzteko fidagarri aurkitu nauelako eta zerbitzu hori betetzeko indarrak eman dizkidalako, <f>ⓚ</f>


text:
niri, beraren kontra biraolari, pertsegitzaile eta laidoztatzaile izan nintzen honi; izan ere, nitaz errukitu egin zen Jainkoa, neure sinesgabean ez bainekien zer egiten ari nintzen.


text:
Horrela, gainezka isuri zidan gure Jaunak bere onginahia, Kristo Jesusekin bat eginik ditugun sinesmena eta maitasuna emanez. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Sinesgarria eta guztiok onartzekoa da doktrina hau <f>[5]</f>: Kristo Jesus bekatariak salbatzera etorri zela mundura. Eta inor ez ni baino bekatariagorik; <f>ⓜ</f>


text:
baina horrexegatik, hain zuzen, errukitu zitzaidan Jainkoa, Jesu Kristok bere pazientzia aurrenik niregan erakuts zezan eta betiko bizia izateko harengan sinetsiko zutenentzat eredu izan nendin.


text:
<pb/>Gizaldien Erregeari, beraz, Jainko hilezkor, ikusezin eta bakarrari, ohore eta aintza menderen mendetan. Amen. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Timoteo, ene seme, argibide hauek uzten dizkizut, elkarteko profetek zutaz esan zutena <f>[6]</f> gogoratuz. Hartan oinarriturik, hartzazu parte borroka eder honetan, <f>ⓐ</f>


text:
sinesmenari eta kontzientzia garbiari eutsiz; hau bazterrera uzteagatik, sinesmenean ere huts egin du zenbaitek, <f>ⓑ</f>


text:
hala nola Himeneok eta Alexandrok. Hauek Satanasen esku utzi ditut <f>[7]</f>, biraorik ez egiten ikas dezaten. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Ezer baino lehen, gizaki guztien alde eskari, otoitz, erregu eta esker-emateak egiteko eskatzen dizut; <f>ⓓ</f>


text:
baita erregeen eta agintea duten guztien alde ere, bizitza bare eta baketsuan bizi gaitezen, jainkozaletasunez eta gizabidez.


text:
Izan ere, bakarra da Jainkoa eta bakarra Jainkoaren eta gizon-emakumeen bitartekoa ere: gizon bat, Kristo Jesus, <f>ⓖ</f>


text:
bere burua guztien salbamenerako ordainsaritzat eman zuena. Bere garaian egindako testigantza dugu hau. <f>ⓗ</f>


text:
Honetarako egin nau ni Jainkoak oihulari eta apostolu —egia diot, ez diot gezurrik— eta jentilen maisu, berauei sinesmena eta egia irakasteko. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Beraz, gizonezkoek toki guztietan otoitz egin dezaten nahi dut, zerurantz esku garbiak jasoz, haserrerik eta eztabaidarik gabe.


text:
Emakumeei dagokienez, dabiltzala egoki jantzita, lotsaz eta eratsu atondurik; ez daitezela apain orrazkera nabarmenez, urrez, harribitxiz edota soineko aberatsez, <f>ⓙ</f>


text:
Ez dut ontzat ematen emakumeak jendaurrean irakastea, ezta gizasemeari agintzea ere: egon bedi isilik.


text:
Eta liluratua ez zen Adam izan; emakumea izan zen liluratua eta Jainkoaren agindua hautsi zuena. <f>ⓝ</f>


text:
Baina bere amatasunaren bidez salbatuko <f>[1]</f> da, sinesmenean, maitasunean eta santutasunean eratsu irauten badu.


text:
Baina zuzendariak akats gabea izan behar du, behin bakarrik ezkondua <f>[2]</f>, neurritsu, zentzudun, gizabidetsu, ostatu-emaile, irakasteko trebe; <f>ⓑ</f> <f>ⓒ</f>


text:
Kristau ez direnen artean ere izen ona izan behar du, desohorean eta deabruaren sareetan eror ez dadin.


text:
<pb/>Diakonoak <f>[3]</f> ere agurgarri eta hitzeko gizon izan daitezela, ez ardozale, ezta irabazi zikinei emanak ere; <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Emakumeek <f>[5]</f> ere agurgarri izan behar dute eta ez maiseatzaile; neurritsu eta gauza guztietan fidagarri.


text:
<pb/>Diakonoak izan bitez behin bakarrik ezkonduak <f>[6]</f>, beren seme-alabak eta etxea ongi gobernatzen dakitenak; <f>ⓔ</f>


text:
zeren zerbitzu hau ongi betetzen dutenek ohorezko maila berenganatzen baitute, eta Kristo Jesusengan dugun sinesmenak segurtasunez betetzen ditu. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/> <n>[14-15]</n> Zu ikustera laster joango naizela espero dut; hala ere, badaiteke luzatzea eta horregatik idazten dizut, jakin dezazun nola jokatu Jainkoaren etxean, egiaren zutoin eta oinarri den Jainko biziaren elizan. <f>ⓖ</f>


text:
Ezbairik gabe, handia da gure erlijioaren misterioa: <pb/><t>Kristo <f>[7]</f>, gizaki bezala agertua, </t><t>Espirituak zintzotzat aitortua, </t><t>aingeruek ikusia, </t><t>herriei hots egina, </t><t>munduan sinetsia, </t><t>Jainkoak aintzan hartua. <f>ⓗ</f></t>


text:
<pb/>Espirituak argi eta garbi dio, azken garai hauetan batzuek sinesmena ukatu eginen dutela, espiritu liluratzaileei eta deabruen irakaspenei jarraituz; <f>ⓘ</f>


text:
hauek ezkontzea debekatzen dute eta zenbait janari ezin dela jan irakasten, nahiz eta janariok egia ezagutu duten sinestedunek eskerrak emanez jateko Jainkoak sortuak izan. <f>ⓙ</f>


text:
Zeren Jainkoak sortutako guztia ona baita eta, eskerrak emanez hartuz gero, ez da ezer baztertzekorik, <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Senideei hau irakatsiz, Kristo Jesusen zerbitzari <f>[2]</f> on izango zara, sinesmenaren hitzaz eta jarraitu duzun irakaspen ederraz hazia zarela erakutsiz. <f>ⓛ</f>


text:
Gorputz-ariketek ezer gutxirako balio dute; jainkozaletasunak, berriz, guztirako balio du, oraingo eta geroko biziaren agintzaria baitu berekin. <f>ⓝ</f>


text:
Horregatik saiatzen gara lanean eta borrokan, gizon-emakume guztien eta batik bat sinestedunen salbatzailea den Jainko biziarengan itxaropen dugulako. <f>ⓑ</f>


text:
Ez zaitzala inork gutxiets gaztea zarelako; izan zaitez, ordea, sinestedunentzat eredu hitzetan, jokaeran, maitasunean, sinesmenean eta biziera garbian. <f>ⓒ</f>


text:
Ni joan bitartean, ardura zaitez Liburu Santuak irakurtzeaz <f>[3]</f>, irakasteaz eta adore emateaz.


text:
Ez izan zabar zeure dohainari dagokionez: Jainkoak eman zizun, elkarteko profetek hala adierazirik, arduradunek eskuak ezarri <f>[4]</f> zizkizutenean. <f>ⓓ</f>


text:
Egin kontu zeure buruari eta irakasten duzunari; eutsi tinko, hori eginez, bai zeure burua, bai entzuleak salbatuko baitituzu.


text:
Baina alarguntsak semeak nahiz bilobak baditu, hauek ikasi behar dute lehenik beren etxekoenganako eginbeharrak betetzen eta gurasoei zor dietena itzultzen, hori baitu atsegin Jainkoak.


text:
Alargun gelditu eta benetan bakarrik dagoenak Jainkoarengan jarria du itxaropena, eta etengabe ari zaio eskean, gau eta egun otoitzean. <f>ⓕ</f>


text:
Beretarrez eta etxekoez bereziki arduratzen ez den norbait baldin badago, honek bere sinesmenari uko egin dio eta sinesgabea baino okerragoa da.


text:
<pb/>Nornahik, alarguntsen sailean <f>[2]</f> sartzeko, hirurogei urtez gorakoa izan behar du, behin bakarrik ezkondua, <f>ⓗ</f>


text:
bere egintza onez ezaguna: seme-alabak heztea dela edo ostatu ematea, fededunak apaltasunez zerbitzatzea <f>[3]</f> edo nahigabetuei laguntzea edota era guztietako egintza onak burutzea dela. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Ez onartu, ordea, alarguntsen sailean alarguntsa gazteagoak; zeren, haragizko grinak eraginda, Kristorengandik aldendu eta berriro ezkondu nahi izaten baitute.


text:
Gainera, alferkerian ohitzen dira eta hor ibiltzen dira etxez etxe; eta, alfer ez ezik, berritsu ere bihurtzen dira, non zer jakingo eta behar ez denaz hitz egiten ibiltzen direlarik. <f>ⓙ</f>


text:
Horregatik, nahiago dut alarguntsa gazteak ezkontzea, seme-alabak sortu eta etxeaz arduratzea, etsaiari inolako hizpiderik eman ez diezaioten. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Emakume sinestedun batek, berekin alarguntsarik baldin badu, zain dezala berak, eta ez diezaiola zama hori eliz elkarteari ezar, honek norengana jorik ez duten alarguntsei laguntzeko modua izan dezan.


text:
<pb/>Elkartea ongi zuzentzen duten arduradunek <f>[5]</f> estimu bikoitza merezi dute, prediku- eta irakaste-lanetan ari direnek batik bat. <f>ⓛ</f>


text:
Liburu Santuak hau baitio: <i>Ez diozu muturrekorik ipiniko gari jotzen ari den idiari,</i> eta: «Langileari bere soldata zor zaio <f>[6]</f>». <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Zentza itzazu guztien aurrean beren betebeharretan huts egiten dutenak, gainerakoek ere eskarmentua har dezaten. <f>ⓐ</f>


text:
Arren eskatzen dizut Jainkoaren, Kristo Jesusen eta aingeru hautatuen <f>[7]</f> aurrean, gorde ditzazula gauza hauek guztiak aurreiritzirik gabe, alderdikeriaz ezer ere ez egiteko.


text:
<pb/>Ez ezarri eskuak <f>[8]</f> inori arinegi, besteen bekatuen partaide egin ez zaitezen; gorde garbi zeure burua. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Ez dezazula ura hutsik edan, ardo pittin batekin nahasturik baizik, zeure urdailarengatik eta sarritan dituzun ondoezengatik.


text:
<pb/>Zenbaiten hutsegiteak auzitara baino lehen nabariak izaten dira; beste batzuenak, ordea, ondoren bakarrik azaltzen dira.


text:
Gauza bera gertatzen da egintza onekin ere: batzuk nabariak dira, baina hala ez direnak ere ezin izango dira luzaroan ezkutuan gelditu.


text:
<pb/>Esklabotzaren uztarpean dauden guztiek har ditzatela beren nagusiak ohoragarritzat, Jainkoaren izenaz eta gure irakaspenaz inork gaizki hitz egin ez dezan. <f>ⓒ</f>


text:
Nagusi sinestedunak dituztenek ez ditzatela gutxiets, fedean senide dituztela eta; aitzitik, hobeki zerbitza ditzatela, zerbitzu hori hartzen dutenak ere sinestedunak eta Jainkoak maitatuak baitira. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Hau da irakatsi eta aholkatu behar duzuna. Besterik irakasten duena eta Jesu Kristo gure Jaunaren hitz osasungarrira eta jainkozaletasunaren araberako irakaspenetara egokitzen ez dena <f>ⓔ</f>


text:
harrokeriak itsututako ezjakina da, eztabaida eta hitz-liskarretarako joera gaixoa duena. Hortik sortzen dira bekaizkeriak, auziak, irainak, susmo txarrak,


text:
etengabeko sesioak; horietan aritzen direnak burua galdutako jendea da, egiaren axolarik gabea; horiek erlijioa irabazpide bihurtzen dute. <f>ⓕ</f>


text:
Aberats izan nahi dutenak tentaldiaren sarean eta gizakia hondatzen eta galtzen duten grina zoro eta kaltegarri askotan erortzen dira. <f>ⓙ</f>


text:
Zeren diru-gosea baita gaitz guztien sustraia; diruaren irrikagatik sinesmenetik aldendu eta atsekabe asko bereganatu du zenbaitek. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Zuk, ordea, Jainkoaren gizon horrek, ihes egizu hauetatik guztietatik, eta saia zaitez justizian, jainkozaletasunean, sinesmenean, maitasunean, eroapenean eta otzantasunean. <f>ⓛ</f>


text:
Ekin sinesmenaren borroka jatorrari eta eskuratu betiko bizia, hartarako deitu baitzaitu Jainkoak, eta fede-aitormen bikaina egin baituzu, testigu askoren aurrean. <f>ⓜ</f>


text:
Gauza guztiak biziarazten dituen Jainkoaren aurrean eta Pontzio Pilatoren aitzinean aitormen bikaina egin zuen Kristo Jesusen aurrean erregutzen dizut: <f>ⓝ</f>


text:
bete agindua akatsik gabe eta esankizunik sortu gabe, Jesu Kristo gure Jauna agertuko den <f>[1]</f> arte,


text:
bere garaian agerraraziko baitu Jainkoak. <pb/><t>Berau da </t><t>nagusi bakar eta zoriontsua, </t><t>erregeen Erregea eta jaunen Jauna; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>bera bakarrik da hilezkorra, </t><t>eta iritsezineko argitan bizi da: </t><t>ez du inoiz gizakik ikusi, </t><t>eta ezin du ikusi ere. </t><t>Berari aintza eta agintea betiko! </t><t>Amen <f>[2]</f>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<pb/>Aholkatu mundu honetako aberatsei ez daitezela harroputz izan eta ez dezatela beren itxarobidea aberastasun galkorretan ipin, gauza guztiak geure gozamenerako oparo ematen dizkigun Jainko biziarengan baizik. <f>ⓒ</f>


text:
Egin dezatela ongia; izan daitezela egintza onetan aberats, eskuzabal jokatuz eta ondasunak besteen zerbitzura jarriz; <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Ene Timoteo, zaindu Jainkoak zure esku utzi duen fede-gordailua. Utzi alde batera fedearen kontrako berriketa hutsalak eta sasizientziaren <f>[3]</f> argudioak, <f>ⓕ</f>


text:
sasizientziaren zenbait jarraitzaile aldendu egin baita fede-bidetik. <pb/>Jainkoaren grazia zuekin. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Nik, Paulok, Jainkoak hala nahirik, Kristo Jesusen bidez agindu zaigun bizia iragartzeko Jesu Kristoren apostolu naizen honek, <f>ⓗ</f>


text:
zuri idazten dizut, ene seme maite Timoteo <f>[1]</f>. Jainko Aitak eta Kristo Jesus gure Jaunak eman biezazkizute grazia, errukia eta bakea.


text:
<pb/>Eskerrak ematen dizkiot arbasoen irakatsiei jarraituz bihotz garbiz zerbitzatzen dudan Jainkoari, eta gogoan zaitut etengabe, gau eta egun, neure otoitzetan. <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, gogoan dut zuk duzun zinezko fedea, lehenik Loide zure amonak eta Eunize zure amak izan zuten fede bera; ziur nago zuk ere badaukazula. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Horregatik gogorarazten dizut indarberri dezazula nik eskuak ezartzean Jainkoak eman zizun dohaina <f>[3]</f>, <f>ⓛ</f>


text:
Jainkoak ez baitigu beldurti egiten gaituen espiritua eman, indarra eta maitasuna ematen eta geure buruaren jabe egiten gaituen espiritua baizik. <f>ⓜ</f>


text:
Ez izan, bada, gure Jauna aitortzeko lotsarik; ez lotsatu nitaz ere, harengatik kartzelan <f>[4]</f> dagoen honetaz; bestela baizik, Jainkoaren indarraz fidaturik, sufri ezazu nirekin batera berri onaren alde. <f>ⓝ</f>


text:
Jainkoak salbatu gintuen eta bere herri santu izatera dei egin zigun <f>[5]</f>, ez gure egintzengatik, berak hala erabakia zuelako baizik, eta mende guztiak baino lehen Kristo Jesusengan onginahiz maite izan gaituelako. <f>ⓐ</f>


text:
Onginahi hau orain agertu da, Kristo Jesus gure Salbatzailea munduan agertzean <f>[6]</f>; honek heriotza ezereztu du eta biziaren eta hilezkortasunaren argia zabaldu, berri onaren bidez. <f>ⓑ</f>


text:
Hori da nire sufrimenduen arrazoia; baina ez naiz lotsatzen, badakit-eta nortaz fidatu naizen, eta ziur nago baduela hark indarrik nire esku utzi duen fede-gordailua <f>[7]</f> azken eguna arte zaintzeko. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Har itzazu jarraibidetzat Kristo Jesusengan oinarritzen diren sinesmen eta maitasunari buruz niregandik entzun dituzun hitz osasungarriak. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Badakizu Asia probintziako <f>[8]</f> guztiek utzi egin nindutela, hauen artean Figelok eta Hermogenesek. <f>ⓖ</f>


text:
Errukiz har ditzala Jaunak Onesiforo eta beronen etxekoak, askotan indarberritu bainau honek eta ez da nire kateez lotsatu;


text:
Eman biezaio Jaunak auzi-egunean bere errukia iristea. Eta inork baino hobeto dakizu zenbateko laguntza eman zidan Efeson ere.


text:
Testigu askoren aurrean niri entzun zenidana, aholkatu zeuk, besteei ere irakasteko gai izango diren gizon fidagarriei. <f>ⓗ</f>


text:
Soldadutzan dagoena ez da bizitza zibileko gorabeheretan nahasten, soldadutzara deitu duenari atsegin eman nahi badio.


text:
<pb/>Gogoan izan Jesu Kristo, Daviden jatorritik sortua, hildakoen artetik piztua. Hau da nik irakasten dudan berri ona, <f>ⓛ</f>


text:
eta honengatik nago neketan, gaizkile bezala katez lotua; baina Jainkoaren hitza ez dago katez lotua. <f>ⓜ</f>


text:
Horregatik, dena jasaten dut Jainkoak aukeratu dituenen onerako, horiek ere guk Kristo Jesusengan dugun salbamena eta betiko aintza irits ditzaten. <f>ⓝ</f>


text:
Sinesgarria da doktrina hau: <pb/><t>Harekin hiltzen bagara, </t><t>harekin biziko gara; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>harekin sufritzen badugu, </t><t>harekin izango gara errege; </t><t>ukatzen badugu, </t><t>hark ere ukatu egingo gaitu; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>gu leialak ez bagara ere, </t><t>hark leial dirau, </t><t>ez baitezake bere burua uka <f>[1]</f>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<pb/>Gogora iezaiezu hau eta eskatu, arren, Jainkoaren izenean, ez daitezela hitzei buruzko eztabaidatan nahas, hori ez baita on ezertarako, entzuten dituztenen hondamendirako baino. <f>ⓓ</f>


text:
Saia zaitez Jainkoaren aurrean onesgarri agertzen, zertan lotsaturik ez duen langilea bezala, egiaren mezua zuzen irakasten duena bezala. <f>ⓔ</f>


text:
Utz itzazu berriketa hutsalak, horietara emanak gero eta gehiago aldentzen baitira benetako erlijiotik. <f>ⓕ</f>


text:
Egiatik okertu egin dira, piztuera jadanik gertatu dela <f>[2]</f> baitiote, horrela batzuen sinesmena galbidean jarriz.


text:
Hala ere, Jainkoak ezarritako oinarri sendoak tinko dirau eta idazkun hau <f>[3]</f> darama: <i>Ezagutzen ditu Jaunak bereak dituenak,</i> eta «Ihes egin beza gaiztakeriatik Jainkoaren izenari dei egiten dionak». <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Etxe handi batean ez dira izaten urrezko eta zilarrezko ontziak bakarrik, baita zurezkoak eta buztinezkoak ere; batzuk baliotsuak dira, beste batzuk, berriz, arruntak. <f>ⓗ</f>


text:
Beraz, bere burua gauza horietatik garbi gordetzen duena ontzi baliotsua izango da, Jainkoarentzat sagaratua, Jaunarentzat baliagarria eta edozein eginkizun onetarako aproposa. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Egin ihes gaztaroko grinetatik, eta saia zaitez justizian, sinesmenean, maitasunean eta bakean, Jaunari bihotz garbiz dei egiten diotenekin batera. <f>ⓙ</f>


text:
Alde egizu eztabaida zoro eta zentzugabeetatik, badakizu-eta horiek sesioak sortzen dituztela. <f>ⓚ</f>


text:
Jaunaren zerbitzariak, ordea, ez du sesiotan ibili behar, baizik eta bihozbera izan guztientzat, irakasteko trebe, jasankor, <f>ⓛ</f>


text:
aurka jartzen direnak gozotasunez zentzatzen dakiena. Nork daki Jainkoak ez ote dien bihozberritzea emango, egia ezagut dezaten, <f>ⓜ</f>


text:
Izan ere, gizakiak berekoi, diruzale, harro eta handiputz izango dira; biraolari, gurasoentzat errebelde, esker txarreko eta erlijioaren aurkako; <f>ⓐ</f>


text:
Itxuraz erlijiozale agertuko dira, baina ukatu egingo dute erlijioaren benetako indarra. Alde egizu horrelakoengandik! <f>ⓑ</f>


text:
<pb/> <n>[6-7]</n> Horien artean badira batzuk, etxeetan sarturik, bekatuz beteak eta era askotako grina txarren menpe dauden emakume kaskarinak liluratzen dituztenak; emakume horiek jakin-minez daude beti, baina ez dira inoiz egiaren ezagutzara iristeko gauza. <f>ⓒ</f>


text:
Janes eta Jambres <f>[1]</f> aztiak Moisesen aurka jarri ziren bezalaxe, liluratzaile hauek ere, buru usteleko jendea eta sinesmenean porrot egina baita, egiaren aurka jartzen dira. <f>ⓓ</f>


text:
Baina ez dira urrutira helduko, argi ikusiko baitute denek horien zentzugabekeria, antzinako aztiekin gertatu zen bezala.


text:
<pb/>Zuk, ordea, hurbiletik jarraitu diezu nire irakaspen eta bizierari; zeure egin dituzu nire asmo, sinesmen eta pazientzia, nire maitasun eta eroapena,


text:
Antiokian, Ikonion eta Listran jasan behar izan nituen bezalako erasoaldi eta sufrimenduak. Nolako erasoaldiak jasan ditudan, eta guztietatik atera nau Jaunak! <f>ⓔ</f>


text:
Era berean, Kristo Jesusen jarraitzaile zintzo bezala bizi nahi duten guztiek ere izango dituzte, bai, erasoaldiak. <f>ⓕ</f>


text:
Gizaki gaizto eta gezurtiak, berriz, gero eta okerrago ibiliko dira, besteak eta beren buruak engainatuz.


text:
<pb/>Zuk, ordea, iraun ezazu tinko ikasi eta egiatzat onartu duzun guztian; hartu gogoan norengandik ikasia duzun <f>[2]</f>


text:
eta Liburu Santuak umetandik ezagunak dituzula. Liburu Santuek emango dizute Kristo Jesusenganako sinesmenaren bidez salbamenera daraman jakinduria. <f>ⓖ</f>


text:
Liburu Santuetan idatzirik dagoen guztia Jainkoak inspiratua da eta irakasteko, arrazoiak emateko, okerrak zuzentzeko eta biziera zuzenean hezteko baliagarria <f>[3]</f>; <f>ⓗ</f>


text:
horrela, Jainkoaren gizona guztiz hornitua gertatzen da, edozein eginbehar onetarako prest. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Jainkoaren aurrean eta, errege bezala agertuz, biziak eta hilak epaitzera etorriko den Kristo Jesusen aurrean erregutzen dizut: <f>ⓙ</f>


text:
hots egin Jaunaren hitza, ekin garaia denean eta ez denean, eman arrazoiak, zentzarazi eta eman adore, zeure pazientzia guztia eta irakasteko gaitasuna erabiliz. <f>ⓚ</f>


text:
Etorriko baita gizon-emakumeek irakaspen osasungarria jasango ez duten garaia: beren grinen eraginpean, maisuz inguratuko dira, berauei entzuteko irrikaz; <f>ⓛ</f>


text:
Zu, ordea, izan neurritsu gauza guztietan, eraman sufrimenduak, ekin berri ona zabaltzeari, bete ongi zeure zerbitzua.


text:
<pb/>Ni neu, neure bizia opari eskaintzeko zorian nago; gainean dut mundu honetatik abiatzeko ordua <f>[1]</f>.


text:
Dagoeneko zain daukat garaipenaren koroa, Jaunak, epaile zuzenak, azken egunean emango didana; eta ez niri bakarrik, baita haren aintzazko etorrera maitasunez itxaro duten guztiei ere. <f>ⓐ</f>


text:
Demasek utzi egin bainau: nahiago izan ditu mundu honetako gauzak, eta Tesalonikara joan da; Kreszente, berriz, Galaziara joan da eta Tito Dalmaziara <f>[2]</f>. <f>ⓒ</f>


text:
Lukas bakarrik dago nirekin. Har ezazu Markos <f>[3]</f> eta ekarri zeurekin, lanerako oso ona baitut.


text:
Hona etortzean, ekar ezazu Troaden, Karporen etxean, utzi nuen soingainekoa, baita liburuak ere, batez ere pergaminoak. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Alexandro errementariak kalte handia egin dit; Jaunak ordainduko dio bere jokabidearen arabera. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Nire auziko lehenengo defentsan ez zen inor atera nire alde; bakarrik utzi ninduten denek; Jainkoak ez diezaiela kontuan har. <f>ⓖ</f>


text:
Baina Jauna neurekin izan nuen eta indartu egin ninduen, nire bidez mezua oso-osorik iragarria izan zedin eta jentil guztiek entzun zezaten; berak atera ninduen lehoiaren ahotik. <f>ⓗ</f>


text:
Jaunak aterako nau gaitz guztietatik eta salbamena emango bere zeruko erreinuan. Berari aintza menderen mendetan! Amen. <f>ⓘ</f>


text:
Saia zaitez negua baino lehen etortzen. <pb/>Eubulok, Pudentek, Linok, Klaudiak <f>[7]</f> eta senide guztiek agurtzen zaituzte.


text:
<pb/> <n>[1-2]</n> Ni, Paulo, Jainkoaren zerbitzari eta Jesu Kristoren apostolu naiz, Jainkoak hautatuak sinesmenera ekartzeko eta betiko biziaren itxaropenean oinarritzen den egiazko erlijioaren egia ezagutarazteko. Gezurrik ez dioen Jainkoak mundua izaten hasi baino lehen agindua zuen betiko bizi hori, <f>ⓚ</f>


text:
eta, berak ezarritako garaia iristean, bere mezua agerrarazi du Jainko gure Salbatzailearen aginduz gomendatu zaidan predikuaren bitartez. <f>ⓛ</f>


text:
Zuri idazten dizut, Tito <f>[1]</f>, fede berean egiazko seme zaitudan horri. Jainko Aitak eta Jesu Kristo gure Salbatzaileak eman biezazkizute grazia eta bakea. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Arrazoi honengatik utzi zaitut Kretan, konpondu gabe gelditu dena konpon dezazun; batez ere, hiri bakoitzean elkarte-arduradunak <f>[2]</f> ezar ditzazun, eman dizkizudan argibideen arabera. <f>ⓝ</f>


text:
Arduradunak akats gabea izan behar du, behin bakarrik ezkondua <f>[3]</f>; haren seme-alabek sinestedunak izan behar dute, jokaera gaiztoz nahiz errebeldiaz salatu gabeak. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Izan ere, zuzendariak <f>[4]</f>, Jainkoaren etxezain denez gero, akats gabea izan behar du: ez harro, ez haserrekor, ez ardozale, ez sesiozale, ez okerreko irabazien gose; <f>ⓑ</f>


text:
ostera, ostatu-emailea behar du izan, ongia maite duena, zentzuduna, zuzena, jainkozalea, bere buruaren jabea;


text:
irakatsi zaion egiazko mezuari atxikia, irakaspen zuzenez besteak aholkatzeko eta kontra daudenen irakatsiak gezurtatzeko gai izan dadin. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Izan ere, jende errebelde, berritsu eta liluratzaile asko dago, judu-jatorrikoen artean batez ere.


text:
Horrelakoei itxi egin behar zaie ahoa, okerreko irabazien goseak eraginda, familia osoak nahasten baitituzte, behar ez dena irakatsiz. <f>ⓓ</f>


text:
Herrialde horretako igarle batek, hain zuzen, hauxe esan zuen: <pb/><t>Kretarrak beti gezurti, </t><t>piztia txar eta tripazain alfer <f>[5]</f>. </t>


text:
<pb/>Eta ez zuen gaizki esan. Horregatik, zentzarazi zorrotz sinesmenean osasuntsu iraun dezaten, <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Garbientzat dena da garbi; kutsatu eta sinesgabeentzat, berriz, ezer ez da garbi, beren adimena eta kontzientzia baitauzkate kutsaturik. <f>ⓖ</f>


text:
Hitzez aitortzen dute, bai, Jainkoa ezagutzen dutela; baina egitez ukatu egiten dute; higuingarri eta errebelde dira, egintza on baterako ere gauza ez. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Gizaseme zaharrak izan daitezela neurritsuak, agurgarriak, zentzudunak eta fedean, maitasunean eta eroapenean helduak. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Emakume zaharrek, ere fededunari dagokion portaera izan dezatela; ez daitezela gaizki-esaleak eta ardoari emanak izan, ongian maistra baizik, <f>ⓚ</f>


text:
eta zentzudun, garbi, etxekoandre on eta beren senarren menpeko izaten lagun diezaieten. Horrela, ezin izango du inork Jainkoaren hitza iraindu. <f>ⓛ</f>


text:
hitz egin jator eta inork ez kritikatzeko eran, kontra daudenak lotsatan geldi daitezen, gutaz gaizki mintzatzeko egokierarik gabe. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Esklaboak nagusien menpeko izan daitezela gauza guztietan: bete dezatela beraien gogoa, ezezkorik esan gabe <f>ⓐ</f>


text:
eta lapurretarik egin gabe, baizik eta leialtasun betea agertuz, Jainko gure Salbatzailearen irakaspena gauza guztietan ohora dezaten. <f>ⓑ</f>


text:
Honek irakasten digu Jainko gabeko bizitzari eta munduko grina txarrei uko egiten, eta neurriz, justiziaz eta jainkozaletasunez mundu honetan bizitzen, <f>ⓓ</f>


text:
gure itxaropen zoriontsua bete zain gaudelarik: Jesu Kristo Jainko handia eta gure Salbatzailea aintzaz beterik noiz agertuko <f>[2]</f> zain. <f>ⓔ</f>


text:
Honek bere burua eman zuen guregatik, gu gaiztakeria guztietatik askatu eta garbi egiteko, beraren herri izan gaitezen, beti ongi egiteko gogotsu. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Hau predikatu behar duzu, adore emanez eta aginpide osoz zentzaraziz. Ez zaitzala inork gutxiets. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Oroitarazi denei gobernari eta agintarien menpeko izan behar dutela, hauen esanak egin eta egintza on guztirako prest egon. <f>ⓗ</f>


text:
Ez dezatela inor irain eta ez daitezela sesiozale izan, bihozbera baizik, gizaki guztientzat otzantasunez beteak. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Gu ere, noizbait, burugabe, errebelde, bide-galdu, edozein grina eta atseginkeriaren menpeko izanak gara, gaiztakerian eta bekaizkerian bizi izanak, gorrotagarri eta elkarren gorrotatzaile. <f>ⓙ</f>


text:
Baina orain Jainko gure Salbatzailearen bihotz ona eta gizon-emakumeenganako maitasuna agertu da <f>ⓚ</f>


text:
eta salbatu egin gaitu, ez gure jokabide zuzenagatik, bere errukiari esker baizik, jaioberritzen gaituen garbikuntzaz <f>[1]</f> eta Espiritu Santuak guregan eragiten duen berrikuntzaz; <f>ⓛ</f>


text:
horrela, Jainkoak bere onginahiaz onartu gaituelarik, itxaro dugun betiko biziaren oinordeko bilakatu gara. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Doktrina hau sinesgarria da, eta gauza hauetaz zuk finko irakastea nahi dut, Jainkoarengan sinetsi dutenak egintza onetan lehenengo izaten lehia daitezen. Gauza hauek gizakientzat on eta mesedegarri dira. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Eztabaida zoroak, ordea, jatorri-zerrendak <f>[2]</f>, sesioak eta legeari buruzko auziak utzi alde batera, hutsalak baitira eta ezertarako on ez. <f>ⓑ</f>


text:
Alderdikeriak sustatzen dituena <f>[3]</f>, behin eta birritan zentzarazi ondoren, bota ezazu elkartetik, <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Artemas nahiz Tikiko zuregana bidaliko ditudanean, zatozkit lehenbailehen Nikopolisera <f>[4]</f>, negua bertan igarotzeko asmoa baitut.


text:
Zenas legegizonari eta Apolori <f>[5]</f> eskura iezaiezu arretaz biderako behar dutena, ezer falta ez dakien.


text:
Gutarrek ere ikas dezatela egintza onetan lehenengoak izaten, premiazko beharrei aurre eginez, gizaki onuragabe izan ez daitezen. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Nirekin dauden guztiek agurtzen zaituzte. Agurtu sinesmenean adiskide ditugun guztiak. <pb/>Grazia zuekin guztiokin <f>[6]</f>.


text:
<pb/>Nik, Paulok, Kristo Jesusengatik kartzelan <f>ⓕ</f> nagoen honek, eta Timoteo <f>[1]</f> anaiak zuri idazten dizugu, Filemon gure lankide maite horri;


text:
baita Apia gure arrebari, Arkipo gure gudalagunari eta <f>ⓖ</f> zure etxean biltzen den eliz elkarteari <f>[2]</f> ere.


text:
Jesus Jaunari eta fededun <f>[3]</f> guztiei dizkiezun maitasun <f>ⓘ</f> eta leialtasunaren berri izan baitut.


text:
Sinesmen berean elkarturik gaude; zure sinesmen hori eraginkor bihur dadila, bada, jakinik zenbat on egin dezakegun Kristorengatik.


text:
Poz <f>ⓙ</f> eta adorez bete nau zure maitasunak, ene anaia, barru-barruraino bizkortu baititu fededunak.


text:
nahiago dut maitasunaren izenean eskatu; nik, Paulok, jadanik zahartua eta orain, gainera, Kristo Jesusengatik <f>ⓚ</f> kartzelan nagoen honek,


text:
Hau, lehen, ez zenuen on ezertarako; orain, ordea, on bihurtu da <f>[5]</f>, bai zuretzat eta bai niretzat.


text:
<pb/>Neurekin eduki nahi nuen, zure <f>ⓜ</f> ordez zerbitzari izan nezan, berri ona hots egiteagatik kartzelan nagoelarik.


text:
Hala ere, ez dut zure baimenik gabe ezer egin nahi izan, mesede hori gogoz <f>ⓝ</f> egin dezazun eta ez behartuta.


text:
eta ez esklabo <f>ⓐ</f> bezala, esklabo baino zerbait gehiago, anaia maite bezala baizik. Maite-maitea da niretzat, eta zenbatez maiteago ez ote da izango zuretzat, bai gizon eta bai fededun den aldetik <f>[7]</f>!


text:
Neure <f>ⓑ</f> eskuz sinatzen dizut ordain-agiria: Paulok; eta ez dizut aipatu nahi zuk zeure burua bera zor <f>[8]</f> didazula.


text:
<pb/>Bai, ene anaia, kristau zarenez, egidazu mesede hori; arindu nire bihotza Kristoren maitasunagatik.


text:
<pb/>Askotan eta era askotara hitz egin zien antzina Jainkoak gure arbasoei profeten bidez; <f>ⓒ</f>


text:
azken egun hauetan <f>[1]</f>, berriz, bere Semearen bidez hitz egin digu. Seme horrexen esku utzi ditu gauza guztiak, egin ere berorren bidez egin baitzuen mundua. <f>ⓓ</f>


text:
Bera da Jainkoaren aintzaren distira eta beronen izatearen irudia, eta berak eusten die gauza guztiei bere hitz ahaltsuaz, eta, bekatuen garbikuntza egin ondoren, Jainko handiaren eskuinaldean eseri da zeru goienetan <f>[2]</f>. <f>ⓔ</f>


text:
Eta aingeruak baino gehiago izatera iritsi da, ondaretzat jaso duen izena <f>[3]</f> ere haiena baino askoz goragokoa denez gero. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Izan ere, Jainkoak ez dio sekula inongo aingeruri esan: <pb/><t> <i>Nire semea zara zu,</i> </t><t> <i>gaur zaitut nik sortu;</i> </t> <pb/>eta beste hau ere ez: <pb/><t> <i>Aita izango nau hark ni,</i> </t><t> <i>eta seme izango dut nik hura.</i> <f>ⓖ</f> </t>


text:
<pb/>Jainkoak bere lehen-semea munduan sarraraztean <f>[4]</f>, berriz, honela esaten du: <pb/><t> <i>Adora dezatela bera</i> </t><t> <i>Jainkoaren aingeru guztiek.</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/>Aingeruei buruz hau dio Jainkoak: <pb/><t> <i>Haizearen antzeko egiten ditu</i> </t><t> <i>bere aingeruak,</i> </t><t> <i>sugarraren antzeko</i> </t><t> <i>bere zerbitzariak</i> <f>[5]</f>. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Baina bere Semeaz hau esaten du: <pb/><t> <i>Zure tronua, oi Jainko, betikoa da,</i> </t><t> <i>zure erregetza</i> <f>[6]</f> </t><t> <i>zuzentasun-erregetza.</i> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t> <i>Zuzen dena izan duzu maite</i> </t><t> <i>eta oker dena gorroto;</i> </t><t> <i>horregatik, Jainkoak,</i> </t><t> <i>zeure Jainkoak</i> <f>[7]</f>, </t><t> <i>gantzutu zaitu, jai-giro pozgarrian,</i> </t><t> <i>lagunen artean aukeraturik.</i> </t>


text:
<pb/>Eta beste hau ere badio: <pb/><t> <i>Jauna, hasieratik sendo</i> </t><t> <i>ezarri zenuen lurra,</i> </t><t> <i>zure eskuek egina da zerua;</i> <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t> <i>haiek galduko dira,</i> </t><t> <i>baina zuk iraungo;</i> </t><t> <i>jantzia bezala gastatuko dira,</i> </t>


text:
<t> <i>soinekoa bezala tolestuko dituzu,</i> </t><t> <i>jantzia bezala aldatuko.</i> </t><t> <i>Zu, ordea, beti bera,</i> </t><t> <i>zure urteak amaigabeak.</i> </t>


text:
<pb/>Jainkoak ez dio sekula inongo aingeruri esan: <pb/><t> <i>Eseri tronuan nire eskuinean:</i> </t><t> <i>etsaiak oin-aulkitzat</i> </t><t> <i>jarriko dizkizut.</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/>Zer dira, bada, aingeru guztiak, Jainkoaren zerbitzura dauden espirituak, salbamena jaso behar dutenei laguntzera bidaliak, baizik?


text:
<pb/>Horregatik, gero eta arreta handiagoa jarri behar dugu entzun dugun mezuan, bidetik oker ez gaitezen.


text:
Zeren, aingeruen bitartez <f>[1]</f> Jainkoak hots egin zuen mezua baliozko gertatu bazen eta beronen kontra huts egin eta desobeditu zioten guztiak Jainkoak arrazoiz zigortu bazituen,


text:
nola alde egin guk zigorrari, horrenbesteko salbamen-bidea zabarkeriaz galtzen badugu? Izan ere, salbamen hau Jaunak berak hots egin zuen, eta hari entzun ziotenek baietsi digute gero.


text:
Eta Jainkoak ere seinale, egintza harrigarri eta mirari-modu askoz eta bere nahiaren arabera banatu dizkigun Espiritu Santuaren dohainez baietsi du. <f>ⓜ</f>


text:
Liburu Santuetan, hain zuzen, hauxe esana du norbaitek: <pb/><t> <i>Zer da gizona, zu hartaz oroitzeko,</i> </t><t> <i>zer gizakia, zu hartaz arduratzeko?</i> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t> <i>dena haren menpean jarri duzu.</i> </t> <pb/>Beraz, Jainkoak gizakiaren menpean jarri badu dena, ez du ezer utzi haren menpe jarri gabe. Hala ere, ez dugu ikusten oraindik gauza guztiak gizakiaren menpe daudenik.


text:
Baina <i>ia aingeruen pareko egina izan zen</i> Jesus hura <i>ohorez eta aintzaz koroatua</i> ikusten dugu, sufritu zuen heriotzagatik <f>[2]</f>; horrela, Jainkoaren onginahiaz, gu guztion onerako jasan zuen berak heriotza. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Egoki zen, izan ere, Jainkoak, gauza guztien sorburu eta jomuga denak, seme-alaba guztiak bere aintzara eraman nahirik, Jesus, haiek salbamenera gidatuko zituen burua, oinazeen bidez bete-betekoa bihurtzea <f>[3]</f>. <f>ⓑ</f>


text:
Izan ere, bai santu egiten duen Jesusek, bai honek santu egiten dituenek, Aita bera dute denek; horregatik, Jainkoaren Semeari ez dio lotsarik ematen hauei senide deitzeak,


text:
Liburu Santuak dioenez: <pb/><t> <i>Hitz egingo diet zutaz neure senideei,</i> </t><t> <i>goretsiko zaitut batzarraren erdian.</i> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<pb/>Beste hau ere badio: <pb/><t> <i>Jainkoarengan</i> </t><t> <i>jarriko dut nik konfiantza.</i> </t> <pb/>Baita ere: <pb/><t> <i>Hona ni eta hona Jainkoak</i> </t><t> <i>eman dizkidan haurrak.</i> <f>ⓓ</f> </t>


text:
<pb/>Familia bateko seme-alabak haragi eta odol bereko diren bezala, horrelaxe hartu zuen parte Jesusek ere gizakiaren haragi-odoletan, heriotzaren nagusi den deabrua heriotzaren bitartez indargabetzeko, <f>ⓔ</f>


text:
Horretarako, erabat bere senideen antzeko egin beharra zeukan, apaiz nagusi errukitsu eta Jainkoari dagozkionetan fidagarri izateko, herriaren bekatuak barkatzeko gai. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Horregatik, Jainkoak herri santuko kide egin eta zerurako deitu zaituztenok, begira iezaiozue Jesusi: bera da guk aitortzen dugun fedearen apostolu eta apaiz nagusi.


text:
Fidagarria da benetan eginkizun horretarako izendatu duen Jainkoaren aurrean, Moises ere haren etxeko ziren israeldar guztientzat fidagarria izan zen bezalaxe. <f>ⓖ</f>


text:
Jesusek, izan ere, ohore handiagoa merezi du Moisesek baino, etxegileak etxeak berak baino ohore handiagoa merezi duen bezalaxe.


text:
Moises fidagarria izan zen, noski, Jainkoaren etxeko guztientzat, baina Jainkoaren mezua herriari adierazi behar zion zerbitzari bezala.


text:
Kristo, ordea, Jainkoaren etxeko nagusi ezarritako Seme bezala izan da fidagarri; etxe hori gu geu gara, baldin adoretsu eta harrotzeko geure bide dugun itxaropenean sendo irauten badugu.


text:
<pb/>Horregatik, Espiritu Santuak dioen bezala: <pb/><t> <i>Gaur Jaunaren mintzoa</i> </t><t> <i>entzuten baduzue,</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t> <i>ez gogortu bihotzak,</i> </t><t> <i>errebelde izan zinetenean bezala,</i> </t><t> <i>tentaldi-egunean</i> </t><t> <i>basamortuan bezala.</i> </t>


text:
<t> <n>[9-10]</n> <i>Han tentatu ninduten</i> </t><t> <i>zuen arbasoek,</i> </t><t> <i>ni aztertu nahirik,</i> </t><t> <i>nik haien alde eginak</i> </t><t> <i>berrogei urtez ikusi arren.</i> </t><t> <i>Horregatik,</i> </t><t> <i>belaunaldi hark gogait eragin zidan,</i> </t><t> <i>eta esan nuen:</i> </t><t> <i>«Bihotzez desleialak dira beti,</i> </t><t> <i>nire bidetik ibili nahi ez dutenak».</i> </t>


text:
<t> <i>Orduan, zin egin nuen haserre:</i> </t><t> <i>«Ez, ez dira sartuko</i> </t><t> <i>atsedenerako eman nien lurraldera».</i> </t>


text:
<pb/>Begira, senideok, ez dezala zuetako inork bihotz gaizto eta sinesgaberik izan, Jainko biziarengandik aldenduko duenik.


text:
Bestela baizik, adore ezazue elkar egunero Liburu Santuak dioen <i>gaur</i> honek irauten duen arte; horrela, bekatuak ez du zuetako inor engainatu eta gogortuko.


text:
esan zaigunaren arabera: <pb/><t> <i>Gaur Jaunaren mintzoa</i> </t><t> <i>entzuten baduzue,</i> </t><t> <i>ez gogortu bihotzak,</i> </t><t> <i>errebelde izan zinetenean bezala.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Zein dira Jainkoaren mintzoa entzun eta beraren kontra errebelatu zirenok? Moisesek Egiptotik atera zituen haiek, noski.


text:
Eta zeinek <i>gogait eragin zioten</i> Jainkoari <i>berrogei urtez?</i> Bekatu egin zutenek; eta, horregatik, hilda gelditu ziren basamortuan. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Beraz, Jainkoaren atsedenean sartzeko agintzaria indarrean dagoen bitartean, kontuz ibili behar dugu, zuetakoren bat sartu gabe geldi ez dadin.


text:
Guri ere berri ona eman zaigu gure arbasoei bezala; baina hauei ez zien ezertarako balio izan mezua entzuteak, entzun sinetsi gabe entzun zuten eta <f>[1]</f>.


text:
Gu, ordea, sinesten badugu, sar gaitezke Jainkoaren atsedenean; honetaz esan zuen Jainkoak: <pb/><t> <i>Orduan, zin egin nuen haserre:</i> </t><t> <i>«Ez, ez dira sartuko</i> </t><t> <i>atsedenerako eman nien lurraldera».</i> </t> <pb/>Egia esan, mundua eginez gero, bukatuak zituen Jainkoak bere lanak; <f>ⓚ</f>


text:
honela esaten baita Liburu Santuan zazpigarren egunaz: <pb/><t> <i>Zazpigarren egunean</i> </t><t> <i>atseden hartu zuen Jainkoak</i> </t><t> <i>berak eginiko lan guztitik.</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/>Horrela bada, batetik, atseden horretan batzuk sartzekoak direlako eta, bestetik, berri ona lehendabizi hartu zutenak beren desobedientziagatik sartu ez zirelako,


text:
beste egun bat, <i>gaur</i> bat, jarri du Jainkoak, askoz geroago Daviden bitartez lehen aipaturiko hitzok esanez: <pb/><t> <i>Gaur Jaunaren mintzoa</i> </t><t> <i>entzuten baduzue,</i> </t><t> <i>ez gogortu bihotzak.</i> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/>Josuek israeldarrei atsedena eman izan balie, Jainkoak ez zukeen beste geroagoko egun batez hitz egingo. <f>ⓐ</f>


text:
Eta Jainkoaren atsedenean sartzen denak bere lanetik atseden hartzen du, Jainkoak ere bere lanetik atseden hartu zuen bezala.


text:
Saia gaitezen, bada, atseden horretan sartzen, eta ez dadila inor sinesgogorkerian eror, gure aurrekoen etsenpluari jarraituz.


text:
<pb/>Bizia da Jainkoaren hitza, bizia eta eragin handikoa, aho biko ezpata bera baino sarkorragoa: gogo eta espirituaren sakon-sakoneraino sartzen da, pertsonaren zokorik ezkutueneraino, eta barneko pentsamendu eta asmo guztiak miatzen ditu. <f>ⓑ</f>


text:
Ez da harentzat <f>[2]</f> munduan ezer gorderik; dena dago agerian eta zabalik, kontuak eman beharko dizkiogun harentzat.


text:
<pb/>Beraz, gure apaiz nagusi handia, Jesus Jainkoaren Semea, zeruan sartua dugunez gero, euts diezaiogun sendo aitortzen dugun fedeari.


text:
Izan ere, gure apaiz nagusia ez da gure ahuleriaz gupidatu ez daitekeen norbait, zeren eta bera ere, gu bezala, gauza guztietan probatua izan baita, bekatuan izan ezik. <f>ⓒ</f>


text:
Hurbil gaitezen, bada, konfiantza osoz Jainkoaren onginahiaren tronura, errukia iritsi eta premialdian laguntza izan dezagun.


text:
<pb/>Apaiz nagusia <f>[1]</f> gizonen artetik hautatua eta Jainkoaren aurrean gizon-emakumeen ordezkari izateko jarria izaten da, bekatuengatik emaitzak eta opariak eskaintzeko. <f>ⓓ</f>


text:
Badaki ezjakinez eta okerbideratuez gupidatzen, bera ere giza ahuleriez inguratua dagoenez gero; <f>ⓔ</f>


text:
horregatik, bere bekatuengatik ere opariak eskaini behar ditu, herriaren bekatuengatik eskaintzen dituen bezala. <f>ⓕ</f>


text:
Eta ezin du inork apaiz nagusigoaren ohorea beretzat hartu, Jainkoak dei eginik ez bada, Aaronek bezala. <f>ⓖ</f>


text:
Horrela, Kristok ere ez zion berak eman bere buruari apaiz nagusigoaren ospea, Jainkoak baizik, honela hitz egin baitzion: <pb/><t> <i>Nire seme zara zu;</i> </t><t> <i>gaur zaitut nik sortu.</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/>Beste Salmo batean ere hau esaten dio: <pb/><t> <i>Betiko zu apaiz</i> </t><t> <i>Melkisedeken antzera</i> <f>[2]</f> <i>.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/>Kristok, mundu honetan bizi zelarik, deiadar handiz eta negar-malkoz egin zion otoitz eta erregu heriotzatik libra zezakeen Jainkoari eta, esaneko izan zitzaiolako, Jainkoak aditu egin zion.


text:
horrela, bete-beteko izatera <f>[3]</f> iritsi zelarik, betiko salbamenaren iturri bilakatu zen berari obeditzen dioten guztientzat, <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Zer esanik asko ere asko dugu gai honetaz; baina ez da erraza zuei aditzera ematea, ulertzeko motel bihurtu zarete eta.


text:
Honezkero, maisu ere izan behar zenukete, baina oraindik Jainkoaren mezuaren gauzarik funtsezkoenak ere ikasi beharrean zaudete; janari sendoaren ordez, esnez mantendu beharrean aurkitzen zarete. <f>ⓜ</f>


text:
Esnez mantentzen dena, ordea, ez da gai salbamenaren doktrina <f>[5]</f> ulertzeko, bularreko haurra baita.


text:
<pb/>Horrela, bada, Kristori buruzko lehen mailako doktrina alde batera utzirik, has gaitezen kristau-heldutasunari dagozkionez mintzatzen, berriro oinarrizko gauzak aipatu beharrik gabe, hala nola: heriotzara daramaten egintzetatik aldentzea, Jainkoarengan sinestea, <f>ⓝ</f>


text:
bataio-modu ezberdinei buruzko doktrinak <f>[1]</f>, eskuen ezartzea, hildakoen piztuera edo behin betiko auzia. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Izan ere, behin fedean argituak izan direnek, Jainkoaren dohaina dastatu eta Espiritu Santuarengan parte izan dutenek, <f>ⓑ</f>


text:
fedeari uko egiten badiote, ezinezkoa dute berriro bihozberritzea <f>[2]</f>, Jainkoaren Semea gurutziltzatzen ari baitira eta mundu guztiaren aurrean isekatzen. <f>ⓒ</f>


text:
Lurrak ere, gainera maiz datorkion euria xurgatu eta nekazariari probetxuzko landareak ematen badizkio, Jainkoaren bedeinkazioa du berekin;


text:
baina, sasi eta sastrakak ematen baditu, ez du ezertarako balio, Jainkoak madarikatu egingo du eta, azkenik, erre egingo dute.


text:
<pb/>Horrela hitz egiten badizuegu ere, senide maiteok, ziur gaude, zuei dagokizuenez, jokabide guztiz jatorra duzuela, salbamena lortzeko egokia.


text:
Zintzoa da, bai, Jainkoa eta ez da ahaztuko zuek egin duzuenaz, ezta, lehen nahiz orain fededunak <f>[3]</f> zerbitzatuz, berari agertu diozuen maitasunaz ere.


text:
Hauxe nahi genuke, hala ere: azkeneraino ager dezazuela guztiok orain arte izan duzuen ardura bera, zuen itxaropena bete-betea izatera irits dadin;


text:
ez zaiteztela nagi bihur, baizik eta jarraitu fedez eta eroapenez Jainkoaren agintzariak jasotzen ari direnen etsenpluari.


text:
<pb/>Jainkoak, Abrahami agintzaria egin zionean, <i>bere buruarengatik egin zuen zin,</i> ez baitzuen bera baino inor handiagorik zin egiteko. <f>ⓓ</f>


text:
Esan zion: <pb/><t> <i>Oparo bedeinkatuko zaitut</i> </t><t> <i>eta ondorengoak erruz ugalduko.</i> <f>ⓔ</f> </t>


text:
Gizon-emakumeek berak baino handiago den norbaitengatik egiten dute zin, eta zin eginez erabakitzen dute edozein eztabaida.


text:
Horregatik, Jainkoak ere, agindutako ondasunak hartuko zituztenei beraren asmoa aldaezina zela garbi erakutsi nahirik, zin-hitzez lotu zuen bere burua.


text:
Beraz, bi gauza ditugu Jainkoaren asmoa aldaezina dela adierazten digutenak: agintzaria eta zin-hitza —eta horietan Jainkoak ez dezake gezurrik esan—; horietan oinarriturik, adorez beteak sentitzen gara aurrean dugun itxaropenari eusteko. <f>ⓖ</f>


text:
Itxaropen hau geure bizitzaren aingura tinko eta segurua dugu, zeruko santutegi barruraino sartzen dena <f>[4]</f>; <f>ⓗ</f>


text:
hara sartu baitzen Jesus guregatik, aitzindari gisa, Melkisedeken antzera behin betiko apaiz nagusi egina.


text:
<pb/> <i>Melkisedek hau, Salemgo errege eta goi-goiko Jainkoaren apaiza zen. Bidera atera zitzaion Abrahami, erregeak garaitu ondoren itzulbidetik zetorrela, eta bedeinkatu egin zuen.</i> <f>ⓘ</f>


text:
<i>Abrahamek</i> guduan harrapatutako <i>guztiaren hamarrenak</i> eman zizkion orduan. Alde batetik, Melkisedek izenak «Justizi errege» esan nahi du; eta, bestetik, <i>Salemgo errege</i> zen, hau da, «Bake-errege». <f>ⓙ</f>


text:
Liburu Santuan ez da aipatzen haren aitarik, ez amarik, ez jatorririk, ez jaiotzarik, ez heriotzarik; horrela, Jainkoaren Semearen antzera betiko dirau apaiz <f>[1]</f>.


text:
<pb/>Zenbaterainokoa ez ote zen Melkisedek, gure arbaso Abrahamek berak guduan harrapaturiko gauza hoberenen hamarrenak eman baitzizkion!


text:
Moisesen legearen arabera, apaizgoa hartzen duten Lebiren ondorengoek herriarengandik jaso behar dituzte hamarrenak, hau da, beren senideengandik, hauek ere Abrahamen jatorrikoak direlarik. <f>ⓚ</f>


text:
Melkisedekek, ordea, jatorri berekoa izan gabe, Abrahamengandik jaso zituen hamarrenak eta, gainera, Jainkoaren agintzariak hartuak zituen Abraham bedeinkatu egin zuen.


text:
Hemen, gure artean, hamarrenak jasotzen dituzten lebitarrak gizon hilkor dira; baina harako Melkisedek hura bizirik dagoela aitortzen dute Liburu Santuek.


text:
Eta nolabait esan daiteke, Abrahamen bitartez, orain bere ondorengoen bidez hamarrenak jasotzen dituen Lebik berak eman zizkiola hamarrenak Melkisedeki;


text:
<pb/>Lebitar apaizgoa herriari eman zitzaion legearen oinarrian zegoen. Beraz, lebitar apaizgoa Jainkoarekiko harreman betea lortzeko gai izan balitz, ez zen beharrezko izango beste apaiz bat sortzea, ez Aaronen antzera, baizik Melkisedeken antzera apaiz dena.


text:
Hemen adierazten dena, berriz, Jesus gure Jauna alegia, beste leinu batekoa da, inoiz aldare-gizonik izan ez duen leinukoa,


text:
aski ezaguna baita Judaren leinutik <f>[2]</f> datorrela gure Jauna, eta Moisesek aipatu ere ez zuen egin leinu hori apaizei buruz hitz egitean.


text:
Izan ere, honela dago esana: <pb/><t> <i>Betiko zu apaiz,</i> </t><t> <i>Melkisedeken antzera.</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/>Beraz, alde batetik, balio gabe gelditu da aurreko erakundea, ezer gutxitarako balio zuelako eta alferrikakoa zelako


text:
—legeak ez baitzuen ezer bere betera eraman—; bestetik, Jainkoarengana hurbiltzen gaituen itxaropen bikainago bati ematen zaio hasiera.


text:
<pb/>Hau guztia ez zen zinik gabe gertatu. Lebiren ondorengoak bai, zinik gabe izan ziren apaiz izendatuak;


text:
Jesus, ordea, zin eginez izendatu zuen Jainkoak, hartaz esaten denez: <pb/><t> <i>Zin egina du Jaunak</i> </t><t> <i>eta ez zaio damutuko:</i> </t><t> <i>«Betiko zara zu apaiz».</i> <f>ⓜ</f> </t>


text:
Horregatik, salbamen betea eman diezaieke beraren bidez Jainkoarengana hurbiltzen direnei, bizirik baitago beti haien alde erregutzeko. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Benetan, Jesus bezalako apaiz nagusia behar genuen guk: santu, errugabe eta kutsugabea, bekatariengandik bereizia eta zeruak baino gorago jasoa;


text:
honek ez du, beste apaiz nagusiek bezala, lehenengo bere bekatuengatik eta gero herriarenengatik egunero opariak eskaini beharrik, behin betiko egin baitzuen hori, bere burua opari eskaini zuenean.


text:
Legeak, izan ere, gizon ahulak izendatzen ditu apaiz nagusi; baina legea baino geroago etorri zen Jainkoaren zin-hitzak Semea izendatzen du apaiz nagusi, betidanik bete-beteko dena.


text:
<pb/>Hau da esaten ari garenaren gailurra: hain handia da gure apaiz nagusia, ezen Jainko handiaren eskuinaldean eseria baitago zeruan,


text:
eta bere apaiz-zerbitzua Jainkoak egindako benetako santutegian betetzen du, eta ez gizakiek egindako itun-etxolan <f>[1]</f>. <f>ⓑ</f>


text:
Edozein apaiz nagusi emaitzak eta opariak eskaintzeko jarria dagoenez, Jesusek ere zerbait eskaini behar zuen.


text:
Mundu honetan Jesus ez litzateke apaiz ere izango, hor baitaude Moisesen legearen arabera opariak eskaintzen dituzten apaizak.


text:
Hauek egiten duten kultua, ordea, zeruko gauzen irudi eta itzal besterik ez da, Jainkoak Moisesi, etxola egiterakoan, agindu zionaren arabera: <i>Izan arreta, dena mendian erakutsi zitzaizun ereduaren arabera egiteko.</i> <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Jesusek benetan kultu-zerbitzu askoz bikainagoa hartu du, itun bikainagoaren, agintzari bikainagoetan oinarrituaren, bitarteko baita.


text:
<pb/>Izan ere, lehenengo ituna <f>[2]</f> akatsik gabea izan balitz, ez zegokeen bigarren batentzat lekurik.


text:
Baina Jainkoak haserre egin zion herriari, esanez: <pb/><t> <i>Jaunak dio:</i> </t><t> <i>«Begira, badator</i> </t><t> <i>Israel herriarekin</i> </t><t> <i>eta Juda herriarekin</i> </t><t> <i>itun berria egingo dudan garaia.</i> <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t> <i>Itun hau ez da izango,</i> </t><t> <i>Egiptotik ateratzeko</i> </t><t> <i>eskutik hartu nituenean</i> </t><t> <i>beraien arbasoekin</i> </t><t> <i>egin nuena bezalakoa.</i> </t><t> <i>Haiek hautsi egin zuten nire ituna,</i> </t><t> <i>eta nik ere bertan behera utzi nituen.</i> </t><t> <i>Hala diot nik, Jaunak.</i> </t>


text:
<t> <i>Hona hemen etorkizunean</i> </t><t> <i>Israelekin egingo dudan ituna:</i> </t><t> <i>Buruan ezarriko dizkiet</i> </t><t> <i>neure legeak,</i> </t><t> <i>bihotzean idatziko;</i> </t><t> <i>ni beraien Jainko izango naiz,</i> </t><t> <i>eta haiek nire herri.</i> </t><t> <i>Hala diot nik, Jaunak.</i> </t>


text:
<t> <i>Ez dute elkarri</i> </t><t> <i>irakatsi beharrik izango,</i> </t><t> <i>“Ezagutu Jauna” esanez,</i> </t><t> <i>guzti-guztiek, txiki nahiz handi,</i> </t><t> <i>ezagutuko bainaute.</i> </t>


text:
<t> <i>Barkatu egingo baitiet</i> </t><t> <i>beren gaiztakeria,</i> </t><t> <i>beraien bekatua</i> </t><t> <i>ez dut gehiago gogoratuko».</i> </t>


text:
<pb/>Jainkoak, itun berria agintzean, aurrekoa zahartutzat ematen du, eta zaharkiturik dagoena desagertzear dago.


text:
Honela antolatua zegoen santutegia: lehenengo aldean, «Santu» izenekoan, argimutila, mahaia eta Jaunari eskainiriko ogiak zeuden; <f>ⓔ</f>


text:
Bertan, intsentsua erretzeko urrezko aldarea <f>[2]</f> eta itun-kutxa, dena urrez estalia, zeuden. Kutxaren barruan urrezko ontzi bat zegoen, manaz betea, baita Aaronen makila, ernamuindu zena, eta itunaren harlauzak ere. <f>ⓖ</f>


text:
Kutxaren gainean bi izaki hegaldun zeuden, Jainkoaren presentzia aintzatsua adierazten zuten kerubinak, beren hegoez kutxa gaineko estalkia <f>[3]</f> babesten zutenak. Baina hau ez da gai hauetaz xehetasunez hitz egiteko unea.


text:
<pb/>Honela eratua zegoen, beraz, santutegia. Lehenengo aldean edozein garaitan sartzen dira apaizak beren kultu-zerbitzua betetzeko; <f>ⓗ</f>


text:
bigarren aldean, berriz, apaiz nagusia besterik ez da sartzen eta urtean behin bakarrik; eta orduan ere, bere buruaren eta herriaren hutsegiteengatik eskaini behar duen abere-odola eramanez sartzen da. <f>ⓘ</f>


text:
Honekin, hau adierazi nahi digu Espiritu Santuak: lehenengo santutegiak irauten zuen bitartean, benetako santutegirako bidea ez zegoela zabalik.


text:
Izan ere, lehenengo santutegia orain gertatzen ari denaren irudi da; beraz, hor eskaintzen diren emaitza eta opariek ez dute indarrik eskaintzen dituena barrutik bete-betea egiteko; <f>ⓙ</f>


text:
izan ere, horiek guztiak janariei, edariei eta zenbait garbikuntza-ohikuneri —hau da, azaleko gauzei— dagozkien legeak besterik ez dira, Jainkoak gauzak aldatuko dituen arte balio dutenak.


text:
<pb/>Kristo, berriz, datozen ondasunen <f>[4]</f> apaiz nagusi bezala agertu da. Bera sartu den etxola lehengoa baino hobea eta bikainagoa da, ez giza eskuz egina, hau da, ez mundu honetakoa.


text:
Kristo behin betiko sartu da santutegian, ez aker eta zekorren odola eskainiz, berea baizik, horrela betiko salbamena <f>[5]</f> lortu digularik. <f>ⓚ</f>


text:
Beraz, akerren eta zezenen odolak eta erretako behi baten errautsek, kutsaturik daudenen gain zirtatuz gero, kutsaturiko pertsona horiek sagaratzeko indarra baldin badute azaleko garbitasuna emanez, <f>ⓛ</f>


text:
zenbatez gehiago Kristoren odolak, betiko Espirituaren bitartez akats gabeko oparitzat bere burua Jainkoari eskaini zion harenak, ez du garbituko gure barrua heriotzara daramaten egintzetatik, Jainko biziari kultua emateko gai izan gaitezen! <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Horregatik, Jesu Kristo itun <f>[6]</f> berri baten bitarteko da, bere heriotzaz antzinako itunaren garaian egindako hutsegiteak barkatu baititu; horrela, agindutako betiko ondarea jaso dezakete Jainkoak deitutakoek.


text:
Moisesek, legeko agindu guztiak herriaren aurrean irakurri ondoren, zekor eta akerren odola hartu zuen —ur, purpura gorrimin eta isipuaz batera—, eta lege-liburua eta herri osoa zirtatu zituen, <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Era berean, Moisesek etxolan eta kultuan erabiltzen ziren tresna guztiak zirtatu zituen odolaz.


text:
Izan ere, legearen arabera, ia gauza guztien garbikuntza odolaren bidez egiten da, eta odol-isurketarik gabe ez dago barkamenik. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Beharrezkoak ziren horrelako ohikuneak zerukoen irudi besterik ez ziren gauzen garbikuntza egiteko; zeruko gauzek berek, ordea, opari baliotsuagoak behar zituzten.


text:
Hala, Kristo ez zen sartu gizakiek egindako santutegian —egiazkoaren irudi besterik izango ez zen batean—, zeruan bertan baizik, orain Jainkoaren aurrean gure alde agertzeko;


text:
eta ez zen sartu behin eta berriz bere burua opari eskaintzeko, apaiz nagusia santutegian berea ez duen odolarekin urtean behin sartzen den bezala.


text:
Bestela, hil ere askotan hil behar izango zuen mundua mundu denetik gaur arte. Baina ez, Kristo behin bakarrik agertu da orain, azkenak diren garai hauetan, bere buruaren opariaz bekatua desegiteko.


text:
Eta gizon-emakumeek behin bakarrik hil behar dutela eta gero auzia izango dela erabakita dagoen bezala,


text:
halaxe Kristo ere: behin bakarrik izan zen oparitzat eskainia guztien bekatuak desegiteko, eta gero bigarrenez agertuko da, bekatuarekin zerikusirik gabe <f>[8]</f>, beraren zain daudenak salbatzera. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Legeak, beraz, etortzekoak ziren ondasunen itzala bakarrik izanik eta ez gauzen izatea bera, ez ditzake inola ere, urtero etengabe eskaintzen diren opari berberen bidez, Jainkoarengana hurbiltzen direnak bete-beteko egin.


text:
Bestela, amaitu egingo ziren opariak, kultu hori eskaintzen zutenek, behin garbituz gero, inongo bekatu-kontzientziarik ez baitzuten izango.


text:
<pb/>Horregatik, Kristok, mundu honetan sartzerakoan, Jainkoari esan zion: <pb/><t> <i>Ez zenuen nahi izan</i> </t><t> <i>opari eta eskaintzarik;</i> </t><t> <i>baina gorputza eratu</i> <f>[1]</f> <i>zenidan.</i> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t> <i>Erre-opari</i> </t><t> <i>eta bekatuen barkamen-oparirik</i> </t><t> <i>ez duzu atsegin izan.</i> </t>


text:
<t> <i>Horregatik diot:</i> </t><t> <i>«Hemen nauzu».</i> </t><t> <i>Liburuan agintzen zait</i> </t><t> <i>zure nahia betetzeko, ene Jainko.</i> </t>


text:
<pb/>Lehenik dio: <i>Ez zenuen nahi izan, ez atsegin izan, opari eta eskaintzarik, ez erre-opari, ez bekatuen barkamen-oparirik,</i> nahiz eta gauza guztiok legeak agindutakoak izan.


text:
Ondoren, beste hau dio: <i>Hemen nauzu zure nahia betetzeko.</i> <pb/>Aipaturiko lehenengo kultua kentzen du bigarrena jartzeko.


text:
Eta behin betiko egin zuen bere gorputzaren eskaintzaren bidez, Jesu Kristok Jainkoaren nahia bete duelako izan gara gu Jainkoarentzat sagaratuak. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Apaiza egunero ari da bere kultu-zerbitzuan, bekatua inola ere kendu ezin duten opari berberak behin eta berriz eskainiz.


text:
Baina Jesu Kristo, opari bat bakarra bekatuengatik eskaini ondoren, Jainkoaren eskuinaldean eseri zen behin betiko. <f>ⓔ</f>


text:
Izan ere, opari bakar baten bidez beren betera eraman ditu Jainkoarentzat behin betiko sagaratuak direnak.


text:
<pb/><t> <i>Hona hemen etorkizunean</i> </t><t> <i>haiekin egingo dudan ituna:</i> </t><t> <i>Bihotzean ezarriko dizkiet</i> </t><t> <i>neure legeak, buruan idatziko.</i> </t><t> <i>Hala diot nik, Jaunak.</i> <f>ⓕ</f> </t>


text:
hurbil gakizkion bihotz zintzoz eta sinesmen osoz, barrua bekatu-kontzientzia guztitik garbiturik eta gorputza ur garbiz txukundurik.


text:
Ez utzi batzarrera joateari, batzuen batzuek ohi duten bezala, baizik eta adoretu elkar, eta are gehiago Jaunaren eguna hurbiltzen ari dela ikusten duzuen honetan.


text:
<pb/>Zeren, egia ezagutu ondoren, nahita bekatu egiten <f>[3]</f> jarraitzen badugu, ez dago gehiago bekatuen barkamenerako oparirik:


text:
Jainkoaren auzi izugarria eta errebeldeak irentsiko dituen su kiskalgarria besterik ez dezakegu espero. <f>ⓖ</f>


text:
Moisesen legea hausten duenari heriotza-zigorra ematen zaio gupidarik gabe, bi edo hiru lekukoren aitorpenaz. <f>ⓗ</f>


text:
Zenbatez zigor handiagoa ez ote du mereziko Jainkoaren Semea hankapean erabili, sagaratu duen ituneko odola profanatu eta Jainkoak onginahiz eman dion Espiritua iraintzen duenak! <f>ⓘ</f>


text:
Ongi ezagutzen dugu hau esan zuena: <pb/><t> <i>Niri dagokit mendekua,</i> </t><t> <i>neuk emango dut ordaina.</i> </t> <pb/>Eta beste hau ere esan zuen: <pb/><t> <i>Jaunak epaituko du bere herria.</i> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<pb/>Oroit zaitezte iraganeko egun haietaz: argia hartu <f>[4]</f> berri hartan borroka gogor eta neketsua eraman behar izan zenuten.


text:
Zuetako batzuek irainak eta tratu txarrak jasan zenituzten guztien aurrean; besteok, horrela erabilitakoen lagunkide izan zineten;


text:
parte izan zenuten kartzelatuen oinazeetan eta pozik sufritu zenuten zeuen ondasunak kendu zizkizuetenean, jakinik aberastasun bikainagoa eta iraunkorragoa zenutela.


text:
Izan ere: <pb/><t> <i>Laster, bai, oso laster</i> </t><t> <i>etorriko da etortzekoa,</i> </t><t> <i>ez du luzatuko.</i> <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t> <i>Nire zintzoa</i> </t><t> <i>fedeari esker biziko da,</i> </t><t> <i>baina atzera egiten badu,</i> </t><t> <i>ez dut atsegin izango</i> <f>[5]</f>. </t>


text:
<pb/>Gu ez gara, ordea, atzera egin eta hondatzen direnetakoak, fedearen bidez salbamen bila gabiltzanak baizik.


text:
<pb/>Fedea, itxaroten dena lortzeko segurtasuna da, ikusten ez diren gauzez konbentzitua egotea <f>[1]</f>.


text:
<pb/>Fedeari esker ulertzen dugu bere hitzaz eratu zuela Jainkoak mundua eta, beraz, ikusten duguna ageri ez denetik sortua dela. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Fedeari esker eskaini zion Abelek Jainkoari Kainek baino opari ederragoa; horregatik, Jainkoak zintzotzat aitortu zuen Abel eta honen eskaintzak onartu, eta fedeari esker hitz egiten du Abelek, hilda gero ere. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Fedeari esker eraman zuen Jainkoak Henok heriotzarik jasan gabe; <i>desagertu egin zen, Jainkoak eramanik.</i> Baina, eramana izan zela esan aurretik, <i>Jainkoak nahi bezala jokatu zuela</i> esaten du Liburu Santuak. <f>ⓝ</f>


text:
Izan ere, federik gabe ezinezkoa da Jainkoaren gogoko izatea, zeren Jainkoarengana hurbiltzen denak sinetsi egin behar baitu hura badela eta haren bila dabiltzanei saria ematen diela.


text:
<pb/>Fedeari esker, Noek, oraindik ikusten ez ziren gauzen berri izan zuelarik, ontzia egin zuen etxekoak salbatzeko, Jainkoaren esaneko izanez. Bere fedeaz gaitzetsi egin zuen mundu sinesgabea, eta fedetik datorren salbamenaren oinordeko egin zen. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Fedeari esker, Abraham, Jainkoaren deiari obedituz, Jainkoak ondaretzat emango zion lurraldera abiatu zen, nora zihoan ez zekiela abiatu ere. <f>ⓑ</f>


text:
Fedea zuelako, bere herria utzi eta atzerritar gisa bizi izan zen Jainkoak agindutako lurraldean; oihal-etxolatan bizi izan zen, Jainkoaren agintzari bera hartu zuten Isaak eta Jakob biziko ziren bezalaxe; <f>ⓒ</f>


text:
eta hori, zimendu sendoko hiria <f>[2]</f>, arkitekto eta egile Jainkoa bera duen hiria, itxaron zuelako. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Fedeari esker hartu zuen ondorengoa ekartzeko indarra, beraren emazte Sara <f>[3]</f> agorra izan eta berak sasoia joana zuen arren, hitzeman ziona fidagarria zela sinetsi baitzuen. <f>ⓔ</f>


text:
Eta, horrela, gizon bakarrarengandik, eta berau ere ia azkenetan zegoela, zeruko izarrak bezain ugari eta itsasertzeko hondarrak bezain kontaezin ondorengo sortu zen. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Horiek guztiak Jainkoak hitzemandako ondasunak eskuratu gabe hil ziren; baina fedearen argitan urrutira ikusi eta agurtu egin zituzten, horrela lur honetan arrotz eta atzerritar zirela aitortuz. <f>ⓖ</f>


text:
Baina lur hobea zuten irrika, zerukoa alegia. Horregatik, Jainkoa ez da lotsatzen «haien Jainko» deitua izateaz, hiri bat ere prestatu baitie.


text:
<pb/>Fedeari esker eskaini zuen Abrahamek Isaak, Jainkoak probatu zuenean. Bera, agintzaria hartu zuena, prest zegoen seme bakarra eskaintzeko, <f>ⓗ</f>


text:
nahiz eta seme berorri buruz esana izan Jainkoak: <i>Isaaken bidez izango dituzu ondorengoak.</i> <f>ⓘ</f>


text:
Abrahamek uste zuen Jainkoa gauza dela hilak pizteko ere; horrela, semea berreskuratzea Jainkoaren ahalmen horren ezaugarri gertatu zitzaion.


text:
<pb/>Fedeari esker, Jakobek Joseren semeetako bakoitza bedeinkatu zuen hiltzerakoan, <i>eta Jainkoa gurtu zuen, bere makila-buruan ezarrita</i> <f>[4]</f><i>.</i> <f>ⓚ</f>


text:
Fedeari esker aipatu zuen Josek ere, hilzorian, israeldarrak Egiptotik irtengo zirela, eta bere hezurrekin zer egin behar zuten esan zien. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Fedeari esker, Moises jaio zenean, haur ederra zela ikusirik, hiru hilabetez eduki zuten bere gurasoek gordeta, faraoiaren aginduaren beldurrik gabe. <f>ⓜ</f>


text:
Fedeari esker, Moisesek, jadanik gizon heldua zela, uko egin zion faraoiaren alabaren seme-izenari; <f>ⓝ</f>


text:
nahiago izan zuen Jainkoaren herriarekin batera tratu txarrak jasan, bekatuaren atsegin iragankorrak gozatu baino.


text:
Izan ere, baliotsuagotzat jo zuen Jainkoaren herriarekin mespretxatua izatea <f>[5]</f> Egiptoko aberastasunak baino, geroko sariari begiratzen baitzion.


text:
Fedeari esker alde egin zuen Moisesek Egiptotik faraoiaren haserrearen beldurrik gabe, eta sendo iraun zuen, Jainko ezinikusia ikusiko balu bezala.


text:
<pb/>Fedeari esker ospatu zuen Moisesek Pazkoa eta igurtzi zituen odolaz israeldarren etxeetako ateak, suntsitzaileak haien lehen-semeak uki ez zitzan. <f>ⓐ</f>


text:
Fedeari esker igaro zuten israeldarrek Itsaso Gorria lur lehorra bailitzan, egiptoarrak, beste horrenbeste egiten saiatu zirenean, hondora joan ziren bitartean. <f>ⓑ</f>


text:
Fedeari esker ez zen hondatu Rahab emagaldua sinesgabeekin batera, israeldar ikertzaileei harrera ona egin zielako. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Zertan jarraitu hitz egiten? Ez nuke denborarik aski Gedeon, Barak, Samson, Jefte, David, Samuel eta profeten gertakariak esaten hasiko banintz. <f>ⓔ</f>


text:
Fedeari esker, erreinuak menderatu zituzten, justizia egin, Jainkoak agindua eskuratu, lehoien ahoak itxi, <f>ⓕ</f>


text:
su kartsuak itzali, ezpataz hilak izatetik ihes egin, gaixotasunetatik sendatu, borrokan bulartsu izan eta atzerritarren gudarosteei atzera eragin. <f>ⓖ</f>


text:
Eta zenbait emakumek, pizturik berreskuratu zituen bere hildakoak. <pb/>Beste batzuk, berriz, torturapean hil ziren, handik libratzeari uko eginez, bizitza bikainagora pizteko itxaropenagatik; <f>ⓗ</f>


text:
harrikatu egin zituzten, zerraz ebaki, ezpataz hil; noraezean ibili ziren, ahuntz- nahiz ardi-larruz jantzirik, premia gorrian, erasopean eta tratu txarrak hartuz.


text:
Munduak merezi baino hobeak ziren, eta noraezean ibili ziren basamortuetan, mendietan eta lurreko harpe eta koba-zuloetan.


text:
Baina hauek, beren fedearengatik Jainkoak onetsi zituen arren, ez zuten eskuratu Jainkoak agindutakoa;


text:
izan ere, Jainkoak zerbait hobea prestatu zuen guretzat, eta ez zuen nahi izan haiek helmugara gu gabe iristerik.


text:
<pb/>Horregatik, guk ere, hainbat eta hainbat testiguz <f>[1]</f> inguraturik gaudenok, astin dezagun oztopo zaigun guztia eta itsasten zaigun bekatua, eta ekin diezaiogun etsi gabe aurrean dugun lasterketari.


text:
Jar ditzagun begiak geure fedearen iturburu eta betetzaile dugun Jesusengan; honek, itxaro zuen zorionagatik, gurutzean hiltzea onartu zuen, heriotza lotsagarria zela kontuan hartu gabe, eta orain Jainkoaren tronuaren eskuinaldean eseria <f>[2]</f> dago.


text:
Gogora ezazue, bada, bekatarien aldetik halako eraso gogorra jasan zuen hura, adorea galdu eta etsi ez dezazuen.


text:
<pb/>Ahaztu egin duzue seme-alabei bezala ematen zaizuen aholkua: <pb/><t> <i>Ene seme, ez baztertu</i> </t><t> <i>Jaunaren zentzarazpena,</i> </t><t> <i>ezta adorea galdu ere</i> </t><t> <i>agiraka egiten badizu,</i> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t> <i>maite duena baitu Jaunak</i> </t><t> <i>zentzarazten</i> </t><t> <i>eta semetzat hartzen duena</i> </t><t> <i>du zigortzen.</i> </t>


text:
<pb/>Jasaten duzuena zuek zentzarazteko da; Jainkoak seme-alaba bezala tratatzen zaituzte. Izan ere, zein seme-alaba ez du aitak zentzarazten? <f>ⓚ</f>


text:
Zentzarazten ez bazaituzte, denak zentzarazi ohi diren bezala, ez zarete nonbait benetako seme-alaba, sasiko baizik.


text:
Lurreko gurasoak begirunez hartzen genituen, zentzarazten gintuztenean; arrazoi gehiagoz jarri behar dugu, bada, zeruko Aitaren menpe, bizia iristeko.


text:
Gurasoek bizitza labur honetarako eta beren irizpideen arabera zentzarazten gintuzten; Jainkoak, ordea, hobea den zerbaitetarako, haren santutasunean parte har dezagun, alegia.


text:
Egia esan, mementoan edozein zentzarazpen mingarri da eta ez pozgarri; baina, gerora, zentzarazpenaren bidez zaildu direnek haren fruituak jasotzen dituzte: bakea eta bizitza zuzena.


text:
<pb/>Saia zaitezte guztiekin bakean bizitzen, eta izan santu; bestela, ez baitu inork Jauna ikusiko. <f>ⓝ</f>


text:
Ibili kontuz, Jainkoaren onginahitik inor urrun ez dadin; ez dadila zuen artean guztiok nahasi eta kutsatuko zaituzten landare pozoitsurik hazi. <f>ⓐ</f>


text:
Ez bedi izan zuen artean lizunik nahiz erlijiogaberik, Esau bezala; janari batengatik saldu baitzuen hark bere lehen-semetza. <f>ⓑ</f>


text:
Badakizue geroago bedeinkazioa eskuratu nahi izan zuela, baina ez zuen lortu, eta, negarrez erregutu bazion ere, ez zuen aitaren asmoa aldatzeko modurik izan. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Zuek ez zarete hurbildu, israeldarrak bezala, uki daitekeen mendi batera <f>[4]</f>, su kiskalgarria, laino itxia, ilunpea eta ekaitza zeuden mendira; <f>ⓓ</f>


text:
ez duzue entzun turuta-hotsik, ezta ahotsik ere. Ahotsa entzun zuten israeldarrek gehiago ez ziezaiela hitz egin eskatu zuten,


text:
ezin baitzuten jasan agintzen ziena: <i>Mendia ukitzen duenari, aberea izanda ere, harrika emango diote.</i> <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Hain zen izugarria ikuskaria, non Moisesek berak ere honela baitzioen: <i>Beldur-ikaraz nago.</i> <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Zuek, ordea, Sion mendira hurbildu zarete, Jainko biziaren hirira, zeruko Jerusalemera, Jainkoa goresteko bildurik dauden milaka eta milaka aingerurengana, <f>ⓖ</f>


text:
beren izenak zeruan idatzirik dituzten Jainkoaren lehen-semeen batzarrera, guztien epaile den Jainkoarengana, beren betera iritsi diren zintzoen espirituengana


text:
eta itun berriaren bitarteko den Jesusengana, Abelena baino indartsuago mintzo den odolaz garbitu gaituenarengana <f>[5]</f>.


text:
<pb/>Kontuz, bada! Ez gutxietsi hitz egiten dizuena. Izan ere, lurrean hitz egin zienean gutxietsi zutenek zigorrari ihes egiterik izan ez bazuten, are gutxiago guk, zerutik hitz egitean bizkarra ematen badiogu!


text:
Orduan bere ahotsaz lurra dardararazi zuen Jainkoak hau hots egiten digu orain: <pb/><t> <i>Oraindik beste behin,</i> </t><t> <i>lurrari ez ezik,</i> </t><t> <i>zeruari ere dar-dar eragingo diot.</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/> <i>Oraindik beste behin</i> hitzek hau adierazten dute: dar-dar egiten duten gauzak, eginak direnez, desagertu egingo direla <f>[6]</f>, dar-dar egin ez dezaketenak bakarrik geldi daitezen.


text:
Horregatik, dardaratuko ez den erreinua hartu dugunez, izan gaitezen esker oneko <f>[7]</f> eta eman diezaiogun Jainkoari berak atsegin duen kultua begirunez eta errespetuz,


text:
Izan arduratsu etxera datozkizuenak ondo hartzen, horrela jokatuz, jakin gabe etxean aingeruak hartu zituztenak ere badira eta. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Oroit zaitezte preso daudenez, zuek ere haiekin batera preso bazeundete bezala; oroitu tratu txarrez erabiliez, zuek ere, haiek bezala, gorputza duzue eta.


text:
<pb/>Hartzazue denok ezkontza errespetu handiz, eta izan garbi ezkontza-harremanetan, epaitu egingo baititu Jainkoak lizunak eta adulteriogileak. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Ez izan diru-gose; egon pozik duzuenarekin, Jainkoak esana baitu: <i>Ez zaitut utziko, ez baztertuko.</i> <f>ⓜ</f>


text:
Beraz, uste osoz esan dezakegu: <pb/><t> <i>Jauna dut neure alde, ez naiz beldur:</i> </t><t> <i>zer egin dezake</i> </t><t> <i>nire kontra gizakiak?</i> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/>Oroit zaitezte Jainkoaren hitza hots egin zizueten zeuen zuzendariez, eta jarraitu berorien fedeari, nola bizi eta nola hil diren kontuan hartuz.


text:
Ez zaitzatela edozein eratako doktrina arrotzek lilura. Garrantzizkoena Jainkoaren dohainaz barrutik sendotzea da, eta ez janariei buruzko arauez arduratzea, hauek ez baitiete ezer onik ekarri bete dituztenei. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Guk badugu aldare bat <f>[1]</f>, eta santutegi zaharraren zerbitzura daudenek ezin dute horretan eskaintzen den oparian parte hartu.


text:
Izan ere, juduen apaiz nagusiak santutegi barrura eramaten du barkamen-oparitzat eskainitako abereen odola; baina abere horien gorputzak kanpalekutik kanpora erretzen dira. <f>ⓑ</f>


text:
Horregatik, Jesusek ere, bere odolaz herria sagaratzeko, hiritik kanpora <f>[2]</f> jasan zuen heriotza. <f>ⓒ</f>


text:
Beraz, Jesusen bidez eskain diezaiogun Jainkoari oparitzat etengabeko gorespena, geure ezpainez beraren izena aitortuz. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Egin zeuen zuzendarien esanak eta izan horien menpeko, zuetaz arduratzen baitira eta zuen kontu eman beharko baitiote Jainkoari; horrela, beren egitekoa atseginez bete ahal izango dute eta ez marmarka; honek ez lizueke inolako onik ekarriko. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Egizue otoitz guregatik. Gure ustez, garbi daukagu kontzientzia, gauza guztietan zintzo jokatu nahian baikabiltza.


text:
<pb/>Bakea ematen duen Jainkoari egiten diot otoitz zuen alde. Berak piztu zuen hildakoen artetik Jesus gure Jauna, betiko ituna ezartzeko bere odola isuri eta ardien Artzain handi bihurtu zena. <f>ⓕ</f>


text:
Bakearen Jainkoak gai egin zaitzatela egite on ororen bidez haren nahia betetzeko; burutu dezala guregan berari atsegin zaion guztia Jesu Kristoren bidez. Aintza beroni menderen mendetan! Amen.


text:
<pb/>Arren, senideok, ondo hartuko ahal duzue sermoi hau! Hitz labur batzuk erantsiz bidaltzen dizuet <f>[3]</f>.


text:
<pb/>Nik, Santiagok, Jainkoaren eta Jesu Kristo Jaunaren zerbitzari <f>ⓖ</f> honek, atzerrian zabaldurik dagoen Jainkoaren herriko guztioi <f>[1]</f>, agur!


text:
Eta eroapenak lortuko du bere helburua, heldutasun beteko pertsonak <f>ⓙ</f> izan zaitezten, ezertan akatsik gabeak.


text:
<pb/>Zuetakoren bat jakinduria <f>ⓚ</f> beharrean badago, eska diezaiola Jainkoari eta eman egingo dio, eskuzabal ematen baitu, inori ezer aurpegira bota gabe.


text:
Baina eska dezala fedez <f>ⓛ</f> eta inolako zalantzarik gabe, zalantzan dabilena, haizeak eraginik batetik bestera dabilen itsasoko olatua bezala baita.


text:
aberatsa, berriz, behe-mailan jarria izan delako; izan ere, belar-lorea bezalaxe pasatzen <f>ⓝ</f> da aberatsa.


text:
Eguzkia atera eta sargoriak jotzean, zimeldu egiten da belarra, erori lorea, eta kito haren itxura ederra. Horrelaxe ihartuko dira aberatsa eta beraren egintzak.


text:
<pb/>Zorionekoa probaldian sendo irauten duen gizakia! Proba gainditu ondoren, bera maite dutenei Jainkoak agindu dien betiko bizia jasoko baitu sari <f>[2]</f> <f>ⓐ</f>.


text:
<pb/>Inork, tentaldirik duenean, ez beza esan Jainkoak tentatzen duenik. Jainkoak ez du gaizkirako tentaziorik eta ez du inor gaizkirako tentatzen <f>ⓑ</f> ere.


text:
Grina txarrek, erne eta gero, bekatua sortzen dute, eta bekatuak, burutu eta gero, heriotza <f>ⓓ</f> dakar.


text:
Emaitza on eta dohain bikain oro goitik dator, Aitarengandik, aldaketarik eta ilunaldirik ez duen argien Egileagandik <f>ⓔ</f>.


text:
Berak hala nahita, bizia eman digu egiaren mezuaz <f>ⓕ</f>, bere sorkari guztien artean lehenengo izan gaitezen.


text:
<pb/> <n>[19-20]</n> Izan hau gogoan, senide maiteok: gizaki orok izan behar du entzuteko bizkor, hitz egiteko nagi <f>ⓖ</f> eta haserretzeko ere nagi. Izan ere, haserreturik dagoen gizakiak ezin du Jainkoarentzat zuzen dena egin.


text:
Beraz, itsuskeria oro eta hain ugari ageri den gaiztakeria bazterturik <f>ⓗ</f>, onar ezazue otzan-otzan zuengan erein den eta zuek salbatzeko indartsu den mezua.


text:
Zeren mezua entzun bakarrik egiten duena eta bete ez, bere aurpegia ispiluan ikusten duenaren antzekoa da;


text:
Baina askatasuna ematen duen lege <f>ⓙ</f> bikaina hausnartu eta horri tinko eusten diona —ez erraz ahazten duen entzule bezala, benetako betetzaile bezala baizik—, hori zoriontsu izango da legea betez.


text:
<pb/>Norbaitek, bere burua erlijiozaletzat jotzen badu, baina mihiari eusten <f>ⓚ</f> ez badaki, bere burua engainatzen du, eta horren erlijioak ez du ezertarako balio.


text:
Jainko Aitaren aurrean benetan garbi eta akats gabeko erlijioa <f>ⓛ</f> hauxe da: umezurtz eta alargunei beren premietan laguntzea eta munduko gaiztakeriarekin nork bere burua ez kutsatzea.


text:
<pb/>Ene senideok, ezin elkartuak dira Jesu Kristo gure Jaun aintzatsuagan duzuen fedea eta pertsonen artean <f>ⓜ</f> bereizkeria egitea.


text:
Eman dezagun, esate baterako, zuen batzarrean bi gizon sartzen direla, bata aberatsa, urrezko eraztunez eta dotore jantzia, eta bestea pobrea, zarpail jantzia;


text:
eta dotore jantzitakoari sekulako begiramenez esaten diozuela: «Zatoz, jar zaitez hemen, ohorezko tokian»; pobreari, berriz: «Hago hi hor zutik», edo: «Jar hadi lurrean, nire oinazpikoaren ondoan»;


text:
horrela jokatuz, ez al zarete zeuen artean bereizkeriak egiten ari, eta ez al duzue irizpide okerrez epaitzen?


text:
<pb/>Adizue, nire senide maiteok: Ez ote ditu hautatu <f>ⓝ</f> Jainkoak munduaren begitan pobre direnak, sinesmenez aberats izateko eta bera maite dutenei agindutako erreinua ondaretzat jasotzeko?


text:
Zuek, berriz, lotsaz betetzen duzue pobrea. Ez ote dira aberatsak zuek zapaltzen eta auzitegira eramaten zaituztetenak?


text:
<pb/>Liburu Santuaren arabera, hauxe da lege nagusia <f>[2]</f>: <i>Maitatu</i> <f>ⓐ</f><i>lagun hurkoa zeure burua bezala;</i> eta hori benetan betetzen baduzue, ondo baino hobeto.


text:
Baina pertsonen artean bereizkeriarik egiten baduzue, bekatu egiten duzue, eta legeak berak salatzen zaituzte eta errudun egiten.


text:
Izan ere, <i>ez egin adulteriorik</i> <f>ⓒ</f> esan duenak berak <i>ez hil inor</i> ere esan du. Beraz, adulteriorik egin ez arren, hilketarik egiten baduzu, legea hausten duzu.


text:
Zeren errukirik izan ez duenak, errukirik gabeko epaia izango baitu; errukitsu izan dena, ordea, garaile aterako da auzian. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Senideok, zertarako du batek «Nik badut fedea» esatea, egintzetan ez badu azaltzen? Horrelako fedeak salba ote dezake? <f>ⓔ</f>


text:
eta zuetakoren batek esaten badio: «Hoa bakean, bero hadi eta ase», baina behar duen laguntza eman ez, zertarako balio du horrek?


text:
Norbaitek esan dezake zuk fedea daukazula, eta nik egintzak. Bada, nik esaten dizut: Erakuts iezadazu egintzarik gabeko zeure fedea, eta nik egintzen bidez erakutsiko dizut neure fedea.


text:
Jainkoa bakarra dela sinesten duzula zuk? Oso ondo; baina deabruek ere sinesten dute <f>ⓖ</f> hori, eta ikaraz daude.


text:
<pb/>Burugabe hori, konturatuko al zara behingoz egintzarik gabeko fedea alferrikakoa <f>[3]</f> dena?


text:
Ez al zuen Jainkoak gure guraso Abraham <f>ⓗ</f> zuzentzat hartu egin zuenarengatik, hau da, bere seme Isaak aldare gainean eskaintzeagatik?


text:
Ikusten duzu, beraz, Abrahamen fedeak egintzak zituela lagun <f>ⓘ</f>, eta haren fedea egintzen bidez iritsi zela bere betera.


text:
Horrela bete zen Liburu Santuak dioena: <i>Abrahamek</i> <f>ⓙ</f><i>sinetsi egin zion Jainkoari eta, horregatik, Jainkoak zuzenetsi egin zuen,</i> eta «Jainkoaren adiskide» deitu zitzaion.


text:
Horrelaxe gertatu zen Rahab <f>ⓚ</f> emagalduarekin ere. Ez ote zuen Jainkoak zuzenetsi egin zuenagatik, hebrear ikertzaileak etxean hartu eta, gero, beste bide batetik joanarazi zituelako, alegia?


text:
Beraz, arnasarik ez duen gorputza hila dagoen bezala, halaxe fedea ere: egintzarik ez badu, hila dago.


text:
<pb/>Senideok, ez zaitezte ibil denok maisu izan nahian <f>ⓛ</f>; jakizue maisuok auzi zorrotzagoa izango dugula,


text:
denok baitugu askotan huts egiten. Hizketan hutsik egiten ez duena bete-beteko pertsona da, bere izate osoa menpean edukitzeko gauza dena.


text:
Horrelaxe itsasontziak ere: hain handia izan eta haize indartsuek bultzaturik ere, aski du lemazainak lema koskor bat hura nahi duen lekura gidatzeko.


text:
Gauza bera gertatzen da mihiarekin ere; oso gorputz-atal txikia izanik ere, duen eragin handiaz harro daiteke. Su txiki batek oihanik handiena ere erre dezake!


text:
Mihia ere sua da, gaiztakeriazko mundua <f>[1]</f>: gure beste gorputz-atalen artean jarrita, gorputz osoa kutsatzen du eta, infernuko suaz pizturik, sutan jartzen du bizitzaren gurpila.


text:
Berorren bidez bedeinkatzen dugu geure Jaun eta Aita, eta berorrexen bidez madarikatzen gizakia, Jainkoaren irudira egina <f>ⓝ</f> dena.


text:
Aho beretik ateratzen dira bedeinkazioa eta madarikazioa. Senideok, horrek ez du horrela izan behar.


text:
Senideok, pikondoak ematen ote du olibarik, edota mahatsondoak pikurik? Iturri gaziak ez dezake ur gezarik eman.


text:
<pb/>Zuen artean jakintsua eta bizitzan asko ikasia denik badela? Erakuts dezala bere jokabide jatorraz, jakinduriari darion gozotasunean biziz.


text:
Baina, bekaizkeriaz eta norgehiagokeriaz beterik baldin bazaudete, ez harrotu eta ez ibili egiaren aurka gezurretan.


text:
Goitik datorren jakinduria, berriz, garbia da lehenik; gainera, baketsua, bihozbera, amore-emailea, errukitsua eta fruitu onak dakartzana, alderdikeria eta itxurazalekeriarik gabea. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Nondik sortzen dira zeuen artean dituzuen borroka eta haserreak <f>ⓒ</f>? Ez ote zuen baitan borrokan dabiltzan grina txarretatik?


text:
Zerbait irrikatu eta eskuratu ezin duzuenean, hil egiten duzue; zerbait gutiziatu eta lorrezin duzuenean, haserretu eta borroka egiten duzue <f>[1]</f>. Lortzen ez baduzue, Jainkoari eskatzen ez diozuelako da.


text:
<pb/>Desleial halakook <f>[2]</f>! Ez al dakizue munduaren adiskide izatea Jainkoaren etsai izatea dena? Munduaren adiskide <f>ⓓ</f> izan nahian dabilena Jainkoaren etsai egiten da.


text:
Ala Liburu Santua alferrik ari dela uste al duzue, hau esatean <f>[3]</f>: «Irrika biziz maite du Jainkoak guregan biziarazi duen espiritua»?


text:
Baina handiagoa da oraindik ematen digun laguntza, hau baitio Liburu Santuak: <i>Jainkoak</i> <f>ⓔ</f><i>aurre egiten die harroei, baina mesede egiten apalei.</i>


text:
Jar zaitezte, bada, Jainkoaren menpean; egiozue aurre deabruari <f>ⓕ</f>, eta ihes egingo du zuengandik.


text:
Hurbil zaitezte Jainkoarengana <f>ⓖ</f>, eta hurbildu egingo zaizue. Bekatariok, garbi itzazue eskuak! Garbitu bihotzak, gogo-biko zaretenok.


text:
<pb/>Senideok, ez ibili bata bestearengatik gaizki-esaka. Bere senideaz gaizki esaten edo hura epaitzen duenak Jainkoaren legeaz esaten du gaizki eta legea epaitzen du. Eta legea epaitzen baduzu, ez zara legearen betetzaile, epaile baizik.


text:
Bat bakarra da legearen emailea eta epailea, salbatzeko eta kondenatzeko eskubidea duena. Zu, ordea, nor zara zeure lagun hurkoa epaitzeko <f>ⓘ</f>?


text:
<pb/>Entzun orain zuek, hau esaten duzuenok: «Gaur edo bihar halako hirira joango gara eta urtebete emango dugu negozioak egiten eta dirua irabazten». <f>ⓙ</f>


text:
Hau esaten duzue eta ez dakizue zuen bizitza bihar zer izango den. Une batez agertu eta berehala desagertzen den lainoa besterik ez zarete eta!


text:
Beste hau esan behar zenukete: «Jaunak nahi badu eta bizi bagara, hau eta bestea egingo dugu». <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Entzun orain, zuek, aberatsok! Egin negar eta aiene, gainera datozkizuen zoritxarrengatik <f>ⓛ</f>.


text:
Herdoilak jota daude zuen urre-zilarrak, eta herdoil hori izango duzue lekuko zeuen kontra, eta suak bezalaxe jango du zuen haragia. Auzi aurreko azkenak diren egunotan pilatu dituzue aberastasunak.


text:
Zuen soroetako uzta bildu zuten langileei ordaindu ez zenieten soldata <f>ⓝ</f> deiadarka ari da, eta igitarien oihua Jaun ahalguztidunaren <f>[1]</f> belarrietaraino iritsi da.


text:
Bapo bizi izan zarete zuek hemen lurrean, atseginetara bete-betean emanak; horrela, abereak bezala gizendu zarete hilketa-egunerako <f>[2]</f>.


text:
<pb/>Beraz, senideok, izan pazientzia Jauna etorri arte. Begira nekazariari: lurraren fruitu ederraren zain egoten da eta pazientziaz itxaroten ditu sasoian sasoiko euriak <f>ⓑ</f>.


text:
<pb/>Senideok, ez ibili bata bestearen aurka marmarka, kondenatuak izan ez zaitezten, ate-atean baita gure epailea <f>ⓓ</f>.


text:
Senideok, har itzazue Jaunaren izenean hitz egin zuten profetak sufrimendu- eta pazientzi eredutzat <f>ⓔ</f>.


text:
Zoriontsu aitortzen ditugu horrelako eroapena izan zutenak. Ezaguna duzue Joben eroapena <f>ⓕ</f>, eta badakizue nolako azkena eman zion Jaunak; <i>Jauna, izan ere, bihozbera eta errukiorra baita.</i>


text:
<pb/>Baina batez ere, senideok, ez egin zinik <f>ⓖ</f>, ez zeruarengatik, ez lurrarengatik, ezta beste edozergatik ere. Zuek esan «bai», bai denean, eta «ez», ez denean, Jainkoak kondena ez zaitzaten.


text:
<pb/>Zuetako norbait sufritzen dagoela? Egin dezala otoitz <f>ⓗ</f>. Pozik dagoela? Kanta ditzala gorazarreak.


text:
Zuetako norbait gaixo dagoela? Dei egin diezaiela eliz arduradunei, gaixoaren alde <f>ⓘ</f> otoitz egin eta Jaunaren izenean olioz igurtz dezaten.


text:
Fedez egindako otoitzak osasuna emango dio gaixoari <f>ⓙ</f> eta jaikiaraziko du Jaunak, eta barkatu egingo dio, bekaturik egin badu.


text:
<pb/>Aitortu batak besteari zeuen bekatuak <f>ⓚ</f> eta egin otoitz elkarren alde, senda zaitezten. Indar handia du zintzoaren otoitz sutsuak.


text:
Gu bezalako gizakia zen Elias ere, baina sutsu egin zuen otoitz euririk egin ez zezan, eta hiru urtez eta sei hilabetez <f>ⓛ</f> ez zuen lurraren gainera euririk egin.


text:
Gero, otoitz egin zuen berriro, eta zeruak euria eman zuen, eta lurrak bere fruitua ekarri. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Ene senideok, zuetakoren bat egiatik aldentzen bada eta beste batek itzularazten badu, <f>ⓝ</f>


text:
jakizue, bekatari bat okerreko bidetik zuzentzen duenak bere burua heriotzatik salbatzen <f>ⓐ</f> duela, eta bekatu askoren barkamena lortzen.


text:
<pb/>Nik, Pedrok, Jesu Kristoren apostolu honek, Ponto <f>ⓑ</f>, Galazia, Kapadozia, Asia eta Bitiniako lurraldeetan atzerritar bezala sakabanaturik bizi zaretenoi <f>[1]</f> idazten dizuet.


text:
Aita Jainkoak aurrez erabakita zuenaren arabera <f>ⓒ</f> aukeratu zaituzte eta Espirituaren bidez sagaratu, Jesu Kristoren esanera bizitzeko eta beronen odolaz garbituak izateko <f>[2]</f>. Grazia eta bakea oparo zuei!


text:
<pb/>Bedeinkatua Jainkoa <f>ⓓ</f>, Jesu Kristo gure Jaunaren Aita! Bere erruki handiak eraginda, bizi berrira birsortu gaitu, Jesu Kristo hildakoen artetik piztuz. Horrela, itxaropen bizia daukagu orain,


text:
Jainkoak guretzat zeruan prestaturik duen ondarea <f>ⓔ</f> jasotzeko itxaropena. Ondare hori ez daiteke hondatu, ez zikindu, ez zimeldu. Zuentzat ere prestatua du Jainkoak.


text:
Honek <f>ⓕ</f> bere ahalmenaz zaintzen zaituzte, azken garaian agertuko den salbamena irits dezazuen fedeari esker.


text:
<pb/>Horregatik, pozik <f>ⓖ</f> zaudete, nahiz eta oraindik alditxo batez zenbait probaldi sufritu behar izan.


text:
Horrela, zuen fedeak bere jatortasuna <f>ⓗ</f> erakutsiko du, galkorra izan arren sutan garbitzen den urreak bezala; eta urrea baino askoz baliotsuago den zuen fedeak gorespena, ospea eta ohorea iritsiko ditu Jesu Kristo agertuko denean.


text:
<pb/>Maite duzue Jesu Kristo, gaurdaino ikusi ez duzuen arren <f>ⓘ</f>. Eta, ikusi gabe berarengan sinetsiz, esanezin ahalako pozez, poz distiratsuz, beteak zaudete jadanik,


text:
<pb/>Profetek, Jainkoak zuentzat prestaturiko dohaina iragarri zutenean, salbamen hau zuten gogoan eta berau aztertzen saiatu ziren.


text:
Berekin zuten Kristoren Espirituak aldez aurretik adierazten zizkien Mesiasen sufrimenduak eta ondorengo aintza <f>ⓙ</f>, eta beraiek hori guztia noiz eta nola gertatuko zen aztertu zuten.


text:
Jainkoak agertu zien, egiten zuten profezi lana ez zutela berentzat egiten, zuentzat baizik. Eta haiek adierazia, zerutik bidalitako Espiritu Santuaren eraginez berri ona hots egiten <f>ⓚ</f> dizuetenek iragartzen dizuete orain. Aingeruak berak ere gauza horiek ikusteko irrikaz daude.


text:
<pb/>Horregatik, prestatu zeuen gogoa zerbitzurako <f>[3]</f> eta bizi neurritasunez. Jar ezazue zeuen itxaropen osoa Jesu Kristoren agerpenak ekarriko dizuen dohainean.


text:
<pb/>Inolako bereizkeriarik gabe, nor bere egintzen arabera epaitzen duenari <f>ⓝ</f> «Aita» deitzen diozuenez gero, joka begirunez munduko erbestealdian bizi zareten bitartean.


text:
Gogoratu zeuen aurrekoengandik hartutako biziera zentzugabetik askatuak izan zaretela; eta askatuak <f>ⓐ</f>, ez gauza ustelkorrez, urrez nahiz zilarrez,


text:
baizik eta bildots garbi <f>ⓑ</f> eta akats gabe bezala zuen alde eskaini den Kristoren odol baliotsuaz.


text:
Kristo mundua mundu izan aurretik <f>ⓒ</f> zegoen Jainkoaren asmotan, eta azken garai hauetan agertu da zuen onerako.


text:
Eta zuek beronen bidez sinesten duzue hildakoen artetik piztu eta ospez bete zuen Jainkoarengan; horrela, zuen fedea eta itxaropena Jainkoarengan finkatuak daude. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Orain zuek, egiaren mezuari obedituz <f>ⓔ</f>, zeuen barruak garbitu dituzue, senide bezala elkar benetan maitatzeko. Maita ezazue, bada, batak bestea bihotzez eta sutsu;


text:
izan ere, berriro jaio zarete <f>ⓕ</f>, eta ez hazi hilkorretik, hilezkorretik baizik, bizia den eta betiko dirauen Jainkoaren hitzetik.


text:
Honelaxe dio Liburu Santuak ere: <pb/><t> <i>Gizaki oro</i> <f>ⓖ</f> <i>belarraren pareko da,</i> </t><t> <i>haren edertasuna</i> </t><t> <i>landako lorearena bezalakoa:</i> </t><t> <i>ihartzen da belarra, erortzen lorea;</i> </t>


text:
<t> <i>Jaunaren hitzak, ordea, betiko dirau.</i> </t> <pb/>Hitz hau, berriz, zuei hots egin zaizuen berri ona da.


text:
<pb/>Beraz, gaiztakeria guztiak —maltzurkeria, itxurazalekeria, bekaizkeria eta gaizki-esateak— alde batera utzirik,


text:
haur jaioberriek bezala, irrika ezazue hitzaren esne garbia <f>[1]</f>, horren bidez hazi eta salbamen betera hel zaitezten,


text:
<pb/>Hurbil zaitezte Jaunarengana. Bera da harri bizia, gizonek baztertua <f>ⓘ</f>, baina Jainkoaren begietan aukeratua eta bikaina.


text:
Horrela, zuek ere harri biziaz osaturiko espirituzko tenplu <f>ⓙ</f> egingo zaituzte Jainkoak eta apaiz sagaratuko <f>[2]</f>, Jainkoari atsegin zaizkion espirituzko opariak Jesu Kristoren bitartez eskaintzeko.


text:
Hau dio, izan ere, Liburu Santuak <f>[3]</f>: <pb/><t> <i>Hona nik</i> <f>ⓚ</f> <i>Sionen harri bat ipini,</i> </t><t> <i>giltzarri aukeratu eta bikaina.</i> </t><t> <i>Horretan sinesten duenak</i> </t><t> <i>ez du huts egingo.</i> </t>


text:
<pb/>Zuentzat, beraz, sinesten duzuenontzat, harri hori balio handikoa da; sinesten ez dutenentzat, berriz, Liburu Santuak dioenez, <pb/><t> <i>etxegileek</i> <f>ⓛ</f> <i>bazterturiko harria</i> </t><t> <i>kantoi-harri bihurtu da;</i> </t>


text:
<t> <i>eta baita</i> <f>ⓜ</f> <i>behaztopa-harri ere,</i> </t><t> <i>erorarazteko harkaitz.</i> </t> <pb/>Behaztopa egiten dute mezua onartu nahi ez dutelako: hori da ezarri zaien zoria.


text:
<pb/>Zuek, ordea, <i>jatorri aukeratu</i> <f>ⓝ</f><i>zarete, errege-apaizgo, nazio sagaratu, Jainkoak beretzat irabazitako herri,</i> ilunpetatik bere argi zoragarrira deitu zaituzten Jainkoaren <i>egintza bikainak iragar ditzazuen.</i>


text:
<pb/><t>Garai batean herri ere ez <f>ⓐ</f> zinetenok, </t><t>orain Jainkoaren herri zarete; </t><t>errukirik gabe zeundetenok, </t><t>orain errukia iritsi duzue. </t>


text:
<pb/>Ene maiteok, munduan arrotz eta atzerritar <f>ⓑ</f> zaretenez, arren eskatzen dizuet utz ditzazuela alde batera zuen kontra borrokan ari diren giza grina gaiztoak <f>[4]</f>.


text:
Joka ezazue ongi jentilen artean; horrela, orain gaizkiletzat salatzen bazaituztete ere, zuen egintza onak aitortu beharko dituzte eta Jainkoa goretsiko <f>ⓒ</f> dute, hura kontuak hartzera etortzean.


text:
<pb/>Jaunarengatik, izan zaitezte giza agintari guztien menpeko <f>ⓓ</f>: bai denen gain agintea duen erregearen menpeko,


text:
baita gobernarien menpeko ere, hark ezarriak baitira, gaizkileak zigortzeko eta on egiten dutenak saritzeko.


text:
Izan ere, hau da Jainkoaren borondatea: zuek, on eginez, zentzugabe eta ezjakinak <f>[5]</f> isilaraztea.


text:
Joka ezazue pertsona libre bezala <f>ⓔ</f>; ez, ordea, askatasuna gaiztakeriaren estalkitzat erabiliz, zeuen buruak Jainkoaren zerbitzura jarriz baizik.


text:
<pb/>Zuek, esklabook, izan errespetu osoz zeuen nagusien menpeko, ez on eta bihozbera direnen menpeko bakarrik, baizik eta gogorrak direnen menpeko ere bai. <f>ⓖ</f>


text:
Izan ere, zerbait gaizki egiteagatik zigortuko bazintuztete, zer merezimendu izango zenukete? Baina on egiteagatik sufritu <f>ⓗ</f> behar baduzue, hori gauza ederra da Jainkoaren aurrean.


text:
<pb/>Izan ere, honetarako deitu zaituzte Jainkoak: Kristok <f>ⓘ</f>, zuengatik sufrituz, ikasbide eman zizuen, zuek ere haren urratsei jarraituz joka dezazuen.


text:
<pb/><t>Hark <i>ez zuen</i> <f>ⓙ</f><i>bekaturik egin,</i> </t><t> <i>ez zen haren ahoan maltzurkeriarik;</i> </t>


text:
<t>iraintzen zutenean <f>ⓚ</f>, </t><t>ez zuen irainez erantzuten; </t><t>sufriarazten ziotenean, </t><t>ez zuen mehatxurik egiten; </t><t>aitzitik, </t><t>zuzen epaitzen duenaren eskuetan </t><t>jartzen zuen bere burua. </t>


text:
<t>Gure bekatuak bere gain hartu <f>ⓛ</f> </t><t>eta gurutzeraino eraman zituen, </t><t>gu ere, </t><t>bekatuzko bizierari uko eginez, </t><t>zuzentasunaren arabera </t><t>bizi gaitezen. </t><t>Haren zauriek sendatu zaituztete. </t>


text:
<t>Galdurik zenbiltzaten, </t><t>ardiak bezala <f>ⓜ</f>; </t><t>baina orain zeuen artzain </t><t>eta zaintzaileagana itzuli zarete.</t>


text:
<pb/>Zuek ere, emazteok, izan zaitezte zeuen senarren menpeko; horrela, horietakoren batzuek salbamen-mezua onartzen ez badute ere, emazteen jokabideak, eta ez hitzek, salbamenerako irabaz ditzan, <f>ⓝ</f>


text:
baizik eta arduratu ezkutuko bihotz-barruaz <f>ⓐ</f>, espiritu gozo eta baketsuaren edertasun ustelezinaz, honek balio baitu Jainkoaren aurrean.


text:
Horrelaxe apaintzen ziren garai bateko emakume santuak ere, beren itxaropena Jainkoarengan jarria zutenak: beren senarren menpeko izanez.


text:
Sarak, esate baterako, obeditu egiten zion Abrahami eta «Ene jauna» esaten zion. Zuek haren benetako alaba izango zarete, ezeren beldurrik gabe, onbidean bazabiltzate. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Era berean, zuek, senarrok, jabe zaitezte emakumea izatez bigunagoa dela, eta erakutsi dagokion errespetua elkar bizitzan, hark ere, zuek bezalaxe, betiko biziaren dohaina hartuko baitu. Horrela, ez duzue eragozpenik izango elkarrekin otoitz egiteko. <f>ⓒ</f>


text:
Ez erantzun gaiztakeriari gaiztakeriaz <f>ⓓ</f>, ezta irainari irainaz ere, bedeinkazioz baizik, Jainkoak bere bedeinkazioa <f>[1]</f> jasotzeko deitu zaituzte eta.


text:
Izan ere, <pb/><t> <i>bizia maite duenak</i> <f>ⓔ</f> <i>,</i> </t><t> <i>luzaroan bizi</i> </t><t> <i>eta zoriontsu izan nahi duenak,</i> </t><t> <i>mihia gorde behar du gaitzetik</i> </t><t> <i>eta ezpainak engainutik.</i> </t>


text:
<t> <i>Gaitzetik aldendu behar du</i> </t><t> <i>eta on dena egin,</i> </t><t> <i>bakea bilatu eta haren bidetik ibili.</i> </t>


text:
<t> <i>Zintzoengan baititu Jaunak begiak,</i> </t><t> <i>haien deiak entzuteko adi belarriak;</i> </t><t> <i>baina gaizkileei</i> </t><t> <i>aurpegi ematen die Jaunak.</i> </t>


text:
Baina zuzen jokatzeagatik sufritu <f>ⓕ</f> beharrean gertatzen bazarete, zorionekoak zuek! Ez izan inoren beldur, ez ikaratu!


text:
Ostera, aitortu zeuen bihotzetan Kristo Jauna dela, eta egon beti prest zeuen itxaropenaren arrazoia eskatzen dizuenari erantzuna emateko;


text:
baina egizue apaltasunez eta errespetuz, kontzientzia garbiz jokatuz. Horrela, Kristoren sinesle bezala duzuen jokaera onaz gaizki-esaka ari direnak beren hitz gaiztoez lotsatuko dira.


text:
Nolanahi ere, hobe on egiteagatik sufritzea, Jainkoak hala nahi izanez gero, gaizki egiteagatik sufritzea baino.


text:
<pb/>Kristo bera ere giza bekatuengatik hil <f>ⓖ</f> zen, eta behin betiko hil ere, errugabea errudunengatik, zuek Jainkoarengana eramateko. Gizakia zenez <f>[2]</f>, hil egin zen, baina Espirituak bizi berria eman zion.


text:
behinola sinesgogor izan ziren haiei, alegia; Noeren egunetan <f>ⓗ</f>, ontzia egin bitartean, Jainkoa pazientziaz egon zitzaien zain; baina ontzian banaka batzuk bakarrik, zortzi lagun guztira, izan ziren uretan zehar <f>[4]</f> salbatuak.


text:
Ur hura, orain zuek salbatzen zaituzten bataioko uraren irudi zen. Bataioak ez gaitu gorputzeko zikina garbituz salbatzen, Jainkoaren aurrean kontzientzia garbi gordetzeko konpromisoa ezarriz <f>[5]</f> baizik; Jesu Kristoren piztueraren bidez salbatzen gaitu.


text:
Hau, zerura igo ondoren, Jainkoaren eskuinaldean <f>ⓘ</f> dago eta menpean ditu aingeru, aginte eta indarrak.


text:
<pb/>Beraz, Kristok bere gorputzean sufritu zuenez, hartu zuek ere armatzat pentsaera berbera, jakinik gorputzean sufritu <f>ⓙ</f> duenak bekatuarekiko lotura hautsi egin duela,


text:
mundu honetan gelditzen zaizkion egunetan Jainkoak nahi bezala bizitzeko, eta ez giza grinen arabera.


text:
Nahiko denbora egin duzue lehen ere jentilen erara biziz: lasaikeria eta biziotan, jan-edan eta mozkorkerian, eta idolatria gaitzesgarritan. <f>ⓚ</f>


text:
Orain, jentilak harritu egiten dira eta irainka ari zaizkizue, beren biziera txarreko gehiegikerietan ez duzuelako parte hartzen.


text:
Horregatik hots egin zitzaien berri ona hildakoei ere <f>[1]</f>, gizakiari dagokion epaia gorputzean hartu ondoren, Espirituaren indarrez Jainkoaren biziaz bizi zitezen.


text:
<pb/>Hurbil da gauza guztien azkena <f>ⓜ</f>. Beraz, izan zaitezte zentzudun eta bizi neurritasunez otoitzari lotzeko.


text:
Batez ere, gorde ezazue bizi-bizi elkarrenganako maitasuna <f>ⓝ</f>, maitasunak bekatu askoren barkamena lortzen baitu.


text:
Nork bere dohaina hartu du Jainkoarengandik. Jar itzazue guztiok zeuen dohainak besteen zerbitzura <f>ⓑ</f>, Jainkoaren hainbat eratako dohainen administratzaile zintzo bezala.


text:
Hitz egiteko dohaina duenak adieraz dezala Jainkoaren hitza. Zerbitzuren bat duenak <f>[2]</f> bete dezala Jainkoak ematen dion indarraz, gauza guztietan Jainkoa goratua izan dadin Jesu Kristoren bidez. Beroni aintza eta ahalmena menderen mendetan! Amen.


text:
<pb/>Ene senide maiteok, ez harritu zuek probatzeko hor piztu den suarengatik, zerbait harrigarria izango balitz bezala.


text:
Aitzitik, poztu Kristoren sufrimenduetan parte <f>ⓒ</f> izateko zoria duzuelako, hura aintzaz beterik etortzean poz-alaitasunez bete zaitezten.


text:
Zorionekoak zuek, kristau izateagatik iraintzen bazaituztete, honek Jainkoaren Espiritu ospetsua <f>[3]</f> zuengan dagoela esan nahi du eta.


text:
Ez dezatela zuetako inor zigortu hiltzaile, lapur edo gaizkile izateagatik, edo bazterrak nahasten ibiltzeagatik;


text:
baina kristau izateagatik <f>ⓓ</f> bada, ez bedi lotsa eta gorets beza Jainkoa izen hori daramalako.


text:
Iritsi baita Jainkoaren auzia hasteko garaia, eta Jainkoaren familiatik bertatik hasiko <f>ⓔ</f> da. Eta auzia gurekin hasten bada, zein izango ote da Jainkoaren berri ona sinesten ez dutenen azkena?


text:
<i>Zintzoa nekez</i> <f>ⓕ</f><i>salbatzen bada, zer izango ote da gaiztoez eta bekatariez?</i> <f>[4]</f>


text:
<pb/>Beraz, Jainkoak hala nahirik sufritzen dutenek jar dezatela beren burua leiala den Egilearen eskuetan <f>ⓖ</f> , on egiteari utzi gabe.


text:
<pb/>Zuen arteko arduradunei <f>ⓗ</f> nik, beraiek bezala arduradun eta Kristoren sufrimenduen testigu <f>[1]</f> eta gero agertuko den aintzaren partaide naizen honek, arren eskatzen diet:


text:
larra ezazue Jainkoak zuen esku jarri duen artaldea <f>ⓘ</f>; zaindu, ez gogoz kontra, gogo onez baizik, Jainkoak nahi bezala; ez irabazi zikinari begira, bihotz-zabaltasunez baizik;


text:
ez zaintzeko egokitu zaizkizuenen gain agintea ezarriz <f>ⓙ</f>, artaldearentzat eredu izanez baizik.


text:
<pb/>Era berean, zuek, gazteok, izan zaitezte adinekoen menpeko. Izan zaitezte denok apalak zeuen harremanetan, Jainkoak <i>harroei aurre egiten</i> <f>ⓛ</f><i>baitie; apalei, berriz, onginahia azaltzen.</i>


text:
<pb/>Izan zaitezte neurritsu eta egon erne <f>ⓝ</f>. Zuen etsaia, deabrua, zuen inguruan dabil, goseak dagoen lehoia bezala, nor irentsiko.


text:
Egiozue aurre fedean sendo <f>ⓐ</f>, munduan zabaldurik diren beste senideak ere zuek bezalakoxe sufrimenduak jasaten ari direla jakinik.


text:
Eta pixka batean sufritu ondoren, dohain guztien iturri den Jainkoak, Kristoren bidez bere betiko aintzara deitu <f>ⓑ</f> zaituztenak, berak bizkortuko zaituzte, sendo egin eta finko ezarriko.


text:
<pb/>Anaia leialtzat daukadan Silvanoren <f>ⓓ</f> eskuz idatzi dizuet gutun labur hau, zuei adore eman eta Jainkoaren benetako dohaina zein den adierazteko asmoz. Iraun sendo dohain horretan.


text:
<pb/>Babilonia honetan bizi den eta zuek bezalaxe Jainkoak aukeratua <f>ⓔ</f> den eliz elkarteak agurtzen zaituzte, baita nire seme Markosek <f>[2]</f> ere.


text:
<pb/>Agur ezazue elkar, maitasunez besarkatuz <f>[3]</f> <f>ⓕ</f>. Bakea Kristorenak zareten guztioi.


text:
<pb/>Nik, Simon Pedrok, Jesu Kristoren zerbitzari eta apostolu honek, zuei idazten dizuet, gure Jainko eta Salbatzailea den Jesu Kristoren <f>[1]</f> salbamen-indarrari esker gurea bezain fede baliotsua iritsi duzuenoi.


text:
Grazia eta bakea oparo izan ditzazuela, Jainkoaren eta Jesus gure Jaunaren ezagutzari esker. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Jainkoak, bere ahalmenaz, erlijio-bizitzarako behar den guztia eman digu, bere aintza eta indarraz deitu gintuen Jesus ezagutaraziz. <f>ⓗ</f>


text:
Honela, agindutako ondasun baliotsu eta bikainak ere eman dizkigu, grina txarrek munduan eragiten duten ustelkeriatik ihes eginez, jainkozko izaeraren partaide izan zaitezten.


text:
<pb/>Jarrera hauek guztiak zuengan gero eta gehiago indartzen badituzue, lagungarri izango dituzue eta Jesu Kristo gure Jauna gero eta hobeto ezagutzera eramango.


text:
Baina jarrera horiek ez dituena itsua eta bista motzekoa da, ahaztu egin baitu garbitu egin duela Jainkoak bere lehenagoko bekatuetatik.


text:
Senideok, Jainkoak deitu eta aukeratu zaituzte: saia zaitezte egoera hori sendotzen; hori eginez gero, ez duzue sekula huts egingo <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Horregatik, ez naiz aspertuko zuei gauza hauek gogorarazten, nahiz eta zuek jakin eta irakatsi zaizuen egian sendo egon. <f>ⓙ</f>


text:
Izan ere, bidezko iruditzen zait, mundu honetan bizi naizen <f>[2]</f> bitartean, zuek bizkortzea zenbait gauza gogoratuz, <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristo gure Jaunaren ahalmenezko etorrerari buruz hitz egin genizuenean, ez ginen oinarritu irudipenezko ipuinetan, geure esperientzian baizik, geure begiz ikusi baikenuen haren handitasuna.


text:
Jesusek Jainko Aitarengandik hartu zituen ohorea eta aintza, honela esan baitzion Jainkoaren ospe bikainetik etorritako mintzoak: «Hauxe dut neure Seme maitea, hauxe dut nik atsegin». <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Badugu profeten hitza ere, hitz guztiz sendoa, eta zuek ederki egiten duzue hitz horri adi-adi egonez: toki ilunean argi egiten duen kriseilua bezala da zuentzat, eguna zabaldu eta goizeko izarra zuen bihotzetan jaiki arte.


text:
Baina, aurrez, hau jakin behar duzue: ezin dituela inork Liburu Santuetako profeziak bere kontura adierazi.


text:
Izan ere, antzinako profetek ez zuten beren kabuz hitz egin, baizik eta, Espiritu Santuak gidaturiko gizonak zirenez, Jainkoaren partetik hitz egin zuten. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Israel herrian sasiprofetak izan ziren bezala, zuen artean ere izango dira sasimaisuak, doktrina kaltegarriak zabaltzen saiatuko direnak. Salbatu zituen Jauna ukatu egingo dute, eta berehala ekarriko dute beren gainera hondamena. <f>ⓐ</f>


text:
Jende askok jarraituko die beren jokabide biziotsuan, eta, horiek direla eta, gaitzetsia izango da kristau-bidea <f>[1]</f>. <f>ⓑ</f>


text:
Diru-goseak eraginda, irabazia lortu nahiko dute hitz maltzurrez, baina aspaldidanik dago erabakita haien kontrako epaia, eta zain dute hondamena. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Jainkoak ez zien barkatu bekatu egin zuten aingeruei, eta, infernuko <f>[2]</f> barrunbe ilunetara jaurtiz, han utzi zituen auzirako gordeta. <f>ⓓ</f>


text:
Antzinako munduari ere ez zion barkatu, baizik eta uholdea bidali eta jende gaizto hura suntsitu egin zuen, nahiz eta Noe —bere bizitzan zintzotasuna erakutsi zuena— hondamenditik libratu beste zazpi lagunekin. <f>ⓔ</f>


text:
Sodoma eta Gomorra hiriak ere kondenatu egin zituen eta erraustu, gerora izango ziren gaiztoen eskarmenturako. <f>ⓕ</f>


text:
Baina Lot zintzoa onik atera zuen, jende gaizto haren biziera biziotsuak saminez betetzen zuelako. <f>ⓖ</f>


text:
Gizon zintzo hau gaizkile haien artean bizi zen, eta egunero ikusi eta entzun behar izan zituen itsuskeriek atsekabez betetzen zioten bere bihotz zintzoa.


text:
Izan ere, badaki Jaunak gizon zintzoak probalditik ateratzen eta gaiztoak auzi-egunean zigortzeko gordetzen, <f>ⓗ</f>


text:
batez ere, haragizko grina zikinen atzetik dabiltzanak eta Jaunaren agintea gutxiesten dutenak. <pb/>Sasimaisuok harroputz eta ausart dira: inolako beldurrik gabe, maldizioak botatzen dituzte zerutar izakien <f>[3]</f> kontra; <f>ⓘ</f>


text:
aingeruak berak, ostera, indarrez eta ahalmenez handiagoak izan arren, ez dira ausartzen Jaunaren aurrean haien kontra irainik esaten. <f>ⓙ</f>


text:
Gizon horiek, harrapatu eta sarraskitzeko sortuak diren adimengabeko animaliak bezalakoak dira: ezagutzen ez dutena madarikatzeagatik, animaliak bezala galduko dira, <f>ⓚ</f>


text:
egindako gaitzaren ordainez gaitza jasoz. Egun-argitan atseginkeriatan ibiltzea dute gogoko; jende nardagarri eta ustel hori lizunkeriatan gozatzen da, zuekin jan-edanean ari diren bitartean. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Begiak adulterio-irrikaz dituztela, ez dira bekatuz inoiz asetzen. Pertsona ahulak liluratzen dituzte, eta gutiziarako trebatua dago jende madarikatu hori.


text:
Bide zuzena utzirik, galdu egin dira, Bosorren <f>[4]</f> seme Balaam profetaren jokabideari jarraituz. Honek bidegabeko irabazia irrikatu zuen; <f>ⓜ</f>


text:
baina izan zuen bere bidegabekeria aurpegiratu zion norbait: hitzik ez duen asto batek, giza ahotsez mintzatuz, profetari bere asmo zoroa galarazi zion. <f>ⓝ</f>


text:
<pb/>Gizon horiek urik gabeko iturri dira, ekaitzak eramaten duen laino. Ilunpe beltzak dauzkate zain. <f>ⓐ</f>


text:
Hots handiko hitzaldi hutsak egiten dituzte eta grina lizunen bitartez okerbidetik aldendu berriak liluratzen.


text:
Libre izango direla agintzen diete, berak bitartean gaiztakeriaren esklabo direlarik, zeren eta noren menpean jarri, haren <f>[5]</f> esklabo baita gizakia. <f>ⓑ</f>


text:
Izan ere, Jesu Kristo gure Jaun eta Salbatzailea ezagutu eta munduko lohikeriei ihes egin ondoren, berriro haietara erortzen direnentzat, azkeneko egoera hau lehenengoa baino okerragoa da. <f>ⓒ</f>


text:
Hobe zuketen salbazio-bidea sekula ez ezagutzea, ezagutu eta gero, hartu zuten lege santutik <f>[6]</f> atzera egitea baino.


text:
Horiengan betetzen da esaera zaharrak hain egoki dioen hau: <i>Txakurra ok egin eta botatakora itzultzen da,</i> eta «Txerri garbitu berria lokatzetara». <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Ene maiteok, egiten dizuedan bigarren gutuna <f>[1]</f> dut hau. Eta biotan zenbait gauza gogoratuz bizkortu nahi izan zaituztet, zuzen irizteko gai izan zaitezten.


text:
Gogora itzazue, beraz, antzinako profeta santuen mezua eta apostoluek irakatsitako Jaun eta Salbatzailearen agindua. <f>ⓔ</f>


text:
Jakizue, batez ere, azken garaietan gizon isekariak, beren grina txarrei jarraituz biziko direnak, etorriko direla. Eta irriz <f>ⓕ</f>


text:
galdetuko dute: «Zertan gelditu da Kristo etorriko zela zioen agintzaria? Izan ere, gure gurasoak <f>[2]</f> hil ziren, eta geroztik denak berdin jarraitzen du, mundua mundu denetik bezalaxe».


text:
Hori esatean, ahaztu egiten dute aspaldi bazirela zeruak, eta baita lurra ere, Jainkoaren hitzak uretatik sorrarazia eta uren erdian finkatua; <f>ⓖ</f>


text:
Oraingo zeru-lurrei dagokienez, Jainkoaren hitz berberak eusten die, eta epai- eta gaiztoen hondamen-egunerako gordeak daude.


text:
<pb/>Ene maiteok, ez ahaztu Jaunarentzat egun bat mila urte bezala dela eta mila urte egun bat bezala. <f>ⓘ</f>


text:
Jauna ez da bere agintzaria betetzeko luzamendutan ari, batzuek hala uste arren; gertatzen dena da pazientzia duela zuekin, ez baitu inor galtzerik nahi, denok bihozberritzea baizik. <f>ⓙ</f>


text:
Baina Jaunaren eguna lapurra bezala ustekabean etorriko da. Orduan, burrunba handiz desagertuko dira zeruak, munduaren osagaiak suak kiskalita desegingo eta lurra bere egintza guztiekin agerian geldituko da Jainkoaren epairako <f>[3]</f>. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Dena honela desegitekoa baldin bada, pentsa ezazue zein santu eta jainkozale izan behar duen zuen bizitzak.


text:
Bizi, bada, Jainkoa etorriko den egunaren zain eta lan egin lehenbailehen irits dadin. Egun hartan, sutan desegingo dira zeruak, eta munduaren osagaiak kiskalita ezereztuko dira.


text:
Gu, ordea, agindutako zeru-lur berrien zain gaude; han dena Jainkoaren nahiaren arabera izango da <f>[4]</f>. <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Beraz, ene maiteok, gauza hauen zain zaudeten bitartean, saia zaitezte Jainkoarekin bakean bizitzen, garbi eta errugabe haren aurrean. <f>ⓜ</f>


text:
Kontuan izan, Jaunak gurekin duen pazientzia gure salbamenerako dela. Horrela idatzi dizue gure anaia maite Paulok ere Jainkoak eman dion jakinduriaz, <f>ⓝ</f>


text:
eta gauza bera esaten du gai hauetaz hitz egiten duen bere gutun guztietan; egia da bere gutunetako zenbait pasarte ez dela ulerterraza, eta, horregatik, ezjakinek eta heldugabeek oker ulertzen dituzte, gainerako Liburu Santuak bezala <f>[5]</f>, beren hondamenerako.


text:
<pb/>Zuek, ene maiteok, aldez aurretik jakinaren gainean zaudete. Beraz, zabiltzate kontuz, gaizto horien iritzi okerrek liluraturik, zuen sendotasunak koloka egin ez dezan. <f>ⓐ</f>


text:
Saia zaitezte Jesu Kristo gure Jaun eta Salbatzailea gero eta gehiago ezagutzen eta haren onginahia zeuenganatzen. Aintza berari orain eta beti! Amen. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Hasieratik zen biziaren hitza, entzun eta geure begiz ikusi duguna, begiratu eta geure eskuz ukitu duguna, iragartzen dizuegu. <f>ⓒ</f>


text:
Izan ere, bizia agertu egin zen, ikusi egin dugu <f>ⓓ</f> eta beronen lekuko gara <f>[1]</f>; Aitarekin zegoen eta guri agertu zitzaigun betiko bizia iragartzen dizuegu.


text:
Ikusi eta entzun duguna dizuegu zuei ere iragartzen, zuek ere gurekin elkartasunean <f>[2]</f> <f>ⓔ</f> bizi zaitezten. Eta gure elkartasuna Aitarekin eta honen seme Jesu Kristorekin da.


text:
<pb/>Hona hemen Jesu Kristogandik entzuna dugun mezua eta zuei iragartzen dizueguna: Jainkoa argia da, eta berarengan ez da inolako ilunik. <f>ⓖ</f>


text:
Berarekin elkartasunean bizi garela esan eta ilunpetan baldin bagabiltza, gezurra diogu eta ez gara egiaren arabera ari. <f>ⓗ</f>


text:
Baina argitan bagabiltza, Jainkoa ere argitan dagoen bezala, elkartasuna dugu geure artean, eta haren Seme Jesusen odolak bekatu guztitik garbitzen gaitu. <f>ⓘ</f>


text:
Geure bekatuak aitortzen baditugu, ordea, leiala eta zuzena den Jainkoak bekatuak barkatu eta gaiztakeria orotatik garbituko gaitu. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Seme-alabatxook, bekaturik egin ez dezazuen idazten dizuet hau. Baina, norbaitek bekatu egiten badu, badugu Laguntzailea <f>[1]</f> <f>ⓚ</f> Aitaren aurrean: zuzena den Jesu Kristo.


text:
Hark bere burua eskaini zuen gure bekatuak barkatzeko, eta ez gureak bakarrik, baita mundu osoarenak ere. <f>ⓛ</f>


text:
«Ezagutzen dut Jainkoa» esan eta haren aginduak betetzen ez dituena gezurti da, eta egia ez du beregan. <f>ⓝ</f>


text:
Haren mezua onartzen duenarengan, berriz, Jainkoaren maitasuna <f>[2]</f> bere betera iritsi da: horrela dakigu berarekin bat eginik gaudena. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Ene maiteok, ez dizuet agindu berririk adierazten, antzinakoa baizik, hasieratik izan duzuena. Entzun zenuten mezua da antzinako agindu hau. <f>ⓒ</f>


text:
Hala ere, adierazten dizuedan agindua berria da; hori egia dela Kristorengan eta zuengan agertzen da, desagertzen ari baita iluna eta argi egiten du jadanik egiazko argiak.


text:
Bere senideari gorroto diona, berriz, ilunpetan dago, ilunpetan dabil eta ez daki nora doan, ilunak itsutu egin baitizkio begiak <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Zuei, seme-alabatxooi, diotsuet: Barkatu zaizkizue bekatuak <f>[4]</f> <f>ⓖ</f> Jesusen bitartez.


text:
<pb/>Zuei, gurasooi, diotsuet: Ezagutzen duzue hasieratik zen hura. <pb/>Zuei, gazteoi, diotsuet: Garaitu duzue gaiztoa. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Zuei, seme-alaboi, diotsuet: Ezagutzen duzue Aita. <pb/>Zuei, gurasooi, diotsuet: Ezagutzen duzue hasieratik zen hura. <pb/>Zuei, gazteoi, diotsuet: Indartsu zarete eta Jainkoaren mezua zuengan tinko dago eta garaitu duzue gaiztoa.


text:
<pb/>Ez maitatu mundua, ezta munduko gauzak ere. Mundua maite duenak ez du bere baitan Aitarenganako maitasunik. <f>ⓘ</f>


text:
Izan ere, munduan dagoen guztia —grina txarrak, begietatik sartzen denaren gutizia eta aberastasunen harrokeria <f>[5]</f> <f>ⓙ</f>— ez dator Aitarengandik, mundutik baizik.


text:
Mundua eta beronen grinak iragan egiten dira; Jainkoaren nahia betetzen duenak, berriz, betiko irauten du. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Seme-alabok, azken ordua da. Entzuna duzue antikristoak etorri behar duela. Hara bada, antikristo asko agertu da dagoeneko, eta hori da azken orduaren seinalea. <f>ⓛ</f>


text:
Gure artetik atera dira, baina ez ziren benetan gutarrak. Gutarrak izan balira, gurekin jarraituko zuketen. Alabaina, argi gelditu behar zuen guztiak ez zirela gutarrak. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Zuek, ordea, Kristok emandako Espiritu Santua duzue zeuen baitan eta denok ezagutzen duzue egia <f>[6]</f>. <f>ⓝ</f>


text:
Idazten badizuet, ez da egia ez dakizuelako, badakizuelako baizik, eta badakizue egiatik gezurrik batere ez datorrela. <f>ⓐ</f>


text:
Nor da gezurtia Jesus Mesias dela ukatzen duena baizik? Horixe da antikristoa, Aita eta Semea ukatzen dituena. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Zuek eutsi tinko hasieratik entzun duzuen mezuari. Hasieratik entzun duzuenari eusten badiozue, Aitarekin eta Semearekin bat eginda egongo zarete. <f>ⓓ</f>


text:
Baina zuei dagokizuenez, Jesusengandik hartu duzuen Espirituak zuengan irauten du eta ez duzue inork irakatsi beharrik, zeren haren Espirituak dena irakasten baitizue, eta irakaspen hau egiazkoa da eta ez gezurrezkoa. Beraz, hark irakatsiaren arabera, zaudete Kristorekin bat eginda. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Beraz, semetxook, zaudete Kristorekin bat eginda, bera agertzean konfiantza osoa izan dezagun, eta etorriko denean, lotsaturik, harengandik urrun geldi ez gaitezen. <f>ⓗ</f>


text:
Hark Jainkoaren nahia egiten duela baldin badakizue, jakizue halaber Jainkoaren nahia egiten duen oro harengandik jaioa dela. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Begira zer-nolako maitasuna izan digun Aitak, Jainkoaren seme-alaba izena eman baitigu, eta izan ere hala gara. Horregatik, mundukoek ez gaituzte ezagutzen, Aita ere ez baitute ezagutu. <f>ⓙ</f>


text:
Ene maiteok, dagoeneko Jainkoaren seme-alaba gara, baina oraindik ez da agertu izango garena. Badakigu, izango garen hori agertuko denean <f>[1]</f>, Jainkoaren antzeko <f>ⓚ</f> izango garela, den bezalakoa ikusiko baitugu hura.


text:
Harekin bat eginik dagoenak ez du gehiago bekaturik egiten. Bekatu egiten duenak hura ez duela ez ikusi, ez ezagutu, erakusten du. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Seme-alabatxook, ez zaitzatela inork engaina. Jainkoaren nahia egiten duena zuzena da, Kristo zuzena den bezalaxe. <f>ⓝ</f>


text:
Bekatu egiten duena, berriz, deabruarena da <f>[2]</f>, <f>ⓐ</f> hasieratik ari baita deabrua bekatu egiten. Hain zuzen, honetarako agertu zen Jainkoaren Semea, deabruaren egintzak deuseztatzeko.


text:
Jainkoarengandik jaio denak ez du bekatu egiten jarraitzen, mezuaren hazia bere barruan baitu; ezin du gehiago bekaturik egin, Jainkoarengandik jaioa delako. <f>ⓑ</f>


text:
Honetan agertzen da zein den Jainkoaren seme-alaba eta zein deabruarena: Jainkoaren nahia egiten ez duena, hau da, bere senidea maite ez duena, ez da Jainkoaren seme-alaba. <f>ⓒ</f>


text:
ez Kainek bezala, Gaiztoarena izanik, bere anaia Abel hil baitzuen. Eta zergatik hil zuen? Beraren egintzak gaiztoak zirelako eta anaiarenak zuzenak. <f>ⓔ</f>


text:
Guk badakigu heriotzatik bizira iragan garena, eta hau jakin, senideak maite ditugulako dakigu. Maite ez duena heriotzaren menpe dago. <f>ⓖ</f>


text:
Bere senideari gorroto diona giza hiltzaile da, eta badakizue giza hiltzaileak bere baitan betiko bizirik ez duena. <f>ⓗ</f>


text:
<pb/>Maitasuna zer den, Kristok gure alde bizia eman duelako jakin dugu. Guk ere senideen alde behar dugu geure bizia eman. <f>ⓘ</f>


text:
Norbaitek lur honetako ondasunak baditu eta, bere senidea premian ikusirik, ez badio errukiz laguntzen, nola izan dezake bere baitan Jainkoaren maitasunik? <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Horrelaxe jakingo dugu egiarenak garela, eta lasaitu ahal izango dugu geure barrua Jainkoaren aurrean;


text:
zeren eta, geure kontzientziak kondenatzen bagaitu ere, gure kontzientziaren gainetik baitago Jainkoa eta dena ezagutzen baitu.


text:
Ene maiteok, geure kontzientziak kondenatzen ez bagaitu, berriz, uste osoz jo dezakegu Jainkoarengana, <f>ⓛ</f>


text:
eta eskatutako guztia hartuko dugu harengandik, haren aginduak betetzen baititugu eta atsegin zaiona egiten. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Hauxe da Jainkoaren agindua: sinets dezagula beraren Seme Jesu Kristogan eta maita dezagula elkar, berak agindu bezala. <f>ⓝ</f>


text:
Agindu hauek betetzen dituena Jainkoarekin bat eginik dago, eta Jainkoa beronekin. Jainkoa gurekin dagoen seinalea hau da: berak eman digun Espiritua. <f>ⓐ</f>


text:
<pb/>Ene maiteok, ez fidatu edozeinekin; aztertu lehenengo Jainkoarengandik datorren ala ez, sasiprofeta asko sortu baita munduan. <f>ⓑ</f>


text:
Honela jakingo duzue norbaitek Jainkoaren Espiritua duen ala ez: Jesu Kristo egiazko gizon egin dela aitortzen duenak Jainkoaren Espiritua du; <f>ⓒ</f>


text:
Jesusen izaera hau ukatzen duenak <f>[1]</f>, ordea, ez du Jainkoaren Espiritua, antikristoarena baizik. Entzuna duzue antikristoak <f>ⓓ</f> etorri behar duela; hara bada, munduan da jadanik.


text:
<pb/>Seme-alabatxook, zuek Jainkoarenak zarete, eta garaituak dituzue sasiprofeta horiek, zuengan dagoena munduan dagoena baino handiagoa baita. <f>ⓔ</f>


text:
Mundukoak dira horiek; horregatik, munduaren arabera mintzo dira, eta mundukoek entzun egiten diete. <f>ⓕ</f>


text:
Gu, berriz, Jainkoarenak gara, eta Jainkoa ezagutzen duenak entzun egiten digu; Jainkoarena ez denak, aldiz, ez digu entzuten. Honetatik atera dezakegu nork duen egiaren espiritua eta nork gezurraren espiritua <f>[2]</f>. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Ene maiteok, maita dezagun elkar, maitasuna Jainkoarengandik baitator, eta maite duen oro Jainkoarengandik jaioa da eta ezagutzen du Jainkoa. <f>ⓗ</f>


text:
Hara nola agertu den Jainkoaren gureganako maitasuna: Jainkoak bere Seme bakarra mundura bidali zuen, beronen bidez bizia izan dezagun. <f>ⓙ</f>


text:
Hau da benetako maitasuna: ez guk Jainkoari izan diogun maitasuna, berak guri izan diguna baizik, hau da, gure bekatuen barkamen-oparitzat bere Semea bidaliz erakutsi digun maitasuna. <f>ⓚ</f>


text:
<pb/>Ene maiteok, Jainkoak horrela maite izan bagaitu, guk ere maitatu egin behar dugu elkar. <f>ⓛ</f>


text:
Jainkoa ez du inork inoiz ikusi; elkar maitatzen badugu, Jainkoa gurekin bat eginik dago eta beraren maitasuna bere betera iritsi da guregan. <f>ⓜ</f>


text:
Eta guk ezagutu dugu eta sinetsi Jainkoak digun maitasuna. Jainkoa maitasuna da, eta maitasunean dirauena Jainkoarekin bat eginik dago eta Jainkoa harekin. <f>ⓒ</f>


text:
Hau da maitasuna guregan bere betera iritsi den seinalea: auzi-egunerako guk konfiantza osoa dugula, Kristoren izaera berekoak baikara mundu honetan. <f>ⓓ</f>


text:
Maitasunean ez dago beldurrarentzat tokirik, baizik eta maitasun beteak kanpora botatzen du beldurra, beldurra zigorra espero duenari baitagokio; beldur dena ez da maitasun betera iritsi. <f>ⓔ</f>


text:
«Jainkoa maite dut» esan eta senideari gorroto diona gezurti da; izan ere, ikusten duen senidea maite ez duenak ezin du maite ikusten ez duen Jainkoa.


text:
Hauxe da harengandik hartu dugun agindua: Jainkoa maite duenak maita dezala bere senidea ere. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Jesus Mesias dela sinesten duen oro Jainkoarengandik jaioa da, eta aita maite duenak beraren seme-alabak ere maite ditu. <f>ⓗ</f>


text:
Beraz, Jainkoa maitatu eta beraren aginduak betetzen baditugu, ziur dakigu Jainkoaren seme-alabak ere maite dituguna.


text:
Jainkoarengandik jaio den orok garaitu egiten baitu mundua. Eta munduaren gain garaipena ematen diguna gure sinesmena da. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Jesu Kristo bataioko uraz eta heriotzako odolaz etorri zen; ez zen uraz bakarrik etorri, uraz eta odolaz baizik <f>[1]</f>. Eta Espiritua da horren testigantza egiten duena, Espiritua egia baita. <f>ⓚ</f>


text:
Gizakien testigantza onartzen baldin badugu, are indartsuagoa da Jainkoaren testigantza, eta Jainkoak bere Semearen alde egin du testigantza. <f>ⓛ</f>


text:
Jainkoaren Semearengan sinesten duenak bere baitan du testigantza hori; Jainkoari sinesten ez dionak, berriz, gezurti egiten du bera, ez baitu sinesten Jainkoak bere Semearen alde egin duen testigantza. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/>Zuei, Jainkoaren Semearengan sinetsi duzuenoi, idatzi dizkizuet gauza hauek, betiko bizia duzuela jakin dezazuen. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Konfiantza osoa dugu Jainkoarengana jotzeko, ongi baitakigu, bere nahiaren arabera zerbait eskatzen badiogu, entzun egiten digula. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Norbaitek, heriotzara ez daraman bekaturen bat egiten ikusten badu bere senidea, egin beza otoitz eta Jainkoak bizia emango dio; heriotzara ez daraman bekatua egiten dutenei buruz diot hau. Izan ere, bada heriotzara daraman bekatua <f>[3]</f> <f>ⓓ</f> ere, eta ez dut esaten horren alde eskatzeko.


text:
<pb/>Badakigu Jainkoarengandik jaio denak ez duela bekatu egiten <f>ⓔ</f>, Jainkoaren Semeak <f>[4]</f> zaintzen baitu, eta Gaiztoak ezin dio inolako kalterik egin.


text:
<pb/>Badakigu Jainkoaren Semea etorri dena eta adimena eman diguna egiazko Jainkoa ezagutzeko. Egiazko Jainkoarekin bat eginik gaude, beraren Seme Jesu Kristorekin bat eginda egonik. Hauxe dugu egiazko Jainkoa <f>[5]</f> eta betiko bizia. <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Nik, Jaunaren ikasle zahar honek, Jaunak aukeraturiko <f>ⓘ</f> eliz elkarte horri eta eliztar guztioi <f>[1]</f> idazten dizuet. Egiaz maite zaituztet nik, eta nik ez ezik, baita egia ezagutzen duten guztiek ere,


text:
Grazia, errukia eta bakea <f>ⓙ</f> zuekin, Jainko Aitaren eta beronen Seme Jesu Kristoren partetik, egiaz eta maitasunez.


text:
<pb/>Biziki poztu naiz jakitean zuen artean badirela egiaren arabera <f>ⓚ</f> bizi direnak, Aitarengandik hartu dugun aginduari jarraituz <f>[2]</f>.


text:
Eta orain, eliz elkarte agurgarri horri, arren eskatzen dizut elkar maita dezagula <f>ⓛ</f>. Ez dizut agindu berri bat idazten, hasieratik duguna bera baizik.


text:
Eta maitasuna Jainkoaren aginduen arabera bizitzea <f>ⓜ</f> da. Eta hasieratik entzun duzuen bezala, agindu hau da zuen jokabidea arautu behar duena.


text:
<pb/>Engainatzaile asko <f>ⓝ</f> sortu da munduan, Jesu Kristo egiazko gizon egin dela aitortzen ez duen asko. Hauek dira engainatzailea eta antikristoa.


text:
Ibil zaitezte kontuz, gure lanaren fruitua <f>[3]</f> gal ez dezazuen, sari oparoa jaso dezazuen baizik.


text:
Kristoren irakatsietan iraun gabe, aurrerago joan nahi duenak ez du Jainkoa berekin <f>ⓐ</f>. Irakatsietan dirauenak, berriz, berekin ditu Aita eta Semea.


text:
Norbait zuengana joan eta irakatsi hau ez badarama, ez onartu etxean <f>ⓑ</f>, ezta agurtu ere <f>[4]</f>;


text:
<pb/>Zuei zer esanik asko dudan arren, ez dut paperez eta tintaz <f>ⓓ</f> egin nahi. Zuengana joatea espero dut eta aurrez aurre hitz egitea; horrela poz bete-betea izango dugu elkarrekin.


text:
<pb/>Jainkoak aukeratu duen eta zure ahizpa den eliz elkarte honetako <f>[5]</f> kideek agurtzen zaituzte.


text:
<pb/>Nik, Jaunaren ikasle zahar honek zuri, Gaio <f>[1]</f> adiskide, egiaz maite <f>ⓔ</f> zaitudan horri, idazten dizut.


text:
<pb/>Adiskide maite, espirituz ongi doakizun bezala, beste gauza guztietan ere ongi joan dakizula eta osasuna izan dezazula.


text:
<pb/>Biziki poztu naiz, anaiek etorri eta zure jokabide leialaz hitz egin didatenean, egiaren arabera <f>ⓕ</f> bizi zarela aitortuz.


text:
Ezerk ez dit poz handiagorik ematen, nire seme-alabak <f>ⓖ</f> egiaren arabera bizi direla entzuteak baino.


text:
<pb/>Adiskide maite, zintzo jokatzen duzu senideen <f>[2]</f> alde egiten duzun guztian, nahiz eta beraiek arrotz izan zuretzat.


text:
Beraiek hitz egin dute gure eliz elkartearen aurrean zure harrera onaz. Ongi egingo duzu biderako behar dutena <f>ⓗ</f> Jainkoari berari bezala ematen badiezu.


text:
Beraz, lagundu egin behar <f>ⓙ</f> diegu horrelakoei, egiaren zerbitzuan berorien lankide bihur gaitezen.


text:
<pb/>Gutun txiki bat idatzia diot eliz elkarteari <f>[4]</f>, baina Diotrefesek, dena bere esku izan nahi duen horrek, ez du gure aginpidea onartzen.


text:
Horregatik, joango naizenean, bere jokabidea aurpegiratuko diot, gure aurka gaizki-esaka ari baita; eta hori gutxi bailitzan, senideak ere ez ditu onartzen, eta onartu nahi dituztenei eragotzi egiten die eta eliz elkartetik botatzen.


text:
Adiskide maite, ez jarraitu jokabide txarrari, onari baizik. On egiten duena Jainkoarena da <f>ⓚ</f>; gaizki egiten duenak, berriz, ez du Jainkoa ikusi.


text:
<pb/>Demetriori <f>[5]</f> buruz guztiek hitz egiten dute ongi, eta hark zabaltzen duen egiak ere beraren alde testigatzen <f>ⓛ</f> du. Guk ere bai, testigantza egiten dugu, eta badakizu gure testigantza egiazkoa dena.


text:
<pb/>Nik, Judasek, Jesu Kristoren zerbitzari eta Santiagoren anaia honek, zuei idazten dizuet, federa deituak izan zaretenoi, Jainko Aitak maite eta Jesu Kristok zaintzen zaituztenoi.


text:
<pb/>Ene maiteok, gogo bizia nuen denoi dagokigun salbamenaz zuei idazteko; baina, orain, beharrak agindurik idazten dizuet eta arren eskatzen borroka <f>ⓑ</f> egin dezazuela fedearen alde, Jainkoarenak direnei behin betiko eman zaien fedearen alde.


text:
Izan ere, bada hor azpikeriaz sartu <f>ⓒ</f> zaizuen zenbait, aspaldidanik Liburu Santuak kondenatutzat emana, jende sinesgabea. Gure Jainkoaren onginahia jokabide biziotsurako aitzakiatzat hartzen dute eta Jesu Kristo, gure Jaun eta Jabe bakarra, ukatzen.


text:
<pb/>Hau guztia ongi baino hobeki dakizuen arren, berriro gogoratu nahi <f>ⓓ</f> dizuet. Jaunak <f>[1]</f>, Israel herria Egiptotik atera ondoren, galdu egin zituen sinetsi ez zutenak.


text:
Aingeruak <f>ⓔ</f> ere, beren maila gorde nahi ez eta zegokien tokitik alde egin zutenak, Jainkoak ilunpetan gorderik dauzka, katez betiko loturik, auzi-egun handiaren zain.


text:
Sodomak eta Gomorrak <f>ⓕ</f> eta inguruko hiriek ere, aingeruek bezala, lizunkeriara eta naturaren kontrako bizioetara emanak <f>[2]</f> zeudelako, betiko suaren zigorra jasan zuten, eta hor gelditu dira guztien eskarmenturako.


text:
<pb/>Hala eta guztiz ere, zuen arteko horiek, beren ameskeriek liluraturik, beren gorputza kutsatzen dute, Jaunaren agintea gutxiesten <f>ⓖ</f> eta maldizioak botatzen dituzte zerutar izakien <f>[3]</f> kontra.


text:
Mikel goiaingeruak <f>ⓗ</f> berak ere ez zuen horrelakorik egin: Moisesen gorpua nork eramango deabruarekin tirabiran zebilela, ez zen ausartu hari ezer iraingarririk esaten; «Jaunak zigor zaitzala» besterik ez zion esan <f>[4]</f>.


text:
Horiek, berriz, ezagutzen ez dutena ere iraindu egiten dute <f>ⓘ</f>, eta arrazoi gabeko senez, animaliek bezala, ezagutzen dutena galbide gertatzen zaie.


text:
<pb/>Errukarriak horiek benetan! Kainen <f>ⓙ</f> bidetik jo dute, diru-gosez Balaamen okerbidean sartu dira eta, Kore bezala, beren errebeldiagatik galdu.


text:
Hori lotsa! Zuen elkarte-otorduetan jan-edanean <f>ⓚ</f> jarduten dute lasai, beren buruak gizentzen. Haizeak daramatzan euri gabeko laino dira; udazkenean fruiturik ematen ez duten arbola, bi aldiz hilak, sustraitik atereak;


text:
itsasoko olatu haserreak <f>ⓛ</f> dira, beren lotsarien aparra botatzen dutenak; izar iheskorrak, betikotasun guztirako ilunpe beltzak zain dauzkatenak.


text:
<pb/>Horiei buruz iragarri zuen Henokek <f>ⓜ</f> ere, Adamengandik hasi eta zazpigarren patriarkak, profezia hau <f>[5]</f>: «Hara, Jauna bere milaka eta milaka santurekin dator


text:
mundu guztia epaitzera eta gaizkile guztiak kondenatzera, egin dituzten gaiztakeria guztiengatik eta bekatari sinesgabeok Jainkoaren kontra esan dituzten irain guztiengatik».


text:
Gaizki-esale dira, beti kexu, beren grinen arabera dabiltzanak; harrokeria besterik ez dute ahoan, eta beren probetxurako lausengatzen dute jendea.


text:
«Azken garaietan gizon isekariak <f>ⓐ</f> izango dira, beren grina zitalen arabera ibiliko direnak».


text:
Zatiketak sortzen dituztenak dira horiek, giza mailan bakarrik bizi den jendea, Espirituak gidatu gabea.


text:
<pb/>Baina zuek, ene maiteok, jarrai ezazue zeuen bizitza sinesmen txit santuaren oinarri gainean <f>ⓑ</f> eraikitzen. Egin otoitz Espiritu Santuaren eraginez;


text:
zaudete tinko Jainkoaren maitasunean, betiko bizitza emango dizuen Jesu Kristo gure Jaunaren errukiaren zain.


text:
salba itzazue, sutatik ateraz; gainerakoez izan erruki, baina kontu handiz, beren jokabide txarraz kutsatu duten jantzia bera ere gorrotatuz <f>[6]</f>.


text:
<pb/>Bekatuan erortzetik gorde eta bere presentzia aintzatsuan akatsik gabe <f>ⓒ</f> eta pozez beterik agerrarazi zaitzaketenari,


text:
gure salbatzaile den Jainko bakarrari, Jesu Kristo gure Jaunaren bitartez, aintza <f>ⓓ</f>, handitasuna, ahalmena eta agintea betidanik, orain eta beti! Amen.


text:
<pb/>Hau da Jainkoak Jesu Kristori egin zion agerpena <f>[1]</f>, honek bere zerbitzariei laster gertatuko dena erakuts ziezaien. Bere aingerua bidaliz jakinarazi zion Joan bere zerbitzariari. <f>ⓔ</f>


text:
Zorionekoak <f>[2]</f> mezu profetiko hau irakurri eta entzuten dutenak, eta bertan idatziari jaramon egiten diotenak, beteko den garaia hurbil baitago! <f>ⓖ</f>


text:
<pb/>Nik, Joanek, Asia probintziako <f>[3]</f> zazpi eliz elkarteei: grazia eta bakea zuei Jainkoaren —den, zen eta etortzekoa denaren— partetik eta beraren tronuaren aurrean dauden zazpi espirituen partetik; <f>ⓗ</f>


text:
baita Jesu Kristoren partetik ere, testigu leial, hildakoen artetik lehenengo piztu eta lurreko erregeen buruzagi denaren partetik. <pb/>Maite gaituenari eta bere odolaz geure bekatuetatik askatu gintuenari, <f>ⓘ</f>


text:
Jainkoarentzat, bere Aitarentzat, errege-herri eta apaiz egin gaituenari, aintza eta agintea menderen mendetan! Amen. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/><t>Hara, hodei artean dator! </t><t>Guztiek ikusiko dute, </t><t>baita zulatu zutenek ere, </t><t>eta lurreko arraza guztiek </t><t>hileta-negarra egingo dute </t><t>harengatik. </t><t>Bai. Amen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/>«Neu naiz Alfa eta Omega <f>[4]</f> —dio Jainko Jaunak—, dena, zena eta etortzekoa, ahalguztiduna». <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Ni, Joan, zuen anaia eta Jesusen maitasunagatik atsekabean eta erreinuaren itxaropen iraunkorrean zuen kideko naizen hau, Patmos <f>[5]</f> izeneko uhartean nengoen erbesteratua Jainkoaren hitzarengatik eta Jesusen testigantza egiteagatik.


text:
Jaunaren egunean <f>[6]</f> Espirituak hartu ninduen, eta neure ostean ahots handia entzun nuen turuta-hotsa bezalakoa.


text:
Hau zioen: «Idatz ezazu liburu batean ikusiko duzuna, eta bidali zazpi eliz elkarte hauei <f>[7]</f>: Efeso, Esmirna, Pergamo, Tiatira, Sardes, Filadelfia eta Laodizeako eliz elkarteei».


text:
<pb/>Atzera begiratu nuen, mintzo zitzaidan ahots hura norena ote zen ikusteko eta, itzultzean, urrezko zazpi argimutil ikusi nituen,


text:
eta argimutilen erdian gizaseme antzeko bat, soineko luzez jantzia, bularpea urrezko gerrikoz lotua <f>[8]</f>. <f>ⓜ</f>


text:
Haren buruko ilea zuria zen, artilea eta elurra bezalakoa, begiak sugarra bezalakoak <f>[9]</f>, <f>ⓝ</f> <f>ⓐ</f>


text:
oinak labean garbituriko brontze goriaren antzekoak, haren ahotsa ur handiena bezalako burrunba. <f>ⓑ</f>


text:
Zazpi izar zituen eskuineko eskuan eta aho biko ezpata zorrotza ateratzen zitzaion ahotik; aurpegia eguzkia indarrik handienean bezain argitsu zuen. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/>Hura ikustean, hila bezala erori nintzaion oinetan. Berak eskuineko eskua gainean jarri zidan, esanez: «Ez izan beldur! Neu naiz lehena eta azkena, <f>ⓓ</f>


text:
bizi dena; hilik egon nintzen, baina orain bizirik nago menderen mendetan, eta neure menpe ditut Herioa eta Hildakoen Egoitza <f>[10]</f>.


text:
Hona nire eskuineko eskuan ikusi dituzun zazpi izarren eta urrezko zazpi argimutilen esanahia: zazpi izarrak zazpi eliz elkarteen aingeruak <f>[12]</f> dira, eta zazpi argimutilak zazpi eliz elkarteak».


text:
<pb/>Idatz iezaiozu Efesoko eliz elkartearen aingeruari: Hona zer dioen zazpi izarrak bere eskuineko eskuan dauzkanak, urrezko zazpi argimutilen erdian dabilenak: <f>ⓕ</f>


text:
Ezagun-ezagunak ditut zure egintzak, zure lanbide neketsua eta eroapena <f>[1]</f>. Badakit ezin duzula jende gaiztoa jasan, eta, benetan apostolu izan gabe, beren buruak apostolutzat zituztenak aztertu eta gezurtitzat utzi dituzula. <f>ⓖ</f>


text:
Hartu gogoan, beraz, nondik erori zaren; damu zaitez eta itzuli lehengo jokabidera. Bestela, zuregana joan eta bere lekutik kendu egingo dut zure argimutila. <f>ⓗ</f>


text:
Halere, hau duzu zeure alde: nik ere gorroto ditudan nikolaiten <f>[3]</f> egintzak gorroto dituzula. <f>ⓘ</f>


text:
<pb/>Ulertzeko gauza denak uler beza Espirituak eliz elkarteei esaten diena. Garaileari Jainkoaren paradisuan dagoen bizi-arbolako fruituetatik emango diot jaten. <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Idatz iezaiozu Esmirnako eliz elkartearen aingeruari: Hona zer dioen lehenak eta azkenak, hila zegoenak eta bizira itzuli zenak: <f>ⓚ</f>


text:
Ezagun-ezagunak ditut zure atsekabea eta pobretasuna; halere, aberats zara. Badakit nola iraintzen zaituzten, judu direla esan arren Satanasen elkarte <f>[4]</f> besterik ez diren horiek. <f>ⓛ</f>


text:
Ez izan beldur jasan beharko duzunaz; hara, zuetariko batzuk kartzelara botako ditu deabruak, zuek probatzeko, eta apur batez <f>[5]</f> atsekabetuak izango zarete. Izan zaitezte leial heriotzaraino eta garaipen-koroa, betiko bizia, emango dizuet. <f>ⓜ</f>


