# verses

text:
<t>Gaiztakeria sortzen du, zoritxarra ematen argitara, </t><t>iruzurkeriaz bete-betea du barrua». <f>ⓓ</f></t>


text:
<t>“Ez al dira amaituko hitz hutsal horiek?” </t><t>edo “Zerk zirikatzen zaitu erantzuteko?” diostazue. </t>


text:
<t>Nik ere hitz egingo nuke zuek bezala, </t><t>zuek egonez gero nire egoeran. </t><t>Nik ere botako nizkizueke hitzaldiak </t><t>eta zuen kontra mespretxuz buruari eragingo. </t>


text:
<t>Baina hitz egiteak ez du nire samina baretzen, </t><t>isiltzeak ere ez du niregandik aldentzen. </t>


text:
<t>zimurrez bete eta hezur eta azal utzi nauzu: </t><t>horrek salatzen eta akusatzen nau. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jainkoaren suminak erasotzen dit eta urratzen, </t><t>hortzak estutzen ditu nire aurka, </t><t>zorrotz begiratzen, etsai bailitzan. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jendeak aho betean iraintzen nau, </t><t>masailekoz betetzen: </t><t>denak batera nire kontra. </t>


text:
<t>Lasai bizi nintzen, eta birrindu egin nau, </t><t>lepotik heldu eta zati-zati egin, </t><t>bere gezien jo-puntu bihurtu. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Bere geziez josi nau, </t><t>errukirik gabe zulatu dit gorputza </t><t>eta lurrera isuri nire odola; </t>


text:
<t>Honek txunditu egiten du gizaki zuzena, </t><t>errugabea sumindu egiten da maltzurraren aurka. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zuek behin eta berriro etorri arren, </t><t>ez dut zuen artean jakintsu bakar bat ere aurkitzen. </t>


text:
<t>Hildakoen Egoitzaren hondo-hondoraino jaitsiko zara, </t><t>biok batera lurpean murgil gaitezenean».</t>


text:
<t>«Noiz arte jarraituko duzue elkarren lehian hizketan? </t><t>Egin gogoeta lehen, eta hitz egin gero. </t>


text:
<t>Zeure suminaz minberatuta zauden horrek, </t><t>zuregatik lurra eremu bihurtu </t><t>edo harkaitza lekuz aldatuko dela uste al duzu? <pb/> </t>


text:
<t>«Bai, gaiztoaren argia itzali egiten da, </t><t>haren sukaldean ez da sugarrik pizten, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Haren lehengo urrats biziak moteldu </t><t>eta bere asmo gaiztoek erorarazten dute, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Izu-ikarek inguratzen dute alde guztietatik, </t><t>urratsez urrats jarraitzen diote. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Etxean seguru zegoen lekutik hartu </t><t>eta izu-ikararen erregeagana <f>[3]</f> eramaten dute. </t>


text:
<t>Edonor bizi daiteke jadanik harena ez den etxean, </t><t>garbitzeko sufrea barreiatu ondoren. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Galdu egin da haren oroitzapena herrialdean, </t><t>izena ere ez dute gogoratzen inguruetan. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>ez du haurrik, ez ondorengorik herrian, </t><t>ez da inor bizirik gelditzen haren egoitzan. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Dagoeneko gehiegi <f>[1]</f> iraindu nauzue. </t><t>Ez al zarete lotsatzen niri horrela erasotzeaz? </t>


text:
<t>jakizue Jainkoa izan dela nirekin bidegabe jokatu </t><t>eta bere sarean bildu nauena. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bidegabekeria horren aurka egin dut oihu, </t><t>eta inork erantzun ez; </t><t>laguntza eskatu, eta justiziarik ez. </t>


text:
<t>Berak itxi dit bidea, ez dut irtenbiderik, </t><t>nire ibilbideak ilunpetan utzi ditu. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Alde guztietatik jo nau, akabo! </t><t>Zuhaitza bezala atera du nire itxaropena sustraitik. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Haren gudari-taldeak saldoan datoz, </t><t>nireganaino iristeko bideak egin </t><t>eta oihal-etxola inguratu didate. <pb/> </t>


text:
<t>Emazteari berari ere nazkagarri zaio nire arnasa, </t><t>higuingarri natzaie neure odolekoei. </t>


text:
<t>Higuindu egiten naute lagun guztiek, </t><t>nire aurka bihurtzen adiskide minenak ere. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hezurra eta azala besterik ez naiz, </t><t>ozta-ozta jarraitzen dut bizirik <f>[4]</f>. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zergatik pertsegitzen nauzue zuek ere, Jainkoak bezala, </t><t>zergatik ez zarete ni larrutzeaz aspertzen? </t>


text:
<t>«Nik badakit nire eskubidearen babeslea <f>[5]</f> bizi dela, </t><t>eta, azkenean, hautsetatik jasoko nauela. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Nire larruazal hau desegin ondoren, </t><t>gorputzik gabe <f>[6]</f>, Jainkoa ikusiko dut. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Neuk, bai, neuk ikusiko dut! Ez natzaio arrotz izango <f>[7]</f>. </t><t>Neure begiez ikusiko dut. Bihotza sutan dut ene barnean. <pb/> </t>


text:
<t>izan ezpataren beldur, </t><t>ezpatak zigortu egiten baititu erruak. </t><t>Horrela jakingo duzue badela epaiketa bat».</t>


text:
<t>gaiztoen arrakasta laburra dela, </t><t>sinesgabearen alaitasuna unetxo batekoa bakarrik? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ametsa bezala ezereztuko da, inork ez aurkitzeko eran, </t><t>gau-ikuskaria bezala desagertuko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Haren seme-alabak behartsu bihurtuko dira, </t><t>ondasunak <f>[1]</f> itzuli beharrean gertatu baitzen bera. </t>


text:
<t>Sugegorriaren pozoia zen xurgatzen zuena, </t><t>biperaren miztoak bezala hilko du. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Inork ez baitzion haren irentsi beharrari ihes egiten, </t><t>ez du haren ongizateak iraungo. </t>


text:
<t>Oparotasun betean, gabeziak harrapatuko du, </t><t>atsekabetu guztiak gainera jausiko zaizkio. </t>


text:
<t>Sabela bete diezaion, </t><t>bere sumina bidaliko dio Jainkoak, </t><t>elikagai bezala igorriko dio gainera. </t>


text:
<t>Geziak gorputza zeharkatuko dio, </t><t>muturra gibeletik ateraz <f>[2]</f>; </t><t>herioaren izu-ikara gaineratuko zaio. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ilunpe osoa dauka zain, </t><t>inork suspertu gabeko suak irentsiko du, </t><t>etxeko hondarrak ere deuseztatuz. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ura isurian bezala joango zaizkio etxeko aberastasunak, </t><t>Jainkoaren zigor-egunean. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Horra Jainkoak gaiztoarentzat daukan patua, </t><t>berarentzat erabakia duen ondarea». <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>«Zergatik jarraitzen dute bizirik gaiztoek, </t><t>zenbat eta zaharrago hainbat eta indartsuago? <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Jainkoari esaten zioten: “Alde egizu guregandik, </t><t>ez ditugu zure bideak ezagutu nahi eta. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Merezi al du Ahaltsuak zerbitza dezagun? </t><t>Zer irabazten dugu berarengana joz?” <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Ez al dute zoriona beren esku? Zergatik esan, orduan, </t><t>“Ez nator bat gaiztoen egitasmoekin?” </t>


text:
<t>«Sarri itzaltzen ote da gaiztoen kriseilua, </t><t>sarri jausten ote ezbeharra haien gainera, </t><t>sarri ematen ote Jainkoak zigorra bere suminean? <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Halere, esan ohi da: “Izan bitez lastoa haizetan bezala, </t><t>orbela zurrunbiloan bezala!” <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Aitaren zigorra seme-alabei ematen omen die Jainkoak. </t><t>Zigor dezala bera, konturatuko da! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, zer axola zaizkio etxekoak, hil eta gero, </t><t>bere hilabete-kopurua amaitu ondoren? <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>(Nork emango irakaspenak Jainkoari, </t><t>zeruko izakien <f>[1]</f> epaile ere bera delarik?) <pb/> </t>


text:
<t>Jende guztia doa haren atzetik segizioan, </t><t>zenbatezina bildutakoen kopurua. </t><t>Gozo zaio hilerriko lurra. <pb/> </t>


text:
<t>«Gizakia Jainkoarentzat izaten ote onuragarri? </t><t>Zentzu onekoa bere buruarentzat da onuragarri! </t>


text:
<t>Zer axola zaio Ahaltsuari zure zuzentasuna? </t><t>Zer irabazten du hark zure jokabide prestuaz? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Berarekiko leial zarelako zentzarazten ote zaitu </t><t>edo horregatik eramaten ote auzitara? <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Arrazoirik gabe </t><t>gauzak bahituran hartzen zenizkien anaiei, </t><t>jantziak kentzen biluzik uzteraino. <f>ⓘ</f> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zuk diozu: “Zer daki Jainkoak? </t><t>Nola epai lezake hodeitzar beltzez beste aldetik? <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>«Antzinako bideari jarraitu nahi al diozu zuk ere, </t><t>gizatxarrek egindako berari? <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Esaten zioten Jainkoari: “Alde guregandik! </t><t>Zer egin diezaguke Ahaltsuak guri?” <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Jainkoak bete zizkien etxeak ondasunez, </t><t>baina urruti zegoen harengandik <f>[1]</f> gaiztoen egitasmoa. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoen zoria ikustean, poztu egingo dira zuzenak, </t><t>errugabeek iseka egingo: <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>«Adiskidetu, beraz, eta egin bakeak Jainkoarekin; </t><t>horrela itzuliko zaizu zoriona. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Urrutiratu bidegabekeria zeure etxetik, </t><t>itzuli Ahaltsuagana, eta leheneratu egingo zaitu. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Erregutuz gero, entzun egingo dizu, </t><t>eta zuk bete egingo dituzu hari eginiko promesak. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Berak aterako du onik errugabea, </t><t>eta zu ere bai, zure jarduera garbia bada <f>[2]</f>».</t>


text:
<t>Bere indar guztia erabiliko ote luke nirekin eztabaidan? </t><t>Gutxienez, arretaz entzun beharko lidake. </t>


text:
<t>Baina ekialdera joan, eta ez dago han; </t><t>mendebaldera jo, eta ez dut sumatzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>«Halere, badaki hark zein den nire jokabidea; </t><t>proba nazala, urrea bezain garbi aterako naiz. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Nire oinek haren arrastoari jarraitu diote, </t><t>saihestu gabe eutsi diot haren bideari; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horregatik ikaratzen nau haren presentziak; </t><t>zenbat eta gehiago pentsatu, are gehiago beldurtzen nau. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<pb/><t>«Zergatik ez ote ditu Ahaltsuak zigor-egunak finkatzen </t><t>zintzoek ikusteko moduan? </t>


text:
<t>Umezurtzaren astoa eramaten dute </t><t>eta alarguntsaren idia bahituran hartzen. <f>ⓗ</f> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Behartsuak bide bazterrera botatzen dituzte, </t><t>dohakabe guztiak ezkutatzera behartzen. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Gizagaixo hauek, basamortuko basastoak bezala, </t><t>goizetik arratsera ibiltzen dira </t><t>beren umeentzako elikagai bila <f>[1]</f>; </t>


text:
<t>mendietako zaparradak blai egiten ditu, </t><t>non babesturik ez, eta harkaitzaren kontra jartzen dira. </t>


text:
<t>Babesten dituenaren besoetatik eramaten dituzte umezurtzak, </t><t>dohakabeari bahituran hartzen haurra <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Hirian aieneka daude hilzorikoak, </t><t>laguntza eske garrasika zaurituak, </t><t>eta Jainkoak jaramonik ez bidegabekeria hauei! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>«Gaizkileek argiari kontra egiten diote, </t><t>ez dituzte argiaren bideak ezagutzen, </t><t>ohituak daude argirik gabeko bideetara. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Egunsentian jaikitzen da hiltzailea, </t><t>behartsua eta dohakabea hiltzen ditu. </t><t>Gauez ibiltzen da lapurra, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t> <n>[16a]</n> ilunpetan etxeak zulatuz <f>[3]</f>. </t><t> <n>[15]</n> Iluntzearen zain dago adulteriogilea. </t><t>“Ez nau inork ikusiko” esan eta aurpegia estaltzen du. <f>ⓐ</f> </t><t> <n>[16b]</n> Egunez gordeta egoten dira, ez dute argia maite. </t>


text:
<pb/><f>[4]</f> <t>«Arin doa gaiztoaren bizitza, ontzia ur gainean bezala. </t><t>Madarikatua da haren ondarea herrialdean, </t><t>ez du inork haren mahastietan lan egiten. </t>


text:
<t>Beroak urtutako elurra lur idorrak irensten duen bezala, </t><t>berdin Herio Leizeak bekataria. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Amak ahaztu egingo du, harrak ahogozatuko, </t><t>ez du inork gogoratuko; </t><t>arbola bezala botatzen da bidegabekeria; <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>haurrik gabeko emakume agorra gaizki hartzen baitzuen </t><t>eta alarguntsari laguntzarik ematen ez. </t>


text:
<t>Lasai eta seguru-ustean bizitzen uzten die Jainkoak, </t><t>baina honen begiek arretaz jarraitzen haien jokabidea. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Alditxo baterako goratuak, kito berehala! </t><t>Landare zimelduak bezala erortzen dira, </t><t>galburuak bezala ebakitzen dituzte. <pb/> </t>


text:
<t>Nola izango da gizakia zuzena Jainkoaren aurrean? </t><t>Nola garbia emakumeagandik jaioa? <f>ⓕ</f> </t>


text:
<pb/><t>«Han behean <f>[1]</f>, itsasoaren eta bertako bizidunen azpian, </t><t>dar-dar egiten dute hildakoek. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Hildakoen Egoitza agerian dago Jainkoaren aurrean, </t><t>Hondamen Leizea estalkirik gabe. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Berak hedatzen du zeru-sabaia <f>[2]</f> hutsaren gainean, </t><t>lurra ezerezaren gain zintzilikatzen; <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Mendiak, haren mehatxuaz izutu egiten dira, </t><t>zeruko zutabeak <f>[4]</f> dardarka hasten. </t>


text:
<t>Bere indarraz Ozeanoa menderatzen du, </t><t>bere adimenaz Rahab <f>[5]</f> munstroa suntsitzen; <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>hark putz egin eta zerua garbi uzten du, </t><t>haren eskuak herensuge iheslaria <f>[6]</f> aldez alde zulatzen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Eta hauek haren egintzen adibide kaskar baizik ez badira, </t><t>haren jardueraren oihartzun motel besterik ez, </t><t>nork ulertuko du haren egintza handienen burrundara?» <f>ⓜ</f> </t><t> <pb/><n>Job</n> <pb/> <n>[1]</n> Jobek erantzun zuen: <pb/><n>Bildadek alferrik hitz egin</n> <pb/> <n>[2]</n> «Zein ederki laguntzen diozun ahulari </t><t>eta eusten indargabeko besoei! </t><t> <n>[3]</n> Zein aholku ederrak ezjakinarentzat; </t><t>hori trebetasuna erakusten duzuna! </t><t> <n>[4]</n> Noren laguntzaz esan dituzu zeure hitzak? </t><t>Nork bultzatu zaitu horrela hitz egitera?» <f>ⓝ</f></t>


text:
<t>«Ala Jainkoa, nire eskubidea ukatu didana! </t><t>Ala Ahaltsua, bihotza garraztu didana! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>ez dute nire ezpainek ezer okerrik esango, </t><t>ezta nire mihiak maltzurkeriarik ere. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ez dut, ez, arrazoi duzuenik onartuko! </t><t>Azken arnasa arte aitortuko dut neure errugabetasuna. </t>


text:
<t>Neure zuzentasunari atzera egin gabe eutsiko diot! </t><t>Ez dut damurik bizitzako egun bakar batez ere. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez duzue, bada, esaten: </t><t>“Zer espero lezake sinesgabeak </t><t>Jainkoak bizia kenduko dionean? <f>ⓔ</f> </t>


text:
<pb/><f>[1]</f> <t>«Jainkoaren eskuak egina azalduko dizuet, </t><t>Ahaltsuaren asmo ezkutuak argituko. </t>


text:
<t>Hona Jainkoak gaiztoentzat duen zoria, </t><t>Ahaltsuagandik tiranoak hartuko duen ondarea: <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>bizirik geldituak izurriak <f>[2]</f> lurperatuko ditu </t><t>eta alarguntsek ez diete negarrik egingo. </t>


text:
<t>Hark eraikitako etxea amarauna bezalakoa da, </t><t>behin-behineko estalpea bezain hauskorra. </t>


text:
<t>Uholdeak bezala oldartzen zaizkio izuak, </t><t>gauez haize-erauntsiak harrapatzen; <f>ⓙ</f> </t>


text:
<pb/><t>Bada <f>[1]</f> mea-zulorik zilarra ateratzeko, </t><t>arragorik ere bai urrea garbitzeko. </t>


text:
<t>Gizakiak ilunpearen mugak hautsi ditu, </t><t>azken bazterrak, lurpe sakon ilunenak, arakatzen ditu. </t>


text:
<t>Atzerritar jendeak mea-zuloak egiten ditu, </t><t>inor ibili gabeko tokietan kulunkatzen da <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Koral eta kristalak ez dira ezer haren ondoan; </t><t>hobe jakinduria eskuratu perlak baino. </t>


text:
<t>Hondamen Leizeak eta Herioak esaten dute: </t><t>«Hari buruz zer edo zer entzun dugu, bai». <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eta esan zion gizakiari: </t><t>«Jainkoarenganako begirunea <f>[3]</f> da jakinduria, </t><t>gaiztakeriatik urrutiratzea benetako ezaguera». <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>«Ai, bizi ahal banitu berriz iragan egunak! </t><t>Orduan, Jainkoak zaintzen ninduen, <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>haren kriseiluak argi egiten zuen nire gain, </t><t>argi harekin egiten nuen ilunpetan aurrera. </t>


text:
<t>Ugari baino ugariago nuen esnea, </t><t>harkaitzek ere olio-errekak isurtzen zituzten </t><t>niretzat. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>ni ikusi eta gazteek alde batera egiten zuten, </t><t>zaharrak altxatu eta zutik gelditzen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>«Entzuten zidanak zorionak ematen zizkidan, </t><t>ikusten ninduenak bere onespena azaltzen; </t>


text:
<t>laguntza ematen bainien premia zuen dohakabeari </t><t>eta nork babesturik ez zuen umezurtzari. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zuzengabeari matrailezurra apurtzen nion </t><t>haginetatik harrapakina kentzeko. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Esaten nuen neure artean: </t><t>“Neure etxean hilko naiz, luzaroan biziko naiz <f>[2]</f>, </t>


text:
<t>sustraiak uretaraino iristen zaizkion </t><t>eta gauetan ihintza adarretan pausatzen zaion </t><t>zuhaitzaren antzera. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ez da nire aintza urrituko, </t><t>ezta nire indarrek huts egingo ere <f>[3]</f>”. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nik hitz egin ondoren, ez zuen inork erantzuten, </t><t>banan-banan jausten zitzaizkien gainera nire hitzak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Euriaren esperoan bezala egoten zitzaizkidan zain, </t><t>udaberriko euria bezala edaten zituzten nire hitzak. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Irribarre egiten nienean, ia-ia ezin zuten sinetsi, </t><t>nire aurpegi argiaren irrikaz zeuden. </t>


text:
<t>Haien buru jarri eta bidea erabakitzen nien, </t><t>erregeak bere gudarosteei bezala, </t><t>atsekabetuei adorea ematen dienak bezala.</t>


text:
<pb/><t>«Orain, ordea, barre egiten didate </t><t>ni baino gazteagoek, </t><t>nahiz eta berauen gurasoei ez nien gai iritziko </t><t>neure ardi-txakurrekin nahasteko ere. </t>


text:
<t>Ihartuta zeuzkaten goseak eta miseriak, </t><t>marraska ibiltzen ziren eremuan, </t><t>lur ilun idorretan. </t>


text:
<t>Jende doilorra zen, izen gabeko jendea, </t><t>herrialdetik makilaka jaurtia. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>ihesbidea ixten didate, ni galtzen saiatzen dira, </t><t>inoren laguntza-beharrik ez dutelarik. </t>


text:
<t>Izu-ikarak menpean hartzen nau, </t><t>haizea bezala desagertzen nire duintasuna, </t><t>hodeia bezala ezerezten nire ongizatea. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>«Nik deiadar egin </t><t>eta zuk, Jainko, ez didazu erantzuten, </t><t>aurrean jarri eta begirada zorrotza botatzen didazu. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>«Ez al du pertsonak eskua luzatzen hondatzear dagoenean, </t><t>eta laguntza eske garrasi egiten? <f>[4]</f> </t>


text:
<t>Zorionaren zain, eta zoritxarra etorri zait; </t><t>argia itxaroten, eta iluntasuna iritsi. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>«Nire urratsak desbideratu egin badira, </t><t>nire bihotzak begiek ikusitakoa gutiziatu badu, </t><t>eskuak lapurretaz zikin baditut, </t>


text:
<t>Nirekin auzitan zebilela, </t><t>morroi nahiz neskameren bati eskubidea ukatu badiot, <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ni neu egin ninduenak egin ditu beraiek ere, </t><t>Jainko berak sortu gaitu amaren sabelean. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Inoiz egin ote diot uko behartsuen eskubideari? </t><t>Utzi ote dut alarguntsarik negarrez lehertzen? <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Honek aita bezala izan nau neure haurtzarotik, </t><t>alarguntsak gidari, txiki-txiki nintzenetik. </t>


text:
<t>Beti izan naiz Jainkoaren zigorraren beldur, </t><t>ezin nuen ezer haren handitasunaren aurrean. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Neure uste ona ez dut inoiz urrean jarri, </t><t>ez diot metal finari esan: “Zuregan dut konfiantza”; <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>(Epaileek zigortzen duten hobena litzateke hau ere, </t><t>uko egingo bainioke zeru goiko Jainkoari). </t>


text:
<t>Ez naiz etsaiaren hondamendiaz poztu, </t><t>ezta alai jarri ere zoritxarrak jo duenean; <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>ez zuen honek gaua kanpoan eman beharrik izaten, </t><t>etxeko ateak zabaltzen nizkion bidaiariari. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>jendearen iritziaren beldurrez; </t><t>familiakoen mespretxuaren ikaraz, </t><t>ez naiz etxe barruan eta isilik gelditu. <pb/> </t>


text:
<t>«Ai, entzungo lidakeen norbait banu! </t><t>Hona nire azken hitza <f>[2]</f>! </t><t>Erantzun diezadala Ahaltsuak. </t><t>Idatz dezala salatzaileak nire aurka duena: </t>


text:
<t>gariaren ordez hazi bitez arantzak, </t><t>garagarraren ordez, belar txarrak!» <pb/>Hemen amaitzen dira Joben hitzak.</t>


text:
Baina Elihu, Buz-eko <f>[1]</f> Barakelen semea, Ramen leinukoa, sumindu egin zen Joben aurka, Jainkoa baino zuzenagotzat zuelako hark bere burua.


text:
Sumindu egin zen bere hiru lagunen aurka ere, ez zutelako erantzunik aurkitu, horrela Jainkoa <f>[2]</f> errudun utziz.


text:
<pb/><t>Orduan, esan zuen Elihuk, Buzeko Barakelen semeak: </t><t>«Gaztea naiz ni eta zuek adinekoak. </t><t>Horregatik, beldurrez, ez nintzen ausartzen </t><t>dakidana azaltzera. </t>


text:
<t>Neure artean nioen: “Hitz egin beza adinak, </t><t>irakats bezate urteek jakinduria”. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Baina gizakiaren baitan espiritua dago, </t><t>Ahaltsuaren arnasak ematen dio adimena. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Adinak ez du berez jakintsu bihurtzen, </t><t>zahartzaroak ere ez ulermen zuzena ekartzen. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Horregatik diotsuet <f>[3]</f> niri entzuteko, </t><t>eta dakidana azalduko dizuet neuk ere. <pb/> </t>


text:
<t>«Itxaroten egon naiz zuek hitz egin bitartean; </t><t>erne, zuen arrazoibideak aditzen, </t><t>zer esan asmatzen ari zineten bitartean. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Arretaz entzun dizuedan arren, </t><t>zuetariko inork ez du Job gezurtatu, </t><t>ezta haren argudioei erantzun ere. </t>


text:
<t>Eta ez esan: “Aurkitu dugun jakinduria </t><t>Jainkoak bakarrik mendera dezake, ez gizakiak”. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jobek ez dizkit niri zuzendu bere hitzak, </t><t>nik ere ez diot zuen arrazoibidez erantzungo. <pb/> </t>


text:
<t>Zain geratu behar al dut hauek ez dutelako hitz egiten, </t><t>hor daudelako ezer erantzun gabe? </t>


text:
<t>Nire barrua lehertzear dago, </t><t>nora irtenik ez duen ardoaren eraginez </t><t>zahagi berriak bezala! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gainera, ez dakit lausengatzen; </t><t>bestela, egin ninduenak berehala deuseztatuko ninduke.</t>


text:
<t>Jainkoaren espirituak egin ninduen, </t><t>Ahaltsuaren arnasak biziarazten nau. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zer dela-eta salatzen duzu bera? </t><t>Hark ez du bere egintzen kontu eman beharrik. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>ametsetan, gau-ikuskarietan, </t><t>gizakia lozorroan geratzen denean </t><t>ohe gainean lokartua. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Horrela zaintzen du hilobian eror ez dadin, </t><t>heriotzaren muga <f>[2]</f> pasa ez dezan. <pb/> </t>


text:
<t>«Beste batzuetan, eritasunaz zentzarazten du ohean, </t><t>etengabeko minaz gorputza jotzen dionean. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nabari joaten zaio haragia desagertuz </t><t>eta sumatzen ez zitzaizkion hezurrak nabarmenduz. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>«Baina aingeru bat <f>[4]</f> aurkitzen badu beretzat, </t><t>milaren artean bitarteko bat, </t><t>egin beharrekoa erakutsiko diona, </t>


text:
<t>errukitu eta esango dio honek Jainkoari: </t><t>“Libra ezazu hilobira jaistetik, </t><t>aurkitu baitut honentzako erospen-saria”. </t>


text:
<t>Orduan, gaztetasunaren indarra berreskuratuko du, </t><t>nerabezaroko egunetara itzuliko berriro. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jainkoari erregu egin eta onartu egingo dio; </t><t>pozez oihuka ikusiko du haren aurpegia, </t><t>eta hark zuzentasuna itzuliko berriro gizakiari. </t>


text:
<t>Honek lagunen aurrean kantatuko du esanez: </t><t>“Bekatu egin eta zuzenbidea hautsi nuen, </t><t>baina Jainkoak ez dit merezitakoa eman. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>arrazoi dudan arren, gezurtitzat nauka <f>[1]</f>; </t><t>larri zauritua nago, nik bekaturik egin gabe”. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Esan du: “Gizakiak ez du ezer irabazten </t><t>Jainkoari atsegin izaten saiatuz” <f>[2]</f>. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>«Entzun, zentzudunok: </t><t>Urruti Jainkoarengandik gaiztakeria, </t><t>urruti Ahaltsuagandik bidegabekeria! </t>


text:
<t>Egintzen arabera ordaintzen dio Jainkoak gizakiari, </t><t>nori bere jokabidearen arabera ematen. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Benetan, Jainkoak ez du gaizki jokatzen, </t><t>Ahaltsuak ez du zuzenbidea hausten. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Bere buruarengan bakarrik pentsatuko balu, </t><t>bere espiritua eta arnasa bereganatuko balitu, <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Goberna ote lezake zuzenbideari gorroto dionak? </t><t>Nola ausartzen zara Zuzen-zuzena gaitzestera? <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Hura ez da agintariaren alderdikerian jausten, </t><t>ez dio aberatsari behartsuari baino gehiago laguntzen, </t><t>guztiak baitira berak eginak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Bat-batean hiltzen dira gau itsuan, </t><t>aberatsak hil eta desagertu egiten dira <f>[3]</f>, </t><t>ahaltsua baztertua da giza eraginik gabe. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bai, gizakiaren jokabidea zaintzen du Jainkoak, </t><t>haren urrats guztiak ikusten; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>ez dago ilunperik, ez itzal edo gerizperik, </t><t>gaizkileen gordeleku izan daitekeenik. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Itaunketa beharrik gabe birrintzen ditu handikiak </t><t>eta beste batzuk jartzen haien ordez. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>horrela, behartsuen deiadarra harenganaino iritsarazi dute, </t><t>eta hark entzun egin du dohakabeen oihua. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Baina Jainkoak esku hartzen ez badu, nork gaitzetsiko du? </t><t>Aurpegia ezkutatzen badu, nork ikusi ahal izango du? </t><t>Halere, herriak eta gizateria osoa zaintzen ditu, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>fedegaberik errege izan ez dadin, </t><t>ezta herriari erorbiderik jarriko dionik ere <f>[4]</f>. </t>


text:
<t>«Norbaitek Jainkoari honela esango balio: </t><t>“Aitortzen dut neure bekatua, ez dut berriro oker jokatuko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Nik ikusten ez dudana, erakustazu zuk; </t><t>bidegabe jokatu badut, ez dut berriro egingo”, </t>


text:
<t>zure ustez, zigortu egin beharko ote luke horrelako hori? </t><t>Zuk, ordea, ez dituzu onartzen haren erabakiak <f>[5]</f>. </t><t>Baina hori zure aukera denez, eta ez nirea, </t><t>emazu zeure iritzia. <pb/> </t>


text:
<t>Aztertu, bestela, berorren adierazpenak sakoneraino: </t><t>fedegabearenak bezalakoak dira; <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>oker jokatu eta, gainera, errebelatu egiten da, </t><t>iseka egiten du gure aurrean <f>[6]</f> </t><t>eta Jainkoaren aurka dihardu etengabe”».</t>


text:
<t>Jainkoari esan diozu: “Zer axola dizu, </t><t>zer irabazi dut bekaturik ez egiteaz?” <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zure antzekoengan du eragina zure bekatuak, </t><t>zure zuzentasuna gizakiarentzat bakarrik onuragarri. </t>


text:
<t>«Gizakiek zapalkuntzaren zamapean egiten dute garrasi, </t><t>ahaltsuen ukabilpetik laguntza eske oihu; <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>baina ez diote Jainkoari, Egileari, dei egiten, </t><t>bera izan arren unerik beltzenetan </t><t>garaipen-kantak sorrarazten dizkiguna, </t>


text:
<t>lurreko piztiak baino trebeago </t><t>eta zeruko hegaztiak baino zuhurrago bihurtzen gaituena. </t>


text:
<t>Are gutxiago esaten duzunean ez duzula ikusten, </t><t>zeure auzia haren esku utzi eta zain zaudela. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Orain, hark bere haserrean zigortzen ez duenez </t><t>eta bekatuari <f>[1]</f> jaramon handirik egiten ez, </t>


text:
<t>«Itxaron pixka bat eta argituko dizut zerbait, </t><t>badago oraindik Jainkoaren alde zer esanik. </t>


text:
<t>Benetan diotsut ez dagoela gezurrik nire hitzetan, </t><t>jakintza sendokoa duzu zeure ondoan. </t>


text:
<t>«Ahaltsua da Jainkoa, ez du inor mespretxatzen; </t><t>ahaltsua, sendoak baitira haren erabakiak; </t>


text:
<t>ez ditu begiak zuzenengandik kentzen, </t><t>errege-aulkietan ezartzen ditu </t><t>eta hantxe betiko goraipatzen. </t>


text:
<t>Entzun eta haren menpeko bihurtzen badira, </t><t>zorion eta atseginetan emango dituzte beren bizitzako urteak. </t>


text:
<t>Baina ez badiote entzuten, </t><t>heriotzaren muga <f>[1]</f> pasatuko dute, konturatu gabe hilko. </t>


text:
<t>Fedegabeek beren haserrea areagotzen dute; </t><t>kateatuta daudela ere, ez dute laguntza eske oihu egiten. </t>


text:
<t>Baina atsekabearen bidez salbatzen du Jainkoak atsekabetua, </t><t>saminaren bidez ulertarazten dizkio bere esanak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>«Zeuri ere, atsekabeetatik libratu </t><t>eta estuasunik gabeko egoera erosoa eman nahi dizu, </t><t>jaki gozoz beteriko mahaia. </t>


text:
<t>Baina orain gaiztoei dagokien epaia bete da zuregan, </t><t>kondenazio-epaia zeureganatu duzu. </t>


text:
<t>Amorruak ez zaitzala asaldaraz; </t><t>bestela, ez duzu aurkituko askatuko zaituen erospen-saririk. </t>


text:
<t>Zure aberastasun guztiak ez dira aski izango, </t><t>ez zure urrea, ezta indarbide guztiak ere. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>«Begira, guk uler dezakegun baino handiagoa da Jainkoa, </t><t>zenbatezina haren urte-kopurua. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Horrela <f>[4]</f> arduratzen da herriez, </t><t>zer jana ematen ugari. <f>ⓙ</f> </t><t> <n>[29]</n> Nork ulertu hodeien zabaltzea </t><t>eta trumoien burrundara zeruan <f>[5]</f>? <f>ⓚ</f> </t><t> <n>[30]</n> Begira, berak hedatu du zeruan argia, </t><t>berak ezkutatu itsasoaren oinarriak. </t>


text:
<t>Trumoiak haren etorrera iragartzen du, </t><t>haren haserrea bidegabekeriaren aurka sutzen da <f>[6]</f>.</t>


text:
<t>zeruan zehar bidaltzen du bere tximista, </t><t>munduaren bazterreraino iristen da. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gero, haren ahotsak orro egiten du </t><t>trumoiak ozenki jotzean, </t><t>eta ez ditu oinaztarriak gehiago lotzen </t><t>trumoiak jotzen duen bitartean. </t>


text:
<t>Jainkoak bere trumoi-ahots miragarriaz </t><t>ulertzen ez ditugun gauza harrigarriak egiten ditu. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ba ote dakizu nola antolatzen duen Jainkoak hori guztia, </t><t>nola leherrarazten duen oinaztarria hodei artean? </t>


text:
<t>«Irakats iezaguzu zer esan behar diogun, </t><t>ezin baitugu argudiatu iluntasunean gaudenez gero. </t>


text:
<t>Hitz egin nahi dudanean, ohartarazi egin behar al dut? </t><t>Berri eman behar ote zaio, esandakoa jakin dezan? <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bat-batean, ez da eguzkirik ikusten, </t><t>hodeiek ilundu egin baitute, </t><t>baina gero haizeak jo eta garbitu egiten ditu. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Iparraldetik urrezko argitasuna dator: </t><t>Jainkoa, distira izugarriz inguratua. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ezin dugu atzeman Ahaltsua, </t><t>nagusi da indar eta zuzenbidez, </t><t>justiziaz aberatsa, ez du inor zanpatzen. </t>


text:
<t>Horregatik dira haren beldur gizakiak, </t><t>eta berak ez ditu jakintsu ustekoak kontuan hartzen». <f>ⓔ</f></t>


text:
<t>«Non zeunden zu munduari oinarriak jarri nizkionean? </t><t>Esadazu, horren jakintsu baldin bazara. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>goizeko izarrak aho batez abesten </t><t>eta zerutar izaki <f>[1]</f> guztiak poz-irrintzika ari zirela? <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>eta esan nion: “Honaino iritsiko zara, ez aurrerago, </t><t>hemen amaitzen da zure uhinen harrokeria”. </t>


text:
<t>«Bizitzako egun batean ere agindu al diozu goizari </t><t>edota bere lekua izendatu egunsentiari, </t>


text:
<t>Lurraren gainazala eratzen da orduan, </t><t>buztina moldean bezala, </t><t>eta apain jantzia sortzen. </t>


text:
<t>Baina argia ez da gaiztoentzat, </t><t>galarazi egiten baitizkie beren ekintzak. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Iritsi al zara itsasoaren iturburuetaraino </t><t>edota ibili ote ur-leizearen sakon-sakonean? </t>


text:
<t>«Izan al zara elur-biltegietan? </t><t>Ikusi al dituzu kazkabar-gordailuak? <f>ⓑ</f> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>«Zein aldetatik barreiatzen da argia? </t><t>Nondik sartzen ekialdeko haizea lurrera? <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Nork prestatzen dizkio ibilbideak euri-jasari, </t><t>nork egiten bidea tximista eta trumoiari, </t>


text:
<t>«Lot al ditzakezu zuk izar-multzoak </t><t>edo konstelazioen <f>[3]</f> loturak aska, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ba al dakizkizu ortziaren legeak </t><t>edo zuk ezartzen ote dituzu horiek lurrean? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t> <n>[39-40]</n> «Zuk ekartzen al diezu harrapakina lehoi emeei </t><t>zelatan jartzen direnean sastraka artean, </t><t>edo haien kumeen gosea asetzen </t><t>gordelekuan kuzkurturik daudenean? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Nork prestatzen dio beleari jatekoa, </t><t>beraren kumeek, goseak noraezean dabiltzalarik, </t><t>Jainkoari txio egiten diotenean?</t>


text:
<pb/><t>«Ba al dakizu noiz erditzen diren basahuntzak? </t><t>Ikusi al dituzu oreinak umea egiten? <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Indartsua dela eta, fidatu egingo ote zara </t><t>eta beraren gain utzi zeure soro-lanak? <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Uste al duzu balio izango dizula uzta biltzeko </t><t>eta alea ekarri eta larrainean pilatzeko? </t>


text:
<t>«Ostrukak <f>[1]</f> harro eragiten die hegoei, </t><t>zikoinaren hegoak balitu bezala. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Ankerra da kumeekin, bereak ez balitu bezala; </t><t>ez zaio axola bere nekeak alferrikako gertatzea. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>«Zuk ematen al diozu zaldiari azkartasuna, </t><t>zuk janzten ote lepoa ile-zurdaz? <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Zuk eragiten al diozu salto matxinsaltoari bezala, </t><t>irrintzi arrandiatsuaz izua sartzen duelarik? </t>


text:
<t>Turutaren hotsera, irrintzi egiten du; </t><t>urrutitik sumatzen ditu guda, </t><t>buruzagien aginte-hotsak eta guda-irrintziak. </t>


text:
<t>«Zure jakinduriak irakasten al dio belatzari hegan </t><t>eta bere hegoak hegoaldera <f>[2]</f> zabaltzen? </t>


text:
<t>«Ba al da Ahaltsuarekin eztabaidatu nahi duenik? </t><t>Jainkoa kritikatu nahi duenak, erantzun beza». <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Horrela bada, jantzi zeure burua ospe eta handitasunez, </t><t>estali duintasun eta edertasunez. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>«Begira hipopotamoari <f>[1]</f>. </t><t>Neuk egina da zu bezalaxe. </t><t>Belarra jaten du idiak bezala. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Nire maisulana da; </t><t>neuk bakarrik, bere egileak, mendera lezake ezpataz <f>[2]</f>. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Mendiek ematen diote janaria <f>[3]</f>, </t><t>beraren inguruan egiten dute jolas basapiztiek. </t>


text:
<t>Ibaiak ur handiak badakartza ere, ez da izutzen, </t><t>nahiz eta Jordan ibaiak muturrean jo, lasai geratzen da. </t>


text:
<t>Pasatuko ote diozu kanabera sudurretik </t><t>edo zulatuko ote matrailezurra kakoz? <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Jolas egingo al duzu berarekin txoritxoarekin bezala </t><t>edota preso hartuko zeure alaben jostailu bihurtzeko? </t>


text:
<t>Inor ez da hura zirikatzera ausartzen. </t><t>Nor ausartuko da, bada, niri aurre egitera? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Nork eman dit lehenengo, nik itzuli behar izateko? </t><t>Zerupean dagoen guztia neurea dut. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Haren gorputz-atalez hitz egiten jarraituko dut, </t><t>haren balentria eta gorpuzkera ederra azalduko. </t>


text:
<t>Babeskiak lerrokatuta dituela ematen du bizkarrak, </t><t>zirrikiturik gabe, zigiluz itxita bezala. </t>


text:
<t>Haren doministikuek su-argia botatzen dute, </t><t>begiek egunsentiak bezala dir-dir egiten. </t>


text:
<t>Jaikitzen denean, </t><t>beldurrak hartzen ditu adoretsuenak <f>[1]</f>, </t><t>izuak jota uzten. </t>


text:
<t>Pertza bezala jartzen du irakiten ur azpia, </t><t>lurrinontzian bezala lurrinarazten gaineko ura. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zeuk esana da: </t><t>“Nor da nire egitasmoa isilarazi nahi duena, </t><t>ezer jakin gabe?” </t><t>Bai, jakin gabe hitz egin dut </t><t>ulertezin ditudan misterioei buruz. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Esan nuen: “Entzun, hitz egingo dizut eta; </t><t>nik galdetu egingo dizut eta zuk irakatsi”. </t>


text:
<pb/>Jobi hitz egin ondoren, Temango Elifazi esan zion Jaunak: «Sumindua nago zure eta zure bi lagunen aurka, ez baituzue nitaz zuzen hitz egin, nire zerbitzari Jobek egin duen bezala. <f>ⓑ</f>


text:
Beraz, hartu orain zazpi zekor eta zazpi ahari, joan Jobengana eta eskaini erre-oparia zeuen alde. Nire zerbitzari Jobek zuen alde erregutuko du. Nik haren erregua onartu egingo dut, eta ez zaituztet zeuen zentzugabekeriaren arabera zigortuko, nitaz zuzen hitz egin ez duzuen arren, nire zerbitzari Jobek egin duen bezala». <f>ⓒ</f>


text:
Jaunak esana egitera joan ziren Temango Elifaz, Xuaheko Bildad eta Naamako Tzofar, eta Jaunak Joben erregua onartu egin zuen. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Jobek bere lagunen alde erregu egin ondoren, Jaunak egoera aldatu egin zion eta lehengo ondasunak bikoiztu. <f>ⓔ</f>


text:
Anai-arrebak eta lehengo ezagunak etorri zitzaizkion ikustera, berarekin otordua egin zuten etxean eta Jaunak bidalitako atsekabe guztiarengatik dolua agertu zioten eta kontsolatu. Bakoitzak dirua eta urrezko eraztun bana eman zizkioten. <f>ⓕ</f>


text:
<pb/>Aurrekoetan baino ere oparoago bedeinkatu zuen Jaunak Job bere ondorengo urteetan: hamalau mila ardi, sei mila gamelu, mila idi-pare eta mila asteme izan zituen. <f>ⓖ</f>


text:
Hauetako lehenari Usoa jarri zion izena, bigarrenari Kanela Lorea eta hirugarrenari Lurrinontzi <f>[1]</f>.


text:
Ez zegoen herrialde osoan Joben alabak baino emakume ederragorik; eta nebak bezalaxe, oinordeko egin zituen <f>[2]</f> Jobek.


text:
<pb/>Geroztik, ehun eta berrogei urtez bizi izan zen Job, eta bere seme-alabak eta seme-alaben seme-alabak laugarren belaunaldia arte ikusi ahal izan zituen.


text:
<t>baizik eta Jaunaren hitza atsegin duena </t><t>eta hitz hori gau eta egun gogoan darabilena <f>[2]</f>! <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ur-xirripen ondoan landaturiko zuhaitzaren antzeko da: </t><t>bere sasoian fruitua dakar, eta ez zaio hostorik ihartzen; </t><t>egiten duen guztia ongi zaio ateratzen. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Auzi-egunean gaiztoek ez dute zutik iraungo; </t><t>zintzoen batzarrean ez da bekataririk izango. <pb/> </t>


text:
<pb/><t>Zer dabiltza nazioak asaldaturik? </t><t>Zergatik darabiltzate asmo hutsal horiek gogoan? <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren aurka eta hark aukeraturiko erregearen <f>[1]</f> aurka </t><t>altxatzen dira mundu honetako erregeak, </t><t>elkar hartzen dute agintedunek: <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren erabakia iragarriko dut. Hau esan dit: </t><t>«Nire seme zara zu <f>[2]</f>; gaur zaitut nik sortu. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Eskatu niri, eta nazioak emango dizkizut ondare, </t><t>lur osoaren jabe egingo zaitut. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Burdinazko makilaz hautsiko dituzu, </t><t>buztinezko ontzia bezala puskatuko». <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>oi gizaki hilkorrok <f>[3]</f>, </t><t>bera sumindu eta zuen nagusigoa gal ez dadin, </t><t>bat-batean pizten baitzaio haserrea. <pb/>Zorionekoak harengan babesten direnak! <f>ⓗ</f></t>


text:
<t>Baina zu zara, Jauna, nire babeski, zu nire ohore. </t><t>Zuk didazu burua jasotzen. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Oihuka egiten diot dei Jaunari, </t><t>eta erantzuten dit bere mendi santutik. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaiki zaitez, Jauna! Salba nazazu, ene Jainko! </t><t>Nire etsaiak masailean jotzen dituzu, </t><t>gaizkileei hortzak hausten dizkiezu. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat</i> <f>[1]</f>. <i>Harizko musika-tresnaz. Daviden salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Deitzen dizudanean, erantzun, Jainko, ene defendatzaile! </t><t>Estualdian, emadazu lasaibide! </t><t>Erruki zakizkit eta entzun nire otoitza! <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuek, handikiok, </t><t>noiz arte iraindu behar duzue Jainkoa, nire Ohorea, </t><t>jainko hutsalak maitatuz, sasijainkoen <f>[2]</f> atzetik ibiliz? </t>


text:
<t>Jakizue Jaunak harrigarriro jokatzen duela </t><t>bere fededunaren alde, </t><t>entzun egiten didala deitzen diodanean. </t>


text:
<t>Ikara zaitezte eta ez egin bekaturik, </t><t>aztertu zeuen barruak, egin negar ohe gainean. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Asko ari dira esaten: «Nork eman guri zoriona? </t><t>Aldendu egin ote duzu guregandik, Jauna, </t><t>zeure aurpegi argitsua?» <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Niri, ordea, Jauna, poz handia eman didazu, </t><t>horiek gari eta ardo ugariz dutena baino handiagoa. </t>


text:
<t>Bakean etzaten naiz eta berehala lokartzen, </t><t>zuk bakarrik bainauzu, Jauna, lasai biziarazten. <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Zaude adi nire deiadarrari, ene errege, ene Jainko, </t><t>zuri ari bainatzaizu otoizka; <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>entzun goizetik nire mintzoa; </t><t>goizean neure auzia azaltzen dizut <f>[1]</f> </t><t>eta zain gelditzen natzaizu. <pb/> </t>


text:
<t>Zu ez zara gaiztakeriaz gozatzen den Jainkoa. </t><t>Gaiztoak ez du harrerarik zuregan, <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>gezurra diotenak suntsitzen; </t><t>hiltzaile eta maltzurrak higuingarri zaizkizu, Jauna. <pb/> </t>


text:
<t>Ni, aldiz, zure maitasun handiari esker, </t><t>zure etxean sartuko naiz, </t><t>zure tenplu santuan ahuspeztuko begirunez beterik. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Gida nazazu, Jauna, zeure nahiaren bidetik, </t><t>etsaiak zelatan baititut. </t><t>Berdindu zeure bidea nire aurrean. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Horien ahoan ezer ez fidagarririk, </t><t>horien barrena leize-zuloa, </t><t>eztarria hilobi zabaldua, </t><t>mihia, berriz, leun eta labaina. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jainko, ordain bezate beren hobena! </t><t>Lur jo bezate beren egitasmoengatik! </t><t>Bota itzazu kanpora beren txarkeria neurrigabeagatik, </t><t>zure aurka jaiki baitira. <pb/> </t>


text:
<t>Horrela, zuregan babesten direnak alaitu egingo dira, </t><t>eta etengabe pozez oihuka ariko. </t><t>Zuk zainduko dituzu maite zaituzten guztiak, </t><t>salto egingo dute pozez. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<pb/><t><f>[1]</f> <i>Koru-zuzendariarentzat. Zortzi hariko musika-tresnaz. Daviden salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Erruki zakizkit, Jauna, makaldua bainago; </t><t>senda nazazu, Jauna, hezur guztiak koloka baititut, <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Hilda gero, ez da inor oroitzen zutaz; </t><t>Hildakoen Egoitzan, nork goretsi zu? <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Akitua nago aieneka. </t><t>Gauero malkoz bustitzen dut ohea, </t><t>blai eginda uzten etzalekua. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Lotsa bitez eta izutu nire etsaiak! </t><t>Egin bezate atzera, bat-batean lotsaturik! <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Erosta-doinuan. Davidena. Kux</i> <f>[1]</f> <i>benjamindarra zela eta, Jaunari abestu ziona.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, ene Jainkoa, zuregan babesten naiz. </t><t>Salba nazazu erasotzen didatenengandik, libra nazazu! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Bestela, lehoiak bezala harrapatu </t><t>eta zati-zati egingo naute, </t><t>eta ezin izango nau inork libratu. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, ene Jainkoa, zerbaitetan huts egin badut, </t><t>neure eskuz bidegabekeriarik egin badut, <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>pertsegitu eta harrapa nazala etsaiak, </t><t>zanpa nazala bizirik lurraren kontra </t><t>eta barreia nire erraiak hautsetan! <pb/> </t>


text:
<t>Jaiki zaitez haserre, Jauna! </t><t>Altxa nire etsaien amorruaren aurka! </t><t>Ekin, ene Jainko, antolatu epaiketa! </t>


text:
<t>Bil bitez herri guztiak zure inguruan, </t><t>eta jar zaitez, Goi-goiko hori, haien batzarburu. <pb/> </t>


text:
<t>Bukarazi gaiztoen gaiztakeria, eutsi sendo zintzoari, </t><t>bihotz-barruak aztertzen dituzun Jainko zuzen horrek. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Onbideratzen ez badira, ezpata zorrozten du, </t><t>uztaia tenkatu eta botatzeko prestatzen; </t>


text:
<t>Horra, gaiztakeriaz beteak daude: </t><t>okerra sortzen dute barruan, iruzurra ematen argitara. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Buru gainera jausten zaie beren okerra, </t><t>kaskarrean jotzen ditu bidegabekeriak. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Dolareak» doinuan</i> <f>[1]</f> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, gure Jauna, </t><t>bai harrigarria zure izena mundu osoan! <pb/>Zeruak baino garaiago den zure ospea kantatuko dut <f>[2]</f> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>umetxoen eta bularreko haurtxoen hizkeraz. </t><t>Sendo oinarritu duzu zeure gaztelua <f>[3]</f> etsaien aurka, </t><t>etsai mendekuzaleak isilarazteko. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>zer da gizona, zu hartaz oroitzeko? </t><t>Zer gizakia, zu hartaz arduratzeko? <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, bihotz-bihotzez nahi zaitut goretsi, </t><t>zure izena, Goi-goiko hori, kantuz ospatu, <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Epaile zuzen horrek, epaimahaian eseririk, </t><t>nire eskubidea eta auzia defendatu dituzu. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Akabo etsaia, betiko hondaturik: </t><t>haien hiriak porrokatuak, oroitzapena ere galdua. <pb/> </t>


text:
<t>Uste on dute zuregan ezagutzen zaituztenek, </t><t>zuregana jotzen duenik </t><t>ez baituzu, Jauna, bazterrean uzten. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egin kantu Jaunari, Siongo erregeari, </t><t>iragarri herrien artean haren egintza bikainak! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Erruki nitaz, Jauna, </t><t>begira nola atsekabetzen nauten etsaiek. </t><t>Atera nazazu heriotzako sarreratik, </t>


text:
<t>zure goralpenak kontatu ahal ditzadan </t><t>Sion hiri ederreko <f>[2]</f> sarreran, </t><t>alaitu ahal nadin zuk emaniko garaipenaz. <pb/> </t>


text:
<t>Berek egin zulora jausi dira nazioak; </t><t>berek jarritako sarean trabatu zaie oina. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jauna agertu da, justizia ezarri du: </t><t>gaiztoa, berak egindako gaiztakeriak harrapatu. <pb/> </t>


text:
<pb/><t><f>[1]</f> Jauna, zergatik gelditzen zara urrun? </t><t>Zergatik ezkutatzen larrialdian? <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gaiztoak harrokeriaz erasotzen dio errukarriari, </t><t>asmatzen dituen azpikeriez dauka harrapatua. </t>


text:
<t>Nahi zuena lortu duela eta, harro dabil; </t><t>bidegabez irabazten du </t><t>eta Jauna bedeinkatu ustean mespretxatu <f>[2]</f> egiten. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Bekokia altxaturik, ez da arduratzen: </t><t>«Ez da Jainkorik <f>[3]</f>», pentsatzen du. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Egiten duen guztiak arrakasta du; </t><t>Jainkoaren erabakiak altuegi daude harentzat; </t><t>etsaiak ez zaizkio axola. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>«Ez dut koloka egingo —dio bere baitan—; </t><t>zoriontsu izango naiz beti, ezbeharrik gabe». <pb/> </t>


text:
<t>Betea du ahoa madarikazioz, maltzurkeriaz eta gogorkeriaz; </t><t>okerra eta gaiztakeria ditu mihian gordeak. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Hiri-inguruetan zelatan egoten da, </t><t>ezkutuan errugabea hiltzen du, </t><t>gizagaixoari begirik kentzen ez. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zelatan dago ezkutuan, lehoia bere zuloan bezala, </t><t>zelatan, dohakabea harrapatzeko: </t><t>bere sarera erakarriz harrapatzen du. </t>


text:
<t>Honela dio bere baitan: </t><t>«Jainkoa ez da ohartzen, begiak ixten ditu, </t><t>ez du inoiz ezer ikusten». <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nolatan du gaiztoak Jainkoa mespretxatzen? </t><t>Konturik eskatzen ez duzulakoan dago. <pb/> </t>


text:
<t>Ikusten dituzu, bai, neke eta nahigabeak, </t><t>ikusi eta zeure gain hartzen. </t><t>Zuregan uzten du gizagaixoak bere zoria, </t><t>zu zaitu umezurtzak laguntzaile. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Hautsi gaiztoaren indarra, </t><t>eskatu hari gaiztakeriaren kontu, </t><t>ez utzi ezer aztertzeke. <pb/> </t>


text:
<t>Jauna errege da betidanik betidaino! </t><t>Desager bitez sinesgabeak haren lurraldetik! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Entzun, Jauna, errukarrien desioak, </t><t>emaiezu adore, </t><t>adi izan belarria haiengana, </t>


text:
<t>umezurtz eta zapalduaren eskubideak babesteko. </t><t>Ez beza gehiago beldurrik eman </t><t>buztinez eginiko gizakiak! <f>ⓜ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Davidena.</i> <pb/>Jaunarengan babesten naiz. Nolatan esaten didazue: </t><t>«Alde mendira, hegaztiak bezala! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoek uztaia tenkatu baitute </t><t>eta gezia uztai-harian jarri, </t><t>bihotz zuzenekoak ilunpean jotzeko. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jauna bere tenplu santuan dago, zeruan du tronua: </t><t>begira-begira dago munduari, gizakiak ditu aztertzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bidal dezala txingarra eta sufre-euria horien gainera! </t><t>Izan bedi haize kiskalgarria horien zoria! <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zintzoa da, izan ere, Jauna; zuzen jokatzea du maite: </t><t>zuzenek ikusiko dute haren aurpegia <f>[1]</f>.</t>


text:
<t>Salba gaitzazu, Jauna! </t><t>Bukatu dira fededunak, galdu da leialtasuna gizartean! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Faltsukeriaz hitz egiten diote elkarri, </t><t>ezpainez lausengari, bihotzez maltzur. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela baitiote: «Mihiak egiten gaitu indartsu; </t><t>geure ezpainez baliatzen garelarik, nor nagusitu guri?» <pb/> </t>


text:
<t>Baina Jaunak dio: «Errukarriak zapaltzen dituztelako, </t><t>behartsuak intzirika ari direlako, </t><t>oraintxe jaikiko naiz eta salbatuko dut hasperenka ari dena». <pb/> </t>


text:
<t>Noiz arte, Jauna? Betiko ahaztu behar ote nauzu? </t><t>Noiz arte gorde behar didazu zeure aurpegia? <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Noiz arte egon behar dut kezkaturik, </t><t>bihotza etengabe penaturik? Noiz arte etsaiaren menpe? <pb/> </t>


text:
<t>ez dezan etsaiak esan: «Garaitu dut». </t><t>Ez bedi nire arerioa nire hondamendiaz poztu! <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zure maitasunean dut konfiantza; </t><t>poz nadila barru-barrutik zure garaipenaz. </t><t>Orduan, kantuz ekingo diot Jaunari, egin didan onarengatik.</t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Davidena.</i> <pb/>Hau dio eroak bere baitan: «Ez da Jainkorik <f>[1]</f>». </t><t>Ustelduak daude, gauza higuingarriak egiten dituzte, </t><t>ez da inor on dagienik. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Baina Jauna gizakiei begira dago zerutik, </t><t>ba ote den zentzu onekorik, </t><t>Jainkoa bilatzen saiatzen denik. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Denak okertu dira, bat egin dute galdukerian; </t><t>ez da inor on dagienik, bat bera ere ez. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez ote dute ikasiko gaiztaginek, </t><t>nire herria ogia bezala irensten duten </t><t>eta Jaunaz arduratzen ez diren horiek? </t>


text:
<t>Ai baletor Siondik Israelen salbazioa! </t><t>Jaunak bere herriaren zoria aldatzean <f>[2]</f>, </t><t>poztuko da Jakob, alaituko Israel. <f>ⓐ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/>Jauna, nor egon daiteke zure etxean? </t><t>Nor bizi zure mendi santuan <f>[1]</f>? <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jokaera prestua duena, justiziaren arabera ari dena, </t><t>bihotz barrutik egia dioena; <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>mihi-luze ez dena, lagun hurkoari kalterik egiten ez diona, </t><t>auzokoa iraintzen ez duena; </t>


text:
<t>mespretxagarria bere aurretik bota </t><t>eta jainkozaleak <f>[2]</f> ohoratzen dituena; </t><t>bere kaltetan izanik ere, </t><t>emandako hitzari eusten diona; </t>


text:
<t>mailegu-dirua lukurreriaz ematen ez </t><t>eta errugabearen kaltetan eskupekorik hartzen ez duena. <pb/>Horrela jokatzen duenak ez du sekula koloka egingo. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Miktam</i> <f>[1]</f>. <i>Davidena</i> <pb/>Gorde nazazu, Jauna, zuregan baitut babesa. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Lurralde honetako jainkoak, </t><t>«ahalmen» deitu horiek, nituen behinola atsegin <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Ugal bitez ezbeharrak </t><t>horien atzetik lehiatzen direnen gainera! </t><t>Nik ez diet sakrifizioen odolik eskainiko, </t><t>ez ezpainetan haien izenik hartuko. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zu zaitut, Jauna, neure on guztia, </t><t>neure kopa, bedeinkapenez betea; </t><t>zure esku nire zoria! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Bedeinkatu nahi dut Jauna, berak baitit aholku ematen, </t><t>gauez ere ene barrua berak hezten. </t>


text:
<t>Begi aurrean dut Jauna etengabe; </t><t>bera ondoan dudala, ez dezaket koloka egin. <f>ⓗ</f> <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez bainauzu Herio Leizera botako, </t><t>zure fededuna ez duzu hilobian galtzen utziko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Bizirako bidea erakutsiko didazu: </t><t>alaitasun betea zure aurrean, betiko zoriona zure ondoan. <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden otoitza.</i> <pb/>Entzun, Jauna! Justizia eske nator! </t><t>Zaude adi nire deiadarrari, makur belarria nire otoitzari: </t><t>ez dut engainurik ezpainetan. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Aztertu nire barrua, ikertu gauez ere, probatu suaz: </t><t>ez duzu niregan okerrik aurkituko; nire ahoak ez du huts egin, <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>bide latzetan sendo ezarri ditut oinak; </t><t>zure arrastotik ez dira aldendu nire urratsak. </t>


text:
<t>Deika nauzu, Jainko; erantzungo al didazu! </t><t>Itzul niregana belarria, entzun nire mintzoa. </t>


text:
<t>Erakuts zeure maitasun harrigarria, </t><t>erasotzaileengandik salbatzen baitituzu </t><t>zure esku ahaltsuan babesten direnak. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>larrutu nahi nauten gaizkileengandik, </t><t>inguratzen nauten etsai amorratuengandik. <pb/> </t>


text:
<t>ehizaki-irrikaz dagoen lehoiaren antzera, </t><t>ezkutuan dagoen lehoikumearen antzera. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaiki, Jauna! Egiezu aurre, bota lurrera! </t><t>Salba nazazu zeure ezpataz gaizkileengandik! </t>


text:
<t>Garbi itzazu zeure eskuz, Jauna, </t><t>garbitu mundutik! Gal bitez bizidunen artetik! </t><t>Zuk zaintzen dituzunei, ordea, bete sabela; </t><t>ase itzazu horien seme-alabak, </t><t>eta utz bezate sobera dutena beren haurrentzat <f>[2]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Nik, auzi-egunean, zure aurpegia ikusiko dut; </t><t>piztean, zure izateaz aseko naiz <f>[3]</f>. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. David Jaunaren zerbitzariarena. Jaunak bere etsai guztietatik eta Saulen eskuetatik askatu zuenean, gorazarre hau kantatu zion Davidek.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna da nire haitza, nire geriza, bera nire askatzailea; </t><t>ene Jainko, nire harkaitz babesgarria, </t><t>nire babeski eta indar salbatzailea, nire gotorlekua. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Larrialdian dei egin nion Jaunari, deiadar ene Jainkoari. </t><t>Eta aditu zuen bere tenplutik nire oihua, </t><t>haren belarrietaraino heldu zen nire deiadarra. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ikaratu zen lurra eta dardaratu, mendien oinarriak mugitu, </t><t>Jainkoaren haserreak baitzituen astindu. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Gordelekutzat hartu zituen ilunpeak, </t><t>etxola gisa bere inguruan hodei-laino euritsuak. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Haren aurreko distiraz, </t><t>tximista eta sugarrezko ikatz gori </t><t>bihurtzen ziren hodeiak. </t>


text:
<t>Ortzitik trumoia joarazi zuen Jaunak, </t><t>deiadar egin Goi-goikoak: </t><t>tximista eta ikatz goriak sugarretan! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Itsas hondoa agertu zen, </t><t>lurraren oinarriak agerian jarri </t><t>Jaunaren orroaz, haren haserre-ziztuaz. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Etsai indartsuagandik salbatu ninduen, </t><t>ni baino indartsuago ziren arerioengandik. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Neure zuzentasunaren ordaina eman dit Jaunak, </t><t>beraren begietan garbi jokatu dut eta. <pb/> </t>


text:
<t>Zuk egiten didazu argi, zuk, Jauna, ene argi-zuzi horrek; </t><t>ene Jainko, zuk argitzen duzu nire ilunpea. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zure laguntzaz ihes eragiten diot gudari-taldeari, </t><t>zurekin, ene Jainko, harresiak igarotzen gainetik. <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoaren bidea on-ona, Jaunaren hitza sinesgarria. </t><t>Bera da harengana jotzen dutenen babesa. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Oreinarenak bezain arin dizkit oinak egin, </t><t>eta neure tontorretan sendo nau ezarri. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Babeskiak bezala gorde nauzu eta salbatu, </t><t>zure eskuak eutsi dit; erantzun didazu eta indartsu egin. </t>


text:
<t>Haizeak daraman hautsa bezala xehatu nituen, </t><t>kaleko lokatza bezala oinpean zapaldu. <pb/> </t>


text:
<t>Ene herriaren liskarretatik atera ninduzun, </t><t>atzerritarren buruzagi izendatu. </t><t>Herri ezezaguna jarri zitzaidan zerbitzari, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Etsaiengandik libratu nauzu, </t><t>oldartzen zaizkidanen gainetik jaso, </t><t>gizon zakarrarengandik askatu. </t>


text:
<t>Horregatik, Jauna, atzerritarren artean goresten zaitut, </t><t>zure omenez kantatzen dut. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Garaipen handiak eman dizkio bere erregeari, </t><t>maitasunez jokatu du bere gantzutuarekin <f>[1]</f>, </t><t>Davidekin eta beraren ondorengoekin betiko. <f>ⓐ</f></t>


text:
<t>Zeruek Jainkoaren aintza kontatzen dute, </t><t>ortziak haren eskuen lana adierazten. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Lurbira guztira zabaltzen da haien hotsa, </t><t>munduaren bazterreraino haien hizkera. <pb/>Han ipini dio Jainkoak egoitza eguzkiari. <f>ⓒ</f> <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Senarra ezkontza-gelatik bezala irteten da, </t><t>atleta gisa, bere lasterketa egitera pozik; </t>


text:
<t>zeru-ertz batetik irten eta beste ertzeraino haren itzulbira: </t><t>haren berotik ezin libratu ezer! <pb/> </t>


text:
<t>Jaunaren hitza ezin hobea: gizakia arnasberritzen du; </t><t>Jaunaren manamendua fidagarria: heldugabea zuhurrarazten du; <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren legeak zuzenak, bihotzaren pozgarri; </t><t>Jaunaren agindua distiratsua, begien argigarri. </t>


text:
<t>Jaunaren promesa <f>[1]</f> garbia: betiko dirau; </t><t>Jaunaren erabakiak egiazkoak: den-denak bidezkoak; </t>


text:
<t>urrea baino desiragarriago, urre araztua baino ere bai; </t><t>eztia baino gozoago, ezti berria baino ere bai. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zaindu nazazu harrokeriatik: ez dakidala nagusitu; </t><t>horrela, akats gabe izango naiz, bekatu larritik libre. </t>


text:
<t>Har itzazu atseginez nire gogoeta eta hitzak, </t><t>oi Jauna, ene harkaitz eta babesle! <f>ⓖ</f></t>


text:
<t>Entzun zaitzala Jaunak arrisku-egunean, </t><t>jar zaitzala toki seguruan Jakoben Jainkoak! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ospatu ahal dezagula poz-oihuz zure garaipena, </t><t>banderak zabalduz gure Jainkoaren izenean! </t><t>Bete ditzala Jaunak zure eskari guztiak! <pb/> </t>


text:
<t>Orain bai, badakit: </t><t>Jaunak garaipena ematen dio berak gantzuturiko erregeari; </t><t>bere zeru santutik erantzuten dio, </t><t>bere ahalmen handiaz garaipena ematen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Batzuk bizkor guda-gurdiekin, beste batzuk zaldiekin; </t><t>gu, berriz, Jaunarekin, geure Jainkoarekin. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Haiek okertu, erori egiten dira; </t><t>guk, berriz, zutik eta sendo irauten. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, pozik dago erregea zure indarrarengatik! </t><t>Benetan alai, garaipena eman diozulako! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, betiko bedeinkazioa ematen diozu <f>[1]</f>, </t><t>zeure presentziaz pozarren jartzen. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Bai, Jaunarengan du erregeak konfiantza; </t><t>Goi-goikoak maite duelako, ez da kolokatuko. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zeure eskuaz <f>[2]</f> atzemango dituzu etsai guztiak, </t><t>gorroto zaituztenak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Labe gorira botako dituzu, zure haserrea agertzean; </t><t>bere suminaz irentsiko ditu Jaunak, suaz kiskaliko. </t>


text:
<t>Zuri hondamena ekarri nahian, </t><t>azpikeriak asmatzen badituzte ere, ez dute ezer lortuko. </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Egunsentiko basahuntza» doinuan</i> <f>[1]</f> <i>. Daviden salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Ene Jainko, ene Jainko, zergatik utzi nauzu? <f>[2]</f> </t><t>Zergatik ez duzu entzuten nire deiadarra eta kexua? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Egunez deika ari natzaizu, ene Jainko, eta zuk erantzunik ez; </t><t>baita gauez ere, eta bakerik ez dut. <pb/> </t>


text:
<t>Deiadar egin zizuten eta zuk askatu; </t><t>zurekin fidatu, eta ez zien usteak huts egin. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Jaunarengana jo du <f>[4]</f>; libra dezala, bada! </t><t>Salba dezala, hainbeste maite badu!» <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez egon niregandik urrun, hurbil baitut arriskua, </t><t>eta ez dut nork lagundurik. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Etsaiek inguratzen naute, </t><t>zezen-talde handia bailiran, </t><t>basabere izugarriak <f>[5]</f> bailiran; </t>


text:
<t>Badoaz nire indarrak, ur isuria irudi; </t><t>koloka ditut hezur guztiak, </t><t>urtzen ari zait bihotza, argizaria irudi. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Indargabe nago, teila bezain lehor, </t><t>ahosabaiari itsatsia dut mihia, </t><t>hilobi-hautsetaraino ekarri naute. <pb/> </t>


text:
<t>Gaizkile-taldeak inguratu nau, </t><t>zakur-tropelak erdian hartu, </t><t>esku-oinak zulatu dizkidate. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Libra nazazu ezpataz hila izatetik, </t><t>atera nire bizi hau zakur horien atzaparretatik. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Goretsazue Jauna, begirune diozuenok! </t><t>Emaiozue ohore, Jakoben ondorengo guztiok! </t><t>Adora ezazue, israeldarrok! </t>


text:
<t>Jaunak ez du mespretxatu, </t><t>ez du gutxietsi gizagaixoaren zorigaitza, </t><t>ez du harengandik aurpegia saihestu: </t><t>entzun dio deiadarra. </t>


text:
<t>Zeuk eraginik, goretsiko zaitut batzar handian, </t><t>neure promesak beteko ditut </t><t>begirune dizutenen aurrean. </t>


text:
<t>Asetzeraino jango dute behartsuek, </t><t>Jauna goretsiko haren bila saiatzen direnek. </t><t>Ez galdu adorea sekula! <f>[6]</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunaz oroituko dira lurreko herri guztiak </t><t>eta harengana itzuliko; </t><t>haren aurrean ahuspeztuko dira herrietako familia guztiak. </t>


text:
<t>Hari ahuspeztuko zaizkio lurpean lo daudenak, </t><t>haren aurrean makurtuko hilobira jaitsiak, </t><t>Jainko garaileak biziberritu egiten baitu <f>[7]</f>. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nire ondorengoek Jauna gurtuko dute, </t><t>Jaunaz hitz egingo diete ondorengo gizaldiei, <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>eta indarrak berritzen; </t><t>bide egokitik narama, leiala delako <f>[1]</f>. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ibar beltz-ilunetan banabil ere, </t><t>ez dut inolako gaitzen beldurrik, </t><t>zu nirekin baitzaude: </t><t>zure artzain-makilak lasaitzen nau. <pb/> </t>


text:
<t>Zuk atontzen didazu mahaia etsaien begi aurrean, </t><t>ukenduz gantzutzen didazu burua; gainezka dut kopa. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Bai, zorionak eta leialtasunak inguratuko naute </t><t>bizitzako egun guztietan; </t><t>Jaunaren etxean biziko naiz amaigabeko egunetan. <f>ⓝ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/>Jaunarena da lurra eta bertan dagoena, </t><t>mundua eta bertan bizi direnak; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>berak ezarri baitzuen sendo itsasoen gainean, </t><t>lur azpiko ur-lasterren gainean. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eskuak errugabe eta bihotza garbi dituena, </t><t>gezurrezko jainkoetara jotzen ez duena, </t><t>engainatzeko zinik egiten ez duena. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horiek dira haren bila saiatzen direnak, </t><t>Jakoben Jainkoa aurkitu nahi dutenak. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ateak, zabal zaitezte! </t><t>Antzinako ateak, zaudete zabalik, </t><t>badator-eta erregea, aintzaz betea! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Nor da aintzaz beteriko errege hori? </t><t>Jauna da, indartsu eta ahaltsua, </t><t>Jauna, guduan ahaltsua! <pb/> </t>


text:
<t>Ateak, zabal zaitezte! </t><t>Antzinako ateak, zaudete zabalik, </t><t>badator-eta erregea, aintzaz betea! </t>


text:
<t>Nor da aintzaz beteriko errege hori? </t><t>Jaun ahalguztiduna, </t><t>bera da aintzaz beteriko erregea!</t>


text:
<t>Ene Jainko, zuregan dut konfiantza: </t><t>ez diezadala usteak huts egin! </t><t>Ez daitezela etsaiak nitaz poztu! </t>


text:
<t>Zuregan itxaron dutenei ez die inoiz usteak huts egingo; </t><t>bai, ordea, arrazoirik gabe baztertzen zaituztenei! <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuzen nazazu, zurekiko leial izan nadin, irakats niri, </t><t>zu baitzara salbatzen nauen Jainkoa; </t><t>zuregan itxaron dut etengabe. </t>


text:
<t>Ez gogoratu, ordea, Jauna, nire gaztetako bekatuak </t><t>eta nire errebeldiak. </t><t>Gogora nazazu zeure maitasunaz, zure ontasunari dagokionez. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak beti maitasunez eta leialtasunez jokatzen du </t><t>beraren ituna eta legeak gordetzen dituztenekin. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Adiskide ditu <f>[3]</f> Jaunak begirune diotenak, </t><t>ezagutarazten die bere ituna. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Jaunarengan ditut beti neure begiak, </t><t>nire oinak erortzeko arriskutik gordetzen baititu. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Prestutasunak eta zuzentasunak zainduko naute, </t><t>zuregan itxaron baitut. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Egidazu justizia, Jauna, nire jokaera prestua baita. </t><t>Sendo eutsi diot zureganako konfiantzari. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Errugabe naizela agertzeko eskuak garbiturik, </t><t>zure aldarea inguratzen dut, Jauna, <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Jauna dut argi eta salbamen: nork ni beldurtu? </t><t>Jaunak dit bizia babesten: nork ni ikaratu? <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Gaizkileek ni suntsitzeko asmoz erasotzen badidate, </t><t>beraiek, ene etsaiak, dira labaindu eta eroriko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Gudaroste batek inguraturik ere, nire bihotzak ikararik ez; </t><t>nire aurka borrokan hasita ere, nik konfiantza galtzen ez. <pb/> </t>


text:
<t>Gauza bakarra diot Jaunari eskatu, </t><t>horixe bakarrik dut irrika: </t><t>Jaunaren etxean bizi nadila bizitza guztian, </t><t>Jaunaren edertasunari <f>[1]</f> begira eta haren tenpluaren zaindari. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bere aterpean gordeko nau zoritxar-garaian, </t><t>bere etxolako txokoan ezkutatuko, </t><t>bere harkaitz gainera jasoko. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Horrela, burua tente eramango dut </t><t>inguratzen nauten etsaien aurrean. </t><t>Sakrifizioak eskainiko ditut haren etxolan poz-irrintziz <f>[2]</f>, </t><t>kantatu eta soinua joko diot Jaunari. <pb/> </t>


text:
<t>Bihotzak esaten dit: </t><t>«Ea, bila ezazu Jaunaren aurpegia». </t><t>Zure aurpegiaren bila nator, bai, Jauna. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Ez gorde niri zeure aurpegia! </t><t>Ez baztertu zeure morroi hau haserrez, </t><t>zu baitzaitut laguntza bakarra! </t><t>Ez ni bertan behera utzi, ez zapuztu, </t><t>salbatzaile zaitudan ene Jainko horrek! <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Erakustazu, Jauna, zeure bidea, </t><t>eraman nazazu bide zuzenetik, etsaiak ugari baititut. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ez utzi ni etsaien gogara, </t><t>lekuko gezurtiak altxatu baitira nire aurka, </t><t>indarkeria dariela. </t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Jauna, zuri degizut dei! </t><t>Ene harkaitz, ez egin entzungor! </t><t>Erantzuten ez badidazu, </t><t>hilobira jaisten direnen antzeko izango naiz. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Entzun nire erregu-oihua, laguntza eskatzen dizudanean, </t><t>eskuok zure santutegirantz luzatzen ditudanean. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez nazazu eraman gaiztoekin batera, </t><t>gaizkile horiekin batera: </t><t>besteren aurrean bakezko hitzak dituzte, </t><t>baina barruan txarkeria. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Emaiezu beren egintzen ordaina, beren gaiztakerien ordaina. </t><t>Emaiezu egin dutenaren saria, itzuli merezi dutena. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ez diete kontu egin Jaunaren egintzei, hark egindakoei: </t><t>bota ditzala, beraz, lurrera eta jaso ez sekula! <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna dut indar eta babeski. </t><t>Berarengan izan dut konfiantza; </t><t>laguntza jaso dut eta pozarren dut bihotza: </t><t>eskerrak emango dizkiot kantari. </t>


text:
<t>Jauna da bere herriaren indar, </t><t>berak gantzuturiko erregearen <f>[1]</f> babes eta salbamen. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Salba, Jauna, zeure herria, bedeinka zeure ondarea. </t><t>Izan zaitez haien artzain eta gidari beti. <f>ⓜ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Goretsi Jauna, zeruko izakiok <f>[1]</f>, </t><t>goretsi Jaunaren ospea eta indarra, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>goretsi Jaunaren izen ospetsua! </t><t>Ahuspeztu Jaunaren aurrean, bere santutasunez agertzean! <pb/> </t>


text:
<t>Jaunaren ahotsak ur gainean durunda: </t><t>Jainko aintzatsuak trumoia jo du. </t><t>Jauna ur handien gainean garai. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren ahotsak ditu tximistez zartatzen <f>[2]</f>. </t><t> <n>[6]</n> Zekorren antzera salto eragiten die Libanoko mendiei, </t><t>bufalokumearen antzera Sirion <f>[3]</f> mendiari. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren ahotsak arteak bihurritzen <f>[4]</f>, basoak zuritzen. <pb/>Haren zeruko tenpluan denek oihu: «Gora!» </t>


text:
<t>Goratua zu, Jauna, onik atera bainauzu! </t><t>Nire etsaiei ez diezu nire lepotik pozten utzi. </t>


text:
<t>Jauna, Herio Leizetik atera nauzu; </t><t>hilobira jaistear nengoela, biziberritu. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Haren haserrea une baterako, haren onginahia bizi guztirako. </t><t>Arratsean negarrez bagaude ere, goizean berriro poz-oihuz. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zeure onginahiaz, Jauna, </t><t>mendia bezain tinko ezarria ninduzun. <pb/>Baina aurpegia gorde zenidan, eta larritu egin nintzen. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>«Zer irabazten duzu ni hilda, ni hilobira sartuta? </t><t>Hautsak zu goretsiko ote? Zure leialtasuna iragarriko ote? <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Nire barruak isildu gabe kantatuko dizu; </t><t>Jauna, ene Jainkoa, eskerrak emango dizkizut beti.</t>


text:
<t>Jauna, zuregan dut babesa: </t><t>ez dakidala inoiz neure ustea huts gerta! </t><t>Zuzena baitzara, atera nazazu onik. <f>ⓜ</f> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Entzun, arren, niri! Libra nazazu, ez luza! </t><t>Izan zakizkit harkaitz babesle, gaztelu salbatzaile. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zu zara, izan ere, nire haitz eta gotorleku. </t><t>Eraman nazazu eta gidatu, zarena zarelako. </t>


text:
<t>Pozaren pozez jauzi egingo dut zure maitasunagatik, </t><t>ikusi baituzu nire atsekabea, arduratu baitzara nire larrialdiaz, </t>


text:
<t>Erruki, Jauna, larri naiz eta: </t><t>saminaren saminez erretzen dauzkat </t><t>begiak, eztarria, gorputz osoa. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bizitza tristuraz akitzen ari zait, urteak negarrez doazkit. </t><t>Minaren minez, indarrak galtzen ari zaizkit, hezurrak hausten. </t>


text:
<t>Iseka egiten didate etsaiek; areago, neure auzokoek. </t><t>Beldurra ematen diet adiskideei: ni kalean ikustean, ihesi doaz. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jendearen marmarra entzuten dut, izu-ikara edonondik. </t><t>Denek nire aurka elkar hartu dute, niri bizia nola kenduko. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Baina nik, Jauna, zuregan dut konfiantza </t><t>eta etengabe diotsut: «Zu nire Jainko». <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Erakutsi aurpegi argia zerbitzari honi, </t><t>salba nazazu zeure maitasunaz. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, zuri dei egitean, ez dakidala neure ustea huts gerta! </t><t>Huts egin biezaie, ordea, beren usteak gaiztoei, </t><t>gal bitez Herio Leizeko isilpean! </t>


text:
<t>Geldi bitez mutu ezpain gezurtiak, </t><t>zintzoaren aurka ari baitira jardunean </t><t>lotsagabe, harrokeriaz eta mespretxuz. </t>


text:
<t>Bai handiak, Jauna, begirune dizutenentzat </t><t>gordeak dituzun ondasunak! </t><t>Denen bistan ematen dizkiezu zuregan babesa dutenei. </t>


text:
<t>Zeure begiradapean gordetzen dituzu, </t><t>giza azpikerietatik urrun. </t><t>Zeure gerizpean babesten dituzu, borroka eta liskarretatik urrun. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bedeinkatua Jauna, mirariak egin baitizkit haren maitasunak, </t><t>estualdian nengoela <f>[1]</f>. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ikararen ikaraz, hau pentsatu nuen: </t><t>«Bere begi-bistatik bota egin nau Jaunak». </t><t>Zuk, ordea, entzun zenuen nire erregua, </t><t>laguntza eske deiadar egin nizunean. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Maita ezazue Jauna, haren fededun guztiok! </t><t>Leial zaizkionak Jaunak babesten ditu, </t><t>harroei, berriz, ordain gogorra ematen. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden poema.</i> <pb/>Zoriontsua Jainkoak hobena kendu eta bekatua barkatu diona! <f>ⓐ</f> <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zoriontsua Jaunak errurik egozten ez diona </t><t>eta bere barruan makurkeriarik ez duena! <pb/> </t>


text:
<t>Gau eta egun gainean nuen zure esku gogorra, </t><t>indarrak makaltzen ari zitzaizkidan, udako sargoritan bezala <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Orduan, aitortu nizun bekatua, ez nizun gorde errua. </t><t>Hobenak zuri aitortzea erabaki nuen, Jauna, </t><t>eta barkatu zenizkidan erru eta bekatuak. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Otoitz egin biezazu, beraz, fededunak, larri denean <f>[2]</f>: </t><t>uholde handia izanik ere, ez du harrapatuko. </t>


text:
<t>Zu niretzat babesleku: arriskutik gordetzen nauzu, </t><t>askapen-kantaz inguratzen. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Irakatsi egingo dizut eta jarraibidea erakutsiko; </t><t>aholku emango dizut eta zure ardura izango. </t>


text:
<t>Ez izan zaldi eta mando adimengabeen antzeko: </t><t>galgaz eta ahokoz eutsi behar zaio haien indarrari; </t><t>bestela, ezin zara hurbildu». <pb/> </t>


text:
<t>Gaiztoentzat oinaze ugari; </t><t>Jaunarengan konfiantza duena, berriz, </t><t>haren maitasunak inguratzen. <pb/> </t>


text:
<t>Poztu eta alaitu Jaunarekin, zintzoak! </t><t>Egin poz-oihu, bihotz zuzeneko guztiok! <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Itsas urak pilatzen ditu eta hesi barruan biltzen, </t><t>ozeanoak multzotan batzen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Errespeta beza Jauna lur osoak, </t><t>ikara bitez haren aurrean munduko biztanle guztiak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren egitasmoak, berriz, betiko dirau, </t><t>haren barne-asmoak menderen mende. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa Jauna Jainko duen nazioa! </t><t>Zorionekoa hark beretzat aukeratu duen herria! <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Erregea ez du gudaroste handiak salbatzen, </t><t>ezta gudaria ere indar handiak libratzen. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jaunak ditu zaintzen begirune diotenak, </t><t>haren maitasunean itxaropen dutenak, <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Betor gurekin, Jauna, zure maitasun leiala, </t><t>zuregan jarria baitugu esperantza! <f>ⓘ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena. Abimeleken aurrean eroarena egin zuelarik, hark David bota eta honek alde egin zuenekoa</i> <f>[1]</f> <i>.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Zaindari dago Jaunaren aingerua </t><t>begirune diotenen inguruan, arriskuetatik ateratzeko. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Izan Jaunari begirune zuek, hari sagaratuok, </t><t>ez baitzaie ezer faltako begirune diotenei. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Aberatsek <f>[2]</f> ere badakite zer den beharra eta gosea, </t><t>Jaunarengana jotzen dutenei ez zaie ezer falta. <pb/> </t>


text:
<t>Hurbil dago Jauna bihotz-hautsiengandik </t><t>eta salbatzen ditu etsita daudenak. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak gordetzen du bere zerbitzarien bizia, </t><t>ez dute zigorrik harengan babesa dutenek.</t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Salatu, Jauna, salatzen nautenak; </t><t>borrokatu, borrokatzen nautenak. </t>


text:
<t>Atera lantza eta azkona, pertsegitzen nautenei aurre egiteko, </t><t>eta esadazu: «Neu nauzu salbatzaile!» <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Huts egiezu eta lotsarazi ni hiltzeko dabiltzanak. </t><t>Atzera egin bezate, lotsa gorrian, </t><t>ni nondik hondatuko dabiltzanek. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Izan bitez haizeak daraman lastoaren antzeko, </t><t>zure aingeruak kanpora jaurtitzean! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Betorkie <f>[1]</f> gainera ustekabeko hondamena! </t><t>Harrapa bitza jarri duten tranpak </t><t>eta eror bitez hondamendian! <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bihotz-bihotzetik esango dut: «Nor zu bezalakorik, Jauna? </t><t>Dohakabea askatzen duzu indartsuagoaren eskutik, </t><t>errukarri eta behartsua, zapaltzaileagandik». <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Lekuko bihozgabeak altxatzen zaizkit, </t><t>eta jakin ere ez dakizkidanak leporatzen. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Ni, ordea, haiek gaixo zeudenean, </t><t>dolu-jantzitan ibili ohi nintzen, </t><t>neure burua barauaz zigortzen nuen </t><t>eta neure barruan otoitz eta otoitz egiten. </t>


text:
<t>Adiskide eta senideak bezala nituen, </t><t>eta kopetilun eta burumakur ibili ohi nintzen, </t><t>amaren hiletak banitu bezala. </t>


text:
<t>Baina nik estropezu egitean, pozik bildu dira, </t><t>nire kontra bildu dira joka, </t><t>zergatik ez dakidala larrutzen naute, etengabe irainduz. </t>


text:
<t>Jauna, noiz arte egon behar duzu begira? </t><t>Askatu nire bizia haien tranpetatik! </t><t>Libra nazazu lehoi horiengandik! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Eskerrak emango dizkizut batzar nagusian, </t><t>jendetzaren aurrean zaitut goretsiko. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez dezatela nire lepotik barre egin </t><t>nire etsai maltzurrek! </t><t>Ez dezatela begi-keinuka jardun </t><t>arrazoirik gabe gorroto didatenek! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ez dute inoiz bakezko hitzik; </t><t>lurraldeko jende baketsuaren aurka </t><t>makurkeriak asmatzen dituzte. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Esnatu eta zatoz nire eskubidearen alde, </t><t>jokatu auzian nire alde, ene Jaun eta Jainko! </t>


text:
<t>Egidazu justizia zeure justiziari dagokionez, </t><t>ene Jainko Jauna! </t><t>Ez dezatela nire lepotik barre egin! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ez dezatela pentsa: «A zer gozamena! <f>[3]</f>» </t><t>Ez dezatela esan: «Horrenak egin ditugu!» <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Lotsa gorritan geldi bitez, denak batera, </t><t>nire zoritxarraz pozten direnak! </t><t>Lotsaz eta laidoz estali bitez </t><t>nire aurka harro dabiltzanak! <pb/> </t>


text:
<t>Alai bitez eta poz-oihuka ekin </t><t>nire eskubideen alde daudenek! </t><t>Behin eta berriz esan bezate: «Handia da Jauna! </t><t>Bere morroiari zoriona opa izan dio». </t>


text:
<t>Gaiztakeria mintzo zaio gaiztoari barruan. </t><t>Harengan ez da Jainkoarenganako beldurrik. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Hain baitu leun hartzen bere burua <f>[1]</f>, </t><t>ez da gauza errua ikusteko, ez gorrotatzeko. </t>


text:
<t>Ohean ere, okerra darabil gogoan; </t><t>bide txarrean setati, ez du gaizkia utzi nahi. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, zure maitasuna zeru zabala adinakoa, </t><t>zure leialtasuna hodeietarainokoa. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zure justizia mendirik handienak bezalakoa, </t><t>zure probidentzia ozeano mugagabea adinakoa: </t><t>gizaki eta abereak zuk biziarazten dituzu, Jauna. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bai zoragarria zure maitasuna, oi Jainko! </t><t>Zure hegalpera biltzen dira gizakiak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zeure etxeko janari guriz asetzen dituzu, </t><t>zeure atseginen ibaian edanarazten. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena</i> <f>[1]</f> <i>.</i> <pb/>Ez zaitez gaiztoengatik haserretu, </t><t>ezta gaizkileen inbidiatan egon ere, <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Izan konfiantza Jaunarengan eta egin on dena, </t><t>zeure herrialdean bizi </t><t>eta bertako aberastasunaz gozatzeko <f>[2]</f>. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Izan bedi Jauna zure atsegina, </t><t>eta berak emango dizu bihotzak eskatzen dizuna. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Utzi Jaunaren esku zeure zoria, izan konfiantza harengan: </t><t>berak ekingo dio zure alde; </t>


text:
<t>goizeko argia bezain distiratsu egingo du zure zuzentasuna, </t><t>eguerdiko eguzkia bezain argitsu zure zuzenbidea. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egon lasai Jaunarengan, itxaron berarengan; </t><t>ez zaitez sutu arrakasta duenaren aurka, </t><t>maltzurkeriaz dabilenaren kontra. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>izan ere, kanporatu egingo dituzte gaizkileak; </t><t>herrialdeaz jabetuko dira, ordea, Jaunaz fio direnak. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Itxaron pixka bat, eta kito gaiztoa, </t><t>bilatu arren, ez duzu gehiago aurkituko. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Baina Jaunak barre egiten du halakoaz, </t><t>bai baitaki ordua <f>[3]</f> datorkiola. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ezpata atera eta uztaia tenkatzen dute gaiztoek </t><t>dohakabea eta behartsua eraisteko, </t><t>zuzen dabiltzanak hiltzeko. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>ahuldu egingo baitira gaiztoen besoak; </t><t>zintzoei, ordea, Jaunak eutsiko. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna arduratzen da prestuen bizitzaz </t><t>eta beren ondarearen jabe izango dira betiko. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zoritxar-egunetan ez dute porrot egingo, </t><t>gose-egunetan asebeteak izango dira. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Galdu egingo dira gaiztoak; </t><t>Jaunaren etsaiak, zelaietako belar ondua bezala, </t><t>su hartu eta ketan joango dira. <pb/> </t>


text:
<t>Gaiztoak maileguan hartu eta ez du itzultzen, </t><t>zintzoak errukitu eta eman egiten du. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jaunak bedeinkatuak <f>[4]</f> izango dira herrialdearen jabe; </t><t>hark madarikatuak, berriz, betiko hondatuak. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak segurtatzen ditu gizakiaren pausoak </t><t>eta atsegin duen bidetik eramaten. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gazte izan nintzen, orain zaharturik nago: </t><t>ez dut sekula ikusi zintzoa bertan behera utzia, </t><t>ezta haren ondorengorik ere ogi eskean. </t>


text:
<t>zuzenbidea maite baitu Jaunak </t><t>eta ez ditu bere fededunak bertan behera uzten. <pb/>Beti izango dute babesa; </t><t>gaiztoaren ondorengotza, berriz, suntsitua izango da. </t>


text:
<t>Baina Jaunak ez du haien eskuetan lagako, </t><t>epaitzen badute ere, ez du kondenatzen utziko. <pb/> </t>


text:
<t>Itxaron Jaunarengan eta jarrai haren bideari; </t><t>berak altxatuko zaitu herrialdearen jabe izateraino </t><t>eta zeuk ikusiko duzu gaiztoaren suntsipena. <pb/> </t>


text:
<t>Ikusi dut gaiztoa bere indarraz harropuztua, </t><t>zuhaitz mardula bezala zabaldua. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zintzoen salbamena Jaunarengandik dator: </t><t>hura dute gotorleku arrisku-garaian. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Jaunak laguntzen die eta onik ateratzen, </t><t>onik ateratzen gaiztoengandik eta salbatzen, </t><t>berarengan baitira babestu.</t>


text:
<t>Gorputz osoa dut mindua, zure haserre-zigorrarengatik, </t><t>hezurrik ere ez sano, neure bekatuagatik. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Leher eginda nago, guztiz lur jota, </t><t>garrasika eta aieneka barru-barrutik. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ezagunak dituzu, Jauna, nire irrika guztiak, </t><t>nire intziriak ez daude zuretzat ezkutuan. </t>


text:
<t>Taupada bizian dut bihotza, huts egin didate indarrek, </t><t>alde egin dit begietako argiak ere. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Nire zauriak direla eta, urrun doazkit adiskide eta lagunak, </t><t>urrun gelditzen senitartekoak ere. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bizia kendu nahi didatenek tranpak jarri dizkidate, </t><t>kalte egin nahi didatenak egun osoan ari zaizkit </t><t>mehatxuka eta makurkeriak asmatzen. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Baina nik gorrarena egiten dut, entzungo ez banu bezala, </t><t>ez dut ahorik zabaltzen, mutua banintz bezala. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Hona nire eskaria: ez dezatela barre egin nire lepotik, </t><t>ez daitezela nire kontra harro, koloka naizenean. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>onaren ordain gaitza ematen </t><t>eta on egiten saiatzen naizelako salatzen nautenak. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Jedutun</i> <f>[1]</f> <i>»en doinuaz. Daviden salmoa.</i> </t>


text:
<pb/>Neure buruari esana nion: <pb/><t>«Zainduko dut neure jarduera, mihiaz huts egin ez dezadan; </t><t>ezpainak josirik gordeko ditut, </t><t>aurrean gaizkilerik dudan bitartean». </t>


text:
<t>Mutu gelditu nintzen, behar baino ere gehiago <f>[2]</f> isildu. </t><t>Baina nire mina gero eta biziagoa; <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>erretzen neukan bihotza bularrean, </t><t>gogoan nerabilela, sua pizten zitzaidan, </t><t>ezpainak ireki nituen arte eta hitz egin: </t>


text:
<t>«Jauna, emadazu ezagutzera neure azkena </t><t>eta neure bizitzaren luzera, </t><t>zein galkorra naizen jakin dezadan. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Unetxo bateko bizia eman didazu; </t><t>zure aurrean hutsa da bizitzaren iraupena. </t><t>Arnasaldi bat besterik ez da gizakia! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ametsetan bezala dabil harat-honat, </t><t>haizea bezain hutsala haren zalaparta; </t><t>ondasunak pilatu eta norentzat jakin ez». <pb/> </t>


text:
<t>Erruak zigortuz zentzarazten duzu gizakia, </t><t>eta sitsak jantzia bezala hauts bihurtzen hark maiteen duena. </t><t>Arnasaldi bat besterik ez da gizakia! <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Entzun nire otoitza, Jauna! Jaso nire deiadarra! </t><t>Ez egin entzungor nire negarrari! </t><t>Izan ere, gonbidatu bat besterik ez naiz zurean, </t><t>ostatuz naukazu, arbasoak bezala. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ken niregandik begirada zorrotz hori, </t><t>noizbait ere irribarre egin ahal dezadan, </t><t>hemendik joan eta izateari utzi baino lehen. <f>ⓓ</f></t>


text:
<t>Jaunarengan jarria nuen itxaropen guztia: </t><t>makurtu eta entzun du nire deiadarra. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Herio Leize sakonetik nau atera. </t><t>Haitz gainean tinko jarri ditu nire oinak, </t><t>seguruak egin nire pausoak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Kantu berria ipini dit ezpainetan, </t><t>gure Jainkoarentzat gorespen-kanta. </t><t>Askok ikusiko dute hau eta, ikaraturik, </t><t>Jaunarengan konfiantza izango. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa Jaunarengan fidatzen dena, </t><t>idolo eta sasijainkoetara jotzen ez duena <f>[1]</f>! <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, ene Jainko, bai ugari egin dituzula mirariak! </t><t>Zenbat egitasmo gure alde! Ez da zure parekorik! </t><t>Aldarrikatu nahi ditut eta hots egin, </t><t>baina konta ahala baino gehiago dira. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez duzu nahi izan sakrifizio eta eskaintzarik, </t><t>ez erre-opari, ez bekatuen barkamen-oparirik; </t><t>baizik eta belarriak ireki <f>[2]</f> dizkidazu, zuri entzuteko. <f>ⓙ</f> <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Batzar nagusian iragarri dut zure salbazioa, </t><t>ez ditut ezpainak itxi, ongi dakizu, Jauna! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zure salbazioa ez dut kolkorako gorde, </t><t>zure leialtasun eta salbamenaren berri eman dut, </t><t>zure maitasun eta fintasuna ez ditut </t><t>batzar nagusian isildu. </t>


text:
<t>Jauna, ez ukatu niri zeure errukia! </t><t>Zure maitasun eta leialtasunak gorde nazatela beti! <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ezin konta ahalako zoritxarretan murgildua nago. </t><t>Neure erruek inguratua naukate, ihesbiderik gabe: </t><t>ezin ditut denak ikusi ere egin! </t><t>Buruko ileak baino ugariago dira, bihozgabeturik nago. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Lotsa gorritan geldi bitez, denak batera, </t><t>ni hil nahian dabiltzanak! </t><t>Atzera egin bezate, barregarri, zoritxarra opa didatenek! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Poz eta alai bitez zurekin zuregana jotzen dutenak! </t><t>«Handia da Jauna!», esan bezate etengabe </t><t>zure salbamena maite dutenek! </t>


text:
<t>Behartsu eta dohakabe naiz, baina Jauna da nitaz arduratzen. </t><t>Zu zara nire laguntzaile eta askatzaile, ene Jainko, ez luza! <f>ⓔ</f></t>


text:
<t>Zorionekoa gizagaixoaz arduratzen dena! </t><t>Onik aterako du Jaunak zoritxar-garaian. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ohean minez dagoela, Jaunak lagunduko dio, </t><t>eta gaixoaldian oneratuko <f>[1]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Nik hau esan nuen: «Erruki, Jauna! </t><t>Senda nazazu, zure aurka bekatu egin dudan arren». <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Etsaiak gaizki-esaka ari zaizkit: </t><t>«Noiz hil behar ote du? Noiz galduko ote honen izena?» <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ikustera datorkidana, faltsukeriaz mintzo da: </t><t>txarkeria du barruan gordeta eta kanpora irtetean zabaltzen. </t>


text:
<t>Gorroto didatenak, elkar harturik, </t><t>nire aurka marmarrean ari dira, </t><t>burutazio okerrak dituzte niretzat: </t>


text:
<t>Nire adiskiderik minena ere, </t><t>konfiantza osoko eta mahaikide nuena, kontra jarri zait. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Honetantxe dakit maite nauzuna: </t><t>etsaiak ez duela garaipen-oihurik egin nire bizkarretik. </t>


text:
<t>Jainkoaren egarri naiz, Jainko biziaren egarri: </t><t>noiz iritsiko ni Jainkoaren aurpegia ikustera? <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gau eta egun malkoak ditut janari, </t><t>jendea uneoro galdezka ari zaidala: «Non duk Jainkoa?» <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bihotza urtzen zait barruan, gogora ekarriz </t><t>nola joaten nintzen tenplura, Jainkoaren etxera <f>[2]</f>, </t><t>poz-oihuz eta gora-goraka, jai-giroan jendetzaren artean. <pb/> </t>


text:
<t> <i>Zergatik zaude, ene barrena, hain goibel?</i> </t><t> <i>Zergatik hain urduri? Itxaron Jainkoarengan!</i> </t><t> <i>Goretsiko dut, bai, berriz ere, haren presentzia salbatzailea</i>. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ene Jainko, triste dut bihotza; </t><t>horregatik zakartzat gogora </t><t>Jordan aldetik, Hermon gainetik, Mitzar menditik <f>[3]</f>. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zure ur-jauzien burrunbadaren oihartzuna leizerik leize: </t><t>zure uhin eta olatu oldartsuak gainetik igaro zaizkit. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jaunak bere maitasuna bidaliko dit egunez </t><t>eta gorespen eta otoitz egingo diot gauez </t><t>nire bizia den Jainkoari. </t>


text:
<t>Hauxe esango diot: «Ene haitz, zergatik ahaztu nauzu? </t><t>Zergatik behar dut goibel ibili, etsaiak estuturik?» <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Hezurrak ere mailatuak ditut, etsaiek iseka egiten didate, </t><t>etengabe ari zaizkidala: «Non duk Jainkoa?» <pb/> </t>


text:
<t> <i>Zergatik zaude, ene barrena, hain goibel?</i> </t><t> <i>Zergatik hain urduri? Itxaron Jainkoarengan!</i> </t><t> <i>Goretsiko dut, bai, berriz ere, haren presentzia salbatzailea.</i></t>


text:
<pb/><t>Egidazu <f>[1]</f> justizia, ene Jainko, </t><t>defenda nire auzia sinesgabeen aurka. </t><t>Libra nazazu maltzur-gaiztoaren eskutik. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ene Jainko babesle horrek, zergatik baztertu nauzu? </t><t>Zergatik behar dut goibel ibili, etsaiak estuturik? <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bidali zure argia eta zure egia: gida nazatela, </t><t>eraman nazatela zure mendi santura, zure bizilekura. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Eta zure aldarera iritsiko naiz, oi Jainko, </t><t>nire poz betea zaren Jainko horrengana. </t><t>Zitara joz goretsiko zaitut, Jainko, ene Jainko. <pb/> </t>


text:
<t> <i>Zergatik zaude, ene barrena, hain goibel?</i> </t><t> <i>Zergatik hain urduri? Itxaron Jainkoarengan!</i> </t><t> <i>Goretsiko dut, bai, berriz ere, haren presentzia salbatzailea.</i> <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Oi Jainko, geure belarriz entzuna dugu, gurasoek kontaturik, </t><t>zuk haien garaian, aspaldi hartan, eginaren berri. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zeure eskuaz kanpora bota zenituen beste nazioak, </t><t>gure gurasoak bertan landatzeko; </t><t>beste herriak gogor jo zenituen, </t><t>gure gurasoak bertan hazarazteko. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Ez ziren beren armei esker nagusitu lurraldeaz, </t><t>ez zuten beren indarrari esker lortu garaipena, </t><t>zure ahalmenari eta indarrari </t><t>eta presentzia argitsuari esker baizik, maite zenituelako. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuk egin gintuzun etsaien garaile, </t><t>zuk utzi zenituen gorroto digutenak lotsagarri. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Orain, ordea, baztertu egin gaituzu eta lotsarazi, </t><t>ez zara jadanik joaten gure gudarostearekin gudura. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Etsaien aurrean ihes eragin diguzu, </t><t>eta gorroto digutenek larrutu egiten gaituzte. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Hori guztia gertatu zaigu, zu ahaztu ez zaitugun arren, </t><t>zure itunari huts egin ez diogun arren. </t>


text:
<t>Eta hala ere, basatxakurren artera <f>[3]</f> bota gaituzu </t><t>eta herio-itzalean murgildu. </t>


text:
<t>konturatuko zen, bai, Jainkoa, </t><t>bihotz-zoko ezkutuenak ere ezagutzen dituena. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Baina ez, zuregatik egunoro hilzorian gauzkate, </t><t>hiltzeko ardiak bezala garabiltzate. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zergatik ezkutatzen diguzu aurpegia </t><t>eta gure zoritxarra eta zapalkuntza ahazten? <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Liliak</i> <f>[1]</f> <i>» doinuan. Koreren semeen poema. Amodio-kanta.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Hitz ederrez barrua gainezka, </t><t>erregeari opa diot neure olerkia. </t><t>Idazle trebearen luma da nire mihia. <pb/> </t>


text:
<t>Gizasemeetan ederrena zara, ezpainetatik xarma darizu, </t><t>Jainkoak betidanik bedeinkatu baitzaitu! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zeure ospez, izan garaile egia eta justiziaren aldeko borrokan. </t><t>Jaurti zeure eskuaz <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>gezi zorrotz ikaragarri horiek: </t><t>herriak menpean jarriko zaizkizu, </t><t>erregearen etsaiak adoregabe geldituko. </t>


text:
<t>Betiereko Jainkoak ezarri zaitu errege <f>[2]</f>; </t><t>zure erregetza zuzentasun-erregetza. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zuzen dena behar duzu maite, oker dena gorrotatu, </t><t>Jainkoak, zeure Jainkoak, baitzaitu gantzutu, </t><t>jai-giro pozgarrian, lagunen artean aukeraturik. </t>


text:
<t>Mirra, aloe eta kanela usainezkoak zure jantziak, </t><t>harpa-soinua marfilezko jauregietan zure alaigarri. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Errege-alabak dituzu inguruan, </t><t>zure eskuinean erregina <f>[3]</f>, urre finez apaindurik. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Tiro hiria <f>[4]</f> erregaliekin datorkizu, </t><t>herriko handikiak zure abegi onaren bila. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zure oroitzapena bizirik gordeko dut gizaldiz gizaldi, </t><t>eta herriek menderen mende goratuko zaituzte. <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Ez dugu, beraz, beldurrik, </t><t>nahiz eta lurrak dardara egin </t><t>edota mendiak itsas hondora amildu, <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>nahiz eta olatuek apar-bitsetan orro egin </t><t>edota mendiak itsasoaren oldarrez ikaratu <f>[2]</f>. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ibai baten adarrek alaitzen dute Jainkoaren hiria. </t><t>Goi-goikoak bere bizilekua sagaratu du. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Jainkoa erdian duela, ez du koloka egiten, </t><t>goiz-goizetik laguntzen dio Jainkoak. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t> <i>Jaun ahalguztiduna gurekin!</i> </t><t> <i>Jakoben Jainkoa gure gotorleku!</i> <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>mundu osoan guduak geldiarazi, uztaiak puskatu, </t><t>lantzak apurtu, babeskiak <f>[3]</f> sutan erre. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Utzi armak! Aitor ezazue Jainkoa naizela, </t><t>herrien gain eta lurraren gain nagoela». <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Herrietako printzeak elkartu zaizkio </t><t>Abrahamen Jainkoaren herriari, </t><t>munduko ahaltsuak <f>[1]</f> Jainkoarenak baitira. </t><t>Bera guztien gainetik garai! <f>ⓗ</f></t>


text:
<t>Handi da Jauna, guztiz goresgarri </t><t>gure Jainkoaren hirian, bere mendi santuan! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Muino eder, lur osoaren pozgarri! </t><t>Sion mendi, Jainkoaren egoitza <f>[1]</f>, errege handiaren hiri! <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Entzun izan duguna geuk ikusi dugu </t><t>Jaun ahalguztidunaren hirian, geure Jainkoaren hirian: </t><t>sendo ezarri duela Jainkoak betiko! <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zure omena bezala zure gorespena ere, oi Jainko, </t><t>mundu zabal osora iristen da. </t><t>Eskuzabal zara, Jauna, benetan! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Pozik da Sion mendia, poz-pozik Judako hiriak <f>[3]</f>, </t><t>zure probidentzia dela eta. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>«Hauxe da gure Jainkoa, gure Jainkoa sekulako: </t><t>berak gidatuko gaitu beti <f>[4]</f>». <f>ⓒ</f></t>


text:
<t>Jakinduriazko hitzak esango ditu nire ahoak, </t><t>zentzuzko gogoetak isuriko ene bihotzak. </t>


text:
<t>Egun txarretan, zergatik izan beldur </t><t>inguratzen nauten maltzurren maleziari? <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Horiek beren ondasunetan oinarritzen dira </t><t>eta beren aberastasun handiaz harrotzen. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Horra! Gizakiak ezin du bere burua salbatu, </t><t>ezta Jainkoari bere biziaren erospen-saria ordaindu ere. </t>


text:
<t>Jakina da jakintsuak ere hiltzen direla, </t><t>zentzugabe eta inozoak bezalaxe desagertzen, </t><t>beren ondasunak besterentzat utziz. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Lurrei ere beren izenak eman zizkieten arren, </t><t>hilobia <f>[1]</f> izango dute betiko etxe, </t><t>han egongo dira amairik gabe. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bere ohore guztiekin ere, gizakiak ez du irauten, </t><t>akabatu egiten da, animalien antzera. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Hildakoen Egoitzara eramango dituzte ardiak bezala, </t><t>Herioa izango dute artzain. </t><t>Zuzen-zuzenean jaitsiko dira hilobira, </t><t>haien arrastoa ezabatu egingo da </t><t>eta Hildakoen Egoitza izango dute bizileku <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Baina Jainkoak bizirik askatuko nau ni </t><t>Herioaren eskupetik, eta berekin eramango. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bizi zenean, hala ederresten zion bere buruari: </t><t>«Txaloka ari zaizkit, dena ongi doakidalako!» </t>


text:
<t>Bere arbasoen artera joango da, </t><t>sekula berriro argirik ikusiko ez dutenengana. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen</i> <f>[1]</f> <i>Salmoa.</i> <pb/>Jauna, jainkoen Jainkoa, mintzo da, </t><t>mundu osoari egiten dio batzarrera dei </t><t>eguzkiaren sorlekutik sarlekura. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Badator gure Jainkoa, eta ez isilean: </t><t>su irenslea aurretik, erauntsi zakarra inguruan. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Iragar beza zeruak Jainkoaren justizia. </t><t>Jainkoa bera da epaile! <f>[2]</f> <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Entzun, Israel, ene herri, </t><t>zure kontra egingo dudan aitorpena. </t><t>Neu naiz Jainkoa, zure Jainkoa! <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Ez zaitut salatzen zeure sakrifizio eta erre-opariengatik: </t><t>aurrean ditut beti. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Gose banintz, ez nizuke zuri eskatuko, </t><t>neurea baitut mundua eta bertako guztia. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Eskaini gorespena sakrifiziotzat <f>[3]</f> Jainkoari, </t><t>bete zeure promesak Goi-goikoari. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Dei egidazu larrialdian: </t><t>libratu egingo zaitut eta ohoratu egingo nauzu». <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gaiztoari, berriz, hau diotso Jainkoak: </t><t>«Nola aipa ditzakezu nire arauak, nola ahotan hartu nirekiko ituna, <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zuk hauek egin, eta ni isildu? </t><t>Zu bezalakoa naizela uste al duzu? </t><t>Ez, salatu egingo zaitut, dena aurpegira botako. </t>


text:
<t>Aditu, beraz, ongi, Jainkoaz ahaztuok! </t><t>Bestela, harrapatu egingo zaituztet </t><t>eta ezin izango zaituzte inork ere libratu. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Sakrifiziotzat gorespena eskaintzen didanak, </t><t>horrek ematen dit ohore. </t><t>Nire bidean tinko irauten duenari </t><t>neure salbamena erakutsiko diot». <f>ⓛ</f></t>


text:
<t><i>David Betsaberekin elkartu ondoren, Natan profeta Davidengana joan zenekoa.</i> <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Erruki nitaz, ene Jainko, zeure maitasunaz, </t><t>suntsitu nire hobena, zeure neurrigabeko gupidaz. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zure aurka, zure aurka bakarrik, egin dut bekatu, </t><t>zure borondatearen kontra jokatu. </t><t>Horregatik, arrazoi izango duzu salatzean, </t><t>errugabe izango zara epaia ematean <f>[1]</f>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Zuk, ordea, bihotz leiala duzu atsegin <f>[2]</f>, </t><t>barru-barruan jakinduria didazu irakasten. <pb/> </t>


text:
<t>Kendu nire bekatua, eta ur bizia baino gardenago izango naiz <f>[3]</f>; </t><t>garbi nazazu, eta elurra baino zuriago izango. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Senti ditzadala berriro poza eta alaitasuna, </t><t>susper dadila zuk jotako gizaki hau. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Libra nazazu heriotza-zigorretik <f>[4]</f>, ene Jainko, </t><t>ene Jainko salbatzailea! </t><t>Eta nire ezpainek poz-oihuz ospatuko dute zure salbazioa. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Sakrifizioak ez dituzu atsegin; </t><t>erre-oparia eskainiko banizu, ez zenuke onartuko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Sakrifiziorik bikainena, damuz hautsiriko espiritua; </t><t>zuk ez duzu gutxiesten, ene Jainko, bihotz-hautsi eta umildua. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Orduan, atsegin izango dituzu legezko sakrifizioak, </t><t>oso-osorik erretzeko opariak; </t><t>zure aldarean zekorrak eskainiko dira. <f>ⓜ</f></t>


text:
<t><i>Doeg edomdarra Saulengana etorri eta David Ahimeleken etxera joana zela adierazi zionekoa.</i> <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Makurkeriak asmatzen diharduzu etengabe; </t><t>zure mihia labana zorrotza, maltzurkeria-zalea. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jainkoak berak suntsituko zaitu betiko, </t><t>zeure bizilekutik botako, </t><t>zure sustraiak bizidunen lurretik aterako. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Horra Jainkoa euskarritzat hartu ez zuena, </t><t>konfiantza bere aberastasunetan jarri </t><t>eta bere makurkerietan oinarritua!» <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nik, berriz, Jainkoaren etxean olibondo hezearen antzeko, </t><t>haren maitasunean dut konfiantza beti-betiko! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Beti goretsiko zaitut, ene Jainko, egin duzunarengatik; </t><t>beti ospatuko zaitut, zeure fededunentzat hain ona zarelako.</t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Gaixoaldirako</i> <f>[1]</f> <i>. Daviden poema.</i> <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hau dio eroak bere baitan: «Ez da Jainkorik». </t><t>Ustelduak daude, gauza higuingarriak egiten dituzte, </t><t>ez da inor on dagienik. <pb/> </t>


text:
<t>Baina Jainkoa gizakiei begira dago zerutik, </t><t>ba ote den zentzu onekorik, </t><t>Jainkoa bilatzen saiatzen denik. </t>


text:
<t>Denak okertu dira, bat egin dute galdukerian, </t><t>ez da inor on dagienik, bat bera ere ez. <pb/> </t>


text:
<t>Ez ote dute ikasiko gaiztaginek, </t><t>nire herria ogia bezala irensten duten </t><t>eta Jainkoaz arduratzen ez diren horiek? </t>


text:
<t>Ba, beldurrez dar-dar geldituko dira, </t><t>beldurtzeko arrazoirik izan ez arren, </t><t>Jainkoak hautsi egiten baitu erasotzaileen indarra. </t><t>Lotsagarri geldituko dira, </t><t>Jainkoak zapuztu egiten baititu. <pb/> </t>


text:
<t>Ai baletor Siondik Israelen salbazioa! </t><t>Jainkoak bere herriaren zoria aldatzean, </t><t>poztuko da Jakob, alaituko Israel.</t>


text:
<t><i>Zifdarrak David beraien artean ezkutatua zela Sauli esatera joan zirenekoa</i> <f>[1]</f> </t> <pb/>.


text:
<pb/><t>Salba nazazu, ene Jainko, zarena zarelako <f>[2]</f>! </t><t>Defenda nazazu zeure ahalmenaz! </t>


text:
<t>Arrotzek eraso baitidate, </t><t>gogorkeria-zaleak ni hil nahian dabiltza, Jainkoaren ardurarik gabe. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Sakrifizioak eskainiko dizkizut bihotz-bihotzez, </t><t>goretsi egingo zaitut, Jauna, ona zarelako. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Larrialdi guztietatik libratu nau Jaunak, </t><t>eta etsaien porrotaz alaitzen naiz. <f>ⓚ</f></t>


text:
<t>Ene Jainko, makur belarria nire otoitzari, </t><t>ez egin entzungor nire erreguari. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>etsaiaren oihua dela eta, </t><t>gaiztoaren begirada zorrotza dela eta. </t><t>Ezbeharrak botatzen dizkidate gainera, amorruz erasotzen. <pb/> </t>


text:
<t>Neure baitan diot: «Ai uso-hegalak banitu! </t><t>Hegan egingo nuke, beste nonbait pausatzeko. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nahastu, Jauna, horien mihi maltzurra. </t><t>Gogorkeria eta haserrea besterik ez baitut ikusten hirian, </t>


text:
<t>Ez nau etsaiak iraintzen: hori jasan nezake. </t><t>Ez nau gorroto didanak mespretxatzen: </t><t>horrengandik gorde ninteke; </t>


text:
<t>baizik eta zuk, nire kidekoak, nire adiskide samur eta minak, </t><t>zuk nauzu mespretxatzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Betorkie bat-batean heriotza, </t><t>jaits bitez bizi-bizirik Herio Leizera, </t><t>gaiztakeriaz bete-beteak baitaude! <f>[1]</f> <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Arrats, goiz eta eguerdi, kexu eta intzirika nengoela, </t><t>entzun zuen hark nire ahotsa. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Niri entzun eta haiek makurrarazi zituen Jainkoak, </t><t>betidanik errege denak, sekula aldatzen ez denak <f>[2]</f>. </t><t>Baina haiek ez ziren Jainkoaren beldur! <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gurina baino bigunago du ahoa, </t><t>baina borroka-gose bihotza. </t><t>Olioa baino leunago ditu hitzak, </t><t>baina ezpata zorrotz dira izan. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jar zaitez Jaunaren eskuetan; </t><t>sendo eutsiko dizu, bai, Ongileak <f>[4]</f>. </t><t>Ez dio sekula zintzoari erortzen utziko. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuk, ene Jainko, herio-zulora botako dituzu </t><t>odolzale eta maltzurrak; </t><t>bizitzaren erdira ere ez dira iritsiko. </t><t>Nik, ordea, zuregan dut konfiantza. <f>ⓘ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Urruneko jainkoen usoa» doinuan. Davidena. Miktam</i> <f>[1]</f> <i>. Filistearrek Gaten David preso hartu zutenekoa.</i> <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Erruki nitaz, ene Jainko, segika ari zaizkit eta, </t><t>egun osoan erasotzen eta zapaltzen naute. </t>


text:
<t> <i>Jainkoaren promesaz nago harro,</i> </t><t> <i>Jainkoarengan dut konfiantza, ez naiz ezeren beldur:</i> </t><t> <i>zer egingo dit gizaki hutsak?</i> <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ezkututik daude zelatan, </t><t>nondik nora nabilen begira, </t><t>niri bizia kentzeko zain. <pb/> </t>


text:
<t>Gaiztakeria honen zigorrari ihes egingo ote diote? </t><t>Ene Jainko, eraitsi jende hori zeure haserreaz! <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Idatz ezazu nire kexua, </t><t>jaso zeure pergaminoan nire negar-malkoak, </t><t>zeure liburuan nire nekeak <f>[2]</f>. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nik laguntza eske dei egin eta etsaiek atzera egitean, </t><t>jakingo dut neure alde dudala Jainkoa. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t> <i>Jainkoarengan dut konfiantza, ez naiz ezeren beldur:</i> </t><t> <i>zer egingo dit gizakiak?</i> <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bizia libratu baitidazu heriotzatik, oinak erortzetik, </t><t>zure aurrean ibil nadin, oi Jainko, biziaren argitan. <f>ⓑ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Ez suntsitu» doinuan</i> <f>[1]</f> <i>. Davidena. Miktam. Davidek Saulengandik haitzulora ihes egin zuenekoa.</i> <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Erruki nitaz, ene Jainko, erruki nitaz, </t><t>zuregan dut babesa eta; </t><t>zure hegalen itzalpean babesten naiz, </t><t>ezbeharra igaro artean. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zerutik bidaliko du norbait, </t><t>erasotzaileen laidotik ni salbatzera. </t><t>Jainkoak bere maitasun eta leialtasuna bidaliko dizkit. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Lehoien artean natza, gizaki-gose diren horien artean; </t><t>horien hortzak lantza eta gezi, mihia ezpata zorrotz. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t> <i>Zerua baino handiagoa zara, ene Jainko!</i> </t><t> <i>Zure ospea mundu osoaren gain!</i> <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Sarea zabaldu didate bidean, niri lur joarazteko. </t><t>Zuloa egin didate aurrean; eror bitez beraiek bertan. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Esna zaitez, ene bihotza, esnatu, harpa eta zitara; </t><t>esna dezadan egunsentia. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Bai, zure maitasuna zeru zabala baino handiagoa, </t><t>zure leialtasuna hodeietarainokoa. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t> <i>Zerua baino handiagoa zara, ene Jainko!</i> </t><t> <i>Zure ospea mundu osoaren gain!</i></t>


text:
<t>Agintariok <f>[1]</f>, epai zuzenak ematen al dituzue? </t><t>Gizakiok, zuzen gobernatzen ote duzue? <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Bai zera! Bihotz makurrez jokatzen duzue, </t><t>zeuen egiteez lurraldean bidegabekeriak zabaltzen <f>[2]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Pozoia dute, sugegorriek bezala; </t><t>belarriak ixten dituzten suge gorren antzeko dira, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>liluratzaileen, zoratzailerik trebeenaren, </t><t>soinua entzuten ez dutenen antzeko. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Desager bitez lingirda darion barea bezala, </t><t>ez bezate eguzki-argirik ikus, haur galduak bezala. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Sasien antzera arantzak bota baino lehen </t><t>eraman bitza haize-erauntsiak heze daudenean, </t><t>iharturik baleude bezala <f>[4]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Mendekua ikustean, zintzoak poz hartuko du, </t><t>gaizkileen odola oinetatik garbituko <f>[5]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Eta jendeak esango du: «Merezi du, bai, zintzo izateak! </t><t>Bada benetan mundua gobernatzen duen Jainkoa!» <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Ez suntsitu» doinuan. Davidena. Miktam. Saulek, David hiltzeko asmotan, honen etxea zelatatzeko agindu zuenekoa</i> <f>[1]</f> <i>.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Begira, zelatan daude nire kontra, </t><t>ahaltsuak azpijokoan ari zaizkit. </t><t>Jauna, ez dut hobenik, ez bekaturik egin. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Errugabe naizen arren, bizkor datoz erasotzera. </t><t>Esnatu, Jauna! Zatoz eta ikus! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Jauna, Jainko ahalguztiduna, Israelen Jainkoa, </t><t>susper zaitez sinesgabeok zigortzeko, </t><t>ez izan traidore zital horien gupidarik. <pb/> </t>


text:
<t> <i>Hor dabiltza arratsero, zakurrak bezala zaunkaka,</i> </t><t> <i>hiriaren inguru-minguru.</i> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Hor dabiltza aho zabalik, </t><t>ezpainetatik hitz zorrotzak <f>[2]</f> darizkiela, </t><t>inork entzuten ez dielakoan. <pb/> </t>


text:
<t>Oi Jainko, hil itzazu, nire herria kordoka ez dadin <f>[3]</f>; </t><t>sakabana itzazu eta eraitsi zeure indarraz, </t><t>Jauna, gure babeski horrek! </t>


text:
<t>Harrapa bitza azpian beren harrokeriak, </t><t>beren ahoko bekatu eta esamesek, </t><t>zabaldu dituzten madarikazio eta gezurrek. </t>


text:
<t>Akaba itzazu zeure haserreaz, </t><t>akabatu, arrastorik ere utzi gabe! </t><t>Jakin bezate Jainkoa dela nagusi </t><t>Jakoben lurraldetik munduaren azken mugetaraino. <pb/> </t>


text:
<t> <i>Hor dabiltza arratsero, zakurrak bezala zaunkaka,</i> </t><t> <i>hiriaren inguru-minguru.</i> </t>


text:
<t>Nik, ordea, zure indarra dut kantatuko, </t><t>goizean zure maitasuna poz-oihuz ospatuko; </t><t>zu izan zaitut gotorleku, larrialdian ihesleku. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zuri kantatuko dizut, ene indar horri, </t><t>zu baitzaitut neure gotorlekua, zu neure Jainko leiala!</t>


text:
<t><i>David Mesopotamiako eta Tzobako aramearren kontra borrokan ari izan zenekoa eta, itzultzean, Joabek Gatz haranean edomdarrak —hamabi mila gizon— garaitu zituenekoa</i> <f>[1]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Baztertu egin gaituzu, oi Jainko, eta hautsi, </t><t>haserreturik, aldendu egin zara guregandik <f>[2]</f>. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Lurraldea dardararazi duzu eta zartatu; </t><t>konpondu haren pitzadurak, honda ez dadin! <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Gorriak ikusarazi dizkiozu zeure herriari, </t><t>zorabiozko ardoa <f>[3]</f> edanarazi diguzu. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Emaguzu garaipena zeure ahalmenaz, eta erantzun, </t><t>hain maite dituzunok libra daitezen. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoak bere santutegitik esan zuen: </t><t>«Sikem hiria poz-pozik neureganatuko dut, </t><t>Sukot <f>[4]</f> haranaz jabetuko. </t>


text:
<t>Neurea dut Galaad, neurea Manases, </t><t>nire buru-babeskia da Efraim <f>[5]</f>, nire aginte-makila Juda, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>garbiketarako ontzia Moab; </t><t>oina ezarriko diot gainean Edomi <f>[6]</f>, </t><t>garaipen-oihu egingo Filisteari». <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>zuk izan ezik, zapuztuak gaituzun Jainko horrek, </t><t>jadanik gure gudarostearekin gudura joaten ez zaren horrek? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Leize-ertzetik <f>[1]</f> dei degizut bihotz larriz. </t><t>Eraman nazazu harkaitz garaira. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Onartu, ene Jainko, nire promesak, </t><t>emadazu begirune dizutenentzat daukazun herentzia. <pb/> </t>


text:
<t>Luza itzazu erregearen bizitzako egunak, </t><t>iraun bezate haren urteek gizaldiz gizaldi! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Izan bedi beti errege zure begiradapean! </t><t>Izan bitza zure maitasun eta leialtasuna zaindari! <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Horrela, zure izenaren ohorez kantatuko dut etengabe </t><t>eta promesak beteko dizkizut egunero. <f>ⓐ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Jedutun</i> <f>[1]</f> <i>» en doinuaz. Daviden salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t> <i>Bera bakarrik nire harkaitz eta salbamen,</i> </t><t> <i>nire gotorleku: inola ere ez naiz eroriko.</i> <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Noiz arte oldartu behar duzue gizakiaren kontra, </t><t>hau akabatu nahian? </t><t>Pareta okertua, hesi koloka <f>[2]</f> zarete guztiok! </t>


text:
<t>Azpikeria beste asmorik ez dute, </t><t>gezurra zaie atsegin, hondatzeko: </t><t>hitzez bedeinkatu, eta barrutik madarikatu. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ene barrena, Jainkoarengan bakarrik izan atseden, </t><t>harengandik baitator nire esperantza. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t> <i>Bera bakarrik nire harkaitz eta salbamen,</i> </t><t> <i>nire gotorleku: ez naiz eroriko.</i> </t>


text:
<t>Izan beti harengan konfiantza, haren herri zaretenok! </t><t>Zabaldu hari zeuen bihotza! Jainkoa dugu babesleku! <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Haizea eta itxura besterik ez dira gizakiak, </t><t>jende xehe nahiz handiki: </t><t>denak batera pisuan jarrita, </t><t>haizea baino arinago igoko lirateke. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ez izan konfiantzarik zapalkuntzan, </t><t>ez jarri usterik lapurretan. </t><t>Ondasunak ugalduta ere, ez eman haiei bihotza. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoak esan du —behin eta berriro entzun diot <f>[3]</f>— </t><t>berari dagokiola ahalmena. </t>


text:
<t>Bai, zuri dagokizu, Jauna, leialtasuna; </t><t>bakoitzari bere egintzen arabera ordaintzen diozu. <f>ⓘ</f></t>


text:
<t>Jainko, ene Jainko, lehia biziz nabilkizu bila, </t><t>zure egarri da nire barrena, zure irrika naizen guztia, </t><t>lur lehor, agor, urik gabea bezala <f>[1]</f>. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Egon nadila horrela santutegian zuri begira, </t><t>zure indarra eta ospea ikusiz. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jakirik gozoenez <f>[2]</f> bezala aseko naiz, </t><t>eta nire ezpainek poz-oihuka goretsiko zaituzte. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bai, zu izan zaitut laguntzaile; </t><t>kantuz ariko naiz pozik zure hegalen itzalean. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erregea Jainkoarekin poztuko da. </t><t>Haren izenarengatik <f>[3]</f> zin egiten duena harro izango da; </t><t>gezurtiei, berriz, ahoa itxiko diete. <f>ⓒ</f></t>


text:
<t>ezpata bezain zorrotza dute mihia, </t><t>geziak bailiran botatzen hitz pozoitsuak: <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gaitz egiteko elkar berotzen dute, </t><t>tranpa ezkutuak nola jarriko dabiltza, </t><t>esanez: «Nor konturatuko da? <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Nork ikertuko gure makurkeria biribilak?» </t><t>Ikertzen ditu, bai, </t><t>gizakiaren barrena bihotz-hondoraino ikertzen duenak <f>[1]</f>. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Beren mihia bihurtzen zaie erorbide, </t><t>eta begira daudenek irri dagite buru-keinuka. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Jende guztia beldurrak hartu du, </t><t>Jainkoaren egintzak iragartzen dituzte, </t><t>hark egina hausnartzen. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Alai bedi zintzoa Jaunarekin, babes bedi harengan </t><t>eta harro bitez horretaz bihotz zuzenekoak. <f>ⓙ</f></t>


text:
<t>Oi Sionen zauden Jainkoa, </t><t>zuri zor zaizu gorespena, zuri bete behar promesak, <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ezin konta ahala dira gure erruak, </t><t>baina zuk barkatu egiten dizkiguzu hobenak. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zorionekoa zuk aukeratu eta gonbidatzen duzuna </t><t>zeure santutegian <f>[1]</f> bizitzera. </t><t>Ase gaitezela zure etxeko ondasunez, </t><t>zure tenpluko dohain santuz! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Salbaziozko egintza harrigarriz erantzuten diguzu, </t><t>Jainko gure salbatzaile horrek, </t><t>munduko bazter guztien, </t><t>urrutieneko itsasoen itxarobide horrek. <pb/> </t>


text:
<t>Mundu-bazterretako biztanleak </t><t>harri eta zur daude zure mirarien aurrean. </t><t>Bai sortaldeari, bai sartaldeari, pozez oihu eragiten diezu. <pb/> </t>


text:
<t>Zuk zaintzen duzu lurra, urez ase eta oparo aberasten; </t><t>gainezka doa urez zeruko ubidea <f>[2]</f>, </t><t>zuk ematen diozu gizakiari garia, zuk prestatzen lurra: <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Urtea ondasunez mukurutzen duzu, </t><t>zure lautadak <f>[3]</f> joritasunez janzten. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Kanta. Salmoa.</i> <pb/>Egin irrintzi Jainkoari, lurtar guztiok, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Esan Jainkoari: «Zu bai izugarria zeure egintzetan! </t><t>Zure indar handiaren aurrean, </t><t>makurtu egiten dira zure etsaiak. </t>


text:
<t>Mundu osoa ahuspezten da zure aurrean, </t><t>kantu degizute, abestiz zaituzte ospatzen». <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>itsasoa lehor bihurtu zuen, oinez igaro ziren bertatik <f>[1]</f>. </t><t>Poz gaitezen, beraz, Jainkoarekin! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Nagusi da betidanik bere ahalmenaz; </t><t>erne ditu begiak herrien gain, </t><t>errebeldeak aurka altxa ez dakizkion. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>zamariak bagina bezala zapal gaitzaten utzi <f>[2]</f>. </t><t>Suari eta urei aurre egin behar izan diegu. </t><t>Baina, azkenik, eman diguzu arnasa. <pb/> </t>


text:
<t>Abere gizenak opalduko dizkizut, </t><t>ahariak erreko, zezen eta akerrak eskainiko. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoari begirune diozuenok, zatozte eta entzun: </t><t>hark nire alde egina kontatuko dizuet. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bedeinkatua Jainkoa! Ez du baztertu nire otoitza, </t><t>ezta aldendu ere niregandik bere maitasuna.</t>


text:
<t> <i>Goraipa zaitzatela herriek, oi Jainko,</i> </t><t> <i>goraipa zaitzatela herri guztiek!</i> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Kanta bezate nazioek pozaren pozez, </t><t>herriak justiziaz gobernatzen baitituzu, </t><t>nazioak munduan zuk gidatzen. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t> <i>Goraipa zaitzatela herriek, oi Jainko,</i> </t><t> <i>goraipa zaitzatela herri guztiek!</i> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoa jaiki eta haren etsaiak sakabanatu! </t><t>Gorroto diotenak ihesi doaz haren aurretik. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Kea desegiten den bezala desegiten dira; </t><t>nola urtzen argizaria sutan, </t><t>halaxe galtzen gaiztoak Jainkoaren aurrean. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak, berriz, pozik dira, </t><t>Jainkoaren aurrean dantzan, bozkarioz gainezka. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Kanta Jainkoari, jo soinua haren omenez, </t><t>presta bidea «hodei gainean zaldiz doanari». </t><t>Goza Jaunarekin <f>[2]</f>, haren aurrean poz-oihuka. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Baztertuei etxea ematen die Jainkoak, </t><t>preso zeudenak kanta artean askatzen; </t><t>errebeldeak bakarrik basamortuan gelditzen. <pb/> </t>


text:
<t>Oi Jainko, zeure herriaren gidari atera zinenean, </t><t>basamortuan zehar zindoazela, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>dardara egin zuen lurrak, </t><t>urtu egin zen Jainkoaren aurrean zerua, </t><t>Sinaiko Jainkoaren, Israelen Jainkoaren aurrean. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Hantxe kokatu zen zure herria; </t><t>behartsuen ardura duzu, oi Jainko, zeure ontasunean. <pb/> </t>


text:
<t>«Ihesi doaz, ihesi, erregeak eta gudarosteak!» </t><t>Lurraldeko larreak harrapakin gisa banatuak dira, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>zuek artegian atsedenean zaudetelarik. </t><t>Usoaren hegalak zilarrez estaltzen dira, </t><t>lumak urre gorriz <f>[3]</f>. </t>


text:
<t>zergatik zaudete, gailur garaiok, inbidiaz begira </t><t>Jainkoak bizitzeko desiratu duen mendiari, </t><t>Jaunak betiko bizileku egin duenari? <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoaren guda-gurdiak milaka eta milaka, </t><t>ezin konta ahalakoa haren gudarostea: </t><t>horien artean aintzaz beterik dago Jauna santutegian <f>[5]</f>. </t>


text:
<t>Gorenera <f>[6]</f> igo zinen, gatibuak harturik; </t><t>zerga ordaindu zizuten gizakiek, baita errebeldeek ere, </t><t>Jainko Jaun horrek bizilekua izan zenezan. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bedeinkatua egunero Jauna: </t><t>bere gain hartu gaitu geure Jainko salbatzaileak. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>etsaiak odoletan zapal ditzazun; </t><t>zure txakurren mihiek ere izango dute partea». <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Hor ageri da, ene Jainko, zure gorteiua, </t><t>ene Jainko eta erregearen gorteiua santutegirantz: </t>


text:
<t>Horra hor aurrena Benjaminen, gazteenaren, leinua, </t><t>eta ondoren Judaren buruzagiak, </t><t>Zabulon eta Neftaliren buruzagiak <f>[7]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>bertatik, egiozu mehatxu Egiptori, kanaberadiko piztiari, </t><t>haren zezen- eta zekor-tropelari, </t><t>zilarraren irrikaz herriak zanpatzen dituzten horiei! </t><t>Sakabana itzazu herri guduzaleok! </t>


text:
<t>Betoz opari bikainak Egiptotik, </t><t>dakarzkiola arin Etiopiak esku-erakutsiak Jainkoari <f>[8]</f>. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Hara, zeruetan, antzinako zeruetan, zaldiz doanak </t><t>oihu egin du bere ahotsaz, bere ahots indartsuaz. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eman aintza Jainkoari! </t><t>Haren ospea Israelen gain dago, </t><t>haren ahalmena hodeiez gora. </t>


text:
<t>Ikaragarria Jainkoa santutegian: bera da Israelen Jainkoa, </t><t>bere herriari indar eta kemen ematen diona! </t><t>Bedeinkatua Jainkoa! <f>ⓘ</f></t>


text:
<t>Istinga sakonean murgiltzen ari naiz, </t><t>eta oinak non tinkaturik ez. </t><t>Ur handietan nago sartua, eta korronteak narama. </t>


text:
<t>Akitua nago deiadarka, errea daukat eztarria, </t><t>lausoturik begiak, ene Jainkoaren zain eta zain. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Buruko ileak baino gehiago dira </t><t>arrazoirik gabe gorroto didatenak, </t><t>nire tximak baino ugariago nire erasotzaileak, </t><t>nire etsai gezurtiak. </t><t>Lapurtu ez dudana itzuli behar ote dut? <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Ene Jainko, ezagutzen duzu nire zabarkeria, </t><t>ez daude zuretzat ezkutuan nire hutsegiteak. </t>


text:
<t>Jauna, Jaun ahalguztiduna, </t><t>ez biezaie nire erruz usteak huts egin </t><t>zuregan konfiantza dutenei; </t><t>ez nadila lotsabide gerta zuregana jotzen dutenentzat, </t><t>oi Israelen Jainkoa! </t>


text:
<t>Arrotz gertatua naiz neure senideentzat, </t><t>ezezagun neure amaren seme-alabentzat. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zure tenpluaren maiteminak erretzen nau <f>[2]</f>, </t><t>zure kontrako irainak datozkit gainera. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jauna, zuri degizut otoitz: Jauna, egidazu orain mesede! </t><t>Erantzun, ene Jainko, zeure maitasun handiaz, </t><t>zeure egiazko salbamenaz. </t>


text:
<t>Atera nazazu lokatzetik, ez nadila murgil; </t><t>libra nazazu gorroto didatenengandik eta ur handietatik! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ez nazala ur-korronteak eraman, </t><t>ez nazala zurrunbiloak irentsi, </t><t>ez nadila putzuan itxita geldi! <pb/> </t>


text:
<t>Erantzun, Jauna, zeure maitasun zoragarriaz, </t><t>bihur niregana begiak zeure erruki handiaz. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Badakizu nola iraintzen nauten, </t><t>nola desohoratu eta lotsarazten; </t><t>ongi ezagunak dituzu nire etsaiak. </t>


text:
<t>Irainek bihotza urratu didate, guztiz adorerik gabe nago <f>[3]</f>. </t><t>Ezbeharrean laguntza espero nuen, baina alferrik; </t><t>kontsolatzaileak, baina ez ditut aurkitu. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Bihur bedi haien kanpalekua basamortu, </t><t>geldi bitez inor gabe haien bizilekuak! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zuk jo duzunari eraso egiten baitiote, </t><t>zuk zaurituaren oinazeaz hitz eta berba. <pb/> </t>


text:
<t>Atseginago izango zaio Jaunari zezena baino, </t><t>adardun eta azkazaldun zekorra baino. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Entzuten baitie Jaunak bere behartsuei, </t><t>ez ditu baztertzen berari atxikiak daudenak. <pb/> </t>


text:
<t>Bai, Jainkoak salbatuko du Sion, </t><t>berriro eraikiko Judako hiriak. </t><t>Beraietan biziko dira eta haien jabe izango. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Jainkoaren zerbitzarien ondorengoak izango dira oinordeko, </t><t>hura maite dutenak biziko bertan. <f>ⓝ</f></t>


text:
<t>Lotsa gorritan geldi bitez ni hil nahian dabiltzanak! </t><t>Atzera egin bezate, barregarri, zoritxarra opa didatenek! </t>


text:
<t>Poz eta alai bitez zurekin zuregana jotzen dutenak! </t><t>«Handia da Jainkoa!», esan bezate etengabe </t><t>zure salbamena maite dutenek! <pb/> </t>


text:
<t>Behartsu eta dohakabe naiz: zatozkit laster, ene Jainko! </t><t>Zu zara nire laguntzaile eta askatzaile, Jauna, ez luza!</t>


text:
<pb/><t>Jauna, zuregan dut babesa: </t><t>ez diezadala inoiz usteak huts egin! <f>ⓑ</f> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Izan zakizkit harkaitz babesle; </t><t>agindua duzu noiznahi etorriko zarela ni salbatzera. </t><t>Bai, zu zara nire haitz eta gotorleku. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Aska nazazu, ene Jainko, gaiztoaren eskutik, </t><t>bidegabeko eta gogorkeria-zaleen ukabiletik. </t>


text:
<t>Zu izan zaitut euskarri amaren sabeletik, </t><t>zuk atera nauzu <f>[1]</f> amaren erraietatik. </t><t>Zuri etengabe nire gorespena! <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez ni baztertu zahartu naizen honetan, </t><t>ez eskutik utzi indarrak ahuldu zaizkidanean. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Hau diote: «Jainkoak bertan behera utzia du: </t><t>segi atzetik, harrapatu, ez du inor izango libratzeko». </t>


text:
<t>Gal bitez lotsagarri nire salatzaileak! </t><t>Irainak eta desohoreak estal bitza </t><t>nire zoritxarraren bila dabiltzanak! <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nire ezpainek egun osoan emango dute </t><t>zure salbamen-asmo eta egintzen berri, </t><t>nik kontatu ahal baino gehiago diren arren. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zure tenplu bikainean sartuko naiz, Jainko Jauna <f>[2]</f>, </t><t>leiala zu bakarrik zarela iragarriko. </t>


text:
<t>Ene Jainko, gaztetatik irakatsi didazu, </t><t>eta zure egintza miragarriak </t><t>iragartzen ari izan naiz gaur arte. </t>


text:
<t>Orain, zahar eta ile-zuri naizenean, </t><t>ez nazazu bertan behera utz, ene Jainko, </t><t>zure indarra elkarteari iragar diezaiodan, </t><t>zure tenplura datorkeen edonori. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zure salbamen-asmoa, oi Jainko, zerurainokoa da, </t><t>gauza handiak egin baitituzu. </t><t>Nor zu adinakorik, oi Jainko? <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hamaika larrialdi eta zoritxar pasarazi didazu. </t><t>Baina berriro biziaraziko nauzu, </t><t>Herio Leize sakonetik altxatuko. </t>


text:
<t>Orduan, harpa-soinuz goretsiko zaitut, ene Jainko, </t><t>leiala zarelako; </t><t>zitaraz kantatuko dizut, oi Israelgo Santu. </t>


text:
<t>Bai, zuri kantatuko dizut, </t><t>poz-oihuz ospatuko zaitu nire ahoak, </t><t>zuk salbatu duzun nire izate osoak. </t>


text:
<t>Nire mihiak zure salbamen-asmoa </t><t>iragarriko du egun osoan, </t><t>lotsaz eta irainez gelditu baitira </t><t>nire zoritxarraren bila zebiltzanak. <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Salomonena.</i> <pb/>Ene Jainko, emaiozu zeure zuzentasuna erregeari, </t><t>zeure justizia erregearen semeari. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Egin biezaie justizia herriko dohakabeei, </t><t>salba bitza behartsuak, apurtu zapaltzaileak! <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Izan bedi nagusi itsasotik itsasora, </t><t>lurraren bazter batetik bestera <f>[2]</f>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ekar biezazkiote erregaliak </t><t>Tarsiseko eta urrutiko herrietako erregeek, </t><t>ordaindu zergak Saba eta Sebako <f>[4]</f> erregeek. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Berak libratuko du laguntza eske oihuka ari den behartsua, </t><t>nork defendaturik ez duen dohakabea. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Berak babestuko ditu gogorkeria eta bidegabekeriatik. </t><t>Balio handia izango du haien biziak berarentzat! <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bizi bedi luzaro! Eman biezaiote Sabako urrea, </t><t>egin bezate otoitz haren alde etengabe, </t><t>bedeinka bezate egunero! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Izan bedi gari ugari lurraldean, mendi gainetan kulunkan; </t><t>sor beza fruitua Libanok bezala, zelaiko belarra bezain ugari! <pb/> </t>


text:
<t>Iraun beza haren izenak betiko, eguzkiak adina! </t><t>Bedeinkatuak bitez harengan ondorengoak, </t><t>zoriontsu <f>[5]</f> nazio guztiak! <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bedeinkatua betiko haren izen ospetsua! </t><t>Haren aintzak bete beza lur osoa! Amen. Amen <f>[6]</f>. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen</i> <f>[1]</f> <i>salmoa.</i> <pb/>Bai ona dela Jainkoa, Israel, bihotz-garbientzat! <f>ⓙ</f> <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Iseka ari dira eta zitalkeriak esaten, </t><t>goitik behera begira, jendea nola larrutuko hitz egiten. </t>


text:
<t>Horregatik, Jainkoaren herria haiengana bihurtzen da, </t><t>haien hitz guztiak ura bezala irentsiz <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Beraz, alferrik gorde dut bihotza garbi </t><t>eta errugabe naizela agertzeko eskuak garbitu, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Baina haiek bezala jardutea erabakiko banu, </t><t>zure jatorriaz arnegatu egingo nuke. <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoaren santutegian sartu nintzen arte; </t><t>orduan ulertu nuen zein den haien atarramentua. </t>


text:
<t>Esnatutakoan ametsa bezala, </t><t>gutxietsi egingo dituzu, Jauna, mamuen erreinuan <f>[3]</f>. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gorputz eta espirituz, indargaltzen ari banaiz ere, </t><t>zu zara nire adorearen euskarri, oi Jainko, </t><t>zu nire betiko ondasun. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bai, zuregandik urrun doazenak galduak dira, </t><t>desleial zaizkizunak <f>[4]</f> suntsitu egingo dituzu. </t>


text:
<t>Nire zoriona, berriz, Jainkoaren ondoan egotea da, </t><t>Jainko Jaunarengan babestea, </t><t>eta haren egintza guztiak ospatzea. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen poema.</i> <pb/>Oi Jainko, zergatik baztertu gaituzu betiko? </t><t>Zergatik zaude haserre-sutan zeure larreko ardien kontra? <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Oroit zaitez betidanik zeuretzat hartu zenuen artaldeaz, </t><t>zeure artzain-makilaz askatu zenuen ondareaz, </t><t>zeure bizileku egin zenuen Sion mendiaz. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaso zeure herria azkenik gabeko hondakin hauetatik <f>[1]</f>: </t><t>etsaiak den-dena erraustu du santutegian. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zure etsaiek zure elkartearen erdian orroak egin zituzten, </t><t>beren banderak ehunka ezarri. </t>


text:
<t>Gero, zure santutegiari su eman zioten, </t><t>zure egoitza santua bota eta profanatu. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Hau zuten helburu: erabat erraustea arraza </t><t>eta herrialdeko batzar santu guztiak. <pb/> </t>


text:
<t>Ez dugu ikusten jadanik zure presentziaren ezaugarririk, </t><t>ez dago profetarik, eta inork ez dakigu noiz arte. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Noiz arte ari behar du, oi Jainko, etsaiak irainka? </t><t>Amaigabe mespretxatu behar ote du zure izena? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zu zara, oi Jainko, zu betidanik nire errege. </t><t>Zuk lortu zenuen lurrean garaipena: <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>zuk suntsitu zenuen zeure indarraz itsasoa, </t><t>zuk apurtu itsas herensugeen buruak, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>zuk zanpatu zenizkion itsas munstroari <f>[3]</f> buruak </t><t>eta itsas herriei jaten eman. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zuk sorrarazi dituzu iturri eta errekak, </t><t>zuk agorrarazi inoiz lehortu gabeko ibaiak. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Gogoan har, Jauna: etsaiak irain egiten dizu, </t><t>herri burugabeak zure izenari mespretxu. </t>


text:
<t>Ez bedi zapaldua desohoraturik gera, </t><t>gorets bezate zure izena dohakabe eta behartsuek. </t>


text:
<t>Jaiki zaitez, Jainko hori, defenda zeure auzia! </t><t>Har gogoan burugabeon etengabeko irainak. </t>


text:
<t>Ez ahaztu zeure arerioen aupadak, </t><t>zure kontra altxatuen iskanbila gero eta handiagoak.</t>


text:
<t>Eskerrak zuri, Jainkoa, eskerrak zuri, </t><t>hain hurbil zaitugun horri! <pb/>Zeruak zure egintza miragarriak ditu iragartzen. </t>


text:
<t>Hau dio Jainkoak: «Neuk erabakiko dudan unean, </t><t>zuzenbidez epaituko dut mundua. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Nahiz eta lurrak bizilagun guztiekin ikara egin, </t><t>nik dauzkat tinko haren zutoinak». <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hau diotset handiputzei: «Ez harrotu!» </t><t>Eta gaiztoei: «Ez ibili indarrak erakusten! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Jainkoak bakarrik du boterea; </t><t>nahi duena eraisten du, nahi duena goratzen. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eskuan du Jaunak kopa, ardo bizi <f>[1]</f> nahastuz gainezka; </t><t>bertatik isuriko die, </t><t>eta lurreko gaizto guztiek edan beharko dute, </t><t>hondar eta guzti zurrupatu beharko. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Dena lapurtu diete bulartsuenei ere, </t><t>azken loak hartu ditu gudari adoretsuak, </t><t>besoak mugitzeko ere ez dira gauza. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>zu, oi Jainko, epaia ematera jaikitzean, </t><t>munduko dohakabeak salbatzera. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gizakirik amorratuenak ere goretsi beharko zaitu, </t><t>zure zigorretik bizirik geldituak inguruan bilduko zaizkizu. </t>


text:
<t>Egin promesak Jaunari, zeuen Jainkoari, eta bete; </t><t>haren inguruan bilduok, </t><t>ekarri emaitzak Jainko beldurgarriari, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Jedutun</i> <f>[1]</f> <i>» en doinuaz. Asafen salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Neure larrialdian, Jaunarengana jotzen dut, </t><t>gauez aspertu gabe besoak luzatzen, </t><t>pozbide orori uko eginez. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>gauez kantu-leloa datorkit gogora, </t><t>barrutik hausnarrean eta neurekiko galdezka ari naizela: </t>


text:
<t>«Jaunak betiko baztertuko ote gaitu? </t><t>Ez ote digu sekula berriz mesede egingo? <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Eta neurekiko diot: «Hauxe nire gaitza: </t><t>Goi-goikoaren jokabidea aldatu egin dela». <pb/> </t>


text:
<t>Zu zara mirariak egin dituen Jainko bakarra, </t><t>zuk erakutsi diezu herriei zeure indarra. </t>


text:
<t>Itsasoak zu ikusi orduko, oi Jainko, </t><t>itsasoak zu ikusi orduko, dardara egin zuen, </t><t>itsas leizeak ikara. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hodeiek euri-jasak bota zituzten, </t><t>lainoek trumoia jo, zure geziak han-hemen bristadaka. </t>


text:
<t>Zure trumoi-burrunbak zeruan jotzean, </t><t>oinaztarriek mundua argitu zuten, </t><t>lur-barrenak ikara eta dardara egin. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Itsasoan zehar igaro zinen, ur handien artetik oinez, </t><t>baina inork zure aztarnarik aurkitu ezin. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen poema.</i> <pb/>Entzun, ene herri, nire irakaspena, </t><t>makur belarria nire esanetara. </t>


text:
<t>Jaunaren egintza goresgarriak, </t><t>haren garaipena eta egin dituen mirariak </t><t>ez dizkiegu ezkutatuko geure haurrei, </t><t>baizik eta datorren belaunaldiari kontatuko <f>[1]</f>. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Xedapenak ezarri zizkion Jakoben herriari, </t><t>legea eman Israeli: </t><t>hauek beren haurrei irakasteko agindu zien gure gurasoei, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>hurrengo gizaldiek, geroko haurrek, jakin zitzaten; </t><t>eta hauek, beren aldetik, beren ondorengoei kontatuko zieten. </t>


text:
<t>Horrela, Jainkoarengan jarriko zuten konfiantza; </t><t>haren egintza handiak ahaztu gabe, </t><t>haren aginduak beteko zituzten. </t>


text:
<t>Ez ziren izango beren gurasoen antzeko: </t><t>jende ez-esaneko eta errebeldea, </t><t>gizaldi bihotz-arina, Jainkoarekiko barru desleialekoa. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Efraimen leinuko <f>[2]</f> arkulariek, ongi armaturik egon arren, </t><t>bizkarra erakutsi zuten guda-egunean; </t>


text:
<t>izan ere, Jainkoaren ituna ez zuten gorde, </t><t>ez zioten haren legeari jarraitu nahi izan; </t>


text:
<t>Mirariak eginak zituen haien gurasoen begi aurrean </t><t>Egipton, Tanisko <f>[3]</f> lurraldean. </t>


text:
<t>Itsasoa erdibi egin zuen haiek pasatzeko, </t><t>horma bat bezala urei tinko eutsiz. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Baina haiek Jainkoaren kontra bekatuan jarraitu zuten, </t><t>basamortuan Goi-goikoaren aurka altxatu ziren. </t>


text:
<t>Jainkoaren aurka hitz egin zuten: </t><t>«Gauza ote da Jainkoa guri basamortuan otordua emateko? </t>


text:
<t>Egia, harkaitza jo eta ibaika isuri du ura; </t><t>baina gauza ote da ogia emateko, </t><t>bere herriari okela eskaintzeko?» <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hori entzutean, Jauna biziki haserretu zen: </t><t>sumina piztu zitzaion Jakoben herriaren aurka, </t><t>Israelen aurka; <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Okela isuri zien hautsa bezain ugari, </t><t>hegaztiak itsas hondarra bezain oparo, <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jainkoaren haserreak eraso zien, </t><t>haietako indartsuenak hil zituen, Israelgo hoberenak eraitsi. <pb/> </t>


text:
<t>Hala eta guztiz ere, bekatuan jarraitu zuten; </t><t>mirariak eta guzti, ez zuten Jainkoarengan sinetsi. </t>


text:
<t>Baina Jainkoak haiek hiltzea erabakitzen zuen orduko, </t><t>harengana jotzen zuten, </t><t>damutu eta hura bilatzen saiatzen ziren, </t>


text:
<t>Jainkoa zutela beren harkaitza oroituz, </t><t>goi-goiko Jainkoa zutela beren askatzailea; <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>ez zeuden bihotzez hari atxikiak, </t><t>ez zioten haren itunari fede ematen. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoak, hala ere, bihozbera izaki eta, </t><t>errua barkatzen zien, eta suntsitzen ez. </t><t>Sarri eutsi zion haserreari, </t><t>bere sumin guztiari jaregin gabe. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zenbat aldiz altxatu zitzaizkion kontra basamortuan, </t><t>zenbat aldiz atsekabetu zuten bakarlekuan! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>nolako mirariak egin zituen Egipton, </t><t>nolako egintza harrigarriak Tanisko lurraldean; <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>gainera hustu zien bere haserre-sua, </t><t>bere sumin, amorru eta suntsipena: zoritxar-mandatari taldea, </t>


text:
<t>bere haserreari bidea libre uzteko. </t><t>Ez zituen heriotzatik gorde, </t><t>haien bizia izurriaren menpe utzi zuen. </t>


text:
<t>Egiptoko lehen-seme guztiak jo zituen, </t><t>egiptoarren <f>[5]</f> gizontasunaren lehen fruituak. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Orduan, artzainak ardiak bezala aterarazi zuen bere herria, </t><t>artaldea bailiran eraman basamortuan zehar. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Seguru gidatu zituen, beldurrik gabe; </t><t>haien etsaiak, berriz, itsasoak estali zituen. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Beste herriak bota egin zituen haiek iristean, </t><t>eta lurraldea Israelgo leinuei banatu zien ondaretzat, </t><t>bertan bizi zitezen. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Haiek, ostera, goi-goiko Jainkoa probatu zuten, </t><t>haren kontra altxatuz; </t><t>haren xedapenak ez zituzten gorde. </t>


text:
<t>Alde batera utzi zuten eta traizio egin, gurasoek bezala; </t><t>uztai txarrak bezala huts egin. </t>


text:
<t>Muinoetako sasikultuekin sumindu egin zuten, </t><t>beren sasijainkoekin jeloskor jarri. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>bertan behera utzi zuen Xiloko egoitza <f>[6]</f>, </t><t>gizartean bizitzeko eraiki zuen etxola. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Etsaien esku utzi zuen kutxa santua <f>[7]</f>, </t><t>Israelek bere indar eta ospe zuena. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Halako batean, esnatu zen Jauna lotatik bezala, </t><t>ardoaren eraginpean egondako gudariaren antzera. </t>


text:
<t>Zeru garaiaren antzeko eraiki zuen bere santutegia </t><t>eta lurra bezala sendo oinarritu betiko. <pb/> </t>


text:
<t>ardien artzain zena, bere herri Jakoben, </t><t>bere ondare Israelen artzain egin zuen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen salmoa.</i> <pb/>Ene Jainko, jentil-herriak zure ondarean sartu dira, </t><t>zure tenplu santua profanatu dute </t><t>eta Jerusalem hondakin-pila bihurtu. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zure zerbitzarien gorpuak </t><t>zeruko hegaztiei eman dizkiete janari, </t><t>zure fededunen haragia basapiztiei. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Haien odola palastaka isuri dute Jerusalem inguruan, </t><t>eta lur emateko inor ez <f>[1]</f>. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Auzoko herrien iseka-gai bihurtu gara, </t><t>ingurukoen burla eta barregarri. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Noiz arte, Jauna? Amaigabekoa ote zure haserrea? </t><t>Noiz arte zure maitasun mindua, </t><t>sua bezala, gure aurka pizturik? <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Hustu zeure sumina ezagutzen ez zaituzten nazioen gain, </t><t>zuri dei egiten ez dizuten erresumen gain, <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ez leporatu guri aurrekoen erruak! </t><t>Betor laster gureganaino zure gupida, </t><t>lur jota baikaude erabat! <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Lagundu, gure Jainko salbatzaile horrek; </t><t>zeure izenaren ohoreagatik, libra gaitzazu, </t><t>barkatu gure bekatuak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zergatik esan behar dute jentil-herriek: </t><t>«Non dute Jainkoa?» </t><t>Erakuts iezaiezu, gure begien aurrean, </t><t>nola mendekatzen duzun zeure zerbitzarien odola. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Irits bedi zureganaino presoen intziria, </t><t>libra zeure indar handiaz heriotzara kondenatuak. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ordaindu, Jauna, auzoko herriei zazpi halakoz </t><t>zuri egin dizkizuten iraina eta isekak. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eta guk, zure herriak, zuk zainduriko artaldeak, </t><t>eskerrak emango dizkizugu beti, </t><t>zure gorespenak kantatuko mendez mende. <f>ⓙ</f></t>


text:
<t>Entzun, Israelen artzain, </t><t>zeure herria artaldea bezala daramazun horrek! </t><t>Hegaldun izakien <f>[1]</f> arteko tronuan zauden hori, </t><t>ager zakizkie distiraz <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Efraim, Benjamin eta Manases leinuei! </t><t>Suspertu zeure ahalmena eta zatozkigu salbatzera! <pb/> </t>


text:
<t> <i>Oi Jainko, eraberri gaitzazu,</i> </t><t> <i>erakutsi guri aurpegi argia, salba gaitezen!</i> <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, Jainko ahalguztiduna, </t><t>noiz arte egon behar duzu haserre, </t><t>herria otoizka duzun bitartean? <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t> <i>Oi Jainko ahalguztidun, eraberri gaitzazu,</i> </t><t> <i>erakutsi guri aurpegi argia, salba gaitezen!</i> <pb/> </t>


text:
<t>Egiptotik mahatsondo <f>[2]</f> bat atera zenuen </t><t>eta landatu, jentil-herriak kanpora botaz, <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jainko ahalguztiduna, itzuli, arren! </t><t>Begira zerutik, ikus! </t><t>Hartzazu zeure mahastiaren ardura, </t>


text:
<t>Zure eskuak babes beza zuk aukeraturiko erregea <f>[4]</f>, </t><t>zeure indarraz jantzi duzun gizasemea. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ez gara zuregandik inoiz aldenduko; </t><t>bizia emango diguzu eta guk zuri dei egingo. <pb/> </t>


text:
<t> <i>Oi Jauna, Jainko ahalguztiduna, eraberri gaitzazu,</i> </t><t> <i>erakutsi guri aurpegi argia, salba gaitezen!</i></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Dolareak» doinuan</i> <f>[1]</f>. <i>Asafen salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Joseren familiari ezarritako araua Egiptotik irten zenean. <pb/>Mintzo ezezaguna entzuten dut <f>[3]</f>: </t>


text:
<t>Zapaldurik zeundela, deiadar egin zenidan, </t><t>eta libratu zintudan. </t><t>Ekaitzaren erditik erantzun nizun, </t><t>Meribako iturrian probatu ninduzun arren <f>[4]</f>. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Neu naiz Jauna, zure Jainkoa, Egiptotik atera zintuena. </t><t>Ez duzu ahoa zabaldu besterik, eta aseko zaitut. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Baina nire herriak ez zidan kasurik egin, </t><t>Israelek ez zuen nirekin ezer nahi. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Orduan, zapuztu egin nuen bere burugogorkeriagatik: </t><t>bizi zedila bere gogara. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Azpian jarriko nizkioke gorroto didatenak: </t><t>horra hauen zoria betiko <f>[5]</f>. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Asafen salmoa.</i> <pb/>Jainkoa zerutar izakien batzarrean jaiki da, </t><t>herri-agintarien aurka epaia emateko <f>[1]</f>: <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Baina haiei ez zaie buruan sartzen, </t><t>ez dute ulertu nahi, ilunpetan dabiltza, </t><t>eta lurraren oinarriak koloka dira. </t>


text:
<t>Zure herriaren kontra egitasmo maltzurrak dituzte, </t><t>zuk babestuen kontra elkar hartu dute. </t>


text:
<t>Asiriarrak <f>[3]</f> ere elkartu zaizkie, </t><t>Loten ondorengoei laguntza eskainiz. <pb/> </t>


text:
<t>Egiezu madiandarrei egina bera, </t><t>Sisera eta Jabini egina, Kixon erreka ondoan. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Trata itzazu haien handikiak Oreb eta Zeeb bezala, </t><t>haien buruzagiak Zebah eta Tzalmuna bezala. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ene Jainko, eraman itzazu zurrunbiloan hautsa bezala, </t><t>haize-boladak lastoa bezala. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Jakin bezate zu, zu bakarrik, zarela Jauna, </t><t>zu bakarrik lur guztiaren gain Goi-goikoa. <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. «Dolareak» doinuan. Koreren semeen</i> <f>[1]</f> <i>salmoa.</i> <pb/> </t>


text:
<t>Urtzen daukat barrena zure tenpluko atarien irrikaz. </t><t>Bihotza eta naizen guztia </t><t>poz-oihuz ari zait, oi Jainko, Jainko bizia. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Txolarreak badu etxea, bai enarak ere kumeentzat habia, </t><t>zure aldareen ondoan, Jaun ahalguztiduna, </t><t>ene errege eta ene Jainko! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ibar lehorra igarotzean, iturburutik edaten dute: </t><t>lehen euriek ur-begiz baitute estaltzen <f>[3]</f>. </t>


text:
<t>Hobe da egun bat zure atarietan </t><t>mila egun beste edonon baino; </t><t>nahiago dut zure tenpluko ate ondoan egon </t><t>gaiztoen etxapean bizi baino. <pb/> </t>


text:
<t>Bai, Jainko Jauna dugu eguzki eta babeski, </t><t>Jaunak egiten mesede eta ohore, </t><t>hark ez zoriona ukatzen prestu jokatzen dutenei. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jauna, izan onbera zeure herrialdearekin, </t><t>aldatu Jakoben ondorengoen zoria <f>[1]</f>; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Jainko Jaunak dioena iragarriko dut: </t><t>bakea agintzen die bere herri eta fededunei, </t><t>berari berriro konfiantza agertzen diotenei. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Gertu dago, begirune diotenak salbatzeko; </t><t>bai, haren ospea gure lurraldean kokatuko da. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Maitasunak eta leialtasunak topo egiten dute, </t><t>justiziak eta bakeak elkar besarkatzen; <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren aurretik joango da justizia, </t><t>haren urratsei jarraituko ongizateak <f>[2]</f>. <f>ⓝ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden otoitza.</i> <pb/>Makurtu belarria, Jauna, erantzun, </t><t>dohakabe eta behartsu bainaiz! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Babestu nire bizia, zuri atxikia bainago. </t><t>Zu zara ene Jainko: </t><t>salba ezazu zerbitzari hau, zuregan baitut uste on. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ona zara zu, Jauna, eta barkabera, </t><t>dei egiten dizutenentzat onginahiz betea. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Herri guztiak zuk eginak: adoratzera etorriko zaizkizu, </t><t>zuri, Jauna, ohore ematera. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Erakustazu, Jauna, zeure bidea, </t><t>zurekiko leial joka dezadan. </t><t>Batu nire bihotza barnean, </t><t>zureganako begirunean bizi nadin. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Oi Jainko, harroputzek eraso didate, </t><t>gogorkeria-zaleak ni hil nahian dabiltza, zure ardurarik gabe. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Baina zu, Jauna, Jainko bihozbera eta errukiorra, </t><t>haserregaitza, onginahiz eta leialtasunez betea: <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>itzul niregana, erruki zakizkit, </t><t>eman indar zeure zerbitzari honi, </t><t>salba zeure zerbitzari apala. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Emadazu zeure ontasunaren ezaugarria! </t><t>Lotsaturik geldituko dira nire etsaiak, </t><t>zuk, Jauna, kontsolatzen eta laguntzen nauzula ikustean.</t>


text:
<pb/><t> <i>Koreren semeen salmoa. Kanta.</i> <pb/>Oi zu, mendi santuaren gainean Jaunak sendo oinarritua! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>«Nire sinesleen arteko aitortuko ditut Egipto <f>[2]</f> eta Babilonia. </t><t>Hara Filistea, Tiro eta Etiopia: herri bakoitzak bere sorlekua; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>baina Sion hiriari esango zaio: </t><t>“Bai batak, bai besteak zeu zaitu sorleku! </t><t>Goi-goikoak tinko ezarri zaitu!”» <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Kanta. Koreren semeen salmoa. Koru-zuzendariarentzat. Gaixoaldirako, atsekaberako. Heman ezratarraren poema</i> <f>[1]</f>. <pb/> </t>


text:
<t>Herioaren esku utzia nago, erail eta hilobian sartuak bezala: </t><t>ez dituzu gehiago gogoan izango, </t><t>zurekiko lokarriak moztuak baitituzte. </t>


text:
<t>Ezagunak urrundu egin dizkidazu, </t><t>haientzat higuingarri bihurtu nauzu. </t><t>Preso nago, irtenbiderik gabe, <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>atsekabearen atsekabez begiak akiturik. <pb/>Egun osoan zuri deika nago, Jauna, </t><t>eskuak zuregana luzaturik. </t>


text:
<t>Hildakoen alde egingo ote duzu miraririk? </t><t>Haien arimak <f>[2]</f> jaikiko ote zu gorestera? <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ezagutzen ote zure mirariak ilunpetan, </t><t>zure salbamen-asmoa oroitzapenik gabeko herrialdean? <pb/> </t>


text:
<t>Baina nik, Jauna, deiadar degizut laguntza eske, </t><t>zuregana doa nire otoitza goiz-goizetik. </t>


text:
<t>Jauna, beti kantatuko ditut zure maitasun-egintzak, </t><t>gizaldiz gizaldi iragarriko leial zarela. </t>


text:
<t>Bai, ziur nago: zure maitasunak eratu zuen zerua, </t><t>zerua bezain tinko ezarria da zure leialtasuna. <pb/> <i>(Jaunak)</i> </t>


text:
<t>«Neure aukeratuarekin ituna egin nuen, </t><t>David neure zerbitzariari zin eginez: <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>“Tinko ezarriko dut betiko zure errege-jatorria, </t><t>sendo sekulako zure tronua”». <pb/> <i>(Jainko paregabeari gorazarrea)</i> </t>


text:
<t>Zeruetan zure agintzari miragarria goresten dute, Jauna, </t><t>aingeruen batzarrean <f>[2]</f> zure leialtasuna. </t>


text:
<t>Beldurgarri da Jainkoa aingeruen kontseiluan, </t><t>handi eta ikaragarri inguruko guztientzat. </t>


text:
<t>Jauna, Jainko ahalguztiduna, nor zu bezalakorik? </t><t>Ahaltsu da Jauna, leialtasunez jantzia! </t>


text:
<t>Zuk zulatu zenuen eta sarraskitu itsas munstroa <f>[3]</f>, </t><t>zuk sakabanatu beso bizkorrez etsaiak. </t>


text:
<t>Zeurea duzu zerua, zeurea lurra, </t><t>zuk ezarri zenuen sendo mundua eta bertako guztia. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zuk egin zenituen Iparra eta Hegoa; </t><t>Tabor eta Hermon <f>[4]</f> mendiek poz-oihu dagite zure aurrean. </t>


text:
<t>Justizia eta zuzenbidea zure erregetzaren oinarri, </t><t>maitasuna eta leialtasuna doaz zure aurretik. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bai, Jauna da gure babeski, Israelgo santua gure errege! <pb/> <i>(Jaunak Davidi agintzaria)</i> <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Behinola, ikuskari bidez mintzatuz, </t><t>zeure fededunei esan zenien: </t><t>«Gerlariaren ordez mutikoa jarri dut errege, </t><t>gudarostearen gainetik gaztea jaso. </t>


text:
<t>Nire leialtasuna eta maitasuna berekin izango ditu, </t><t>nire laguntzak garaile egingo du. </t>


text:
<t>Betiko ezarriko dut haren errege-jatorria, </t><t>zerua bezain iraunkor egingo haren tronua. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Haren semeek nire irakaspena bazterrera uzten badute </t><t>eta nire zuzenbideari jarraitzen ez, <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Behin betiko egin dut zin neure buruarengatik, </t><t>eta ez natzaio sekula Davidi desleial izango. </t>


text:
<t>zeruan lekuko hutsezin bezala ezarririk </t><t>betiko dirauen ilargiak adina». <pb/> <i>(Erregearen hondamenagatik deitorea)</i> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Noiz arte, Jauna? Betiko al zaude ezkutuan? </t><t>Betiko al dago zure haserrea su eta gar? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Oroit zaitez nire ezbeharraz, nire bizitzako egun laburrez! </t><t>Zein huts egin dituzun gizakiak! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Nor biziko da heriotzarik ikusi gabe? </t><t>Nork ihes egin Herio Leizearen atzaparretatik? <pb/> </t>


text:
<t>Non dira, Jauna, antzinako zure maitasun-egintzak, </t><t>Davidi zin eginez hitzeman zenion leialtasuna? </t>


text:
<t>Gogoan har, Jauna, zeure zerbitzari iraindua, </t><t>herriengandik jasan behar ditudan hainbat eztenkada! </t>


text:
<pb/><t> <i>Moises Jainkoaren gizonaren otoitza.</i> <pb/>Jauna, zu izan zaitugu babesleku gizaldiz gizaldi. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Mendiak jaio baino lehen, lurra eta mundua sortu baino lehen, </t><t>Jainko zara zu betidanik eta betiko. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bai, mila urte zuretzat atzo igaro zen egunaren pareko, </t><t>gau-ordu baten pareko. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Hor daramatzazu gizakiak, goizaldean ametsak bezala <f>[1]</f>; </t><t>belarra bezala ernetzen dira: <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Gure bizitza hirurogeita hamar urte, onenean ere laurogei: </t><t>gure bizi-lehia neke eta atsekabe huts; </t><t>bizitza arin doa, hegan goaz! <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nork ezagutzen du zure haserrearen indarra? </t><t>Nork dio aski beldur zure suminari? <f>[2]</f> </t>


text:
<t>Erakutsiguzu geure egunen kontua eramaten, </t><t>jakinduriaren erdi-muinaz jabe gaitezen. <pb/> </t>


text:
<t>Ase gaitzazu goizero zeure maitasunaz, </t><t>bizitza guztia poz-oihuz zorionean igaro dezagun. </t>


text:
<t>Zure zerbitzariok ikus dezagula zure ekintza, </t><t>eta gure seme-alabek zure nagusitza! <pb/> </t>


text:
<t>Guregana bedi Jaunaren, gure Jainkoaren, gozoa! </t><t>Burutu bitza ongi gure eginbeharrak, </t><t>burutu ongi gure eginbehar guztiak!</t>


text:
<pb/><t>Goi-goikoaren aterpean bizi zaren horrek, </t><t>gaua Ahaltsuaren itzalpean ematen duzun horrek, </t>


text:
<t>esazu: </t><t>«Oi Jauna, zu ene babesleku eta gaztelu; </t><t>ene Jainko, zuregan dut uste on!» <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bere hegalpean emango dizu gerizpe, </t><t>haren lumapea izango duzu babesleku, </t><t>haren besoa babeski eta koraza. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>ez ilunpetan zabaltzen den izurriari, </t><t>ez egun-argitan jotzen duen gaitzari <f>[1]</f>. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zure ezkerraldean mila, </t><t>zure eskuinaldean hamar mila erorita ere, </t><t>zu ez zaitu joko. </t>


text:
<t>«Niri atxikia dagoenez gero, onik aterako dut, </t><t>toki seguruan jarriko, aitortzen nauelako. </t>


text:
<t>Dei egitean, erantzun egingo diot. </t><t>Berekin izango nau larrialdian: </t><t>libratu egingo dut eta ohorez jantziko. </t>


text:
<t>Erne daitezela belarra bezain ugari gaiztoak, </t><t>garatu gaizkile guztiak: </t><t>betiko hondatuak izango dira! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zure etsaiak, ordea, Jauna, </t><t>bai, zure etsaiak galdu egingo dira, </t><t>gaizkile guztiak sakabanatuko. <pb/> </t>


text:
<t>Bufalo baten indarrak eman dizkidazu, </t><t>usain gozoko olio berriz gantzutu <f>[1]</f>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Gaizkileak nire kontra altxatzen direnean, </t><t>etsaiak ikusi eta zera entzuten dut <f>[2]</f>: </t>


text:
<pb/><t>Jauna errege da, ospez jantzia, </t><t>Jauna indarrez inguratua! <pb/>Sendo ezarria dago mundua, ez da kolokatuko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ozendu dute itsas urek, Jauna, </t><t>ozendu itsas urek orroa, </t><t>ozendu itsas urek olatu-burrunba! </t>


text:
<t>Baina itsas orroa baino bizkorrago, </t><t>itsas uhinak baino ahaltsuago, </t><t>ahaltsuago da Jauna zeru goietan. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zure erabakiak fidagarri dira, </t><t>zure etxea santutasunez eder, Jauna, egun eta beti. <f>ⓘ</f></t>


text:
<t>Noiz arte behar dute gaiztoek, Jauna, </t><t>noiz arte behar dute gaiztoek garaile? <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Pentsatzen dute: «Jaunak ez du ikusten, </t><t>Jakoben Jainkoa ez da konturatzen». <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Aldi txarren ondoren, lasai biziarazten duzu, </t><t>gaiztoentzat hilobia zulatzen duten bitartean. </t>


text:
<t>Justiziaren arabera emango dira epaiak, </t><t>hari jarraiki ibiliko bihotz zuzenekoak. <pb/> </t>


text:
<t>Nork defendatu nau gaizto horien aurka? </t><t>Nor alde atera gaizkile horien kontra? <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Lagun izango ote dituzu epaile makurrak, </t><t>legea mespretxatuz zorigaitza sortzen dutenak? </t>


text:
<t>Beren bidegabekeriaren ordaina emango die, </t><t>beren gaiztakeriengatik suntsituko ditu: </t><t>gure Jainko Jaunak suntsituko ditu! <f>ⓙ</f></t>


text:
<t>Zatozte, gurtu dezagun ahuspezturik, </t><t>belaunika gaitezen egin gaituen Jaunaren aurrean! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Bera da gure Jainkoa, </t><t>eta gu hark larraturiko herria, haren gidaritzapeko artaldea. <f>ⓝ</f> <f>ⓐ</f> <pb/>Egingo al diozue gaur kasu haren esanari: </t>


text:
<t>«Ez gogortu bihotzak zuen gurasoek Meriban bezala, </t><t>Masako <f>[1]</f> egun hartan basamortuan bezala, </t>


text:
<t>aurpegi eman eta probatu egin baininduten, </t><t>nik haien alde egina ikusi arren. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Berrogei urtez, belaunaldi hark gogait eragin zidan, </t><t>eta esan nuen: “Herri galdua da, bihotzez desleiala, </t><t>nire bidetik ibili nahi ez duena”. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Orduan, zin egin nuen haserre: </t><t>“Ez, ez dira sartuko atseden eman nahi nien lurraldean!”» <f>ⓓ</f></t>


text:
<t>Distira eta handitasuna ditu inguruan, </t><t>indarra eta edertasuna haren santutegian. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>adora Jauna, bere santutasunez agertzean. </t><t>Ikara zaitezte haren aurrean, lurtar guztiok! <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Esan nazioen artean: «Errege da Jauna! </t><t>Sendo ezarri du mundua, ez du koloka egingo; </t><t>herriak zuzenbidez epaitzen ditu». <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Poz bedi zerua, alaitu lurra, </t><t>egin beza burrunba itsasoak eta bertako guztiak, <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>egin festa landa zabalak eta bertan dagoenak, </t><t>poz-oihu basoko zuhaitzek oro, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>badatorren, lurra gobernatzera datorren Jaunaren aurrean. </t><t>Justiziaz gobernatuko du mundua eta leialtasunez herriak. <f>ⓐ</f></t>


text:
<pb/><t>Errege da Jauna! Poz bedi lurra, </t><t>alai bitez uharte eta kostaldeak! <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hodei beltz-ilunak haren inguruan, </t><t>justizia eta zuzenbidea haren tronu-oinarri. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Mendiak argizaria bezala urtzen dira </t><t>Jaunaren aurrean, lur osoaren Jabearen aurrean. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Lotsa dira idolozale guztiak, </t><t>huskeria horiekin harro daudenak. </t><t>Ahuspez Jaunaren aurrean beste jainko guztiak! <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Entzutean, Sion poztu, </t><t>Judako hiriak alaitu egiten dira </t><t>zuk erabakiagatik, Jauna! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, Jauna, goi-goikoa zara, </t><t>lur osoaren gainetik gailen, </t><t>jainko guztien gainetik garai. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Gaitzari gorroto diotenak maite ditu Jaunak, </t><t>bere fededunen bizia zaintzen du: </t><t>gaiztoen eskutik libratuko ditu! </t>


text:
<t>Argia sortzen da zintzoaren barruan <f>[1]</f>, </t><t>poza bihotz zuzenekoengan. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Salmoa.</i> <pb/>Kanta Jaunari kantu berria, </t><t>egintza harrigarriak egin baititu: </t><t>garaile egin du bere esku indartsu paregabeak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Bere garaipena azaldu du Jaunak, </t><t>bere salbamen-ekintza agertu nazioen aurrean. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ez du ahaztu bere maitasuna, Israel herriari dion leialtasuna. </t><t>Mundu-bazter guztiek ikusi dute gure Jainkoaren garaipena. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egin beza orro itsasoak eta bertako guztiak, </t><t>munduak eta bertan bizi direnek! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren aurrean, bai baitator lurra gobernatzera. </t><t>Justiziaz gobernatuko du mundua, zuzenbidez herriak. <f>ⓔ</f></t>


text:
<pb/><t>Errege da Jauna: dardara bitez herriak! </t><t>Hegaldun izakien <f>[1]</f> artean du tronua: ikara bedi lurra! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Gorets bezate haren izen handi eta ikaragarria! </t><t> <i>Santua da bera!</i> <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Errege ahaltsu zara, justiziazale: </t><t>zuk ezarri duzu zuzenbidea munduan, </t><t>zuk egiten justizia eta zuzenbidea Israelen. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Goratu Jauna, gure Jainkoa, </t><t>ahuspeztu haren oin-aulki <f>[2]</f> aurrean! </t><t> <i>Santua da bera!</i> <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Haren apaizen artean ziren Moises eta Aaron, </t><t>haren izenari dei zegiotenen artean Samuel: </t><t>dei egiten zioten Jaunari, eta hark erantzun. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Laino-adarretik hitz egin zien, </t><t>eta haiek gorde haren aginduak eta eman zien legea. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jauna, gure Jainkoa, zuk erantzuten zenien, bai, </t><t>Jainko barkabera izan zinen haientzat, </t><t>beren gaiztakerietatik garbituz <f>[3]</f>. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Goratu Jauna, gure Jainkoa, </t><t>ahuspeztu haren mendi santuaren <f>[4]</f> aurrean! </t><t> <i>Santua da Jauna, gure Jainkoa!</i> <f>ⓝ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Gorespen-oparitarako salmoa.</i> <pb/>Lurtar guztiok, egin irrintzi Jaunari! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Aitortu Jauna Jainko dela. Berak eginak eta bereak gaitu <f>[1]</f>, </t><t>bere herri eta berak larraturiko artalde. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Sartu haren tenpluko ateetatik eskerrak emanez, </t><t>haren atarietan gorazarrez. </t><t>Eman eskerrak, bedeinka haren izena! <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bai, ona da Jauna, haren maitasuna betikoa, </t><t>haren leialtasuna mendez mendekoa. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden Salmoa.</i> <pb/>Maitasuna eta justizia nahi ditut kantatu, </t><t>zuretzat, Jauna, soinua jo. </t>


text:
<t>Jokabide prestua nahi dut azaldu: </t><t>noiz etorriko zu niregana? <pb/>Zintzo jokatuko dut jauregiko arazoetan. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Ez diot arretarik jarriko inolako zitalkeriari. <pb/>Gorroto izango dut idolozalekeria, ez zait itsatsiko. </t>


text:
<t>Urruti niregandik bihotz makurrekoa! </t><t>Gaiztoarekin ez dut ezer ere nahi. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Lagun hurkoaren izena ezkutuan belzten duena </t><t>suntsitu egingo dut. </t><t>Harroputz eta handizaleak ez ditut jasango. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Herritar fidagarriak aukeratuko ditut kontseilari, </t><t>jokabide prestuko gizonak zerbitzari. <pb/> </t>


text:
<t>Engainatzailerik ez da nire jauregian biziko, </t><t>gezurtiak ez du nire aurrean iraungo. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Abereak bailiran suntsituko ditut lurraldeko gaiztoak. </t><t>Gaizkile guztiak garbituko ditut Jaunaren hiritik. <f>ⓘ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Lur jorik dagoen dohakabearen otoitza: Jaunaren aurrean husten du bere kexa.</i> <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez iezadazu larrialdian aurpegia ezkuta, </t><t>makur belarria niregana, dei egitean: erantzun bizkor! <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Badoaz nire egunak, arratseko itzalaren antzera desagertuz; </t><t>zimeltzen ari naiz belarraren antzera. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Gupida izango diozu Sioni berriro, </t><t>bada-eta errukirako garaia; bai, heldu da garaia! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Maite dituzte zure zerbitzariek hango harriak, </t><t>penaturik daude hango hondamendiaz <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Begirune izango diote nazioek Jaunaren izenari, </t><t>lurreko errege guztiek haren aintzari, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bego hau idatzirik hurrengo gizaldiarentzat, </t><t>sortzeko dagoen herriak Jauna gorets dezan. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Nik esan nuen: «Ene Jainko, </t><t>ez nazazu eraman sasoirik onenean!» <f>ⓚ</f> <pb/>Zure urteek gizaldiz gizaldi diraute. </t>


text:
<t>haiek galduko dira, baina zuk iraungo; </t><t>jantzia bezala gastatuko dira, </t><t>soinekoa bezala aldatuko dituzu, eta haiek desagertuko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zure zerbitzarien ondorengoak seguru biziko dira, </t><t>haien askaziak zure aurrean iraungo. <f>ⓜ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/>Bedeinka beza ene arimak Jauna, </t><t>ene barren osoak haren izen santua! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>bizitza osoan bere edertasunez nau asetzen <f>[1]</f>, </t><t>beti arranoa bezain gazte gordetzen. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez gaitu erabiltzen gure bekatuek merezi bezala, </t><t>ez digu ordaintzen geure erruen arabera. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nola zerua lurraren gainean garai, </t><t>hala haren maitasuna begirune diotenentzat handi. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Nola ekialdea mendebaldetik urruti, </t><t>hala ditu hark gure hobenak beregandik urruntzen. </t>


text:
<t>Nola aita seme-alabentzat errukior, </t><t>hala Jauna begirune diotenentzat errukior. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>eta, haizeak jo orduko, bertan behera galtzen, </t><t>zegoen tokian aztarnarik utzi gabe. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Baina Jaunaren maitasunak sekulako dirau </t><t>begirune diotenentzat; </t><t>haren salbamen-asmoa belaunalditik belaunaldira luzatzen da <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Jaunak zeruan ezarri du bere tronua, </t><t>eta mundu osora zabaltzen da haren errege-agintea. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bedeinka ezazue Jauna, beraren aingeruok, </t><t>haren esana entzun bezain laster </t><t>betetzen duzuen izaki indartsuok! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Bedeinka Jauna, beraren sorkari guztiok, </t><t>menpeko dituen toki guztietan! </t><t>Bedeinka beza ene arimak Jauna!</t>


text:
<pb/><t>Bedeinka beza ene arimak Jauna! </t><t>Jauna, ene Jainko, bai handia zarela! </t><t>Distiraz eta handitasunez zaude jantzia, <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>zeure goi-geletan pilatzen ura; </t><t>hodei gainean kokatzen duzu zeure karroza <f>[1]</f>, </t><t>haize-hegaletan zabiltza. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Gainditu ezineko muga ezarri diezu urei, </t><t>berriro lurra estal ez dezaten. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bere goi-geletatik ditu mendiak ureztatzen, </t><t>bere biltegietako <f>[2]</f> emaitzez lurra asetzen. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Abereentzat belarra ernearazten du, </t><t>lanerako animalientzat bazka. </t><t>Lurretik laborea ateratzen du <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>eta gizakiaren bihotza alaitzen duen ardoa, </t><t>aurpegia distiratsu egiten duen olioa </t><t>eta giza indarrak berritzen dituen ogia. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Bai ugariak, Jauna, zuk eginak! </t><t>Denak jakinduriaz egin dituzu, </t><t>zure sorkariz betea da lurra. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Horra itsasoa, handi eta zabal: </t><t>hor dabiltza borbor, ezin konta ahala, </t><t>piztia txiki eta handiak. </t>


text:
<t>Hor dabiltza ontziak batetik bestera, </t><t>baita itsas munstroa ere, zuk berarekin jolasteko <f>[3]</f> egina. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuk aurpegia gordetzean, ikara dira, </t><t>zuk arnasa kentzean, hil egiten eta hauts bihurtzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Hark lurrari begiratu eta lurrak dardara, </t><t>hark mendiak ukitu eta ketan jartzen dira. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Bizi naizen artean kantatuko diot Jaunari, </t><t>naizen artean soinua joko neure Jainkoari. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Gal bitez bekatariak munduan, ez bedi izan gaizkilerik gehiago! <pb/>Bedeinka beza ene arimak Jauna! Aleluia! Gora Jauna <f>[4]</f>! <f>ⓗ</f></t>


text:
<pb/><t>Goretsazue Jauna, dei egin berari, </t><t>jakinarazi herrien artean haren egintza bikainak! <f>ⓘ</f> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Izan gogoan hark egindako mirariak, </t><t>haren egintza harrigarriak eta agindu zuzenak, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>zuek, haren zerbitzari Abrahamen jatorrikook, </t><t>Jakoben ondorengook, haren aukeratuok! <pb/> </t>


text:
<t>hau esatean: «Zuei dizuet emango Kanaan lurraldea, </t><t>hauxe da zuen ondare-zatia». <pb/> </t>


text:
<t>Baina Jainkoak ez zuen utzi inork zapal zitzan, </t><t>haiengatik erregeak mehatxatu zituen: </t>


text:
<t>hark iragarria bete zen arte, </t><t>Jaunaren hitzak haren errugabetasuna frogatu zuelarik <f>[3]</f>. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Berak behar zituen handikiak eskolatu <f>[4]</f> </t><t>eta kontseilariei jakinduria irakatsi. <pb/> </t>


text:
<t>Orduan, Jakob Egiptora joan zen </t><t>eta Kamen lurraldean <f>[5]</f> atzerritar gisa bizi izan. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jainkoak bere herria erruz ugaldu zuen </t><t>eta etsaiak baino indartsuago egin. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egiptoarrei bihotza aldatu zien, </t><t>Jakoben herria gorrota zezaten </t><t>eta haren zerbitzariak maltzurki erabil. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Iragarritako mirariak egin zituzten egiptoarren kontra <f>[6]</f> </t><t>egintza harrigarriak Kamen lurraldean. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jaunak ilunpea bidali eta dena ilundu zen, </t><t>baina haiek ez zituzten haren egintzak ulertu <f>[7]</f>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Egiptoko lehen-seme guztiak jo zituen, </t><t>haien gizontasunaren lehen fruituak. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zilar eta urrez beterik atera zituen israeldarrak, </t><t>ez zuen haien leinuetako inork lur jo. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Poztu egin zen Egipto haiek irteteaz, </t><t>haienganako beldur-ikarak hartuak baitzituen. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Hark harkaitza zulatu eta ura atera zen, </t><t>eta ibaika joan basamortuan barrena. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/><t>Aleluia! Gora Jauna! <pb/>Goretsazue Jauna, ona baita, </t><t>haren maitasuna betikoa baita. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Oroitu nitaz, Jauna, </t><t>zeure herriarekiko onginahiagatik, zatozkit salbatzera! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ikus dezadala zure aukeratuen zoriona, </t><t>poz nadila zure herriaren pozarekin </t><t>eta zure oinordeko izateaz harrotu. <pb/> </t>


text:
<t>Gure gurasoek, Egiptotik hasita, </t><t>ez zituzten ulertu zure egintza harrigarriak, </t><t>ahaztu egin zituzten zure maitasunaren ezaugarri ugariak. </t><t>Errebelatu egin ziren, Itsaso Gorritik hasita, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Jaunak salbatu zituen arren, </t><t>bere izenaren ohoreagatik eta bere ahalmena azaltzeko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Mehatxu eginez, Itsaso Gorria lehortu egin zuen, </t><t>basamortuan zehar bezala pasarazi zituen itsas hondotik. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Baina laster ahaztu zituzten haren egintzak </t><t>eta ez zuten itxaropenik jarri haren egitasmoan. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Eskatzen ziotena eman zien hark, </t><t>baina beren janguragatik sabelmina <f>[1]</f> bidali. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Horeb mendian <f>[2]</f> zekorra egin zuten, </t><t>metal urtuzko idoloaren aurrean ahuspeztu ziren. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Beren ospe zuten Jainkoaren ordez, </t><t>belarra jaten duen zekorraren irudia jarri zuten. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Kamen herrialdean egintza harrigarriak </t><t>eta Itsaso Gorri aldean ikaragarriak egin zituena. </t>


text:
<t>Haiek suntsitzeko asmotan zen Jainkoa, </t><t>baina Moises haren aukeratua </t><t>tartean sartu zen eta haren aurrean jarri, </t><t>bere haserrea baretuz, suntsi ez zitzan. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Lurralde zoragarriari mespretxu egin zioten, </t><t>Jainkoaren hitzaz fidatu ez zirelarik. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>haien ondorengoak nazioetan sakabanatu </t><t>eta jentilen artean barreiatuko zituela. <pb/> </t>


text:
<t>Peorko Baal jainkoarekin uztartu ziren </t><t>eta jainko hilei eskainitako oparigaiak <f>[3]</f> jan zituzten. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Horrelako jokabideaz Jauna haserrarazi zuten </t><t>eta izurrite latza etorri zitzaien gainera. </t>


text:
<t>Baina Pinhasek jaiki eta erruduna zigortu zuen <f>[4]</f>, </t><t>eta gelditu egin zen izurritea. </t>


text:
<t>Meribako iturrian Jainkoa haserretu zuten, </t><t>eta haien erruz Moisesek jasan zuen kaltea. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Odol errugabea isuri zuten, beren seme-alaben odola </t><t>kanaandar idoloei opari eskainiz: </t><t>lurraldea odolez busti zuten eta profanatu. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Horrela jokatuz, beren buruak kutsatu </t><t>eta Jainkoari desleial izan <f>[5]</f> zitzaizkion. <pb/> </t>


text:
<t>Piztu zen Jaunaren haserrea bere herriaren aurka </t><t>eta higuin izan zuen bere ondarea. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Hamaika aldiz libratu zituen, </t><t>baina haiek, beren jarreran setatsu, </t><t>beren erruengatik galtzen ziren. <pb/> </t>


text:
<t>Oroitu zen haiekin egina zuen itunaz </t><t>eta bere maitasun handiaz gidatu zituen. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Salba gaitzazu, Jauna, gure Jainkoa, bildu nazioen artetik, </t><t>zure izen santuari eskerrak emanez, </t><t>zure gorespena harro abes dezagun. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Bedeinkatua Jauna, Israelen Jainkoa, betidanik betidaino! </t><t>(Herri osoak erantzun beza:) «Amen» <f>[6]</f>. <pb/>Aleluia! Gora Jauna!</t>


text:
<t>eta herrialde guztietatik bildu: </t><t>ekialde eta mendebaldetik, iparralde eta hegoaldetik. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Noraezean zebiltzan basamortuan, </t><t>bide bakartietan, bizitzeko hiririk aurkitu ezinik. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t> <i>Baina larrialdian Jaunari oihu egin</i> </t><t> <i>eta libratu egin zituen estualditik.</i> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t> <i>Gorets bezate Jauna bere maitasunagatik,</i> </t><t> <i>gizakien alde egiten dituen</i> </t><t> <i>gauza harrigarriengatik.</i> </t>


text:
<t>Jainkoaren aginduen kontra errebelatu baitziren </t><t>eta Goi-goikoaren egitasmoa mespretxatu. </t>


text:
<t> <i>Baina larrialdian Jaunari oihu egin</i> </t><t> <i>eta salbatu egin zituen estualditik.</i> </t>


text:
<t>Bueltaka eta balantzaka, mozkorraren antzera, </t><t>beren trebetasun guztia alferrik zutela. </t>


text:
<t> <i>Baina larrialdian Jaunari oihu egin</i> </t><t> <i>eta atera egin zituen estualditik.</i> <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jainkoak bedeinkatu eta erruz ugaltzen dira, </t><t>haien abere-taldeei ez die urritzen uzten. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>baina Jainkoak, handikiak mespretxatzen </t><t>eta biderik gabeko basamortuan noragabe </t><t>ibilarazten dituenak, <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>behartsuak miseriatik altxatzen ditu </t><t>eta haien familiak artaldeak bezain ugari bihurtzen. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuhurrak har bitza hauek guztiak gogoan </t><t>eta saia bedi Jaunaren mesedeak ulertzen. <f>ⓚ</f></t>


text:
<t>Adoretsu <f>[1]</f> nago, ene Jainko. </t><t>Kantatu eta soinua joko dizut. Ea, ene bihotza! </t>


text:
<t>Eman garaipena zeure ahalmenaz, erantzun niri, </t><t>hain maite dituzunok libra daitezen. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jainkoak <f>[2]</f> bere santutegitik esan zuen: </t><t>«Sikem hiria poz-pozik neureganatuko dut, </t><t>Sukot haranaz jabetuko. </t>


text:
<t>Neurea dut Galaad, neurea Manases, </t><t>nire buru-babeskia da Efraim, nire aginte-makila Juda, </t>


text:
<t>garbiketarako ontzia Moab; </t><t>oina ezarriko diot gainean Edomi, </t><t>garaipen-oihu egingo Filisteari». <pb/> </t>


text:
<t>zuk izan ezik, zapuztuak gaituzun Jainko horrek, </t><t>jadanik gure gudarostearekin gudura joaten ez zaren horrek? </t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Daviden salmoa.</i> <pb/>Ene Jainko, ez egin entzungor nire gorespenari! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Neure maitasunaren ordainez, salatu egiten naute, </t><t>eta nik, bitartean, haien alde otoitz. </t>


text:
<t>Izenda <f>[1]</f> ezazu gaiztoren bat haren kontra, </t><t>bego salatzailea haren ondoan. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ibil bitez haren haurrak harat-honat eskale, </t><t>beren etxeak konfiskatu dizkietelarik <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Ken biezazkio hartzekodunak bere ondasunak, </t><t>bere irabaziak arrotzek harrapa. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Suntsituak izan bitez haren ondorengoak, </t><t>gizaldi bakar batean galdua haren deitura. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>izan bitza beti Jaunak begi aurrean </t><t>eta suntsi beza lurretik haien oroitzapena! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, ez da saiatu maitasunez jokatzen, </t><t>dohakabea eta behartsua pertsegitu </t><t>eta bihotz-eroria hil nahi izan du. </t>


text:
<t>Madarikazioa zeraman soingaineko: </t><t>sar bekio barruraino ura bezala, </t><t>gorputz guztira zabaldu olioa bezala! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Izan bedi hori Jaunarengandiko zigorra nire salatzaileentzat, </t><t>gaizki-esaka ari zaizkidanentzat. </t>


text:
<t>Baina zuk, ene Jainko Jaun horrek, </t><t>egizu mirari bat nire alde, </t><t>zarena zarelako <f>[3]</f>, guztiz ona zarelako; </t><t>libra nazazu, zeure maitasunagatik. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Banoa ni, arratseko itzalaren antzera desagertuz, </t><t>matxinsaltoak bezala uxatzen naute. </t>


text:
<t>Madarika nazatela: zuk ni bedeinka; </t><t>altxa daitezela aurka: lotsagarri geldituko dira, </t><t>eta zure zerbitzari hau poztuko. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Estal bitez laidoz nire salatzaileak, </t><t>bil bitza lotsa gorriak soingainekoak bezala! <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa</i> <f>[1]</f> <i>.</i> <pb/>Hona Jaunak ene jaun erregeari esan: </t><t>«Eseri tronuan nire eskuinean: </t><t>etsaiak oin-aulki jarriko dizkizut». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Siondik zabaltzen du Jaunak zure errege-aginpidea: </t><t>mendera itzazu, bada, guduan etsaiak! <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zu nagusi garaipen-egunean; </t><t>Santua agertzean, bera izango duzu adore-emaile, </t><t>bera egunsenti eta gaztetasun-ihintz <f>[2]</f>. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zin egina du Jaunak eta ez da damutuko: </t><t>«Betiko zara apaiz, nik esan bezala, </t><t>nire legezko erregea <f>[3]</f>». <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t>Aleluia! <f>[1]</f> Gora Jauna! <pb/>Bihotz-bihotzez goretsiko dut Jauna, </t><t>batzarrean zuzenekin elkarturik. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Haren egintzak ospez eta ederrez beteak, </t><t>haren salbamen-asmoak betiko dirau. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Haren egintza harrigarriak gogora ditzagun nahi du: </t><t>errukior eta bihozbera da Jauna. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Begirune diotenei janaria <f>[2]</f> die ematen; </t><t>bere ituna beti gogoan izan du. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Egintzetan agertu dio herriari bere indarra, </t><t>beste nazioen lurraldeak berari emanez. <pb/> </t>


text:
<t>Bere herriari askatasuna eman dio, </t><t>haiekin ituna finkatu betiko. </t><t>Santua eta beldurgarria da bera! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Jaunarenganako begirunea da jakinduriaren oinarria: </t><t>benetan zuhur honen arabera jokatzen dutenak <f>[3]</f>. </t><t>Jaunaren gorespenak betiko dirau. <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/><t>Aleluia! <f>[1]</f> Gora Jauna! <pb/>Zorionekoa Jaunari begirune diona </t><t>eta haren aginduak biziki atsegin dituena. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Ahaltsua izango da lurraldean haren askazia, </t><t>bedeinkatua zuzenaren ondorengotza. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ilunpetan argia ageri da zuzenentzat: </t><t>Jainko errukiorra, bihozbera eta zintzoa <f>[2]</f>. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak ez du inoiz koloka egingo, </t><t>haren oroitzapenak beti bizirik iraungo. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez du izango berri txarren beldurrik, </t><t>adoretsu dago, Jaunarenganako konfiantzaz; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>seguru sentitzen da, ezeren beldurrik gabe; </t><t>azkenean, etsaien porrotaz alaituko da. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Eskua betean ematen die behartsuei, </t><t>haren eskuzabaltasunak betiko dirau: </t><t>ohorez jasoko du kopeta. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Hori ikusiz, amorruz dago gaiztoa, erremindurik eta urtzen; </t><t>gaiztoen ametsek porrot egingo dute. <f>ⓖ</f></t>


text:
<pb/><t>Aleluia! <f>[1]</f> Gora Jauna! <pb/>Goretsazue, Jaunaren zerbitzariok, goretsi Jaunaren izena! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Emakume agorrari ohore ematen dio etxean, </t><t>haurrak eman eta ama zoriontsu egiten. <pb/>Aleluia! Gora Jauna! <f>ⓝ</f></t>


text:
<t>Zer zenuten saltoka, mendiok, ahariak bezala, </t><t>eta zuek, muinook, arkumeak bezala? <pb/> </t>


text:
<pb/><t>Guregatik ez, Jauna, guregatik ez, </t><t>baizik zeure izenaren ohoreagatik, </t><t>erakutsi zeure ospea, zeure maitasun eta leialtasunagatik! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Israeldarrok, izan konfiantza Jaunarengan: </t><t>bera duzue laguntzaile eta babesle! <f>ⓛ</f> <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Aarondar apaizok <f>[1]</f>, izan konfiantza Jaunarengan: </t><t>bera duzue laguntzaile eta babesle! </t>


text:
<t>Jaunari begirune diozuenok, izan konfiantza Jaunarengan: </t><t>bera duzue laguntzaile eta babesle! </t>


text:
<t>Oroit bedi gutaz Jauna, bedeinka gaitzala: </t><t>bedeinka ditzala israeldarrak, bedeinka aarondar apaizak, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Herio-lokarriek estutu ninduten, </t><t>Herio Leizearen mandatariek atzeman; estu eta larri nintzen, <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t> <i>Kopa altxatuko dut salbamenagatik esker onez,</i> </t><t> <i>Jaunari dei eginez.</i> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bai, zure zerbitzari naiz, Jauna, zure zerbitzari apal: </t><t>askatu dituzu nire lokarriak! <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Sendoa da guretzat haren maitasuna, </t><t>beti-betikoa Jaunaren leialtasuna. <pb/>Aleluia! Gora Jauna! <f>ⓓ</f></t>


text:
<t>Liztorrek bezala inguratu ninduten, </t><t>sua sastrakan bezala zirtaka: </t><t>Jaunari esker suntsitu nituen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Bedeinkatua Jaunaren izenean sartzen dena! </t><t>Jaunaren etxetik bedeinkatzen zaitugu. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Argi egin digu Jainko Jaunak egiaz. </t><t>Egin prozesioa <f>[5]</f>, abarrak eskuetan, aldarearen ertzetaraino. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t>Zorionekoak <f>[1]</f> erabat zintzo jokatzen dutenak, </t><t>Jaunaren legean dabiltzanak! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoak, haren xedapenak betez, </t><t>bihotz-bihotzez harengana jotzen dutenak! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Nahiz eta jauntxoak nire aurka hitzartu, </t><t>zerbitzari honek zure arauak hausnartzen ditu. </t>


text:
<t>Neure joan-etorrien berri eman dizut, eta erantzun egin didazu: </t><t>irakats niri zeure arauak! </t>


text:
<t>Erakutsi niri, Jauna, zeure arauen bidea, </t><t>horri jarraitzea izango dut sari <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Nire mintzoa izan dadila beti egiazkoa, </t><t>zure erabakietan baitut itxarobidea. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Aztertu dut neure jokabidea, </t><t>eta neure pausoak zure xedapenetara nahi ditut bideratu. </t>


text:
<t>Atsekabetua izan aurretik, desbideraturik nenbilen; </t><t>orain, ordea, zure esana dut betetzen. </t>


text:
<t>Zein ona niretzat zure irakaspena, </t><t>urre-zilarrezko milaka txanpon baino baliotsuagoa! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zure eskuek egin ninduten eta eratu: </t><t>emadazu adimena, zure aginduak ikas ditzadan. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Poztu egingo dira, ni ikusiz, zure esaneko direnak, </t><t>zure hitzean jarria dudalako itxaropena. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Geldi bitez lotsaturik engainuz okertu gura nauten harroputzak; </t><t>nik zure legeak ditut hausnartzen. </t>


text:
<t>Fidagarriak dira zure agindu guztiak; </t><t>maltzurkeriaz pertsegitzen naute: zatozkit laguntzera! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zure leialtasunak belaunez belaun dirau, </t><t>zeuk finkatu duzun lurrak baino areago! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zure legeek egiten naute ulertzeko gai; </t><t>horregatik, gorroto dut jokabide maltzur oro. </t>


text:
<t>Eutsi niri, zeuk hitzeman bezala, eta biziko naiz; </t><t>ez dakidala neure esperantza huts gerta. </t>


text:
<t>Mespretxatu egiten dituzu zure arauetatik saihesten direnak, </t><t>gezur huts baitira horien egitasmoak. </t>


text:
<t>Zabortzat dauzkazu munduko gaizto guztiak; </t><t>horregatik maite ditut zure xedapenak. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Jokatu zeure zerbitzari honekin, zure maitasunari dagokionez: </t><t>irakatsi niri zeure arauak! </t>


text:
<t>Zuzen-zuzenak iruditzen zaizkit zure xedapen guztiak, </t><t>eta gorroto diot jokabide maltzur orori. </t>


text:
<t>Itzul niregana eta erruki zakizkit, </t><t>zure izena maite dutenekin ohi duzun bezala. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ene begiek malko-errekak isurtzen dituzte, </t><t>zure irakaspenari jarraitzen ez diotenengatik. </t>


text:
<t>Eguna argitu baino lehen, deiadar degizut laguntza eske: </t><t>zure promesetan dut itxaropen! </t>


text:
<t>Defendatu nire auzia eta aska nazazu, </t><t>babestu nire bizia, zeuk hitzemanaren arabera! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Neurrigabe zara bihozbera, Jauna: </t><t>biziberri nazazu, zeure erabakien arabera! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Asko dira pertsegitzen nauten etsaiak; </t><t>ez naiz, hala ere, zure xedapenetatik okertzen. </t>


text:
<t>Hel bedi zureganaino, Jauna, nire deiadarra: </t><t>egin nazazu ulertzeko gai, zeure promesaren arabera! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Iragar beza nire mihiak behin eta berriz zure promesa, </t><t>zuzenak baitira zure agindu guztiak. </t>


text:
<t>Ardi galduaren gisa desbideratuko banintz, </t><t>bilatu zuk zeure zerbitzari hau, </t><t>ez baititut zure aginduak ahazten. <f>ⓘ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta</i> <f>[1]</f>. <pb/>Larrialdian Jaunari egin nion dei eta hark erantzun. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ai ene! Hobe nuen atzerrian urruti bizi izan banintz, </t><t>Mexeken edo Kedarko <f>[3]</f> oihal-etxoletan! </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Begiak mendietara ditut jasotzen: </t><t>nondik etorriko ote zait laguntza? <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta. Davidena.</i> <pb/>Hura poza nirea, esan zidatenean: «Goazen Jaunaren etxera!» <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Horra igo behar dute leinuek, Jaunaren leinuek, </t><t>Israelen lege denez, Jaunaren izena gorestera; <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>hortxe esertzen baitira erregeak, </t><t>Daviden jauregian, justizia egitera. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Begiak zuregana jasoak ditut, </t><t>zeruan errege zaren horrengana. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Nola morroien begiak nagusien eskuetara, </t><t>nola neskamearen begiak etxekoandrearen eskuetara, </t><t>halaxe daude gure begiak </t><t>Jaunarengana, gure Jainkoarengana, </t><t>haren errukia iritsi zain. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Jauna gure alde izan ez balitz —esan bezate israeldarrek—, <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>bizi-bizirik irentsiko gintuzketen: </t><t>hain haserre-suminduak zeuden gure kontra; <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Txoriak ehiztarien tranpatik bezala gara libratu: </t><t>tranpa hautsi egin da eta gu libre gelditu. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Jaunarengan konfiantza dutenak </t><t>Sion mendiaren antzeko dira; </t><t>Jerusalemen errege denak </t><t>ez du sekula kolokarik egingo <f>[1]</f>. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Nola mendiek Jerusalem, </t><t>hala du Jaunak bere herria inguratzen, </t><t>oraindanik eta betiko. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoen aginpideak ez du iraungo </t><t>Jaunak zintzoei emandako lurraldean, </t><t>zintzoak ere has ez daitezen bidegabekeria egiten. <pb/> </t>


text:
<t>Bide okerretara makurtzen direnak, berriz, </t><t>desagerraraz bitza Jaunak gaizkileekin batera! <pb/>Bakea Israeli! <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Jaunak Sionen zoria aldatu zuenean <f>[1]</f>, </t><t>ametsetan ginela iruditzen zitzaigun. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Barrez bete zitzaigun ahoa, poz-oihuz ezpainak. </t><t>Jentil-herriek ere hau ziotsaten: </t><t>«Bikain jokatu du haien alde Jaunak!» <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta. Salomonena.</i> <pb/>Etxea Jaunak eraikitzen ez badu, </t><t>alferrik ari dira etxegileak. </t><t>Hiria Jaunak zaintzen ez badu, </t><t>alferrik daude erne hirizainak. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Alferrik duzue goizean goiz jaiki eta berandu oheratzea, </t><t>nekearen nekez ogia irabaztea: </t><t>bere adiskideei lotan daudela ematen die Jaunak <f>[1]</f>! <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hara, seme-alabak dituzu Jaunaren ondare, </t><t>sabeleko fruitua harengandiko sari. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa geziontzia beraiekin betea duena! </t><t>Ez du porrot egingo; </t><t>atzera eragingo die etsaiei hiriko ateetatik <f>[2]</f>.</t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Zorionekoa Jaunari begirune diona </t><t>eta haren bidetik dabilena! <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Emaztea mahatsondo emankorraren antzeko </t><t>izango duzu etxe-txokoan; </t><t>seme-alabak olibondo gazteen pareko zeure mahai inguruan. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bedeinka zaitzala Jaunak Siondik, </t><t>goza zaitezela bizitza osoan Jerusalemen zorionaz, <f>ⓐ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>«Zenbat gerra egin didaten gaztedanik </t><t>—aitor dezake Israelek—, <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>ez die inork esaten, ondotik pasatzean: </t><t>«Bedeinka zaitzatela Jaunak! </t><t>Jaunaren izenean bedeinkatzen zaituztegu <f>[1]</f>». <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Baina zuri barkamena dagokizu </t><t>eta, barkatuz, zeureganako begirunea pizten diguzu. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Izan beza Israelek itxaropen Jaunarengan, </t><t>Jaunarena baita maitasuna, Jaunarena askapen betea. </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta. Davidena.</i> <pb/>Jauna, nire bihotza ez da handi-min, </t><t>ez nire begiak gorazale; </t><t>ez nabil gauza handien atzetik, </t><t>ez neurriz gainekoen atzetik. <pb/> </t>


text:
<t>Isil eta bare dut barne-gogoa; </t><t>haurtxoa amaren altzoan bezala, </t><t>haurtxoa bezala dut barnean gogoa. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eta esan: «Goazen Jaunaren egoitzara, </t><t>ahuspez gaitezen haren oin-aulki aurrean! <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jantz bitez zure apaizak salbamen-indarrez, </t><t>ekin biezaiote poz-oihuka zure fededunek. </t>


text:
<t>David zeure zerbitzariaren maitasunagatik, </t><t>ez bota zeure aurretik zeuk aukeraturiko erregea <f>[2]</f>!» <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak Davidi zin egin dio, </t><t>inoiz hautsiko ez duen hitza eman: </t><t>«Zure odoleko bat ezarriko dut zure tronuan. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zure ondorengoak, nire ituna </t><t>eta emango dizkiedan legeak gordetzen badituzte, </t><t>betiko eseriko dira zure tronuan». </t>


text:
<t>Apaizak salbamen-indarrez jantziko ditut </t><t>eta fededunek poz-oihuka ekingo diote. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Kimu indartsua sorraraziko diot Davidi, </t><t>neuk aukeraturiko erregearentzat kriseilua <f>[3]</f> piztuko. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta. Davidena.</i> <pb/>Bai eder dela, bai gozo, senideak elkarturik bizitzea! <pb/> </t>


text:
<t>Gantzuketako olio bikaina bezala da, </t><t>buruan isuri eta bizarrean behera, </t><t>Aaronen <f>[1]</f> bizarrean behera, </t><t>soinekoraino jaisten den olio lurrintsua bezala; <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Sion mendira jaisten den ihintza bezala, </t><t>Hermon mendian bezain ugari <f>[2]</f>. <pb/>Sionen ematen du Jaunak bedeinkazioa: bizia betiko! <f>ⓙ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Erromes-kanta.</i> <pb/>Bedeinka ezazue Jauna, Jaunaren zerbitzariok, </t><t>gaua beraren etxean igarotzen duzuen guztiok! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/><t>Aleluia! Gora Jauna! <pb/>Goretsazue Jaunaren izena, </t><t>goretsazue, Jaunaren zerbitzariok, <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Hodeiak zerumugan gora igoarazten ditu, </t><t>erauntsiak tximistaka leherrarazten, </t><t>haizea bere gordelekuetatik aterarazten. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Mirariak eta egintza harrigarriak egin zituen Egipton </t><t>faraoiaren eta beronen funtzionarioen aurka. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zuk defendatzen baituzu, Jauna, zeure herria, </t><t>eta zeure zerbitzariez gupidatzen zara. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/><t>Eskerrak <f>[1]</f> eman Jaunari, ona baita, </t><t>haren maitasuna betikoa baita. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>faraoia eta honen gudarostea Itsaso Gorrian amildu zituen, </t><t>haren maitasuna betikoa baita. <pb/> </t>


text:
<pb/><t>Babiloniako ibai bazterretan eseriak geunden negarrez, </t><t>oi Sion, zutaz oroituz. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Eta han, guri kantu eske zeuden erbesteratu gintuztenak, </t><t>kanta alai eske gure zapaltzaileak <f>[1]</f>: </t><t>«Kantatu guretzat Siongo kantak». <pb/> </t>


text:
<t>Geldi bekit mihia ahosabaian itsatsirik, </t><t>beti gogoan ez bazaitut, </t><t>zu, Jerusalem, neure pozik handiena ez bazaitut. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, ez ahaztu edomdarrek egina, </t><t>honela baitziotsoten elkarri </t><t>Jerusalem erori zen egun hartan <f>[2]</f>: </t><t>«Erraustu, erraustu hondoraino!» <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Babilonia, hiriburu kriminal <f>[3]</f> hori! </t><t>Bejondeiola, zuk guri eginaren ordaina emango dizunari! <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bejondeiola, zure haurtxoak hartu </t><t>eta harkaitzaren kontra lehertuko dituenari! <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Eskerrak ematen dizkizut, Jauna, bihotz-bihotzez, </t><t>beste jainkoen <f>[1]</f> aurrean zu kantuz ospatzen. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zure tenplu santura begira ahuspezten naiz, </t><t>zuri eskerrak emanez: </t><t>zeure maitasun eta leialtasunaz, </t><t>paregabe handi egin dituzu zeure izena eta promesa. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Eskerrak emango dizkizute, Jauna, munduko errege guztiek, </t><t>zure promesaren berri jakitean. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Bai, gorena da Jauna, </t><t>baina apalari arretaz dio begiratzen; </t><t>harroari, berriz, urrutitik igartzen. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Arriskuz inguraturik aurkitzean, </t><t>babestu nire bizia etsai amorratuengandik, </t><t>luzatu eskua eta salba nazazu. </t>


text:
<t>Dena egingo du Jaunak nire alde. </t><t>Jauna, zure maitasuna betikoa! </t><t>Ez utzi bertan behera hasi duzun lana. <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Koru-zuzendariarentzat. Davidena.</i> <pb/>Jauna, zuk ikertzen nauzu eta ezagutzen: <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>badakizu noiz esertzen naizen eta noiz jaikitzen. </t><t>Urrutitik sumatzen dituzu nire burutapenak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Ohartzen zara noiz nabilen eta noiz nagoen geldi. </t><t>Zehatz dakizu nire pauso guztien berri. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Nahiz nik esan: «Ilunpeak estaliko ahal nau, </t><t>egun-argia gau bihurtuko ahal zait inguruan!», </t>


text:
<t>ilunpea ere ez da zuretzat ilun, </t><t>gaua ere eguna bezain argi: </t><t>ilunpea eta argia zuretzat berdin! <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Eskerrak zuri, hain izugarria zarelako, </t><t>zeure egintza miragarrietan nabarmena! <f>[1]</f> </t><t>Barru-barruraino ezagutzen ninduzun, </t>


text:
<t>nire hezur-mamiak ez ziren zuretzat ezkutu, </t><t>isilpean eratzen ari nintzela, </t><t>lurraren barruan <f>[2]</f> ehunduz nindoala. </t>


text:
<t>Zure begiek nire bizi-aroak ikusten zituzten, </t><t>idatziak zeuden denak zure liburuan; </t><t>eratuak zenituen nire egunak, </t><t>bat bakarra ere izatera iritsi baino lehen <f>[3]</f>. </t>


text:
<t>Kontatzen hasten banaiz, hondarra baino ugariago dira. </t><t>Berpiztu nadila eta jarrai dezadala beti zurekin! <f>[4]</f> <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gorroto dizutenei, Jauna, nola ez nik gorroto izan? </t><t>Kontra altxatzen zaizkizunei nola ez higuin izan? </t>


text:
<t>Oi Jainko, iker nazazu eta ezagutu nire bihotza, </t><t>proba nazazu eta ezagutu nire ardurak. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Gorde nazazu, Jauna, gaizkileengandik, </t><t>zaindu indarkeria-zaleengandik, </t><t>nondik estropezu eragingo baitabilzkit. </t>


text:
<t>Harroek tranpak jartzen dizkidate ezkutuan, </t><t>gizatxarrek sarea hedatzen, bidean lakioak ipintzen. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, ene Jainkoa, zu nire indar salbatzailea, </t><t>guduan burua babesten didazuna. <pb/> </t>


text:
<t> <n>[9-10]</n> Jauna, ez eman amore gaiztoen gogoei, </t><t>ez utzi beren asmo maltzurrak betetzen. </t><t>Ez bezate bururik jaso <f>[1]</f> ni inguratzen nautenek; </t><t>murgil bitza beren ezpainetako makurkeriak! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Betozkie gainera txingar goriak, </t><t>amil bitez leize sakonera, eta gehiago jaiki ez! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gaizki-esaleek ez bezate iraun herrialdean, </t><t>zoritxarrak harrapa eta gal beza indarkeria-zalea! <pb/> </t>


text:
<t>Badakit Jaunak dohakabeari justizia egiten </t><t>eta behartsuen eskubideak defendatzen dituela. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/>Jauna, deika naukazu, zatozkit bizkor! </t><t>Entzun nire ahotsa, nik dei egitean. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Nire otoitza izan bedi zure aurrean intsentsua bezala, </t><t>nire esku altxatuak arrats-oparia <f>[1]</f> bezala. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ez utzi nire bihotzari sineste okerretara jotzen, </t><t>ez utzi niri txarkerietan gaiztoen lagun izaten: </t><t>ez nadila gaizkileekin banketeetan partaide izan. <pb/> </t>


text:
<t>Zigor nazala Jainko zuzenak, zentzarazi Jainko onberak, </t><t>baina ez dezala nire buruak gaiztoen olioz distira egin. </t><t>Otoitzean iraungo dut nik, haien ohitura okerren kontra <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Epaile duten Harkaitzaren kontra amildu dira, </t><t>atsegin hartu baitzuten niri entzutean: </t>


text:
<t>«Nire hezurrak Herio Leizearen ertzean zabaldurik daude, </t><t>errotarri hautsia lurrean bezala <f>[3]</f>». <pb/> </t>


text:
<t>Zuregan ditut begiak, ene Jaun eta Jainko, </t><t>zuregan naiz babesten, ez ni hiltzen utzi. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Eror bitez banan-banan beren sareetan, </t><t>nik libre ihes egiten dudan bitartean. <f>ⓓ</f></t>


text:
<t>arnasa galtzen ari bainaiz. <pb/>Zuk ezagutzen duzu nire ibilbidea, Jauna; </t><t>badakizu, nabilen bidean tranpa jarri didatela. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Begira inguruan eta ikus: ez nau inork aintzat hartzen, </t><t>ez dut ihesbiderik, ez da inor nitaz ardura. <pb/> </t>


text:
<t>Zuri degizut deiadar, Jauna, </t><t>zuri diotsut: «Zu nire babesleku, </t><t>nire ondasun bizien lurraldean!» <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zaude adi nire deiadarrari, lur jota bainago erabat! </t><t>Libra nazazu pertsegitzaileengandik, </t><t>ni baino indartsuagoak baitira. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Atera nazazu presondegitik, eta eskerrak emango dizkizut. </t><t>Bil dakizkidala fededunak inguruan, on egingo didazunean.</t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden salmoa.</i> <pb/>Jauna, entzun nire otoitza, </t><t>makurtu belarria nire erregura! </t><t>Zuzena zarelako eta leiala, erantzun niri! </t>


text:
<t>Ez jo auzitara zeure zerbitzari honekin, </t><t>ez baita bizidunik zure aurrean errugabe. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Etsaiak gogor pertsegitzen nau, </t><t>bizirik zanpatzen lurraren kontra; </t><t>ilunpetan biziarazten nau, behin betiko hildakoak bezala. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Aspaldiko garaiez oroitzen naiz, </t><t>zure egintza guztiak buruan darabiltzat, </t><t>zuk egindakoak hausnartzen ditut. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Erantzun laster, Jauna, arnasarik gabe bainago. </t><t>Ez ezkutatu niri zeure aurpegia, </t><t>zulora doazenekin bat egin ez dezadan. <f>ⓝ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Emadazu goizean goiz zeure maitasunaren berri, </t><t>zuregan baitut uste on. </t><t>Erakustazu jarraitu behar dudan bidea, </t><t>zuregana jasoa baitut gogoa. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erakustazu zure nahia betetzen, zu baitzara nire Jainkoa. </t><t>Zeure espiritu ongileaz gida nazazu toki egokitik. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zarena zarelako <f>[2]</f>, Jauna, gorde nazazu bizirik; </t><t>zeure justiziagatik, atera ni larrialditik; </t>


text:
<t>zeure maitasunagatik, suntsi itzazu nire etsaiak, </t><t>hondatu nire erasotzaileak, </t><t>zeure zerbitzari nauzunez gero. <f>ⓒ</f></t>


text:
<pb/><t> <i>Davidena.</i> <pb/>Bedeinkatua Jauna, nire harkaitza, </t><t>eskuak gudurako, ukabilak borrokarako trebatzen dizkidana; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>ene lagun eta gaztelua, ene gotorleku eta askatzailea, </t><t>ene babeski eta geriza. </t><t>Berak dizkit herriak <f>[1]</f> menderatzen. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, zer da gizakia, zu hartaz arduratzeko, </t><t>zer gizasemea, zuk harengan pentsatzeko? <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Gizakia arnasaldi baten antzeko da, </t><t>haren egunak itzal iheskorraren antzeko. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaurti tximistak, eta sakabanatu etsaiak, </t><t>bidali zeure geziak, eta barreia itzazu. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>zuk eman zenion erregeari garaipena, </t><t>zuk askatu zenuen David, zeure zerbitzaria. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Aska nazazu ezpata zitaletik <f>[2]</f>, </t><t>libratu atzerritarren eskutik! </t><t>Haien ahoari faltsukeria dario, </t><t>haien eskuinak gezurrezko zina dagi. <pb/> </t>


text:
<t>Izan bitez gure semeak landareen antzeko, </t><t>gaztedanik ongi haziak; </t><t>gure alabak zutabeen antzeko, </t><t>jauregiaren euskarri landuak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Beterik beude gure bihitegiak, </t><t>denetariko fruituz hornituak; </t><t>ugal bitez artaldeak milaka eta milaka gure zelaietan; <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>mardul bitez gure abereak. </t><t>Ez bedi izan inbasiorik, ez erbesteratzerik <f>[3]</f>, </t><t>ezta gure plazetan garrasirik ere. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<pb/><t> <i>Daviden gorespen-kanta</i> <f>[1]</f> <i>.</i> <pb/>Goratuko zaitut, ene Jainko, ene errege, </t><t>zure izena beti bedeinkatuko. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Handia da Jauna, guztiz goresgarria, </t><t>ulermenaz gaindikoa haren handitasuna. <f>ⓓ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Belaunaldi batek besteari zure egintzak goraipatzen dizkio, </t><t>zure egite ahaltsuak iragartzen. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zure aintza eta ospe distiratsua aldarrikatzen dute, </t><t>eta nik zure egintza harrigarriak adierazten. </t>


text:
<t>Zure balentria ikaragarriak aipatzen dituzte, </t><t>eta nik zure egintza handiak kontatzen. </t>


text:
<t>Zure ontasun neurrigabearen berri zabaltzen dute </t><t>eta zure salbamena pozik oihukatzen. <pb/> </t>


text:
<t>Zure erregetzak beti irauten du, </t><t>zure aginteak menderen mendetan. </t><t>Fidagarria da Jauna bere hitz guztietan, </t><t>leiala bere egintza guztietan <f>[2]</f>. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Hurbil da Jauna dei egiten diotenengandik, </t><t>benetan dei egiten diotenengandik. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Egin beza nire ahoak Jaunaren gorespena </t><t>eta bedeinka bezate izaki guztiek haren izen santua </t><t>beti eta beti!</t>


text:
<t>Goretsiko dut Jauna bizi naizen artean, </t><t>soinua joko neure Jainkoari naizen artean. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>azken arnasa emanik, hauts bihurtzen dira, </t><t>eta akabo orduan haien egitasmoak. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa Jakoben Jainkoa lagun duena, </t><t>bere Jainko Jauna itxaropen duena! <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak egin ditu zeru-lurrak eta itsasoa, </t><t>eta horietan dagoen guztia; </t><t>beti eusten dio bere hitzari. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zapalduen eskubideak defendatzen ditu, </t><t>gose direnei ogia ematen. </t><t>Jaunak askatzen ditu presoak, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Jaunak zabaltzen itsuen begiak, </t><t>Jaunak altxatzen lur jota daudenak. </t><t>Jaunak maitatzen zintzoak, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jaunak ditu etorkinak zaintzen, </t><t>umezurtz eta alargunei zutik eusten, </t><t>baina gaiztoen nagusigoa iraultzen. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna errege da betiko, </t><t>errege zure Jainkoa, Sion, menderen mendetan! <pb/>Aleluia! Gora Jauna! <f>ⓗ</f></t>


text:
<pb/><t>Aleluia! Gora Jauna! <pb/>Bai eder, gure Jainkoa kantuz ospatzea, </t><t>bai gozo, bera doinu eztiz gorestea! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>zerua hodeiz estaltzen du, </t><t>lurrarentzat euria prestatzen </t><t>eta mendietan larrea ernearazten. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bere hitza iragartzen dio Jakoben herriari, </t><t>bere erabaki eta legeak Israeli. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Beste herriei ez die horrelakorik egin, </t><t>bere erabakirik ez die ezagutarazi. <pb/>Aleluia! Gora Jauna!</t>


text:
<t>Goretsazue, haren aingeru guztiok, </t><t>goretsi, haren gudari <f>[1]</f> guztiok! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>betidanik betidaino ezarri zituen, </t><t>balioa inoiz galduko ez duen legea emanez. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Goretsazue, su eta kazkabar, elur eta laino, </t><t>eta haren esanera zaudeten haize-erauntsiok; </t>


text:
<t>Gorets bezate Jaunaren izena, izen goren bakarra. </t><t>Haren ospea zeru-lurren gainetik garai: </t>


text:
<t>bere herriari garaipena ematen dio. </t><t>Gorespena zor diote fededun guztiek, </t><t>gorespena Israelek, bere-berea duen herriak. <pb/>Aleluia! Gora Jauna! <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/><t>Aleluia! Gora Jauna! <pb/>Kanta Jaunari kantu berria, </t><t>goretsazue fededunen batzarrean! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gorets bezate haren izena dantzan eginez, </t><t>danbolina eta zitara berarentzat joz. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Alai bitez fededunak beren Jainko ospetsuaz, </t><t>egin bezate poz-oihu beren etzalekuetan <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Jainkoak idatziriko epaia betetzea </t><t>ohoragarri da haren fededun guztientzat! <pb/>Aleluia! Gora Jauna!</t>


text:
<pb/><t><f>[1]</f> Aleluia! Gora Jauna! <pb/>Goretsazue Jainkoa bere santutegian, </t><t>goretsi bere zeru-sabai tinkoan. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Goretsazue bere egite ahaltsuengatik, </t><t>goretsi bere neurrigabeko handitasunagatik. <pb/> </t>


text:
<t>Esaera hauek jakinduria ezagutarazi, heziketa eman </t><t>eta esaldi sakonak ulertarazteko dira; </t>


text:
<t>baita heziketa egokia lortzen laguntzeko ere: </t><t>zuzentasuna, zintzotasuna eta prestutasuna; </t>


text:
<t>zuhurrak entzun bitza eta zuhurrago bihurtuko da, </t><t>burutsuak trebetasuna bereganatuko du; </t>


text:
<t>esaera zahar eta zuhur-hitzak ulertarazten dituzte, </t><t>baita atsotitzak eta asmakizunak ere. </t>


text:
<t>Jaunarenganako begirunea <f>[2]</f> da ezagueraren oinarria; </t><t>baina zentzugabeek mespretxatu egiten dituzte </t><t>zuhurtzia eta heziketa. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Beharbada, esango dizute: «Zatoz gurekin; </t><t>zelatan jarriko gara odola isurtzeko </t><t>eta errugabeei erasoko geure atseginerako; </t>


text:
<t>bizirik irentsiko ditugu, Herio Leizeak bezala, </t><t>eta oso-osorik galduko dira, hobira doazenak legez; <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>baina beren odola isurtzeko zain daude horiek zelatan, </t><t>beren buruak jartzen dituzte arriskuan. </t>


text:
<t>«Zuek, zentzugabeok, noiz arte maiteko duzue zentzugabekeria? </t><t>Zuek, harroputzok, noiz arte jarraituko harrokerian? </t><t>Zuek, burugabeok, noiz arte gorrotatuko jakinduria? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Onar ezazue nire zentzarazpena! </t><t>Neure espiritua zabaldu nahi dut zuengana, </t><t>ene mezua adierazi. </t>


text:
<t>Deitu, eta ezezkoa erantzun duzuenez, </t><t>eskua luzatu, eta inork jaramonik egin ez, <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ekaitza bailitzan ikarak harrapatzean, </t><t>haize-erauntsia bezala zoritxarra iristean, </t><t>larria eta nahigabea heltzen zaizkizuenean, </t>


text:
<t>orduan dei egingo didazue, baina ez dizuet erantzungo; </t><t>bilatu, baina ez nauzue aurkituko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Errebeldiak heriotza ekartzen die zentzugabeei, </t><t>axolagabekeriak galtzen ditu burugabeak; </t>


text:
<t>baina nire esana entzuten duena lasai biziko da, </t><t>seguru eta zoritxarraren beldurrik gabe».</t>


text:
<t>orduan ulertuko duzu zer den Jaunarenganako begirunea <f>[1]</f> </t><t>eta Jainkoa ezagutzera iritsiko zara. </t>


text:
<t>Jauna baita zuhurtzia ematen duena, </t><t>berarengandik datoz ezaguera eta zentzu ona. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Halakoaren etxera joatea heriotzarantz joatea da, </t><t>beraren bideak ilunpeetara eramaten zaitu. </t>


text:
<t>gaizkileak, berriz, jo eta garbitu egingo dituzte mundutik, </t><t>eta maltzurrak desagerrarazi bertatik.</t>


text:
<t>ez itzazu gal ontasuna eta leialtasuna, </t><t>eramatzazu beti zeurekin, ezarri barru-barruan <f>[1]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zeure jarduera guztietan, izan Jauna gogoan, </t><t>eta berak eramango zaitu bide zuzenetik. </t>


text:
<t>Ez jo zeure burua jakintsutzat; </t><t>izan, ordea, begirune Jaunari <f>[2]</f> eta ihes egin gaizkiari. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Bizia ematen duen zuhaitza <f>[4]</f> da. </t><t>Zorionekoak bertatik jaten dutenak! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Izu-ikararik gabe lotaratuko zara, </t><t>oheratu eta gozo-gozo hartuko zaitu loak. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Ez zaitu izutuko ustekabeko ikarak, </t><t>ezta gaizkileengandik etor lekizukeen hondamenak ere. </t>


text:
<t>gaiztoaren etxea madarikatzen du Jaunak </t><t>eta zintzoaren egoitza bedeinkatzen; <f>ⓔ</f> </t>


text:
<pb/><t>Entzun, semeok, aitaren oharrak; </t><t>adi egon, adimentsuak izaten ikasteko. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Honela irakatsi zidan aitak: Hartu gogoan nire hitzak </t><t>eta gorde nire aginduak, bizi nahi baduzu. </t>


text:
<t>Saiatu zuhur eta adimentsu izaten, </t><t>ez ahaztu nire esanak, berorietatik ez urrundu. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zuhurtziaren oinarria zuhurtzia nahi izatea da <f>[1]</f>; </t><t>zeure ondasun guztiez baliatuz, lortu zuhurtzia. </t>


text:
<t>Eutsi tinko hartutako heziketari, ez bazter utzi; </t><t>gorde ezazu, berak ematen dizu bizia eta. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ez dira lotaratzen gaiztakeriarik egin gabe; </t><t>logura galtzen dute, ez badute inor erorarazi. </t>


text:
<t>Zintzoen bidea egunsentiko argia bezalakoa da, </t><t>eguna zabaldu ahala, gero eta argiagoa. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bai, eztia darie emakume lotsagabearen <f>[1]</f> ezpainei, </t><t>olioa baino ere leunagoa du ahosabaia; </t>


text:
<t>baina, azkenean, atsentsio-belarra bezain mikatza da </t><t>eta aho biko ezpata bezain arriskutsua. </t>


text:
<t>Harekin ibiltzeak heriotzarantz eramaten zaitu, </t><t>Hildakoen Egoitzara doaz haren urratsak. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Orduan esango duzu: </t><t>«Zergatik gaitzetsi ote nuen heziketa? </t><t>Zergatik mespretxatu ote zentzarazpena? </t>


text:
<t>Bedeinkatua izan bedi zure iturria, </t><t>zeure gaztaroko emaztea: gozatu berarekin! <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Orein-eme maitagarri, gazela eder duzu. </t><t>Ase zaitzatela une oroz beraren bularrek, </t><t>lilura zaitzala beti beraren amodioak! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ene seme, zergatik liluratuko zaitu lotsabako batek? </t><t>Zergatik besarkatuko duzu emakume arrotzaren <f>[2]</f> gerria? </t>


text:
<t>Izan ere, Jaunaren begi-bistan dago bakoitzaren jokabidea, </t><t>eta ibilbide guztiak ikusten ditu berak. </t>


text:
<t>Maltzurra bere gaiztakerietan trabatua dago, </t><t>bere bekatuaren sarean harrapatua. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Sarean harrapatuta geratu al zara zeuk emandako hitzez </t><t>eta lakioan preso zeuk esandakoagatik? </t>


text:
<t>Hona hemen, seme, zer egin askatzeko: </t><t>Lagun hurkoaren esku geratu zarenez, </t><t>zoaz berarengana eta, eske eta eske, ez utzi bakean. </t>


text:
<t>zeure burua askatu arte, </t><t>oreinak ehiztariagandik eta txoriak lakiotik bezala. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zoaz inurriagana <f>[1]</f>, alfer hori! </t><t>Begira nola jokatzen duen, eta ikasi. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>arlotea bezala iritsiko zaizu gabezia, </t><t>eskalea <f>[2]</f> bezala etorriko miseria. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Beraz, erabateko hondamendia iritsiko zaio, </t><t>bat-batean hondatuko da, erremediorik gabe. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Sei gauza gorrotatzen ditu Jaunak </t><t>eta zazpigarren bat <f>[3]</f> erabat du higuingarri: <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>gezurra dioen lekuko faltsua, </t><t>eta zazpigarrena, senide arteko liskarren sortzailea. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Beraiek gidatuko zaituzte zeure joan-etorrietan, </t><t>beraiek zainduko lo zaudenean, </t><t>beraiek hitz egingo dizute esnatzean. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Agindua kriseilu da, irakaspena argi </t><t>eta heziketa eta zentzarazpena bizirako bide; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Ez izan haren edertasunaren irrikarik bihotzean </t><t>eta ez zaitzala harrapa bere begiratuez. </t>


text:
<t>Emagaldua ogi-zati batez asetzen baita, </t><t>baina adulteriogileak bizitza osoa harrapatzen du. </t>


text:
<t>Bada, berdin inoren emaztearen atzetik dabilena: </t><t>ukitzen duenik ez da kalte gabe geratuko. </t>


text:
<t>Halere, harrapatzen badute, </t><t>zazpi aldiz itzuli beharko du, </t><t>nahiz eta etxeko ondasun guztiak eman behar izan. </t>


text:
<t>jelosiak sutu egingo baitu senarra </t><t>eta erruki gabe jokatuko du mendeku hartzean. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bizi nahi baduzu, gorde nire aginduak </t><t>eta izan bedi nire irakatsia zuretzat begi-ninia legez. </t>


text:
<t>Esaiozu zuhurtziari: «Nire arreba <f>[2]</f> zara zu», </t><t>eta hartzazu adimena ahaidetzat; </t>


text:
<t>berauek babestuko zaituzte emakume lotsabakoagandik, </t><t>lausenguz dabilkizunagandik. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Eta hara non ateratzen zaion emakumea bidera! </t><t>Emagaldu bezala jantzita, ausarkeriaz betea. </t>


text:
<t>Eta mutila atzetik joaten zaio berehala, </t><t>hiltegira doan idia bezala, </t><t>lakioan jausten den oreina legez <f>[4]</f>, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>geziak gibela zeharkatzen dion arte; </t><t>sarera erortzen den txoria bezala doa </t><t>eta ez daki bizia jokatzen ari dela. </t>


text:
<t>Ez bedi zure bihotza horrelako emakumearen atzetik abia, </t><t>ez zaitez berarengatik galbidean jar, </t>


text:
<t>—Koralak baino hobea da jakinduria, </t><t>gauzarik baliotsuena ere ez da haren pareko—. </t><t> <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>«Nik, Jakinduriak, zuhurtasuna dut lagun, </t><t>ezagumen eta bereizmen egokiak ditut neurekin. </t>


text:
<t>Gaiztakeria gorrotatzen duenak errespetatzen du Jauna <f>[2]</f>. </t><t>Harrokeria eta handikeria, </t><t>jokabide gaiztoa eta hizkera maltzurra gorrotatzen ditut. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Neuk sortzen ditut egitasmoak eta arrakastaz burutzen, </t><t>neureak ditut adimena eta indarra. </t>


text:
<t>«Jaunak bere jardueraren hasieran sortu ninduen, </t><t>bere lehen egintzen aurretik. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Betidanik izan naiz eratua, </t><t>hasiera-hasieratik, lurra izan baino lehenagotik. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>artean ez zituen Jainkoak mundu hau eta kanpokoak eginak, </t><t>ezta lurraren lehen hautsa <f>[5]</f> ere. </t>


text:
<t>Zeruak ezarri zituenean, han nengoen ni, </t><t>ur-leizearen gainetik zeru-sabaia <f>[6]</f> jarri zuenean, </t>


text:
<t>itsasoari mugak finkatu </t><t>—eta urek ez dituzte muga horiek gainditzen—, </t><t>eta lurrari oinarriak jarri zizkionean; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>haren ondoan nengoen ni, obra-maisu <f>[7]</f> bezala; </t><t>beraren gozamena nintzen egunero, </t><t>beraren aurrean jolastuz aldioro: </t>


text:
<t>Zoriontsua entzuten didan gizona, </t><t>egunero nire etxe aurrean zain </t><t>eta atalondoan jagole dagoena. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Iraintzen nauenak, ordea, bere burua hondatzen du, </t><t>gorrotatzen nautenek heriotza dute maite». <f>ⓕ</f></t>


text:
<t>Harroputza zentzarazten duenak mespretxua jasotzen du, </t><t>gaiztoa zuzenarazten duenak iraina. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Beraz, ez saiatu harroputza zuzentzen, gorrotoa izango dizu eta; </t><t>zuzenarazi zuhurra eta maite izango zaitu; </t>


text:
<t>zuhurrari aholku eman eta zuhurrago bihurtuko da, </t><t>zintzoari irakatsi eta gehiago ikasiko du. </t>


text:
<t>Jauna errespetatzea <f>[2]</f> da zuhurtziaren hasiera </t><t>eta benetako ezaguera, Guztiz Santua aintzat hartzea. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<pb/><t>Salomonen esaera zaharrak. <pb/>Seme zuhurra aitaren pozbide, </t><t>seme zentzugabea amaren atsekabe. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bidegabeki pilaturiko altxorrek probetxurik ez, </t><t>baina zuzentasunak heriotzatik libratzen du. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Burutsuak bildu egiten du udaldian, </t><t>uzta-garaian lokartzen dena gaitzesgarri da. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak bedeinkazioa bereganatzen du, </t><t>gaiztoaren mihiak indarkeria gordetzen. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Azpikeriaz dabilenak atsekabea dakar, </t><t>aurrez aurre zentzarazten duenak konponbidea <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Zuhurrak jakinduria biltzen du, </t><t>mihi txorokoak berehalako hondamendia ekartzen. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Heziketa onartzen duena bizirako bidetik doa, </t><t>zentzarazpena baztertzen duena okerbidetik. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Mihi maltzurrekoak gorrotoa estaltzen du, </t><t>iraina zabaltzen duena zentzugabea galanta. </t>


text:
<t>Izen belzten aritzea da zentzugabearen gozamena, </t><t>zuhur jokatzea pertsona burutsuarena. </t>


text:
<t>Zeren beldur, huraxe gertatzen zaio gaiztoari; </t><t>zeren irrika, huraxe ematen zintzoari. </t>


text:
<t>Nola ozpina ahorako eta kea begietarako, </t><t>hala alferra lanean hartzen <f>[2]</f> duenarentzako. </t>


text:
<t>Jauna errespetatzeak bizia luzatzen du; </t><t>gaiztoaren urteak, ordea, labur egiten. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/><t>Gorroto ditu Jaunak engainuzko pisuak; </t><t>begiko ditu, ordea, neurgailu zehatzak. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Alferrikakoak dira aberastasunak epaiketa-egunean <f>[1]</f>; </t><t>zuzentasunak, ordea, heriotzatik libratzen du. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoa hiltzen denean, kito haren itxaropena! </t><t>Baita aberastasunetan zuen esperantza ere. </t>


text:
<t>Berritsuak isilpekoak ere azaltzen ditu, </t><t>pertsona fidagarriak dena gordetzen. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ezezagunaren fidatzaileak bere buruari kalte, </t><t>konpromisorik hartzen ez duenak lasaitasuna ziur. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Gorroto ditu Jaunak bihotz makurrekoak; </t><t>atsegin ditu, ordea, jokabide prestukoak. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Azken finean, zigorra izango du gaiztoak; </t><t>zintzoaren ondorengoa onik aterako da. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ongiaren bila saiatzen denak izango du onespenik, </t><t>gaizkiaren bila dabilenari gaizkia etorriko zaio. </t>


text:
<t>Bere aberastasunez fidatzen dena zimelduta eroriko da, </t><t>zintzoa zuhaitz mardula bezala jorituko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bere etxeaz arduratzen ez denak putza izango du gero, </t><t>zentzugabea zuhurraren esklabo izango. </t>


text:
<t>Bizi-arbolarena bezalakoa da zintzoaren fruitua; </t><t>zuhurrak jendearen onespena bereganatzen du. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak lurrean izaten badu bere ordaina, </t><t>are gehiago gaizto eta bekatariak! <f>ⓝ</f></t>


text:
<pb/><t>Heziketa maite duenak maite du jakinduria; </t><t>zentzapena gorrotatzen duena, inozoa galanta! </t>


text:
<t>Gaiztakeria ez da oinarri sendoa inorentzat; </t><t>zintzoaren sustraia, ordea, iraunkorra. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Emazte jatorra senarraren koroa, </t><t>emazte lotsagabea minbiziaren parekoa <f>[1]</f>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoen hitzak heriotzako tranpa dira; </t><t>zintzoenak, berriz, salbameneko bide. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Nor bere zentzu onaren arabera txalotuko dute, </t><t>bihotz okerrekoak mespretxua izango du. </t>


text:
<t>Hobe apal izan zerbitzari bat bakarra edukiz, </t><t>handiustean ibili baino, zer janik izan gabe. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak ez ditu ahazten abereen beharrak ere, </t><t>gaiztoak izaten dira barru gogorrekoak. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bere lurra lantzen duenak ogia ugari, </t><t>huskerien atzetik dabilena burugabea galanta. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Txoroak ongi deritzo bere jokabideari; </t><t>zuhurra, berriz, adi egoten da besteen iritziari. </t>


text:
<t>Zuhurrak gorde egiten du dakiena, </t><t>zentzugabeak bere txorakeria agerrarazten. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zintzoak bidea erakusten dio lagun hurkoari <f>[3]</f>, </t><t>gaiztoak desbideratu egiten du. </t>


text:
<pb/><t>Seme zuhurrak aitaren heziketa onartzen du, </t><t>lotsabakoak ez dio agirakari jaramonik egiten. </t>


text:
<t>Bere hitzen emaitza du gizonak janari on, </t><t>baina maltzurra indarkeri gose beti. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Bada aberatsarena egin eta ezer ez duenik, </t><t>baita behartsu-itxurak egin eta asko duenik. </t>


text:
<t>Aberatsak bere ondasunez zaindu behar bizia, </t><t>ezer ez duenak mehatxuen beldurrik ez. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Harrokeriak ez du liskarra baizik sortzen; </t><t>aholkuak onartzen dituztenena da zuhurtzia. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Gauzatzen ez den itxaropenak bihotzean pena sortzen; </t><t>betetzen den nahia, bizi-fruituak dituen zuhaitza. </t>


text:
<t>Zuhurrak ongi pentsatuta jokatzen du, </t><t>zentzugabeak bere txorakeria erakusten. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Behar gorria eta lotsa heziketa baztertzen duenarentzat, </t><t>ohorea zentzarazpena onartzen duenarentzat. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Betetzen den nahia atsegingarri da, </t><t>zentzugabearentzat higuingarri gaiztakeriatik alde egitea. </t>


text:
<t>Zuhurrekin ibiltzen dena zuhur bihurtzen da, </t><t>zentzugabeekin elkartzen dena galbidean jartzen. </t>


text:
<t>Zintzoaren herentzia, bere ondorengoentzat; </t><t>bekatariaren ondasunak ere zintzoarentzat. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Behartsuen soroak ematen du zer jana ugari, </t><t>baina hondatu egiten da ez bada neurriz lantzen <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Makila erabiltzen ez duenak ez du semea maite, </t><t>maite duenak luzatu gabe zentzarazten du. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<pb/><t>Emakume zuhurrak eraiki egiten du etxea, </t><t>zentzugabeak bere eskuez desegin. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Jokabide zuzenekoak begirune dio Jainkoari, </t><t>bide okerretik dabilenak mespretxatu egiten du. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Harroputzak zuhurtziaren bila ibili eta aurkitzen ez; </t><t>buruargiak erraz bereganatzen du jakintza. </t>


text:
<t>Ongi pentsatuta jokatzea zuhurraren trebezia da; </t><t>burugabekeriak zentzugabea engainatu egiten du. </t>


text:
<t>Zentzugabeek barre egiten beren erruei <f>[1]</f>; </t><t>Jaunaren onespena zuzenen artean dago. </t>


text:
<t>Badira zuzen itxurako jokabideak, </t><t>baina azken finean heriotzarantz daramate. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Barre artean ere izaten da bihotza triste, </t><t>eta alaitasuna atsekabean amaitzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Bihotz okerrekoak bere jokabidearen fruituak jasoko, </t><t>bihotz zuzenekoak bere egintzenak <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Zuhurra gaizkiaren beldur da eta ihes egiten dio, </t><t>zentzugabeak aurrera egiten ziurtasun osoz. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Odol-beroak txorakeriak egiten ditu, </t><t>azpikerietan dabilena higuingarri bihurtzen. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Txarrek onen aurrean makurtuko dute burua, </t><t>gaiztoek jokabide zintzokoen ataurrean erregutuko. </t>


text:
<t>Behartsua bere lagunarentzat ere higuingarri; </t><t>aberatsaren adiskideak, ordea, ugari. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Lagun hurkoa gutxiesten duenak bekatu egiten du; </t><t>zorionekoa dohakabeez errukitzen dena! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jauna errespetatzeak <f>[3]</f> konfiantza osoa sortzen du, </t><t>eta ondorengoak ere horretan babestuko dira. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Bihotz lasaia gorputzaren bizia, </t><t>bekaizkeria minbiziaren parekoa <f>[4]</f>. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jende xehea zapaltzen duenak irain egiten dio Egileari, </t><t>behartsuaz errukitzen denak ohore ematen. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoak bere gaiztakerian egiten du estropezu, </t><t>zintzoak bere prestutasunean <f>[5]</f> du konfiantza. </t>


text:
<t>Buruargiengan bizi da zuhurtzia, </t><t>baina zentzugabeen artean ez da aintzat hartua <f>[6]</f>. </t>


text:
<t>Zuhurraren hitzek jakintza atsegingarriago bihurtzen dute; </t><t>zentzugabeen esanetan ergelkeria bor-bor. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Mihi eztia bizia ematen duen arbola da, </t><t>mingain gaiztoak barne-barnean egiten du min. </t>


text:
<t>Zentzugabeak aitaren heziketa gaitzesten du; </t><t>zentzarazpena onartzen duena zentzudun bihurtzen da. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Bidetik okertzen dena gogor zentzaraziko dute; </t><t>zentzarazpena gorrotatzen duena hil egingo da. </t>


text:
<t>Jaunak bistan baditu Hildakoen Egoitza eta Hondamen Leizea, </t><t>are gehiago gizakien bihotzak! </t>


text:
<t>Buruargia jakintzaren bila ibiltzen da, </t><t>burugabea zentzugabekeriaz elikatzen. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Hobe gutxi eduki eta Jaunarenganako begirunean bizi, </t><t>altxor handia eduki eta izu-ikaraz bizi baino. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Harroaren etxea desegiten du Jaunak, </t><t>baina alarguntsaren mugarriei sendo eusten. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Diruzaleak bere etxea hondatzen du, </t><t>eroskeria gorroto duena luzaro biziko da. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Begirada argiak bihotzondoa alaitzen, </t><t>albiste pozgarriek indarra berritzen <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Zentzarazpen osasungarria gogoan hartzen duenak </t><t>jakintsuen artean izango du bere tokia. </t>


text:
<t>Heziketa nahi ez duenak bere burua mespretxatzen du, </t><t>zentzarazpena gogoan hartzen duenak zentzu ona bereganatzen. </t>


text:
<t>Jauna errespetatzea <f>[2]</f> da zuhurtziaren ikasbidea; </t><t>apaltasuna lehenengo, ohorea gero. <f>ⓒ</f></t>


text:
<t>Gizakiak garbi deritze bere jokabide guztiei, </t><t>baina Jauna da kontzientziak aztertzen dituena. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bekatua onginahi eta leialtasunaz ezabatzen da, </t><t>gaizkiari Jaunarenganako begiruneaz egiten zaio ihes. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Gizonak bere bidea aukeratzen du, </t><t>baina Jauna da urratsak zuzentzen dituena. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>baina Jaunarenak dira zuzen epaitzeko tresnak, </t><t>neurgailu guztiak berak eginak dira. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Erregeak higuin ditu egintza gaiztoak, </t><t>zuzentasunean oinarritzen baita errege-aulkia. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Erregearen haserreak heriotza iragartzen du, </t><t>baina zuhurrak baretzea lortzen du. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zuzenen bidea gaiztakeriatik urruntzen da, </t><t>bizia gorde nahi duenak bere jokabidea zaintzen du. </t>


text:
<t>Irakaspenari jaramon egiten dionak izango du arrakastarik. </t><t>Zorionekoa Jaunarengan uste ona duena! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Zuhur epaitzen duena buruargitzat har daiteke; </t><t>hitzak zenbat eta goxoago, orduan eta eraginkorrago. </t>


text:
<t>Badira zuzen-itxurako jokabideak, </t><t>baina azken finean heriotzarantz daramate. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Maltzurrak gaiztakeria prestatzen du bere barruan, </t><t>eta beraren hitzak su kiskalgarri. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Begiak ixten dituena asmo txarretan dabil, </t><t>ezpainak estutzen dituenak egina du gaizkia. </t>


text:
<pb/><t>Hobe ogi-puska gogor bat eta lasaitasuna, </t><t>etxean festa eta liskarra baino. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Morroi trebeak gain hartuko dio duin ez den semeari: </t><t>herentzian parte izango du gainerako senideekin. </t>


text:
<t>Behartsuari iseka egiten dionak irain egiten dio Egileari, </t><t>haren zoritxarraz pozten dena ez da zigor gabe geratuko. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Eskupekoak mirariak egiten dizkio <f>[1]</f> eman lezakeenari, </t><t>zernahi lortzen baitu beraren bidez. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Adiskidetasuna nahi duenak iraina ahazten du, </t><t>behin eta berriz gogoratzen duenak laguna ere urrunarazten. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Kumerik gabe utzi duten hartz emearekin topo egin nahiago, </t><t>zentzugabekerietan dabilen ergelarekin baino. </t>


text:
<t>Erruduna zuzenestea, errugabea gaitzestea: </t><t>biak zaizkio higuingarri Jaunari. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Liskarzaleak bekatua du maite, </t><t>handinahikoak <f>[3]</f> hondamendia bereganatzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jakintsuak badaki mihiari eusten, </t><t>zentzuzkoak ere bai bere buruaren jabe izaten. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ergela ere, ahoa itxi eta isilik egoten bada, </t><t>burutsu eta zuhurtzat hartzen dute. <f>ⓖ</f></t>


text:
<t>Ez da bidezko errudunaren alde jokatzea </t><t>errugabeari bere eskubideak ukatzeko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Iraintzailearen hitzak jaki goxoak bezalako: </t><t>barren-barreneraino iristen dira. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Hiri babestu dira ondasunak aberatsarentzat, </t><t>menderaezinezko harresi, haren ustetan. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Adoreak eutsi egiten dio gizakiari gaixoaldian; </t><t>bihotz-eroria, ordea, nork altxatuko du? </t>


text:
<t>Opariek ateak zabaltzen dizkiote gizakiari, </t><t>handikien aurreraino ere iritsarazten. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Hiri gotorrera baino zailago anaia irainduagana heltzea; </t><t>gazteluko morroiloak bezala ixten dute liskarrek gizakia. </t>


text:
<t>Nor bere hitzen fruituez elikatzen da, </t><t>nor bere mintzoaren emaitzez asebetetzen. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Emazte ona aurkitu duenak zoriona aurkitu du; </t><t>Jaunak egiten du horrelako mesedea. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Badira adiskideak elkar hondatzen dutenak; </t><t>baita anaia baino lagun minagoak direnak ere. <f>ⓗ</f></t>


text:
<t>Batzuk beren zentzugabekeriaz galbideratzen dira, </t><t>eta gero Jaunari egozten diote errua. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Adiskide asko erakartzen du aberastasunak, </t><t>behartsua lagunek ere bertan behera uzten. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ez da zigor gabe geratuko lekuko faltsua, </t><t>gezurra dioenak ez du ihes egingo. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Neba-arrebentzat ere higuingarri bada behartsua, </t><t>nola ez zaizkio, bada, urrunduko lagunak? <f>[1]</f> <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zentzugabeari ez dagokio atseginetan bizitzea, </t><t>are gutxiago menpekoei printzeei agintzea. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Agindua betetzen duenak bizia du babesten, </t><t>bere jokabideaz arduratzen ez dena hil egingo. </t>


text:
<t>Zentzarazi semea, itxaropena dagoen bitartean; </t><t>baina ez hartu gogorregi, hiltzeraino zigortuz. </t>


text:
<t>Gogor haserretzen denak zigorra behar du; </t><t>gabe uzten baduzu, ez da inoiz aldatuko <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Jaunarenganako begiruneak <f>[3]</f> bizia ematen du, </t><t>atseden betea, zoritxarren beldurrik gabe. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Jipoitu harroputza eta zentzudun bihurtuko da heldugabea, </t><t>zentzarazi buruargia eta are gehiago jakingo du. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Aita gaizki hartu eta ama etxetik bidaltzen duena </t><t>seme lotsabako eta ohoregabea da. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Lekuko maltzurrak iseka egiten dio zuzenbideari; </t><t>gaiztoaren ahoak gaiztakeria irensten du. </t>


text:
<pb/><t>Ardoak harrotu egiten du, pattarrak asaldatu; </t><t>mozkortzen dena ez da inoiz zuhur izango. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Lehoia orroka bezala da erregea haserre: </t><t>suminarazten duenak bere bizia jartzen du arriskuan. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Gizakiarentzat ohoragarri da liskarretatik ihes egitea; </t><t>baina zentzugabea auzitarako beti prest. </t>


text:
<t>Udazkenean, alferrak ez du sororik landu nahi; </t><t>uzta-garaian, bilatu eta ez du ezer aurkitzen. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erregeak, epaimahaian esertzean, </t><t>begiratu hutsez haizatzen du gaiztakeria guztia. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ez zaitez loti izan, behartsu bihurtuko zara eta; </t><t>izan begiak zabalik eta ogiz asebeteko zara. </t>


text:
<t>«Txarra, txarra» esaten du erosleak; </t><t>baina hor doa gero, pozik asko egindako erosketaz. </t>


text:
<t>Ken iezazkiozu jantziak, hartu zerbait bahituran, </t><t>arrotz ezezagunaren fidatzaile bihurtu denari. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Gozoa da bidegabeki eskuratutako ogia, </t><t>baina gerora, harri-koxkorrak jatea bezala da. </t>


text:
<t>Hizki-mizkiekin dabilenak isilpekoak ere azaltzen ditu; </t><t>ez zaitez, beraz, berritsuekin elkartu. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Bere aita eta ama madarikatzen dituenari </t><t>biziaren kriseilua itzaliko zaio iluntasun beltzean. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Hasieran bizkorregi lortutako aberastasunak </t><t>azkenean ez du atarramentu onik izaten. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ez esan: «Emango diot nik horri berea!» </t><t>Itxaron Jaunarengan eta berak salbatuko zaitu. </t>


text:
<t>Jaunak segurtatzen ditu gizakiaren pausoak; </t><t>nola jakin lezake gizakiak nora doan? <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Arriskutsua da arinkeriaz Jaunari zerbait eskaini </t><t>eta, botoa egin eta gero, pentsatzen hastea. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Giza espiritua Jaunak emandako argia da, </t><t>izatea barren-barreneraino arakatzen du. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zintzotasunak eta leialtasunak zaintzen dute erregea, </t><t>zintzotasunean dago sendo errege-aulkia. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<pb/><t>Erregearen bihotza ubidea da Jaunaren eskuetan: </t><t>nahi duen alderantz zuzentzen du. </t>


text:
<t>Gizakiak zuzen deritze bere jokabide guztiei, </t><t>baina Jaunak ditu kontzientziak aztertzen. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Nahiago Jaunak gizakiak justiziaz eta zuzenbidez jokatzea, </t><t>sakrifizioak eskaintzea baino. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Hobe sabaian bizi, baztertxo batean, </t><t>emakume liskartiarekin etxe berean baino. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Harroputza zigortzean, zuhur bihurtzen da heldugabea, </t><t>eta zuhurrari dagokion heziketaz lortzen du jakintza. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Jainko zuzena <f>[1]</f> begira dago gaiztoen etxekoei: </t><t>hondamendira botatzen ditu gaiztoak. </t>


text:
<t>Behartsuaren deiadarrei ez entzunarena egiten dienari, </t><t>ez diote berari ere entzungo, laguntza eske dei egitean. </t>


text:
<t>Ezkutuko opariak sumina baretzen du, </t><t>isilkako erregaluak haserrerik biziena. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zintzoa eta zuzena salbatuak, </t><t>gaiztoa eta maltzurra haien ordez gaitzetsiak. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ongi babestutako hiriari eraso </t><t>eta honen babesgarri den gotorlekua eraitsiko zuhurrak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Harroputz eta handiustekoari esaten zaio «lotsabako», </t><t>harrokeria handiegiz jokatzen baitu. </t>


text:
<t>Gaiztoen sakrifizioak higuingarriak dira, </t><t>are gehiago asmo txarrez eskainiak badira. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Lekuko faltsua galdu egingo da; </t><t>entzuten dakiena ez da hitzik gabe geldituko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<pb/><t>Hobe izen ona aberastasun ugari baino, </t><t>hobe onetsia izatea urrea eta zilarra baino. </t>


text:
<t>Arriskua ikusi eta gorde egiten da zentzuduna, </t><t>heldugabeak aurrera segitu eta kaltea jasan behar. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Apaltasunaren ondorio dira Jaunarenganako begirunea <f>[1]</f>, </t><t>aberastasuna, ohorea eta bizia. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Sasiz eta tranpaz betea maltzurraren bidea, </t><t>ez da halakotik ibiltzen bizia gorde nahi duena. </t>


text:
<t>Hezi hasiera-hasieratik gaztea </t><t>eta zahartzaroan ere jokabide zuzena izango du. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Bidegabekeria ereiten duenak zoritxarra jasotzen du, </t><t>haren irrika guztia ezerezean amaituko. </t>


text:
<t>Zentzugabekeria gaztearen bihotzari eransten zaio; </t><t>zentzarazteko makilak libratuko dio. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Behartsua zapaltzen duenak indartu egiten du; </t><t>aberatsari ematen dionak bere burua pobretu. </t>


text:
<t>atsegingarri izango zaizkizu barru-barruan gordeak, </t><t>mintzatzerakoan denak prest izango ezpainetan. </t>


text:
<t>Jaunak defendatuko baitu haien auzia </t><t>eta bizia kenduko haiei kentzen dienari. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Aurkitu duzu bere lanean trebea den norbait? </t><t>Erregeen zerbitzura egongo da </t><t>eta ez edonolako jendearenera.</t>


text:
<t>Ez egon haren jaki gozoen irrikaz, </t><t>zu harrapatzeko izan litezke eta <f>[2]</f>. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Begien itxi-ireki batean desagertu da! </t><t>Hegoak hartu eta han doa airean arranoaren antzera. </t>


text:
<t>Jandakoa bota egin beharko duzu </t><t>eta zure hitz atseginak alferrikakoak izango lirateke. </t>


text:
<t>Ez hitz egin zentzugabearen belarrira, </t><t>mespretxatu egingo baititu zure zentzuzko arrazoiak. </t>


text:
<t>Ez aldatu lekuz antzinako mugarririk, </t><t>ezta sartu ere umezurtzen lursailetara, <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>ahaltsua baita haien eskubideen babeslea </t><t>eta berak defendatuko du haien auzia zure kontra. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ez izan bekatariekiko inbidiarik; </t><t>izan, ordea, Jaunarenganako begirunea beti; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zure gurasoak ere alai daitezela zuregatik, </t><t>eta poz dadila mundura ekarri zintuen ama! </t>


text:
<t>Nor ari da aieneka? Nor zotinka? Nor liskarretan? </t><t>Nor kexuz? Nor da arrazoirik gabe kolpatua? </t><t>Nork du begirada lausotua? <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ez begiratu ardoari, gorri-gorri </t><t>kopan distiratsu dagoenean, </t><t>goxo-goxo sartzen da eta. </t>


text:
<t>«Jo naute, baina ez dut minik —esango duzu—, </t><t>gogor zigortu naute, baina ez naiz konturatu. </t><t>Noiz esnatuko ote naiz? Gehiago eskatuko dut berriro!»</t>


text:
<t>Zeuk zerikusirik ez zenuela esan arren, </t><t>adi dago kontzientziak aztertzen dituena, </t><t>badaki zuri begira dagoenak: </t><t>nori bere egintzen arabera ordaintzen dio hark. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>hala bedi maitagarri zuretzat zuhurtzia; </t><t>aurkitzen baduzu, geroko etorkizunean </t><t>ez du zure itxaropenak porrot egingo. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gaizto hori, ez egin egitasmo txarrik zintzoaren etxearen aurka, </t><t>ezta hondatu ere haren egoitzarik, </t>


text:
<t>zazpi aldiz erori arren, jaikiko baita zintzoa; </t><t>gaiztoa, berriz, zoritxarrean murgilduko. </t>


text:
<t>bat-batean irits daiteke hauen hondamendia, </t><t>eta nork daki nolako zigorra eman liezaieketen! <f>[2]</f> </t>


text:
<t>Hauek ere jakintsuen esaerak dira: <pb/>Ez da bidezko epaiketan alderdikeriaz jokatzea. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erruduna errugabetzat aitortzen duena </t><t>jendeak madarikatu egiten du, herriak gaitzetsi; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ziurtatu zeure ogibidea, </t><t>lortu eta hasi lantzen zeure soroak, </t><t>eta gero eraikiko duzu etxea. <pb/> </t>


text:
<t>Ez egin testigantzarik lagun hurkoaren aurka arrazoirik gabe, </t><t>ezta gezurrez mintzatu ere. </t>


text:
<t>Ez ezazu esan: «Neuri egin didana egingo diot. </t><t>Nori bere egintzen arabera ordainduko diot». <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Alferraren landa ondotik pasatu nintzen, </t><t>burugabeko gizonaren mahasti albotik: <f>ⓓ</f> </t>


text:
<pb/><t>Hauek ere Salomonen esaera zaharrak dira, </t><t>Judako errege Ezekiasen <f>[1]</f> funtzionarioek jasoak. </t>


text:
<t>Bere egintzen misterioagatik zor zaio aintza Jainkoari, </t><t>arazoak aztertu eta argitzeagatik erregeari. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Kendu gaiztoa erregearen aurretik </t><t>eta haren tronua zuzentasunean sendotuko da. <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hobe duzu «Igo hona!» entzun, </t><t>handiago baten aurrean apalarazia izan baino. <pb/>Zeure begiez ikusi baduzu ere, <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>ez bizkorregi eraman auzitara; </t><t>zeren eta zer egingo duzu azkenean </t><t>beste lekuko batek nahastuta uzten bazaitu? <pb/> </t>


text:
<t>Urrezko eraztun eta urregorrizko lepoko: </t><t>zentzarazpen zuhurra, entzuteko prest dagoenarentzat. <pb/> </t>


text:
<t>Nola elurraren freskotasuna uzta-garaian, </t><t>hala mezulari fidagarria igorlearentzat: </t><t>ugazaba indarberritu egiten du. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hodei eta haize handiak, baina euririk ez: </t><t>horrelakoxea da erregaluak agindu eta ematen ez dituena. </t>


text:
<t>Eztia aurkitu duzu? Ez jan behar baino gehiago; </t><t>bestela, ok eginda, bota egingo duzu. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Mazoa eta ezpata eta gezi zorrotza: </t><t>horrelakoxea da hurkoaren aurkako testigantza faltsua. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Leiala ez denaz arriskualdietan fidatzea, </t><t>hortz hautsiaz jatea eta zango bihurrituaz ibiltzea bezala da. <pb/> </t>


text:
<t>Atsekabetuaren aurrean abestiak kantatzea, </t><t>hotz dagoenean biluztea eta gesalari ozpina botatzea bezala da. </t>


text:
<t>Hobe sabaian bizi, baztertxo batean, </t><t>emakume liskartiarekin etxe berean baino. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ez du onik egiten ezti gehiegi jateak, </t><t>ezta ohore gehiegiren atzetik ibiltzeak ere <f>[3]</f>. </t>


text:
<t>Txolarrea eta enara beti hegaldaka bezala, </t><t>madarikazio funsgabea ere ez da inora iristen. </t>


text:
<t>Ez erantzun zentzugabeari bere ergelkeriaren arabera, </t><t>ez zaitezen zeu ere haren antzeko izan. </t>


text:
<t>Erantzun zentzugabeari bere ergelkeriaren arabera, </t><t>bere burua zuhurtzat eduki ez dezan. </t>


text:
<t>Bere zangoak moztu eta ozpina edaten du </t><t>zentzugabearen bidez mezuak bidaltzen dituenak. </t>


text:
<t>Edonor zauritzen duen gezilaria bezalakoa </t><t>zentzugabea eta edozein bidaiari kontratatzen dituena <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Ok egin eta botatakoaren jirabiran dabilen txakurra bezalakoa da </t><t>behin eta berriz ergelkeria berera itzultzen den zentzugabea. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Aurkitu duzu bere burua zuhurtzat duen norbait? </t><t>Ba, gehiago espero daiteke zentzugabeagandik. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Iraintzailearen hitzak jaki goxoak bezalako: </t><t>barren-barreneraino iristen dira. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Gorrotoa duenari ez zaio hitzetan igartzen, </t><t>baina maltzurkeriaz betea du barrua. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Gorrotoa ezkutatzen saiatzen bada ere, </t><t>haren txarkeria herri osoaren aurrean agertuko da. </t>


text:
<t>Tranpa prestatzen duena bertara jausiko da, </t><t>harria birarazten duenari gainera eroriko zaio. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/><t>Ez zaitez biharkoaz harrotu, </t><t>ez baitakizu zer gertatuko zaizun gaur bertan ere. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Hobe da agerian zentzarazten zaituena, </t><t>sekula ezer aurpegiratzen ez dizun adiskidea baino. </t>


text:
<t>Fidatzekoa da laguna, zauritzen bazaitu ere; </t><t>kontuz ibiltzekoa <f>[1]</f> arerioa, besarkatzen zaituenean ere. </t>


text:
<t>Sabel asearentzat mespretxagarri ezti-abaraska, </t><t>sabel gosearentzat mingotsa ere gozo. </t>


text:
<t>Herritik urruti harat-honat dabilen gizakia, </t><t>habiatik alde eginda noraezean dabilen txoria. </t>


text:
<t>Ez baztertu zeure lagunak eta aitarenak; </t><t>larri zaudenean, ez joan anaiarengana: </t><t>hobe duzu hurbileko auzokoa urrutiko anaia baino. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Arriskua ikusi eta ezkutatu egiten da zentzuduna, </t><t>heldugabeak aurrera segitu eta kaltea jasan behar. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ken iezazkiozu jantziak, hartu zerbait bahituran, </t><t>arrotz ezezagunaren fidatzaile bihurtu denari. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Egunsentian goiz eta ozenki laguna agurtzea, </t><t>bedeinkatzea baino gehiago da madarikatzea. </t>


text:
<t>Pikondoa zaintzen duenak haren fruituak jaten ditu, </t><t>ugazabaz arduratzen denak ohorea izaten. </t>


text:
<t>Hildakoen Egoitza eta Hondamen Leizea asegaitzak dira; </t><t>asegaitzak, halaber, gizakiaren begiak. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Nahiz eta alearekin batera burugabea errotarrian xehatu, </t><t>ez diozu ergelkeria kenduko. </t>


text:
<t>aberastasunak ez du betiko irauten, </t><t>agintea <f>[3]</f> ez da belaunez belaun pasatzen. </t>


text:
<t>eduki ardiak artileaz jantziak egiteko, </t><t>antxumeak, alor bat erosteko beste ateratzeko, </t>


text:
<pb/><t>Inork pertsegitzen ez badu ere, gaiztoa ihesi; </t><t>zintzoa bere buruaz lehoia bezain ziur. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Matxinada denean, herriak buruzagi ugari; </t><t>gizon burutsu eta adituarekin ordena nagusi. </t>


text:
<t>Behartsu izan eta, gero, jende xehea zapaltzen duena </t><t>uholde suntsigarria da: zer janik ere ez du uzten! </t>


text:
<t>Jaunaren legea baztertzen dutenek gaiztoa goraipatzen dute; </t><t>legea betetzen dutenak, berriz, haren kontra jartzen. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Gaizkileek ez dute zuzenbidea ulertzen, </t><t>Jaunaren bila dabiltzanek dena dakite. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Bere ondasunak lukurreriaz gehitzen dituenak </t><t>behartsuez errukitzen denarentzat metatzen ditu. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zuzenak bide txarretik eramaten dituena, </t><t>berak prestatutako tranpan jausiko da; </t><t>baina prestuek zoriona izango dute sari. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Aberatsak zuhurtzat du bere burua, </t><t>baina behartsu buruargiak ongi ezagutzen du. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bere hutsegiteak ezkutatzen dituenak ondoren txarra izango du, </t><t>aitortu eta damutzen denak errukia lortuko. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa beti begirunez jokatzen duena; </t><t>bihotz gogorrekoa zoritxarrean jausiko da. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Orroka ari den lehoia eta hartz gosetia bezalakoa </t><t>gobernari gaiztoa herri xehearentzat. </t>


text:
<t>Printze zentzugabeak zapalkuntza areagotzen; </t><t>bidegabekeriazko irabaziak gorrotatzen dituena luzaroan biziko. </t>


text:
<t>Portaera prestukoa salbatu egiten da, </t><t>jokabide okerrekoa bat-batean erori <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Bere lurra lantzen duenak ogia ugari, </t><t>huskerien atzetik dabilenak miseria sarri. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Gizon leialak bedeinkazio ugari bereganatzen; </t><t>bizkor aberastu nahi duena ez da zigor gabe gelditzen. </t>


text:
<t>Ez da bidezko alderdikeriaz jokatzea; </t><t>ogi-puska batengatik ere saltzen du gizonak bere burua. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Gutizia handikoak liskarrak sorrarazten; </t><t>konfiantza Jaunarengan duena asebetea izango. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Bere buruaz fidatzen dena zentzugabea da, </t><t>zuhurtziaz jokatzen duena onik aterako. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Behartsuari ematen dionak ez du ezer faltako, </t><t>ez ikusiarena egiten dionak madarikazioa ugari. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/><t>Zentzarazpenen aurrean setatsu dena </t><t>bat-batean hondatuko da, erremediorik gabe. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zuhurtzia maite duenak bere aita pozten du; </t><t>emagalduekin dabilenak ondasunak alferrik galtzen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jende xehearen eskubideez arduratzen da zintzoa, </t><t>gaiztoak ez du ezer jakin nahi izaten. </t>


text:
<t>Burugabearekin auzitan hasten den zuhurrak, </t><t>haserretu nahiz barre egin, ez du atsedenik izaten. </t>


text:
<t>Zentzugabeak aske uzten ditu bere grina guztiak, </t><t>zuhurrak eutsi eta baretzea lortzen. </t>


text:
<t>Gezurrak erraz irensten dituen gobernariak </t><t>funtzionario guztiak bihurtzen ditu gaizto. </t>


text:
<t>Behartsua eta lukurrerua honetan dira berdinak: </t><t>Jaunak ematen die argia bien begiei. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Zigorrak eta zentzarazpenak zuhur bihurtzen dute; </t><t>bere kasa utzitako gazteak ama lotsarazten. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoak agintean, bidegabekeria ugari; </t><t>haien erorketaren lekuko izango zintzoak. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Profetaren gidaritzarik gabe, herria zabartu; </t><t>legea betez, herria zoriontsu. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Hitz hutsez ez da morroia zentzarazten; </t><t>ulertu egin arren, ez du esanik egingo. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Ohartu zara etengabeko hitz-jarioa duenaz? </t><t>Ba, gehiago espero daiteke zentzugabeagandik. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Lapurraren partaideak bere buruari gorroto; </t><t>madarikazioa bereganatzen du <f>[2]</f> ez duelako salatzen. </t>


text:
<t>Gizakiaren beldur dena lakioan jausiko da, </t><t>Jaunarengan konfiantza duena babestua dago. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Asko ibiltzen dira agintariaren onespen bila, </t><t>baina Jaunak bakarrik babesten ditu giza eskubideak. </t>


text:
<t>Gizaki txarra higuingarri da zintzoentzat, </t><t>jokabide zuzenekoa higuingarri gaiztoentzat.</t>


text:
<pb/><t>Jake-ren seme Agur-en esanak. </t><t>Hona gizon honen mezua, Itieli eta Ukali emana <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>ez dut zuhur izaten ikasi, </t><t>eta nola izango dut Santu Santuaren ezagutzarik <f>[2]</f>? </t>


text:
<t>Nor igo da inoiz zerura eta berriro jaitsi? </t><t>Nork harrapatu du haizea eskuetan? </t><t>Nork eutsi dio urari gainjantziaz? </t><t>Nork ezarri dizkio lurrari mugak? </t><t>Nola ote du izena? Eta haren semeak? </t><t>Segur aski, jakingo duzu! <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ongi egiaztatuak dira Jainkoaren promesak; </t><t>berarengana jotzen dutenak babesten ditu. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Urrundu niregandik faltsukeria eta gezurra; </t><t>ez nazazu egin ez txiro, ez aberats: </t><t>eman soilik bizitzeko behar dudana, </t>


text:
<t>zeren eta, asebeterik, baliteke zu ukatu </t><t>eta esatea: Nor da Jauna? </t><t>Edo behar gorrian aurkituz, lapurretari eman </t><t>eta ene Jainko horren izena iraintzea. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Ez zikindu morroiaren izena ugazabaren aurrean: </t><t>madarikatu egingo zaitu eta ondorioak jasan beharko. </t>


text:
<t>Hau jendea, hortzak ezpatak bezalakoak </t><t>eta matrailezurrak labanak bezalakoak dituena, </t><t>herriko dohakabeak irentsi </t><t>eta behartsuak lurretik suntsitzeko! </t>


text:
<t><f>[3]</f> Izainak bi alaba ditu: «Eman» eta «Eman». </t><t>Hiru gauza dira asegaitzak, </t><t>baita laugarren bat ere «Aski!» esaten ez duena: <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Herio Leizea, sabel agorra, </t><t>urez asetzen ez den lurra, </t><t>eta sua, «Aski!» sekula esaten ez duena. <pb/> </t>


text:
<t>Aitari isekaz begiratu eta amari esana egiten ez dionari </t><t>beleek begiak aterako dizkiote eta arranoek irentsiko. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>arranoaren bidea ortzian, sugearen bidea haitzean, </t><t>ontziaren bidea itsaso zabalean </t><t>eta gizonaren bidea emakumearen baitan. <f>ⓑ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela jokatzen du emakume adulteriogileak: </t><t>jan, ahoa garbitu eta </t><t>«Ez dut ezer txarrik egin» esaten du. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hiru gauza dira herrialde bat dardararazten dutenak, </t><t>baita laugarren bat ere jasan ezin duena: </t>


text:
<t>ezkontzea lortzen duen emakume zarpaila </t><t>eta etxekoandre bihurtzen den neskamea. <pb/> </t>


text:
<t>sugandilak, eskuaz harrapa daitezkeen arren, </t><t>errege-jauregietara sartzen direnak. <pb/> </t>


text:
<t>Harropuzkeriaz txoratu egin bazara </t><t>eta asmo txarrik gogoan izan baduzu, </t><t>kontu egizu <f>[5]</f>: </t>


text:
<t>esnegaina irabiatuz gurina ateratzen da, </t><t>sudurra jota odola, haserreari eraginez <f>[6]</f> liskarra.</t>


text:
<t>Ez eman zeure indarra emakumeei, </t><t>ezta zeure bizia erregeak ere galtzen dituztenei. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Nork aurkituko etxekoandre jatorra <f>[2]</f>? </t><t>Koralek baino askoz gehiago balio du. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Egunsentia baino lehen jaikitzen da, </t><t>etxekoen jatorduak prestatu </t><t>eta zerbitzariei aginduak emateko. </t>


text:
<t>Gezurrezkoa da xarma, hutsala edertasuna; </t><t>goresgarria, ordea, Jauna errespetatzen <f>[3]</f> duen emakumea. </t>


text:
<pb/><t>Huskeria hutsa <f>[1]</f> </t><t>—dio Koheletek—, </t><t>huskeria hutsa, dena huskeria da. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Sortzen da eguzkia eta sartzen, </t><t>eta bere tokira lehiatzen, </t><t>handik berriro sortzeko. </t>


text:
<t>Jotzen du haizeak hegoalderantz, </t><t>jotzen iparralderantz, </t><t>batera jo, bestera jo, </t><t>eta jirabiraka hasten da berriro. </t>


text:
<t>Ibaiak oro itsasora doaz </t><t>eta itsasoak ez du gainez egiten; </t><t>ibaiak, nora doazen, harantz dira </t><t>behin eta berriro joaten, </t><t>bide bera eginez. </t>


text:
<t>Ezin inork aski esan </t><t>zein aspergarri den guztia. </t><t>Ez da begia ikustez nekatzen, </t><t>ez belarria entzutez asetzen. </t>


text:
<t>Gertatu zena gertatuko da berriro, </t><t>lehen egina eginen da gero ere. </t><t>Deus ez berririk eguzkipean. </t>


text:
<t>Zerbaitetaz hau esan baledi: </t><t>«Horra, hori bai berria!», </t><t>horrelakoa ere gertatua da </t><t>aurreko mendeetan. </t>


text:
<t>Ez gara oroitzen geure antzinakoez; </t><t>halaxe gure ondokoez ere, </t><t>ez dira oroituko </t><t>hurrengo izanen direnak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Buru-belarri ari izana naiz </t><t>mundu honetan gertatzen dena </t><t>jakinduriaz ikertzen eta aztertzen. </t><t>Lanbide txarra eman die Jainkoak </t><t>gizon-emakumeei, </t><t>horretan jardun dezaten. </t>


text:
<t>Eguzkipean gertatzen denari </t><t>begira egon izan naiz, </t><t>eta horra, den-dena huskeria da, </t><t>haizea atzeman nahi izatea bezala; <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Neure buruari esan nion: </t><t>«Nire aurretik Jerusalemen </t><t>errege izan diren guztiek baino </t><t>jakinduria askoz handiagoa </t><t>neureganatu dut, </t><t>asko bainaiz ikusia eta ikasia». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Buru-belarri ari izana naiz </t><t>jakinduria eta ezaguera, </t><t>zorakeria eta ergelkeria </t><t>zertan bereizten diren aztertzen; </t><t>eta ohartu naiz, hori bera ere </t><t>haizea atzeman nahi izatea </t><t>bezala dela. </t>


text:
<t>Izan ere, </t><t>zenbat eta jakinduria ugariago, </t><t>atsekabea handiago, </t><t>zenbat eta ezaguera sakonago, </t><t>nahigabea larriago.</t>


text:
<pb/><t>Neure baitan esan nuen: </t><t>«Ea bada, dasta dezadan alaitasuna, </t><t>goza dezadan bizipoza!» </t><t>Eta horra, dena huskeria da. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Neure burua ardoz alaitzea </t><t>erabaki nuen, </t><t>baina zuhurtasunez jokatuz; </t><t>zorakeria hori egin nuen, </t><t>harik eta ikus nezan arte </t><t>eguzkipean zer ote den hoberena </t><t>gizon-emakumeentzat, </t><t>berauen bizitzako egunetan. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Esklaboak erosi nituen, </t><t>gizaseme nahiz emakume, </t><t>eta hauen seme-alabak ere </t><t>neuretzat izan nituen. </t>


text:
<t>Zilar eta urre ugari metatu nuen, </t><t>baita zenbait erregeren </t><t>eta eskualdetako ondasunak ere. </t><t>Gizon-emakume kantariz </t><t>inguratu nintzen, </t><t>eta gizonak desira dezakeen </t><t>bezainbat emazteki izan nuen. </t>


text:
<t>Handi egin nintzen, </t><t>Jerusalemen nire aurretik </t><t>izan direnak </t><t>baino handiago. </t><t>Gainera, neurekin nuen jakinduria. </t>


text:
<t>Ez nien ukatu neure begiei </t><t>eskatzen zidatenik deus ere, </t><t>ezta neure bihotzari </t><t>pozik batere. </t><t>Nire lan guztietan </t><t>atsegin hartu nuen; </t><t>hauxe izan zen </t><t>nire lan guztien saria. </t>


text:
<t>Begiratu nien, ordea, </t><t>neure eskuz eginiko lanei </t><t>eta horretarako </t><t>eraman behar izan nituen nekeei. </t><t>Eta horra, dena huskeria da, </t><t>haizea atzeman nahi izatea bezala; </t><t>ez dago onurarik eguzkipean. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Jakintsu ala ezjakin eta </t><t>ergel izan, </t><t>hausnartzen ari izan nintzen </t><t>hobea zer ote den. </t><t>Zer egingo ote du </t><t>erregearen ondoren datorrenak? </t><t>Lehen ere egina bera <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Hala ere, ikusi nuen </t><t>hobea dela jakinduria </t><t>ergelkeria baino, </t><t>argia ilunpea baino hobea </t><t>den bezala. </t>


text:
<t>Izan ere, jakintsua buruargi; </t><t>ergela, ordea, ilunpetan dabil. </t><t>Badakit, hala ere, </t><t>biek etorkizun bera dutela. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Orduan, esan nuen neurekiko: </t><t>«Ergelak eta biok </t><t>etorkizun bera baldin badugu, </t><t>zertarako izan hain jakintsu?» </t><t>«Hori ere huskeria da», </t><t>esan nuen neure baitan. </t>


text:
<t>Ezen jakintsuaz oroitzea </t><t>ez baita betiko; </t><t>ergelaz ere ez dira beti oroituko; </t><t>hurrengo egunetan </t><t>guztiez dira ahaztuko. </t><t>Ai ene! Nahiz jakintsua nahiz ergela </t><t>biak berdin hiltzen dira. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Nazkatua nago bizitzeaz, </t><t>higuingarri dut </t><t>eguzkipean gertatzen dena; </t><t>huskeria da, </t><t>haizea atzeman nahi izatea bezala. </t>


text:
<t>Gogaitua nago </t><t>eguzkipean egin ditudan </t><t>lan neketsuez, </t><t>neure ondorengoari utzi </t><t>behar izango baitizkiot. </t>


text:
<t>Badakit nik bost, </t><t>zuhur ala tentel </t><t>izanen ote den. </t><t>Nik mundu honetan halako arretaz </t><t>egin dudan lanaz jabetuko da. </t><t>Ez du honek zentzurik! </t>


text:
<t>Izan ere, eginahaletan ari da bat </t><t>zorrotz eta arretaz lan egiten, </t><t>emaitza onak lortzen, </t><t>eta dena, </t><t>inolako lanik egin ez duenari </t><t>utzi behar. </t><t>Hau bai dela huskeria </t><t>eta nardagarria! </t>


text:
<t>Zer gelditzen zaio gizakiari </t><t>eguzkipean egin duen </t><t>hainbeste lan eta eginahaletatik? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Egunero atsekabea baizik ez du, </t><t>eta bere lanetan nekea; </t><t>gauez ere ez du atsedenik hartzen </t><t>haren bihotzak. </t><t>Hau bai dela huskeria! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Gizakiarentzat hoberena </t><t>jatea, edatea </t><t>eta bere lanaren fruituaz gozatzea. </t><t>Nik uste dut, hau ere </t><t>Jainkoaren eskutik datorrela; <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>izan ere, honela dio berak: </t><t>«Nork jan dezake, </t><t>nor goza daiteke nik jakin gabe?» </t>


text:
<t>Berak, atsegin duenari </t><t>baitizkio ematen </t><t>jakinduria eta argitasuna </t><t>eta bozkarioa. </t><t>Bekatariari, ordea, </t><t>biltze- eta metatze-lana ematen dio, </t><t>gero Jainkoak atsegin duenari </t><t>utzi behar izateko. </t><t>Horra bada, hori ere </t><t>haizea atzeman nahi izatea </t><t>bezain hutsala. <f>ⓙ</f></t>


text:
<t>jaiotzeko garaia </t><t>eta hiltzeko garaia, </t><t>landatzeko garaia </t><t>eta landarea ateratzeko garaia, </t>


text:
<t>hilarazteko garaia </t><t>eta sendatzeko garaia, </t><t>hondatzeko garaia </t><t>eta eraikitzeko garaia, </t>


text:
<t>negar egiteko garaia </t><t>eta barre egiteko garaia, </t><t>aiene egiteko garaia </t><t>eta alai egoteko garaia, </t>


text:
<t>harriak jaurtitzeko garaia </t><t>eta harriak biltzeko garaia, </t><t>besarkatzeko garaia </t><t>eta banantzeko garaia, </t>


text:
<t>bilatzeko garaia </t><t>eta galtzeko garaia, </t><t>gordetzeko garaia </t><t>eta botatzeko garaia, </t>


text:
<t>urratzeko garaia </t><t>eta josteko garaia, </t><t>isiltzeko garaia </t><t>eta mintzatzeko garaia, </t>


text:
<t>maitatzeko garaia </t><t>eta gorrotatzeko garaia, </t><t>gudurako garaia </t><t>eta bakerako garaia. </t>


text:
<t>Begiratu diot </t><t>Jainkoak gizon-emakumeei </t><t>ezarri dien egitekoari, </t><t>horretan jardun dezaten. </t>


text:
<t>Gauza guztiak egoki egin ditu, </t><t>bakoitza bere sasoian. </t><t>Haien esku utzi zuen mundua, </t><t>azter dezaten; </t><t>gizakiak, ordea, ezin ulertu </t><t>Jainkoak hasieratik bukaerara </t><t>egin dituenak. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jainkoaren emaitza baitu gizakiak </t><t>jan, edan eta bere lanaren etekinaz </t><t>gozatu ahal izatea. </t>


text:
<t>Badakit, Jainkoak egin duen guztiak </t><t>beti iraungo duela. </t><t>Ezin diogu deus ere erantsi, </t><t>ez kendu; </t><t>Jainkoak horrelakoa egin baitu, </t><t>begirune izan diezaiogun. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Iragan zena </t><t>orain ere halaxe gertatzen da; </t><t>etorkizun dena </t><t>lehen ere gertatua da. </t><t>Joana behin eta berriro </t><t>egin ohi du Jainkoak. </t>


text:
<t>Ikusi dut mundu honetan </t><t>bidegabekeria dagoela </t><t>zuzenbidearen ordez, </t><t>eta gaiztakeria </t><t>zuzentasunaren ordez. </t>


text:
<t>Eta honela nioen neure baitan: </t><t>«Jainkoak epaituko ditu </t><t>zuzena eta gaiztoa, </t><t>gauza eta egintza guztiei </t><t>baitatorkie beren ordua <f>[1]</f>». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Beste hau ere bururatu zitzaidan: </t><t>«Jainkoak probatu <f>[2]</f> egin nahi ditu </t><t>gizon-emakumeak, </t><t>abereak bezalakoak direla </t><t>ikusarazteko». </t>


text:
<t>Etorkizun bera dute </t><t>gizon-emakumeek zein abereek: </t><t>abereak hiltzen diren bezala </t><t>dira hiltzen gizon-emakumeak ere. </t><t>Arnasa bera dute denek hartzen. </t><t>Gizon-emakumeek ez dute deus ere </t><t>abereek baino gehiago, </t><t>eta dena huskeria da. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ba al daki inork </t><t>gizon-emakumeen arnasa </t><t>gorantz igotzen den, </t><t>eta abereen arnasa, aldiz, </t><t>lur azpira jaisten den? </t>


text:
<t>Ikusi dudanez, </t><t>ez du gizonak deus hoberik </t><t>bere egintzez gozatzea baino; </t><t>horixe du bere zoria. </t><t>Izan ere, nork ikusaraziko dio </t><t>ondoren zer gertatuko den? <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t>Hausnartzen ari izan nintzen </t><t>eguzkipean zenbat bidegabekeria </t><t>egiten den. </t><t>Ikusi nituen zapalduen malkoak, </t><t>eta kontsolatzailerik ez; </t><t>zapaltzaileen eskua </t><t>gogor ari zitzaien, </t><t>eta kontsolatzailerik ez. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>eta biok baino zoriontsuago </t><t>jaio ez dena </t><t>eta eguzkipean egin ohi diren </t><t>okerrak ikusi ez dituena. </t>


text:
<t>Ikusi ditut, orobat, </t><t>jendearen lan guztiak </t><t>eta eginahalen emaitzak: </t><t>elkarrentzako bekaizkeriaz </t><t>eginak denak. </t><t>Hau ere huskeria da </t><t>eta haizea atzeman nahia bezalakoa. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Demagun </t><t>bakarrik bizi dela gizon bat; </t><t>ez du lagunik, ez seme-alabarik, </t><t>ez anai-arrebarik, </t><t>eta, hala ere, </t><t>etengabe dihardu lanean, </t><t>ez da asetzen aberasteaz, </t><t>galdetu ere ez du egiten bere baitan: </t><t>«Norentzat ari ote naiz lanean, </t><t>neure buruari atseginak ukatuz?» </t><t>Horra beste zentzugabekeria </t><t>eta lanbide txarra. </t>


text:
<t>Hobe, bi elkarrekin ari izatea </t><t>bakarka baino, </t><t>elkartze horretatik </t><t>etekin hobea aterako baitute. </t>


text:
<t>Bietarik bat eroriko balitz, </t><t>besteak jasoko luke; </t><t>baina urrikalgarri bakarrik dagoena; </t><t>eroriko balitz, </t><t>ez bailuke izango nork jaso. </t>


text:
<t>Orobat, bik, batera lotaratuz, </t><t>elkar dute berotuko; </t><t>bakarrik dagoena nola berotu? </t>


text:
<t>Bati erasotzen diotelarik, </t><t>biek eginen dute aurre. </t><t>Hiru hariko soka etetea gaitz. </t>


text:
<t>Hobe, gazte behartsu baina zuhurra, </t><t>aholkurik nahi ez duen </t><t>errege zahar eta zoroa baino. </t>


text:
<t>Zeren gaztea, </t><t>noizbait presondegian egona </t><t>eta bere herrian behartsu jaioa </t><t>izanik ere, </t><t>errege-aulkira igo baita, </t>


text:
<t>eta zaharraren tokian altxatzen den </t><t>gaztearen alde jartzen ikusi dut </t><t>eguzkipean dabilen jende guztia ere. </t>


text:
<t>Ezin zenbatu <f>[3]</f> ahalako herri baten </t><t>buruzagi izan arren, </t><t>gerokoak ez dira </t><t>harekin ere pozik izanen. </t><t>Hau ere huskeria da, </t><t>haizea atzeman nahi izatea. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zabiltza arretaz </t><t>Jainkoaren etxera sartzean, </t><t>hobe duzu entzutera hurbildu, </t><t>ergelek egin ohi duten oparia </t><t>eskaintzera baino; </t><t>ergelek ez baitakite </t><t>gaiztakeria baizik egiten. <f>ⓙ</f></t>


text:
<pb/><t>Ez bedi zure ahoa </t><t>zalapartaka mintza, </t><t>zure bihotzak ere </t><t>ez dezala bizkor hitz egin </t><t>Jaunaren aurrean; </t><t>zeruan baita Jainkoa </t><t>eta zu lurrean. </t><t>Ez egin, bada, hitz asko. <f>ⓚ</f> <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, kezka gehiegik </t><t>amesgaiztoa dakar, </t><t>eta hitz-jarioak </t><t>zoro-berriketak egitea. </t>


text:
<t>Jainkoari promesen bat </t><t>egin badiozu, </t><t>bete lehenbailehen, </t><t>ez baititu atsegin axolagabeak. </t><t>Bete hitzemana. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Ez utzi zeure ahoari </t><t>bekatu eginarazten, </t><t>ez esan gero Jainkoari <f>[1]</f> </t><t>ohartu gabe egin duzula. </t><t>Ea haserretzen zaizun Jainkoa </t><t>zeure hitzengatik </t><t>eta zeure lanak oro </t><t>desegiten dizkizun! </t>


text:
<t>Amets eta huskeria ugari denean, </t><t>berriketa ere ugari. </t><t>Zuk, aldiz, izan begirune Jainkoari <f>[2]</f>. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Herrian behartsuak </t><t>zapaltzen dituztela, </t><t>gogorki epaitzen </t><t>eta zuzenbidea desegiten dutela </t><t>ikusten baduzu, </t><t>ez harritu horregatik. </t><t>Handikiak, beste handikiago bat </t><t>du babesle, eta biok, </t><t>goitiago daudenak dituzte babesle. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Denek ateratzen diote </t><t>etekina lurrari; </t><t>erregea ere </t><t>lurrak ematen duenetik bizi da <f>[3]</f>. </t>


text:
<t>Diruzalea ez da inola asetzen, </t><t>aberastasuna maite duenak </t><t>ez du onurarik. </t><t>Hori ere, beraz, huskeria da. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zenbat eta ondasun gehiago, </t><t>hainbat eta irensle ugariago; </t><t>zertarako, hortaz, </t><t>aberastasunak jabeak </t><t>begien aurrean ikusteko izan ezik? </t>


text:
<t>Asko jan, gutxi jan, </t><t>langileak lo egiten du gozoki; </t><t>aberatsak, aldiz, </t><t>bere asean ezin egin lorik. </t>


text:
<t>Ikusia dut </t><t>beste gaitz handi bat ere </t><t>eguzkipean: </t><t>aberastasunak pilatzea </t><t>berorien jabearen kaltetan dela; </t>


text:
<t>izan ere, une txar batean </t><t>gal ditzake denak; </t><t>jaioko zaio semea </t><t>eta esku-hutsik geldituko da. </t>


text:
<t>Bere amaren sabeletik </t><t>biluzik irten zen, </t><t>halaxe da itzuliko, </t><t>bere lanaren saririk batere </t><t>ez du berekin eramango. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Hau bai gaitz negargarria: </t><t>etorri bezalaxe joan behar. </t><t>Eta zein fruitu atera dio </t><t>egin duen lanari? </t>


text:
<t>Bere bizitza osoa </t><t>goibel eta atsekabeturik, </t><t>neke, oinaze eta haserre artean </t><t>eman du. </t>


text:
<t>Ikusi dudanez, hauxe dute </t><t>gizon-emakumeek hoberena: </t><t>eguzkipean egiten duten lanetik </t><t>jan, edan eta alai gozatu, </t><t>Jainkoak eman </t><t>bizitzako egunetan zehar; </t><t>horixe dute beren zoria. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Aberastasunak eta ondasunak </t><t>eman dizkion gizaki orori, </t><t>berorietatik jateko, </t><t>dagokion zatia hartzeko </t><t>eta lanaz pozteko eskubidea ere </t><t>eman dio Jainkoak; </t><t>Jainkoaren dohaina da hori. </t>


text:
<t>Ez du bere bizitzako egunetan </t><t>buruhausterik izango </t><t>Jainkoak bihotza atseginez </t><t>betetzen dionak.</t>


text:
<pb/><t>Ikusia dut eguzkipean </t><t>gizakume artean maiz </t><t>gertatu ohi den beste gaitz bat: </t>


text:
<t>Ematen dizkio Jainkoak bati </t><t>aberastasunak, ondasunak, ohorea; </t><t>nahi duen guztia du, </t><t>ez du falta deus ere. </t><t>Baina Jainkoak ez dio uzten </t><t>halakoez gozatzen, </t><t>arrotz batek dizkio irensten. </t><t>Hau bai zentzugabekeria </t><t>eta zoritxar handia! <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Batek ehun seme-alaba ukan, </t><t>urte luzez bizi </t><t>eta anitz egun harturik ere, </t><t>bere ondasunez </t><t>aski gozatzen ez badu, </t><t>eta hilobitarako ere ez badu, </t><t>horra zer diodan: halakoa </t><t>haur-galdua baino okerrago da. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Haur-galdua, etorri ere, </t><t>alferrik etorri baitzen, </t><t>eta ilunpetan dabil, </t><t>beronen izena ere </t><t>ilunpetan geldituko da. </t>


text:
<t>Ez du egun-argia ikusi, </t><t>ez ezagutu; </t><t>hala ere, beste horrek baino </t><t>atseden handiagoa du. </t>


text:
<t>Izan ere, gerta daiteke, </t><t>hark, mila urte bi aldiz bizi arren, </t><t>bere ondasunak ez gozatzea. </t><t>Baina, azkenean, </t><t>ez al doaz guztiak toki berera? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ahora zer eramana izateko </t><t>lehiatu ohi dira </t><t>gizon-emakumeak lanean; </t><t>hala ere beren barnea asetzen ez. </t>


text:
<t>Zer du jakintsuak </t><t>ergelak baino gehiago? </t><t>Eta bizien aurrean </t><t>jokatzen dakien behartsuak ere </t><t>zer du onik? </t>


text:
<t>Hobe desiratzen dena ikusi, </t><t>ikusten ez dena desiratu baino. </t><t>Hau ere, ordea, huskeria da, </t><t>haizea atzeman nahi izatea. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Orain den guztia </t><t>izendatua zuen jadanik Jainkoak </t><t>eta bazekien zer den gizona. </t><t>Ezin dio gizonak auzian aurre egin </t><t>bera baino indartsuagoa denari. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Batek daki </t><t>zer duen hoberena gizonak </t><t>bere bizitza hutsalean </t><t>ematen dituen egun urrietan! </t><t>Itzala bezala joaten zaio denbora. </t><t>Esan ote diezaioke inork gizonari </t><t>zer izanen ote den beraren ondoren </t><t>eguzkipean? <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t>Hobe izen ona, lurrin gozoa baino. </t><t>Hobe heriotza-eguna, </t><t>jaioteguna baino. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Hobe hiletak jotzen ari diren </t><t>etxera joan, </t><t>jai-otordua egiten </t><t>ari direnera baino; </t><t>etxe hartan ikusten baita zein den </t><t>gizon-emakume ororen azkena, </t><t>han du hausnartzen bizi denak </t><t>zer datorkion. </t>


text:
<t>Hobe negarra, irria baino; </t><t>begitartea goibel egon arren, </t><t>bihotza ondu egiten baita. </t>


text:
<t>Zuhurrak, hiletak jotzen ari diren </t><t>etxean du bihotza; </t><t>tentelak, berriz, </t><t>jaietan dagoen etxean. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, eltzepeko zotzaren </t><t>txinparta-hotsa bezalakoa </t><t>ergelaren irria, huskeria hutsa. </t>


text:
<t>Bortxakeriak zuhurra ere </t><t>ergel du bihurtzen, </t><t>eta eskupekoak bihotza usteltzen. </t>


text:
<t>Ez galdegin zergatik </t><t>ote ziren hobeak </t><t>aldi joanak oraingoak baino. </t><t>Zuhurrak ez luke </t><t>horrelako galderarik egingo. </t>


text:
<t>Hoberena, zuhurtasuna </t><t>ondasunekin batera izatea; </t><t>hori da onurakorrena </t><t>lur honetan bizi direnentzat. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zuhurtziaren itzala </t><t>aberastasunaren itzala adinakoa da; </t><t>baina zuhurtzia hobea, </t><t>biziarazi egiten baitu bere jabea. </t>


text:
<t>Aldi onean goza ezazu, </t><t>eta txarrean pentsa; </t><t>bata zein bestea Jainkoak egin ditu, </t><t>gizonak bere etorkizunari </t><t>igarri ez diezaion <f>[1]</f>. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Hamaikatxo ikusia naiz </t><t>neure bizitza itxuragabe honetan: </t><t>gizaki zuzena, zuzen izanik ere, </t><t>galdu egiten da; </t><t>makurra, berriz, makur izanik ere, </t><t>luzaro bizitzen. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ez izan zuzenegi, </t><t>ezta behar baino jakintsuago ere, </t><t>ea hondatzen duzun zeure burua. </t>


text:
<t>Ez izan makurregi, </t><t>ezta ergelegi ere, </t><t>ea garaia baino lehen </t><t>hiltzen zaren. </t>


text:
<t>Hobe duzu honi heldu, </t><t>hura eskutik utzi gabe; </t><t>Jainkoari begirune dionak </t><t>ez baitu ezertan huts egiten. </t>


text:
<t>Jakinduriak </t><t>indartsuago egiten du jakintsua, </t><t>hamar buruzagik hiria baino <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Ez egin jaramonik esamesa guztiei; </t><t>horrela, </t><t>ez diozu entzungo zeure morroiari </t><t>zutaz gaizki-esaka. </t>


text:
<t>Arretaz aztertu nuen hau guztia, </t><t>neure artean esanez: </t><t>«Jakintsu izan behar dut». </t><t>Hori, ordea, ez zegoen nire esku. </t>


text:
<t>Gogotik aztertu nuen dena, </t><t>hausnartu eta jakitearren, </t><t>jakinduria eta arrazoia </t><t>aurkitzearren. </t><t>Ohartu naiz </t><t>gaizto izatea zorakeria dela, </t><t>bihurrikeria eta ergelkeria. </t>


text:
<t>Entzun dut <f>[3]</f> </t><t>heriotza baino garratzagoa dela </t><t>lakioa bezalakoa den emakumea: </t><t>horren bihotza xedera, </t><t>horren besoak lotura. </t><t>Jainkoaren begiko denak </t><t>ihes egingo dio; </t><t>bekataria, aldiz, </t><t>harrapatu egingo du </t><t>halako emakumeak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Hona hemen </t><t>zertaz ohartu naizen ni, Kohelet, </t><t>argibide bila, </t><t>denak banan-banan </t><t>aztertu ditudanean: </t>


text:
<t>bila nabilen hori </t><t>ez dudala aurkitu, alegia. </t><t>Gizon bakarra aurkitu dut </t><t>milaren artean; </t><t>baina emakume bakar bat ere ez, </t><t>denen artean. </t>


text:
<t>Azken batean, honetaz ohartu naiz: </t><t>Jainkoak zuzena egin duela gizakia; </t><t>gizakiak, ordea, bere burua </t><t>mila arazoz nahasi duela.</t>


text:
<pb/><t>Nor jakintsua adinakoa? </t><t>Nork daki gauzen zergatia argitzen? </t><t>Jakinduriak argitzen dio </t><t>gizakiari aurpegia, </t><t>eta bekozkoa aldatzen. </t>


text:
<t>Bete itzazu erregearen esanak, </t><t>hala egin baitzenion zin </t><t>Jainkoaren aurrean. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ez arbuiatu erregearen nagusigoa <f>[1]</f>, </t><t>eta ez jardun gaiztakerian, </t><t>nahi duen guztia </t><t>egiten baitu erregeak. </t>


text:
<t>Agindua bete dezanak </t><t>ez du inolako txarrik izanen; </t><t>jakintsuak badaki noiz eta zer egin. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Arazo guztientzat daude </t><t>aldi eta era bereziak; </t><t>gizakiarentzat, berriz, atsekabe ugari. </t>


text:
<t>Izan ere, inork ezin jakin </t><t>zer gertatuko den. </t><t>Adieraz ote diezaioke norbaitek? <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Gizon-emakumeak ezin izan </t><t>beren bizi-arnasaren jabe <f>[2]</f>; </t><t>ezin egin ihes heriotza-egunari, </t><t>ezin alde egin borrokaldi honetatik. </t><t>Gaiztakeriak ez du salbatuko </t><t>gaiztoa. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Hauen guztien berri izan dut, </t><t>eguzkipean egin ohi diren </t><t>lan guztiak </t><t>aztertzen saiatu naizenean, </t><t>kalte eginez, gizakiak gizakia </t><t>menderatzen duenean. </t>


text:
<t>Era berean, ikusia dut </t><t>nola lurperatu dituzten gaiztoak; </t><t>toki santutik urruti bizi izan ziren; </t><t>hala ere, hirian ahaztu egin zuten </t><t>haien jokabidea <f>[3]</f>. </t><t>Hau ere zentzugabekeria! </t>


text:
<t>Izan ere, </t><t>gaiztakeriaren aurkako epaia </t><t>berehala betetzen ez delako, </t><t>makurkeria egiteko gogoz </t><t>bete ohi da </t><t>gizon-emakumeen bihotza. </t>


text:
<t>Hamaika gaiztakeria egin ohi du </t><t>bekatariak! </t><t>Baina luzaz bizi da. </t><t>Hala ere, badakit: </t><t>«Jainkoari begirune eta lotsa </t><t>diotenei ongi doakie. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoak ez du onik izango </t><t>eta ez du bere bizia luzatuko </t><t>itzal bat adina, </t><t>ez baitio begirunerik Jainkoari». </t>


text:
<t>Lurrean, ordea, </t><t>beste zentzugabekeria hau </t><t>gertatu ohi da: </t><t>zenbait gizaki zuzenek </t><t>gaizkileei dagokien zoria dute, </t><t>eta zenbait gizaki gaiztok </t><t>ongileei dagokiena. </t><t>Nire ustez, hau </t><t>guztiz zentzugabekoa da. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Gora, bada, alaitasuna! </t><t>Ez baitu gizakiak </t><t>eguzkipean beste onik, </t><t>jan, edan eta gozatzea baizik. </t><t>Horixe bakarrik atera dezake </t><t>bere eginahaletik, </t><t>Jainkoak mundu honetan bizitzeko </t><t>eman dizkion egunetan. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Gogotik saiatu naiz jakintsu izaten </t><t>eta lurrean egin ohi diren jarduerak </t><t>ulertzen. </t><t>Gau eta egun, begirik bildu gabe, </t><t>ari izaten dira gizon-emakumeak. </t>


text:
<t>Baina, ikusi dudanez, </t><t>Jainkoak eguzkipean ari dituen </t><t>egintza guztietarik bat ere </t><t>ezin dute gizon-emakumeek </t><t>garbi ulertu. </t><t>Zenbat eta gehiago saiatu </t><t>egintza horien arrazoi bila, </t><t>hainbat eta nekezago </t><t>aurkituko dute. </t><t>Jakintsuak berak, </t><t>badakiela esanik ere, ez du ulertzen. <f>ⓝ</f></t>


text:
<pb/><t>Hauek guztiak hausnartu ditut </t><t>neure baitan, </t><t>eta ohartu naiz </t><t>Jainkoaren eskuetan direla </t><t>bai zuzenak, bai jakintsuak, </t><t>baita berauen egintzak ere. </t><t>Maitasunaz eta gorrotoaz </t><t>ez daki deus ere gizakiak. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zori bera dute denek: </t><t>zuzenek zein makurrek, </t><t>garbiek zein likitsek; </t><t>opariak eskaintzen dituenak </t><t>bezalakoa </t><t>eskaintzen ez dituenak ere; </t><t>zintzoak bezalakoa bekatariak; </t><t>zin dagienak bezalakoa </t><t>zin egiteko beldur denak ere. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Hauxe duzu, </t><t>eguzkipean direnen artean txarrena: </t><t>ororentzat zori berbera. </t><t>Horregatik, </t><t>gaiztakeriaz eta zorakeriaz </t><t>betea dago </t><t>gizon-emakumeen bihotza, </t><t>bizi diren bitartean; </t><t>eta, azkenean, hildakoen artera! </t>


text:
<t>Batek, bizirik dagoen bitartean, </t><t>baduke itxaropen: </t><t>hobe zakur bizia, lehoi hila baino. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Badakite biziek hil beharra dutela; </t><t>hilek, ordea, ez dakite ezer, </t><t>ez dute aurrerantzean saririk, </t><t>galdua da haien oroitzapena. </t>


text:
<t>Bukatu ziren jadanik haientzat </t><t>amodioa, gorrotoa eta grinak. </t><t>Ez dute aurrerakoan esku-hartzerik </t><t>mundu honetan </t><t>egiten diren lanetan. </t>


text:
<t>Ea bada! Jan bozkarioz zeure ogia, </t><t>edan alai zeure ardoa, </t><t>atsegin baititu jadanik Jainkoak </t><t>zure egintzak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Goza bizitzaz </t><t>maite duzun emaztekiarekin, </t><t>Jainkoak eguzkipean bizitzeko </t><t>eman dizkizun egun hutsal orotan; </t><t>horixe baituzu zeure bizitzaren </t><t>eta eguzkipean dagizun </t><t>lanaren saria. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Egin dezakezun guztia egizu gogoz, </t><t>ez baita lanik, ez gogoetarik, </t><t>ez zientziarik, </t><t>ezta jakinduriarik ere </t><t>zu zoazen Hildakoen Egoitza horretan. </t>


text:
<t>Beste hau ere ikusia dut </t><t>eguzkipean: </t><t>lasterketan ez dela beti </t><t>bizkorrena nagusitzen, </t><t>ezta guduan ere indartsuena; </t><t>jakintsuak ez duela beti </t><t>ogia irabazten, </t><t>ezta buruargia ere aberasten; </t><t>jakituna ez dela beti </t><t>ongi ikusia izaten. </t><t>Denei datozkie </t><t>aldi onak eta txarrak. </t>


text:
<t>Gainera, </t><t>ez dakite gizon-emakumeek </t><t>noiz duten beren ordua; </t><t>sareak harrapatzen baititu arrainak </t><t>eta lakioak txoriak, </t><t>halaxe ditu aldi txarrak </t><t>bat-batean harrapatzen </t><t>gizon-emakumeak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Ba omen zen herri txiki bat </t><t>bizilagun gutxikoa. </t><t>Errege handi batek </t><t>eraso omen zion, setiatu </t><t>eta inguruan erasogailu handiak </t><t>eraiki omen zituen. </t>


text:
<t>Ba omen zen hiri hartan </t><t>gizon behartsu baina jakintsu bat, </t><t>eta bere jakinduriaz </t><t>libratu omen zuen hiria. </t><t>Ondoren, ordea, </t><t>ez zen inor ere oroitu </t><t>gizon behartsu hartaz. </t>


text:
<t>Hobe da jakinduria indarra baino, </t><t>diot nik; </t><t>behartsuaren jakinduria, ordea, </t><t>arbuiatu egin ohi da </t><t>eta ez dira haren hitzak aditzen. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jakintsuaren hitz eztiak </t><t>errazago aditzen dira </t><t>ergelen buruzagiaren </t><t>deiadarrak baino. </t>


text:
<t>Hobe jakinduria armak baino. </t><t>Aski da, ordea, batek huts egitea </t><t>on guztiak hondatzeko.</t>


text:
<pb/><t>Euli hilek lurringilearen olioa </t><t>kutsatzen eta kirasten </t><t>duten bezala, </t><t>halaxe gertatu ohi da </t><t>garrantzitsuago </t><t>ergelkeria txiki bat </t><t>jakinduria eta ohorea baino. </t>


text:
<t>Hor dabil ergela bidez bide; </t><t>bera izan zentzugabea, </t><t>eta besteak jotzen ditu </t><t>zentzugabetzat <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Nagusia haserretzen bazaizu ere, </t><t>ez utzi horregatik zeure tokia, </t><t>otzan izateak </t><t>oker handiak eragozten baititu. </t>


text:
<t>Zuloa dagiena bertan da eroriko, </t><t>horma botatzen duenari </t><t>sugeak zizta egingo. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Harriak ateratzen dituenak </t><t>beraiekin min hartuko; </t><t>egurra ebakitzen ari dena </t><t>zauritzeko arriskuan dago. </t>


text:
<t>Aizkora kamutsarekin, </t><t>zorrozten ez baduzu, </t><t>lan handiagoa egin beharko. </t><t>Joka ezazu buruz, </t><t>ahaleginari onura ateratzeko. </t>


text:
<t>Garaiz xorarazi baino lehen </t><t>sugeak zizta egiten badu, </t><t>ez du irabazirik suge-xorarazleak. </t>


text:
<t>Jakintsuaren ahoari darion mintzoa </t><t>atsegina da; </t><t>zentzugabea, berriz, </t><t>bere hitzak galduko du: </t>


text:
<t>hizketan hasi orduko zorakeria dio, </t><t>eta bukatzean </t><t>ergelkeria gaiztoa dario; <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>ergelak berriketa ugari. </t><t>Gizonak ez daki zer datorkion. </t><t>Eta nork adieraz diezaioke </t><t>beraren ondoren zer gertatuko den? </t>


text:
<t>Zoritxarrekoa </t><t>erregetzat haurra duen lurraldea, </t><t>agintariek goizetik </t><t>tripakadak egiten </t><t>dituzteneko lurraldea. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa </t><t>erregea aitoren semea </t><t>duen lurraldea; </t><t>agintariek, </t><t>indarrak hartzeko </t><t>eta ez sabelkeriaz, </t><t>beren orduetan jaten </t><t>duteneko lurraldea. </t>


text:
<t>Gozatzeko da ogia, </t><t>bizia alaitzeko ardoa, </t><t>eta denetan laguntzeko dirua. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Ez iraindu erregea, </t><t>ezta zeure baitan ere; </t><t>ez mintza aberatsaren aurka, </t><t>ezta zeure gelako isilean ere; </t><t>txori txiki batek baitie </t><t>zure mintzoa eramango, </t><t>eta hegaztiek </t><t>zure esana jakinaraziko.</t>


text:
<pb/><t>Itxuraz galduan bada ere, </t><t>hartzazu zereginen bat, </t><t>luzarora izango baituzu etekina <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Banatu zeure ondasunak zazpien, </t><t>baita zortzien <f>[2]</f>, artean ere, </t><t>ez baitakizu nolako ezbeharra </t><t>etor daitekeen lurrera. </t>


text:
<t>Hodeiek, aseak daudelarik, </t><t>euria egin ohi dute lur gainera. </t><t>Zuhaitza, </t><t>hegorantz nahiz iparrerantz erori, </t><t>han geldituko da, </t><t>erori den tokian. </t>


text:
<t>Haizeari begira dagoenak </t><t>ez du ereiten, </t><t>ezta lainoei begira dagoenak ere </t><t>uztarik biltzen. </t>


text:
<t>Bizi-arnasa haurdunaren sabelean </t><t>nola sartzen den </t><t>eta haurra nola </t><t>hezurmamitzen den </t><t>ez dakizun bezala, </t><t>ez dakizu ere nola diharduen </t><t>gauza guztien egile den Jainkoak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Erein goizean zeure hazia, </t><t>eta arratsaldean ere ez egin opor, </t><t>ez baitakizu ereinaldi bietan </t><t>zein izanen duzun hoberena, </t><t>ezta bata bestea bezain ona </t><t>izango den ere. </t>


text:
<t>Gizonak, urte luzez bizi baledi ere, </t><t>bizi bitza denak alai; </t><t>baina oroit bedi </t><t>aldi ilunak ere ugari direla. </t><t>Gertatzen den guztia huskeria da. </t>


text:
<t>Alai hadi, mutil, </t><t>gazte haizen bitartean, </t><t>izan zoriontsu heure gaztaroan, </t><t>jarrai hakie heure bihotzari </t><t>eta heure begien grinari. </t><t>Ez ahaztu, ordea, </t><t>horien guztien kontua </t><t>eskatuko diala Jainkoak auzian. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Bota heure bihotzetik kezkak, </t><t>uxa heure gorputzetik gaitza, </t><t>gaztetasuna eta gaztaroa </t><t>agudo joaten baitituk.</t>


text:
<pb/><t>Oroit hadi heure Egileaz </t><t>gazte haizen bitartean, </t><t>aldi txarrak </t><t>etor dakizkian baino lehen; </t><t>urte horiek etortzean </t><t>honela esango duk: </t><t>«Ez ditiat atsegin». </t>


text:
<t>Orduan eguzkia eta egun-argia, </t><t>izarrak eta ilargia </t><t>ilundu egingo zaizkik, </t><t>eta euria egin ondoren </t><t>berriro lainotuko dik. </t>


text:
<t>Orduan eskuak </t><t>dardaraka zaizkit jarriko </t><t>eta zangoak ahulduko; </t><t>hortz-haginak gutxituko </t><t>eta alferrik dituk izango, </t><t>begiak ere ilunpetan geldituko. </t>


text:
<t>Belarriak itxiko zaizkik, </t><t>ezin izango duk aditu </t><t>errotarri-hotsik, </t><t>ezta entzun ere txorien kanturik. </t><t>Ahotsa moteldu egingo zaik. </t>


text:
<t>Toki goietan ibiltzeak </t><t>beldurra emango dik, </t><t>baita bide zelaian ibiltzeak ere. </t><t>Ilea zurituko zaik </t><t>ibilera baldartuko </t><t>eta atsegin-grina hoztuko. </t><t>Gizakia bere betiko </t><t>etxerantz zihoak; </t><t>jadanik hilketariak </t><t>kalez kale zebiltzak <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Orduan, </t><t>zilarrezko haria eten egingo zaik, </t><t>urrezko ontzia hautsiko, </t><t>pitxerra iturrian puskatuko, </t><t>eta putzu gainean txirrika zartatuko. </t>


text:
<t>Hautsa lurrera itzuliko duk, </t><t>handik sortua denez. </t><t>Bizi-arnasa Jainkoarengana </t><t>bihurtuko duk, </t><t>berak emana denez. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Oso jakintsua zenez, Koheletek </t><t>irakaspenak eman zizkion herriari; </t><t>esaera asko ikertu, </t><t>aztertu eta asmatu zuen. </t>


text:
<t>Hitzik egokienak bilatu zituen </t><t>Koheletek, </t><t>irakaspen ederrak </t><t>eta egiaz beteak idatzi. </t>


text:
<t>Jakintsuaren hitzak akuilu dira, </t><t>bilduma-egileak </t><t>ongi sarturiko hesolak; </t><t>artzain bakarrak emanak <f>[2]</f> dira. </t>


text:
<t>Ez ibili, ene seme, gehiagoren bila; </t><t>liburu asko egiteak </t><t>ez du bukaerarik. </t><t>Gainera, gehiegi hausnartzeak </t><t>gorputza nekatu egiten du. </t>


text:
<t>Esanak esan, eta bukatzeko, </t><t>izan begirune Jainkoari </t><t>eta bete beronen aginduak; </t><t>horixe baita </t><t>egiazko gizon-emakume izatea. </t>


text:
<t>Jainkoak epaituko ditu </t><t>gure egintza guztiak, </t><t>onak zein txarrak, </t><t>orobat ezkutukoak.</t>


text:
<pb/><t>Eman biezat musu, bere ezpainez musu! </t><t>Zure maite-laztanak ardoa baino gozoago, <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>zure ukenduen usaina lurrin guztiak baino gozoago <f>[2]</f>! </t><t>Zu zeu zara ukendu lurrintsu! </t><t>Horregatik zaizkizu neskatxak maitemindu! <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Har nazazu zeurekin, goazen bizkor; </t><t>eraman nazazu zeure logelara, ene errege. </t><t>Goza gaitezen, poztu zuregatik: </t><t>zure maite-laztanak ardoa baino gozoago! </t><t>Arrazoiz zaizkizu neskatxak maitemindu! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Beltzarana naiz, baina ederra, oi Jerusalemgo neskatxok; </t><t>beduinoen oihal-etxolak <f>[3]</f> bezain beltzaran, </t><t>Salomonen jauregiko errezelak bezain eder. </t>


text:
<t>Ez begira nire azal ilunari, </t><t>eguzkiak bainau kiskali: </t><t>neure anaiek, nirekin haserre, </t><t>mahastiak zaintzen jarri naute. </t><t>Eta neure mahastia <f>[4]</f> utzi dut zaindu gabe! <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Esadazu, ene bihotzeko kutuna, </t><t>non duzun larratzen artaldea, </t><t>non abaroan uzten eguerdian. </t><t>Ez nadin isil-gorderik <f>[5]</f> ibil, </t><t>zure lagunen artaldeen atzetik. </t>


text:
<t>Ez badakizu, oi emakumerik ederren, </t><t>zoaz ardien oinatzen ondoren </t><t>eta larratu zeure antxumeak </t><t>artzainen txabola ondoan. </t>


text:
<t>Zein politak zure bi masailak, </t><t>belarritako horiekin! </t><t>Zein polita zure lepoa, </t><t>urrezko katea horiekin! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ene maitea niretzat mirra-zorrotxoa <f>[6]</f>: </t><t>nire bularren artean ematen du gaua. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Ene maitea niretzat xuandor-lore-sorta, </t><t>En-Gediko <f>[7]</f> mahastietan hazia. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Nola sagarrondoa basazuhaitz artean, </t><t>hala ene maitea mutilen artean. </t><t>Zein atsegin haren itzalean esertzea, </t><t>zein gozo haren fruituak jatea! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Bere jangelara <f>[2]</f> nau eraman, </t><t>eta ezaugarri hau jarri dit gainean: </t><t>«Maitasuna». <pb/> </t>


text:
<t>Susper nazazue mahats-opilez, </t><t>indartu sagarrez, </t><t>gaixo bainago maitasunez. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jerusalemgo neskatxok, </t><t>basoetako orein eta gazelen izenean, otoi, </t><t>ez iratzarri ene maitea, </t><t>utzi lo egiten, </t><t>nahi duen arte. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Ene maitearen ahotsa! </t><t>Horra, hor dator bera, </t><t>mendiz mendi saltari, </t><t>muinoz muino jauzika; <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>ene maitea gazela bezalako, </t><t>oreinkumearen antzeko. </t><t>Gure hormaren atzean gelditu da, </t><t>leihoetatik zelatan, </t><t>leiho-sareetatik kirika. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Honela mintzo zait maitea: </t><t>Jaiki zaitez, ene ederra, ene laztana, </t><t>zatoz nirekin. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Erne dira zelaietan loreak, </t><t>heldu da kanturako garaia <f>[3]</f>, </t><t>entzun daiteke gure zelaietan usapalen urruma. </t>


text:
<t>Hasia da muskiltzen pikondoa, </t><t>usaina zabaltzen mahats-kimuak. </t><t>Jaiki zaitez, ene ederra, ene laztana, </t><t>zatoz nirekin. <pb/> </t>


text:
<t>Ene uso, </t><t>gordeleku haitzuloak, </t><t>labarreko zirrikituak, dituzun hori, </t><t>ikus dezadala zure irudia, </t><t>entzun dezadala zure ahotsa! </t><t>Gozoa baita zure ahotsa, </t><t>ederra zure irudia! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Harrapa azeriak, </t><t>azeri txikitxoak, </t><t>gure mahasti kimuberrituak </t><t>hondaturik uzten dizkigutenak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Arrats beherean, </t><t>haizeak jo eta itzalak ihes egitean, </t><t>itzul zaitez, ene maitea, </t><t>gazela edo oreinkumea bezala, </t><t>mendi eta sakanetan <f>[5]</f> barrena. <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t>Gauez, ohean, </t><t>neure bihotzeko kutunaren bila nenbilen. </t><t>Bila ibili, bai, </t><t>baina aurkitu, ez. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jaiki eta hirian zehar abiatu nintzen, </t><t>kale eta plazetan zehar, </t><t>neure bihotzeko kutunaren bila. </t><t>Bila ibili, bai, </t><t>baina aurkitu, ez. </t>


text:
<t>Hirian zehar dabiltzan zaindariek </t><t>aurkitu ninduten. </t><t>—Ikusi al duzue nire bihotzeko kutuna?— </t><t>galdetu nien. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Haiengandik aldendu nintzeneko, </t><t>aurkitu nuen neure bihotzeko kutuna. </t><t>Gogor heldu nion, </t><t>ez diot berriz jaregingo, </t><t>neure amaren etxean sartu arte, </t><t>sortu ninduenaren logelan sartu arte. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Jerusalemgo neskatxok, </t><t>basoetako orein eta gazelen izenean, otoi, </t><t>ez iratzarri ene maitea, </t><t>utzi lo egiten, </t><t>nahi duen arte. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zer da basamortuan gora datorren hori? </t><t>Intsentsu, mirra eta beste hainbat usaingarrizko </t><t>ke-zutabea dirudi. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Horra Salomonen <f>[1]</f> esku-aulkia. </t><t>Hirurogei gudari ditu inguruan, </t><t>Israelgo ausartenak; <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>ezpata erabiltzen ikasiak denak, </t><t>guduan trebatuak. </t><t>Aldean daramate ezpata </t><t>gaueko erasoen beldur. </t>


text:
<t>Zutabeak zilarrezkoak ditu, </t><t>bizkarraldea urrezkoa, </t><t>eserlekua purpurazkoa; </t><t>barrualdea, dena, </t><t>Jerusalemgo neskatxek maitekiro apaindua. </t>


text:
<t>Siongo <f>[2]</f> alabok, </t><t>atera zaitezte Salomon erregea ikustera. </t><t>Koroa eta guzti dator, </t><t>eztei-egunean, </t><t>bihotza beteko poza zuen egun hartan, </t><t>amak ezarri zion koroaz. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/><t>Bai ederra zu, ene laztana, bai ederra! <pb/>Zure begiak uso bi, </t><t>musu-estalkipean. </t><t>Zure adats-kizkurrak ahuntz-taldea dirudi, </t><t>Galaad <f>[1]</f> mendian behera bilintzi-balantza. <f>ⓔ</f> <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zure hortzak </t><t>ardi moztu eta garbitu berriak. </t><t>Denak dituzu biritxiak, </t><t>bat bera ere ez lagunik gabea. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zure ezpainak, zinta gorrimin, </t><t>mintzaira gozokoak. </t><t>Zure masailak </t><t>granada ebaki baten bi erdiak, </t><t>musu-estalkipean. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zure lepoa </t><t>harlanduz eraikitako Daviden dorrea <f>[2]</f>. </t><t>Milaka babeski daude han zintzilik, </t><t>gizon ospetsuen babeskiak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Arrats beherean, </t><t>haizeak jo eta itzala ihesi joatean, </t><t>banoa neure mirra-mendira, </t><t>neure intsentsu-muinora <f>[3]</f>. <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zatoz Libanotik, ene emaztegaia, zatoz! </t><t>Jaitsi zaitez Libanotik, </t><t>jaitsi Amanako gailurretik, </t><t>Senir eta Hermon <f>[4]</f> tontorretatik. </t><t>Utzi lehoien eta panteren mendi-zuloak. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Maitemindua nauzu, </t><t>ene arreba <f>[5]</f>, ene emaztegaia! </t><t>Maitemindua nauzu zeure begirada bakar batez, </t><t>bihotz-lotua zeure lepoko kate-bira batez. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zein ederrak zure maite-laztanak, </t><t>ene arreba, ene emaztegaia! </t><t>Ardoa baino gozoago dira! </t><t>Zure ukenduen usaina lurrin guztiak baino gozoago! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zure ezpainei eztia darie, ene emaztegaia; </t><t>zure mihipean, eztia eta esnea. </t><t>Zure jantzien lurrina </t><t>Libanoko basoen lurrina da, <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Baratze itxia zara, </t><t>ene arreba, ene emaztegaia! </t><t>Baratze <f>[6]</f> itxia eta iturri zigilatua! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Paradisu jori <f>[7]</f> zara zu, </t><t>granadondoak dituzu ematen, </t><t>emaitzarik zoragarrienak sortzen: <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>nardoa, ipurua eta azafraia, </t><t>kanela eta ereinotza; </t><t>intsentsu, mirra, aloe <f>[8]</f>, </t><t>mota guztietako lurrin bereziak. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zu nire baratzeko iturri, </t><t>ur bizien iturri, </t><t>Libano menditik datorren ur-jario! </t>


text:
<t>Iratzar, ipar-haize! Hator, hego-haize! </t><t>Zabaldu airean nire baratzeko lurrinak. </t><t>Eta zu, ene maitea, sar zeure baratzean, </t><t>jan bertako fruitu zoragarriak. <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t>Banator neure baratzera, </t><t>ene arreba, ene emaztegaia, </t><t>neure mirra eta lurrinak biltzera, </t><t>neure abaraskako eztia jatera, </t><t>neure ardo eta esnea edatera. </t><t>Maiteok <f>[1]</f>, jan eta edan, </t><t>mozkor zaitezte maite-laztanez. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Lotan nengoen, baina bihotza erne. </t><t>Horra ene maitea atean deika: </t><t>—Ireki, ene arreba, ene laztana, </t><t>ene uso zuriño horrek! </t><t>Burua ihintzez betea daramat, </t><t>ile-kizkurrak gaueko tantaz bustiak. <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Erantzia dut soinekoa; </t><t>nolatan jantzi berriro? </t><t>Garbituak ditut oinak; </t><t>nolatan zikindu berriro? </t>


text:
<t>Jaiki naiz ene maiteari irekitzera: </t><t>mirra-ukendua darie nire eskuei, </t><t>hatzetan behera, ate-sarrailaraino. </t>


text:
<t>Ireki diot, </t><t>eta joana zen nire maitea. </t><t>Arnasa ihesi doakit, konturatzean. <pb/>Atera naiz bila, baina aurkitu ez; </t><t>deika ari natzaio, baina erantzunik ez. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Hirian zehar dabiltzan zaindariek <f>[2]</f> aurkitu naute, </t><t>kolpatu eta zauriz bete; </t><t>harresietakoek mantua kendu didate. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jerusalemgo neskatxok, otoi; </t><t>ene maitea aurkitzen baduzue…, </t><t>zer esango diozue? </t><t>Esan, gaixo nagoela maitasunez. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zer du, bada, zure maiteak </t><t>bestek ez duenik, oi emakumerik ederren? </t><t>Zer, guri horrela otoizka jarduteko? </t>


text:
<t>Haren burua urrea, urrerik garbiena; </t><t>haren ile-kizkurrak palmondoaren luku, </t><t>beleak baino beltzago. </t>


text:
<t>Haren begiak uso bi ur ondoan, </t><t>esnetan bustiak, </t><t>uraska-ertzean egonean. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Haren masailak </t><t>lurringaiz landaturiko alor. </t><t>Haren ezpainak, mirra darien lili. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Haren eskuak urretan biribilduak, </t><t>topazioz <f>[3]</f> tarteka apainduak. </t><t>Haren bularra </t><t>marfilez landua, zafiroz estalia. </t>


text:
<t>Haren zangoak marmolezko zutabe, </t><t>urre gorrizko oin gainean jasoak. </t><t>Libano mendia bezain eder, </t><t>zedroak bezain lerden. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Haren ahoa, gozo-gozo. </t><t>Dena da xarmangarria! </t><t>Honelakoa da ene maitea, honelakoa ene laztana, </t><t>Jerusalemgo neskatxok! <f>ⓒ</f></t>


text:
<pb/><t>Oi emakumerik ederren, </t><t>nora joan zaizu maitea? </t><t>Norantz abiatu da? </t><t>Zurekin nahi dugu bila joan. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ene maitea bere baratzera jaitsi da, </t><t>lurringai-alorretara, </t><t>baratzea zaintzera, liliak <f>[1]</f> biltzera. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Bai ederra zu, ene laztana, </t><t>Tirtza hiria bezain ederra, </t><t>Jerusalem bezain zoragarria, </t><t>izartegia bezain izugarria <f>[3]</f>! <f>ⓖ</f> <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ken niregandik begi horiek, </t><t>zoratu egiten naute. </t><t>Zure adats-kizkurrak ahuntz-taldea dirudi, </t><t>Galaad <f>[4]</f> mendian behera bilintzi-balantza. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zure hortzak </t><t>ardi moztu eta garbitu berriak. </t><t>Denak dituzu biritxiak, </t><t>bat bera ere ez lagunik gabea. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Izan ditzala erregeak hirurogei emazte, </t><t>laurogei ohaide, </t><t>nahi beste neska gazte. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Bat bakarra da nire usoa, </t><t>bakarra eta akatsik gabea, </t><t>amaren kutuna. </t><t>Zoriontsu diotse neskatxek ikustean, </t><t>erreginek eta ohaideek honela goraipatzen: <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nor da emazteki hori? </t><t>Nor egunsentia bezala sortzen den hori, </t><t>ilargia bezain eder, eguzkia bezain argi, </t><t>izartegia bezain izugarri <f>[5]</f>? <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Neure intxaurdira jaitsi naiz, </t><t>ibarretako landaretza ikustera, </t><t>mahastiak kimuberritzen, </t><t>granadondoak loratzen ikustera. <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<pb/><t>—Itzul zaitez, itzuli, Xulamita; </t><t>itzul zaitez, itzuli, ikus zaitzagun. </t><t>—Zer nahi diozue ikusi Xulamitari? </t><t>—Bi gudari-taldeen dantza <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>—Bai politak zure oinak abarka horiekin, </t><t>errege-alaba! </t><t>Zure izterretako bihurguneak, </t><t>zilarginaren egiazko artelan. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Erdian <f>[2]</f>, kopa biribila duzu: </t><t>eduki dezala beti ardo goxoa! </t><t>Zure sabela </t><t>liliz inguraturiko gari-piloa. </t>


text:
<t>Zure lepoa </t><t>marfilezko dorrea. </t><t>Zure begiak Hexbongo bi uraska, </t><t>hiri jendetsu horren sarreran. </t><t>Zure sudur-hegia </t><t>Damaskora begira dagoen </t><t>Libanoko dorre <f>[3]</f>. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zure burua tente Karmel mendia bezala. </t><t>Zure adatsaren distira purpurarena; </t><t>errege bat dago preso zure ile-mototsetan <f>[4]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hau nioen neurekiko: </t><t>«Palmondora igoko naiz </t><t>haren fruituak hartzera». </t><t>Mahats-lukuen gozoa dute niretzat zure bularrek, </t><t>sagar-usain eztia zure arnasak. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zure ahoaren jarioa ardorik bikainena… </t><t>… bai, ardo bikaina nire maitearentzat; </t><t>lotan daudenen ezpainak eztiki bustitzen ditu. <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Goizean goiz, mahastietara joango gara, </t><t>ernamuinak irekitzen hasiak diren, </t><t>granadondoak loretan dauden ikustera. </t><t>Hantxe emango dizut neure maite-laztana. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Maitasun-sagarrei <f>[6]</f> usain eztia darie, </t><t>milaka fruitu gozo dago gure atean zain, </t><t>fruitu zahar eta berri. </t><t>Zuretzat nituen gordeak, </t><t>ene maitea! <f>ⓜ</f></t>


text:
<pb/><t>Oi nire anaia bazina, </t><t>nire amaren bularrean hazia! </t><t>Musu emango nizuke kalean aurkitzean, </t><t>inoren iseka-beldurrik gabe. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Neure amaren etxera eramango zintuzket, </t><t>eta han neure irakasle izango. </t><t>Ardo lurrintsua emango nizuke edaten, </t><t>nire granaden edari bizia. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Jerusalemgo neskatxok, otoi, </t><t>ez iratzarri ene maitea, </t><t>utzi lo egiten, </t><t>nahi duen arte. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Nor da, bere maitearen besotik, </t><t>basamortuan gora datorren hori? </t><t>Sagarrondopean iratzarri zaitut: </t><t>han egon zen erdiminez zure ama, </t><t>han oinazez zutaz erdi zena. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ezar nazazu bihotzean zigilu bezala, </t><t>besoan zigilu bezala. </t><t>Herioa bezain gogorra maitasuna, </t><t>Hildakoen Egoitza bezain iraunkorra maite-grina. </t><t>Su eta gar da maitasuna, </t><t>Jaunarengandiko sugar <f>[1]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Uholdeak maitasuna ezin itzali, </t><t>ezta ibaiek ere ito. </t><t>Norbaitek maitasuna erosi nahi balu, </t><t>bere ondasun guztiak emanik ere, </t><t>mespretxua baizik ez luke aterako. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Arreba txiki bat dugu, </t><t>ez zaizkio oraindik bularrak hazi. </t><t>Zer egin gure arrebatxoarekin <f>[2]</f> </t><t>haren esku eske etorriko direnean? <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Harresia balitz, </t><t>zilarrezko almenak jarriko genizkioke. </t><t>Atea balitz, </t><t>zedro-oholez gogortuko genuke. </t>


text:
<t>Harresia naiz ni, </t><t>dorreak nire bularrak. </t><t>Horregatik, </t><t>zorion betea damaiot neure maiteari. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Mahasti bat zuen Salomonek Baal-Hamonen <f>[3]</f>; </t><t>mahastizain batzuei utzi zien: </t><t>zilarrezko mila txanpon dakarzkio bakoitzak </t><t>fruituen ordain. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zuretzat mila txanponak, Salomon, </t><t>haietarik berrehun mahastizainentzat. </t><t>Neure mahastia <f>[4]</f> neuretzat dut. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Oi lorategietako erregina <f>[5]</f>, </t><t>nire lagunak zure mintzoari adi; </t><t>uztazu zure ahotsa entzuten: <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>«Zoaz ihesi, ene maitea, </t><t>gazela edo oreinkumea irudi, </t><t>usain gozoko mendietan <f>[6]</f> barrena». <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/>Hona hemen Jaunak Amotzen seme Isaiasi Juda eta Jerusalemi buruz agertu zion mezua, Uzias, Jotam, Akaz eta Ezekias Judako errege zirela <f>[1]</f>. <f>ⓜ</f>


text:
<pb/><t>Entzun, zeru-lurrok! </t><t>Honela mintzo da Jauna: </t><t>«Haurrak sortu ditut eta hazi, </t><t>baina aurka altxatu zaizkit. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ezagutzen du idiak nagusia, </t><t>baita astoak ere </t><t>ugazabareneko aska; </t><t>Israelek, ostera, ez du ezagutzen, </t><t>nire herriak ez du aditzen». <pb/> </t>


text:
<t>Ai jende bekataria, </t><t>gaiztakeriaz jositako herria, </t><t>gaizkile-arraza, </t><t>ume galduak! </t><t>Baztertu egin dute Jauna, </t><t>mespretxatu Israelgo Santua, </t><t>bizkarra emanez. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Nola behar zaituztet zigortu, </t><t>errebelde izateari utz diezaiozuen? </t><t>Buru osoa zauritua duzue, </t><t>bihotza erabat eroria <f>[2]</f>. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Orpotik burura, </t><t>ez duzue atal bat ere osorik: </t><t>dena zauri, ubeldura eta ebaki bizi, </t><t>batere garbitu, lotu </t><t>eta olioz gozatu gabe. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Zuen lurraldea hondatua dago, </t><t>zuen hiriak suak erreta. </t><t>Soroetako uzta </t><t>atzerritarrek dizuete irensten </t><t>zeuen begi aurrean. </t><t>Dena hondamendi, </t><t>Sodomaren <f>[3]</f> porrokaldikoan bezala. </t>


text:
<t>Hor gelditu da Sion hiri ederra <f>[4]</f> </t><t>mahastian txabola </t><t>eta meloi-sailean txosna </t><t>bezain bakarti, </t><t>etsaiz inguraturiko hiria </t><t>bezain babesgabe. </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak </t><t>gutariko batzuk </t><t>bizirik utzi ez balitu, </t><t>Sodoma eta Gomorraren <f>[5]</f> azkena </t><t>izango genukeen guk ere. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Entzun Jaunaren hitza, </t><t>Sodoma eta Gomorrakoen </t><t>antzeko zareten </t><t>herri eta agintariok, </t><t>aditu gure Jainkoaren irakaspena. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Zertarako ditut </t><t>amaigabeko zuen sakrifizioak? </t><t>Leporaino naukate </t><t>aharien erre-opariek </t><t>eta zekor gizenen gantzak. </t><t>Nazkatua nago zezen, bildots </t><t>eta akerren odolaz. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Nork eskatzen dizue horrelakorik, </t><t>nire tenpluko atariak igaro </t><t>eta niregana zatoztenean? </t>


text:
<t>Ez ekarri gehiago opari hutsalik; </t><t>higuingarri zait intsentsuaren lurrina. </t><t>Ilberri-jaiak, larunbatak, </t><t>batzarrak… </t><t>ezin ditut jasan jaiok </t><t>gaiztakeriarekin batera. </t>


text:
<t>Biziki gorroto ditut </t><t>zuen ilberri-jaiak eta festak; </t><t>nekagarri zaizkit </t><t>eta eramanezineko. </t>


text:
<t>Zuek otoitzerako eskuak altxatzean, </t><t>beste aldera begira jartzen naiz; </t><t>nahiz eta zuek eskariak ugaldu, </t><t>ez dizuet entzuten, </t><t>eskuak odolez beteak baitituzue. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Garbi zaitezte, garbitu! </t><t>Kendu nire begien aurretik </t><t>egintza gaiztoak! </t><t>Utzi gaiztakeria, </t>


text:
<t>ikasi onbidea, </t><t>saiatu zuzenbidean: </t><t>lagundu zapalduari, </t><t>egin justizia umezurtzari, </t><t>defendatu alarguna!» <f>ⓗ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Zatozte, erabaki dezagun auzia: </t><t>zuen bekatuak gorria baino </t><t>gorriago badira ere, </t><t>elurra bezain zuri geldituko dira; </t><t>purpura bezain gorri izanik ere, </t><t>artilearen antzeko bihurtuko dira. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Nire esana egiteko prest bazaudete, </t><t>lurralde honek duen gozoenetik </t><t>jango duzue; <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>ezezkoa eman </t><t>eta errebelatzen bazarete, ostera, </t><t>guduak irentsiko zaituzte». </t><t>Jaunak berak esan du. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Ai ene! Leiala zen hiria </t><t>emagaldu <f>[6]</f> bihurtua! </t><t>Behinola justiziaz betea, </t><t>zuzenbide-leku zena, </t><t>orain hiltzaileen bizileku. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zure agintariak errebeldeak dira, </t><t>lapurrekin bat datoz. </t><t>Denak eskupeko-zale, </t><t>erregalu-gose. </t><t>Umezurtzari ez diote </t><t>justiziarik egiten, </t><t>alargunaren eskubideak </t><t>ez die axolarik. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>honela dio Jaun ahalguztidunak, </t><t>Israelgo Indartsuak: </t><t>«Hara, mendeku hartuko dut </t><t>etsaien lepotik, </t><t>ordaina eman beharko dute. </t>


text:
<t>Zure aurka ekingo diot, </t><t>zure zaborrak </t><t>erabat erreko ditut arragoan, </t><t>errauts guztia kenduko dizut. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Lehen bezalako epaileak, </t><t>antzina bezalako kontseilariak </t><t>emango dizkizut berriro. </t><t>Eta orduan “Hiri zuzen”, </t><t>“Hiri leial” deituko dizute. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zuzena naizelako eta salbatzailea, </t><t>askatu egingo dut Sion, </t><t>askatu niregana itzul daitezenak. </t>


text:
<t>Errebelde eta bekatarientzat, </t><t>ostera, hondamendia; </t><t>Jauna bazter uzten </t><t>dutenenak egin du. </t>


text:
<t>Lotsa gorria emango dizuete </t><t>hain maite zenituzten </t><t>haritz sakratuek, </t><t>hain atsegin zenituzten </t><t>baratze sakratuek <f>[7]</f>. </t>


text:
<t>Izan ere, hostoak iharturiko </t><t>haritzaren antzeko </t><t>izango zarete, </t><t>urik gabeko baratzearen pareko. </t>


text:
<t>Gizon indartsua lasto izango da </t><t>eta haren egintzak txinparta: </t><t>biak batera erreko dira, </t><t>eta ezin izango ditu </t><t>inork itzali». <f>ⓒ</f></t>


text:
<pb/><t>Azken egunetan, </t><t>Jaunaren etxea dagoeneko mendia <f>[1]</f> </t><t>beste mendien gain </t><t>ezarriko du Jaunak, </t><t>mendixka guztien gainetik jasoko. </t><t>Eta hara joko dute nazio guztiek. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Herri asko joango dira hara, esanez: </t><t>«Zatozte, </t><t>igo gaitezen Jaunaren mendira, </t><t>Jakoben Jainkoaren etxera; </t><t>bere bideak erakutsiko dizkigu, </t><t>eta gu haren bidexketan ibiliko gara; </t><t>Siondik irakatsiko baitu Jaunak, </t><t>Jerusalemdik hitz egingo». <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hark epaituko ditu nazioak, </t><t>erabakiko herrialde askoren auziak. </t><t>Ezpatak golde bihurtuko dituzte </t><t>eta lantzak igitai. </t><t>Ez da naziorik </t><t>nazioren aurka altxatuko, </t><t>ez dira gehiago </t><t>gudurako prestatuko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jauna, bertan behera utzia duzu </t><t>zeure herria, Jakoben ondorengoak; </t><t>aztiz <f>[3]</f> eta igarlez </t><t>beteak daude bazterrak, </t><t>filistearren artean bezala, </t><t>eta atzerritarrekin </t><t>itunak egiten dira. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Betea dago lurraldea </t><t>urrez eta zilarrez, </t><t>neurtezineko ondasunez; </t><t>betea dago lurraldea zaldiz, </t><t>kontaezin ahalako guda-gurdiz. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Betea dago lurraldea idoloz: </t><t>beren eskuz eginaren aurrean </t><t>dira ahuspezten, </t><t>beren behatzez landuaren aurrean. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Makurtu beharko du, bai, gizakiak, </t><t>eta bere burua apaldu: </t><t>zuk ez barkatu, Jauna! <f>ⓚ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Israeldarrok, </t><t>sar zaitezte haitzartean, </t><t>gorde lurpean, </t><t>Jauna beldurgarri </t><t>eta ospe distiratsuz agertzean. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Behera begiratu beharko dute </t><t>begi harroek, </t><t>makurtu beharko du </t><t>giza handikeriak. </t><t>Jauna bakarrik agertuko da </t><t>garai egun hartan. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Orduan, Jaun ahalguztidunak </t><t>makurraraziko ditu </t><t>harro, handiputz </t><t>eta buru-tente guztiak: </t>


text:
<t>Beheratu beharko du </t><t>giza harrokeriak, </t><t>makurtu beharko du </t><t>giza handikeriak. </t><t>Jauna bakarrik agertuko da </t><t>garai egun hartan, </t>


text:
<t>Sar zaitezte haitzuloetan, </t><t>gorde lurreko leizeetan, </t><t>Jauna beldurgarri </t><t>eta ospe distiratsuz agertzean, </t><t>lurra dardararaztera etortzean. </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>gizaki orok sator eta saguzarrei </t><t>botako dizkie bere idoloak, </t><t>gurtzeko eginak zituen </t><t>urrezko eta zilarrezko idoloak; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>gizakiak oro hartzulo </t><t>eta haitzarteetan sartuko dira, </t><t>Jauna beldurgarri </t><t>eta ospe distiratsuz agertzean, </t><t>lurra dardaraztera etortzean. </t>


text:
<t>Ez jarri, beraz, </t><t>zeuen ustea gizakiagan, </t><t>arnasaldi bat besterik ez baita: </t><t>zertarako balio lezake? <f>ⓒ</f></t>


text:
<pb/><t>Hara, Jainko Jaun ahalguztidunak </t><t>kendu egingo die </t><t>Jerusalemi eta Judari </t><t>euskarri eta mantenu oro: </t><t>ogi-mantenua eta ur-mantenua, </t>


text:
<t>buruzagia eta handikia, </t><t>kontseilaria eta aztikerian aditua </t><t>eta sorginkerian trebatua. </t>


text:
<t>Jendeak elkarri erasoko dio, </t><t>bakoitzak bere ondokoari: </t><t>ez diete errespeturik izango </t><t>gaztetxoek zaharrei, </t><t>ez eta behekoek goikoei. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Anaiak anaiari helduko dio </t><t>aitaren etxean, esanez: </t><t>«Hik baduk soinean zer jantzi <f>[1]</f>; </t><t>izan hadi, beraz, gure agintari; </t><t>hik gobernatu hondakin-pila hauek». </t>


text:
<t>Eta besteak erantzungo dio: </t><t>«Ni ez nauk inoren mediku, </t><t>etxean ez diat ogirik, ez jantzirik: </t><t>ez nazazue jar, beraz, </t><t>herriko agintari». </t>


text:
<t>Bai, lur jo du Jerusalemek, </t><t>gainbehera erori da Juda, </t><t>haien esanak eta eginak </t><t>Jaunaren ospea iraindu besterik </t><t>ez baitute egiten. </t>


text:
<t>Ez dute inolako lotsarik <f>[2]</f>: </t><t>ez dute beren bekatua ezkutatzen, </t><t>zabaltzen baizik, Sodomak bezala. </t><t>Zoritxarrekoak benetan, </t><t>beren buruen zoritxarrerako </t><t>ari baitira! <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zorionekoa <f>[3]</f> zintzoa! </t><t>Ongi izango da, </t><t>bere egintzen fruitua gozatuko du. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Oi ene herri, </t><t>mutiko bat duzu zapaltzaile, </t><t>emakumeak agintari <f>[4]</f>! </t><t>Oi ene herri, </t><t>gidariek oker zaramatzate, </t><t>bide zuzenetik kanpora <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Bere herriko arduradun </t><t>eta buruzagiei </t><t>auzitara deitzen die eta esaten: </t><t>«Zuek suntsitu duzue </t><t>nire mahastia <f>[6]</f>, </t><t>behartsuei lapurtuaz </t><t>beterik dauzkazue etxeak. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Baina zuei zer axola? </t><t>Nire herria zapaltzen duzue </t><t>eta hankapean hartzen </t><t>behartsuen duintasuna <f>[7]</f>». </t><t>Jainko Jaun ahalguztidunak </t><t>esan du. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Bai harroak direla </t><t>Siongo emakumeak! </t><t>Lepoa luzaturik dabiltza, keinuka, </t><t>begiak batetik bestera, </t><t>pauso txikian, </t><t>oinetako katetxoei txilin eraginez». <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, ezkabia sartuko die </t><t>Jaunak buruan Siongo emakumeoi </t><t>eta larrugorrian utziko ditu. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t> <n>[19-21]</n> oin, beso eta behatz, </t><t>buru, lepo eta gerri, </t><t>ile, sudur eta belarrietako bitxiak </t><t>eta lurrin gozoak; </t>


text:
<t> <n>[22-23]</n> jantzi dotore, mantu, </t><t>lepoko zapi eta poltsak, </t><t>gona fin, durbante eta mantilak. </t>


text:
<t>Lurrinaren ordez kiratsa </t><t>izango dute, </t><t>gerrikoaren ordez soka, </t><t>ile-txirikorda dotoreen ordez </t><t>burusoila, </t><t>jantzi finen ordez zakukia, </t><t>edertasunaren ordez </t><t>burdin goriaren marka <f>[9]</f>. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Zure kaleetan </t><t>intziria eta dolua izango dira, </t><t>eta zu, atsekabearen atsekabez, </t><t>lurrean eseriko. <f>ⓐ</f></t>


text:
<pb/><t>Egun hartan, zazpi emakumek </t><t>gizon bakar bati helduko diote, </t><t>esanez: </t><t>«Geure buruak </t><t>geuk mantenduko ditugu, </t><t>geuretik jantziko gara, </t><t>baina zure izena </t><t>eraman dezagula bederen! </t><t>Kendu gure lotsa!» <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Jaunak ernearaziko duena <f>[1]</f> </t><t>Israelen bizirik geldituen </t><t>eder eta ohore izango da; </t><t>lurrak emango duena, </t><t>haien harrotzeko bide eta apaingarri. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Orduan, Sionen eta Jerusalemen </t><t>bizirik geldituei <f>[2]</f> </t><t>eta bertan bizi izateko aukeratuei, </t><t>«Jainkoari sagaratuak» </t><t>deituko zaie. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Jaunak bere zigor-epaia </t><t>beteko duenean, </t><t>Siongo bizilagunen <f>[3]</f> zikinak </t><t>kenduko ditu </t><t>eta Jerusalemen isuritako </t><t>odola garbituko. </t>


text:
<t>Orduan, Siongo mendi osoaren gain </t><t>eta bertan bilduriko guztien gain </t><t>ke-lainoa sortuko du Jaunak egunez </t><t>eta sugar distiratsua <f>[4]</f> gauez. </t><t>Eta Jaunaren aintza </t><t>izango da guztien gain <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>babes eta geriza: </t><t>sargorian itzal izango dute, </t><t>ekaitz eta euritean </t><t>gordeleku eta aterpe. <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t>Neure adiskidearen izenean </t><t>nator kantatzera </t><t>adiskidearen </t><t>eta beraren mahastiaren kanta <f>[1]</f>. </t><t>Nire adiskideak bazuen mahasti bat </t><t>malda jori batean. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Lurra harrotu, harriak kendu </t><t>eta landarerik onenak </t><t>landatu zituen. </t><t>Erdian talaia eraiki zuen, </t><t>eta dolarea egin. </t><t>Mahats gozoa espero, </t><t>eta sasi-mahatsa eman zion. </t>


text:
<t>Orain, bada, </t><t>Jerusalemgo bizilagunok, </t><t>Judako gizon-emakumeok, </t><t>zuek erabaki nire </t><t>eta nire mahastiaren arteko auzia. </t>


text:
<t>Zer egin niezaiokeen </t><t>neure mahastiari </t><t>egin diodanaz gainera? </t><t>Mahats gozoa espero nuen: </t><t>zergatik eman dit sasi-mahatsa? </t>


text:
<t>Esango dizuet, bai, </t><t>zer egingo diodan neure mahastiari: </t><t>itxitura kenduko diot, </t><t>larre bihur dadin; </t><t>harresia zulatuko, zapal dezaten; </t>


text:
<t>lugorri bihurtuko dut: </t><t>ez dute inausiko, ez jorratuko, </t><t>eta sasiek eta laharrek hartuko dute; </t><t>bertan euririk ez egiteko </t><t>aginduko diet hodeiei. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Israel da </t><t>Jaun ahalguztidunaren mahastia; </t><t>Judako herria, </t><t>haren landare-sail kutuna. </t><t>Zuzenbidea espero zuen </t><t>harengandik, </t><t>eta horra: zuzengabekeria! </t><t>Justizia espero zuen, </t><t>eta horra: aieneak! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Ai zuek, etxea etxeari </t><t>eta soroa soroari </t><t>eransten diozuenok, </t><t>besteak bizitokirik gabe utziz, </t><t>lurralde osoaren </t><t>jaun eta jabe bakar izateko! <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Entzuna dut Jaun ahalguztidunak </t><t>egindako zina: </t><t>«Etxeok oro hondatu egingo dira; </t><t>handiak eta ederrak izan arren, </t><t>hutsik geldituko. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Hiru hektareako mahastiak </t><t>zahagi erdi bat ardo besterik </t><t>ez du emango; </t><t>hamar anega hazik </t><t>anega bat ale besterik ez». <pb/> </t>


text:
<t>Ai zuek, goizean goiz edanari ekin </t><t>eta gauean berandu arte </t><t>ardoz berotzen zaretenok! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zitara eta harpa, </t><t>danbolin eta txistu-soinua </t><t>eta ardoa ugari zuen janaldietan; </t><t>baina Jaunaren ekintzaz <f>[2]</f> </t><t>ez zarete ohartzen, </t><t>haren egintzak </t><t>ez dituzue aintzakotzat hartzen. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>nire herria erbestera daramate </t><t>bere axolagabekeriagatik. </t><t>Buruzagi eta jende xehe, </t><t>gose-egarriz hilko dira denak. </t>


text:
<t>Herio Leizeak neurrigabe </t><t>zabalduko du aho-zuloa </t><t>eta irekiko eztarria, </t><t>handikiak eta herri xehea irensteko, </t><t>beren irri eta barre guztiekin batera. </t>


text:
<t>Makurtu beharko du, bai, gizakiak, </t><t>eta bere burua apaldu; </t><t>begiak jaitsi beharko harroek. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak justizia eginez </t><t>agertuko du bere handitasuna; </t><t>Jainko santuak epaia betez </t><t>agertuko du bere santutasuna. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erraustutako hirian, </t><t>zelaian bezala </t><t>bazkatuko dira ardiak, </t><t>larratuko ahuntzak. <pb/> </t>


text:
<t>Honela diozue: </t><t>«Bizkor burutu beza Jaunak </t><t>bere egintza, </t><t>ikusi ahal dezagun; </t><t>lehenbailehen bete beza </t><t>Israelgo Santuak bere asmoa, </t><t>ezagutu ahal dezagun». <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ai zuek, gaitzari on eta onari gaitz </t><t>esaten diozuenok, </t><t>iluna argi eta argia ilun, </t><t>samina gozo eta gozoa samin </t><t>bihurtzen duzuenok! <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>errudunari diru-truke </t><t>arrazoi ematen </t><t>eta errugabeari zuzenbidea </t><t>ukatzen diozuenok! </t>


text:
<t>Beraz, suak lastoa irensten </t><t>eta sugarrak galtzua </t><t>kiskaltzen duen bezala, </t><t>halaxe ihartuko dira zuen sustraiak, </t><t>hauts bihurtuko zuen loreak. </t><t>Zeren eta Jaun ahalguztidunaren </t><t>irakaspena baztertu egin baituzue </t><t>eta Israelgo Santuaren hitza </t><t>mespretxatu. </t>


text:
<t>Horregatik piztu da </t><t>Jaunaren haserrea </t><t>beraren herriaren aurka; </t><t>luzatua du eskua zigortzeko. </t><t>Dar-dar dagite mendiek, </t><t>zaborra bezala daude </t><t>gorpuak kaleetan. </t><t>Hala ere, </t><t>Jaunaren haserrea ez da baretu; </t><t>luzatua du oraindik eskua </t><t>zigortzeko <f>[3]</f>. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Urrutiko herri bati <f>[4]</f> </t><t>egingo dio dei Jaunak, </t><t>bandera jasoz eta txistuka, </t><t>eta lurraren azken bazterretatik </t><t>etorraraziko du. </t><t>Hor non datozen arin eta bizkor: <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>ez dira nekatzen, </t><t>ez estropezu egiten; </t><t>ez ditu loak, </t><t>ez logaleak geldiarazten; </t><t>ez zaie gerrikoa askatzen, </t><t>ez eta oinetako lokarria eteten. </t>


text:
<t>Ongi zorroztuak dituzte geziak, </t><t>ongi tenkatuak uztaiak. </t><t>Haien zaldi-apatxak </t><t>harria bezain gogor, </t><t>haien gurdi-gurpilak </t><t>zurrunbiloa bezain bizkor; </t>


text:
<t>haien orroa lehoiarena, </t><t>lehoikumearena bezalakoa: </t><t>orro eginez, harrapakinari heldu </t><t>eta eraman egiten du, </t><t>eta ezin dio inork kendu. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Israelen aurka egingo du orro, </t><t>itsasoak egin ohi duen bezala. </t><t>Eta lurrari begiratuko dionak, </t><t>ilunpea eta atsekabea besterik </t><t>ez du ikusiko, </t><t>eta argia hodei beltzek ilundua. <f>ⓗ</f></t>


text:
<pb/>Uzias erregea hil zen urtean <f>[1]</f>, tronu altu eta garai batean eseria ikusi nuen Jauna; haren mantu-hegalak tenplua betetzen zuen. <f>ⓘ</f>


text:
Suzkoak bezalako izaki <f>[2]</f> batzuk zituen gainean. Seina hegal zituzten: bi hegalez aurpegia estaltzen zuten, beste biz gorputza, eta beste biz hegaz egiten zuten.


text:
Eta honela egiten zioten oihu elkarri: <pb/><t>«Santu, santu, santua, </t><t>Jaun ahalguztiduna! </t><t>Lur osoa betetzen du </t><t>haren aintzak». <f>ⓙ</f> </t>


text:
Nik esan nuen: «Ai ene, galdua naiz! Ezpain kutsatuak baititut eta kutsaturiko ezpainak dituen herrian bizi bainaiz. Bekatari izanik, Errege eta Jaun ahalguztiduna ikusi baitut neure begiz». <f>ⓛ</f>


text:
<pb/>Une hartan, suzkoak bezalako izaki haietako bat niregana etorri zen hegan, su-hatzez aldaretik harturiko txingar bat eskuan zekarrela, <f>ⓜ</f>


text:
eta txingarraz ahoa ukitu zidan, esanez: <pb/><t>«Begira, txingar honek </t><t>ezpainak ukitu dizkizu. </t><t>Kendu zaizu, beraz, gaiztakeria, </t><t>barkatu bekatua». </t>


text:
<t>Orduan, Jaunaren ahotsa </t><t>entzun nuen esaten: </t><t>«Nor bidaliko dut? </t><t>Nor izango dugu mandatari?» </t><t>Nik erantzun nuen: </t><t>«Prest nauzu, bidali neu». <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Hark esan zidan: </t><t>«Zoaz eta esaiozu herri honi: </t><t>“Entzungo duzue, bai, </t><t>baina ulertu ez; </t><t>ikusiko duzue, bai, baina ohartu ez”. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Gogortu buru-bihotzak herri honi, </t><t>gortu belarriak, itsutu begiak. </t><t>Ez bezate beren begiez ikus, </t><t>ez belarriez entzun, </t><t>ezta buruaz ulertu ere, </t><t>horrela niregana bihur ez daitezen </t><t>eta salba ez ditzadan». <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>«Noiz arte hori, Jauna?», </t><t>galdetu nuen nik. </t><t>Eta hark erantzun: </t><t>«Hiriak deseginik eta hutsik, </t><t>etxeak inor gabe </t><t>eta lurrak soil gelditu arte». <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Jendea erbestera </t><t>bidaliko du Jaunak, </t><t>eta lurralde osoa </t><t>huts-hutsik geldituko da. </t>


text:
<t>Eta hamarretik bat bakarra </t><t>bertan gelditzen bada, </t><t>huraxe ere suari emango diote, </t><t>haritza eta terebintoa bezala: </t><t>moztu eta gero, </t><t>ondoa besterik ez zaie gelditzen; </t><t>baina ondo horretatik </t><t>kimu santua erneko da berriro <f>[3]</f>. <f>ⓓ</f></t>


text:
<pb/>Akaz <f>[1]</f>, Jotamen semea, Uziasen biloba, Judako errege zela, Siriako errege Retzinek eta Israelgo errege Pekahek, Remaliasen semeak, Jerusalemi eraso egin zioten, baina ezin izan zuten konkistatu. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Siriarrak Efraimen kanpatuak zeudela jakin zutenean <f>[2]</f>, erregeak, bere etxekoek eta herri osoak dardara egin zuten, haizeak jotzean basoko zuhaitzek dardara egin ohi duten bezala.


text:
<pb/>Orduan, Jaunak Isaiasi esan zion: «Hartu zeure seme Xear-Jaxub <f>[3]</f> eta zoaz Akazengana; goiko urtegiko ubide-muturrean, oihal-garbitzailearen sororako bidean aurkituko duzu. <f>ⓕ</f>


text:
Eta esaiozu: <pb/><t>«Egon erne, baina lasai! </t><t>Ez beldurtu, ez ikaratu </t><t>Siriako Retzinen </t><t>eta Remaliasen semearen </t><t>haserre-sumina dela eta, </t><t>kea darien ilinti-mutur bi </t><t>besterik ez baitira. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Zu galtzeko </t><t>elkar hartu dute siriarrek </t><t>eta Israelgo herri eta erregeak. </t><t>Honela diote: </t>


text:
<t>“Igo gaitezen Judaren aurka, </t><t>setia dezagun eta menpean hartu, </t><t>eta jar dezagun bertan errege </t><t>Tabeel-en semea <f>[4]</f>”. </t>


text:
<t> <n>[8-9]</n> Damasko da Siriako hiriburu, </t><t>eta Retzin Damaskoko buruzagi; </t><t>Samaria da Efraimgo hiriburu, </t><t>eta Remaliasen semea </t><t>Samariako buruzagi; </t><t>baina hirurogeita bost urte barru, </t><t>Efraim, suntsitua, </t><t>ez da jadanik herri izango. </t><t>Sendo sinesten ez baduzue, </t><t>ez duzue sendo iraungo». <f>ⓘ</f> </t>


text:
«Eskaiozu zeure Jainko Jaunari ezaugarri bat, nahiz lurraren barrenean nahiz zeru gorenean». <f>ⓙ</f>


text:
<pb/>Orduan, Isaiasek esan zuen: <pb/><t>«Entzun, Daviden ondorengook: </t><t>gizakiak nekaraztea aski ez duzuela, </t><t>nire Jainkoa ere nekarazi </t><t>nahi al duzue? </t>


text:
<t>Jaunak berak emango dizue, bada, </t><t>ezaugarria: </t><t>hona, andre gaztea <f>[5]</f> haurdun dago </t><t>eta semea izango du, </t><t>eta Emmanuel, </t><t>hau da, “Jainkoa gurekin”, </t><t>jarriko dio izen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Gatzatua eta eztia <f>[6]</f> </t><t>jango ditu haurrak, </t><t>gaitza baztertzeko </t><t>eta ona aukeratzeko </t><t>gauza izan arte. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Baina haurra gaitza baztertzeko </t><t>eta ona aukeratzeko gauza </t><t>izan baino lehen, </t><t>hutsik geldituko da </t><t>halako beldurra ematen dizueten </t><t>bi erregeen lurraldea <f>[7]</f>. </t>


text:
<t>Egun txarrak <f>[8]</f> </t><t>etorraraziko dizkizue Jaunak </t><t>zuri, zeure herriari eta familiari, </t><t>Israelgo erreinua Judarengandik </t><t>bereizi zenez gero </t><t>izan ez diren bezalako egunak; </t><t>hots, Asiriako erregea </t><t>bidaliko dizue. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, Jaunak txistua jo </t><t>eta euliak pilaka bezala </t><t>etorraraziko ditu egiptoarrak </t><t>Nilo ibaiaren azken bazterretatik, </t><t>erleak samaldan bezala </t><t>asiriarrak beren lurraldetik. </t>


text:
<t>Etorri eta denak pilan </t><t>kokatuko dira </t><t>mendiarte sakon eta haitzarteetan, </t><t>sastraka eta zelaietan. </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Eufrates ibaiaz beste aldean </t><t>errentan harturiko labanaz </t><t>moztuko dizue Jaunak buruko ilea <f>[9]</f>, </t><t>kenduko bizarra </t><t>eta izterrondoko ilea. </t><t>Asiriako erregea da, alegia, labana». <f>ⓐ</f> </t>


text:
gatzatua jateko adina esne emango diote. Bai, lurraldean bizirik geldituko diren guztiek gatzatua eta eztia jan ahal izango dituzte. <f>ⓑ</f>


text:
<pb/>Egun hartan, zilarrezko mila txanpon balio zituen mila landareko mahastia sasi- eta lahar-toki bihurtuko da. <f>ⓒ</f>


text:
Ehiztariak bakarrik sartuko dira bertan beren gezi eta uztaiez, lurralde osoa sasi- eta lahar-toki bihurtuko baita.


text:
Aitzurrez gorritu ohi ziren mendi-maldetara ez da inor joango, sasi eta laharrak direla eta: behi-larre eta ardi-leku izango dira. <f>ⓓ</f>


text:
<pb/>Honela agindu zidan Jaunak: «Hartzazu ohol handi bat eta idatzi hizki arruntez: “Maher-Xalal-Hax-Baz” —hau da, “Laster harrapaketa, berehala lapurreta”—. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Bien bitartean, neure emazte profetesarekin harremanak izan nituen; haurdun gelditu zen eta semea izan zuen. Jaunak esan zidan: «Jarriozu izena “Maher-Xalal-Hax-Baz”.


text:
Izan ere, haurrak “aita” eta “ama” esaten ikasi baino lehen, Damasko eta Samaria hustu egingo dituzte eta bertako aberastasunak Asiriako erregeari eramango». <f>ⓖ</f>


text:
<t>«Retzin eta Pekahen beldurrez <f>[1]</f>, </t><t>herri honek Siloeko ur bareei </t><t>muzin egin dienez gero, <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Eufratesko ur handi eta indartsuen </t><t>azpian hartuko du Jaunak, </t><t>Asiriako erregearen </t><t>eta haren indar guztien </t><t>azpian, alegia. </t><t>Ubide eta ibai-bazter guztietan </t><t>gainez egingo du urak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Judara iritsiko da, </t><t>urpean hartuko du, </t><t>dena leporaino estaliko. </t><t>Haren ur-adarrek </t><t>luze-zabal osoan </t><t>estaliko dute zure lurraldea, </t><t>oi Emmanuel <f>[2]</f>!» <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ikara zaitezte, herriok, </t><t>suntsitu egingo baitzaituztete! </t><t>Entzun hau, </t><t>urrutiko lurralde guztiok: </t><t>armak hartu arren, </t><t>suntsitu egingo zaituztete; </t><t>bai, armak hartu arren ere, </t><t>suntsitu egingo zaituztete. </t>


text:
<t>Asmatu egitamuak: </t><t>bertan behera geldituko dira. </t><t>Proposatu nahi duzuena: </t><t>alferrik izango da, </t><t>Jainkoa gurekin baitago. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<pb/>Eskutik hartu ninduen Jaunak eta herri honen bideari ez jarraitzeko agindu zidan, esanez: <f>ⓛ</f>


text:
«Ez esan “matxinada” herri honek “matxinada” esaten dion guztiari. Ez izan beldurrik, ez ikararik, herri hau beldurtzen duenarengatik. <f>ⓜ</f>


text:
Santutegi <f>[3]</f> nauzue ni, baina baita behaztopa-harri ere, Israelgo bi erresumei oztopo eragingo dien harkaitz eta Jerusalemgo bizilagunentzat sare eta tranpa izango dena. <f>ⓝ</f>


text:
Askok egingo dute bertan estropezu, erori eta hil egingo dira; sarean bilduak eta harrapatuak geldituko dira». <f>ⓐ</f>


text:
<pb/><t>Zigilupean gordea uzten dut </t><t>irakaspen eta aitorpen hau <f>[4]</f> </t><t>neure ikasleentzat. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren zain nago, nahiz eta hark </t><t>Jakoben herriari aurpegia gorde; </t><t>harengan nik itxaropen. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Zuek, ene ikasleok, begira niri </t><t>eta Jaunak eman dizkidan haurrei: </t><t>Sion mendian bizi den </t><t>Jaun ahalguztidunak jarri gaitu </t><t>Israelentzat ezaugarri eta zantzu. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Bai, hau esango dizuete segur aski: </t><t>«Egiezue kontsulta </t><t>nekromante eta igarleei, </t><t>isil-misilean eta marmarka </t><t>ari ohi diren horiei. </t><t>Herri batek ez ote dizkie </t><t>bizien gorabeherak beren jainkoei </t><t>eta hildakoei galdetu behar?» <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zuek, ordea, egon adi </t><t>irakaspenari eta aitorpenari! </t><t>Hauetara jotzen ez duenak </t><t>ez du egunsentirik ikusiko <f>[5]</f>. </t>


text:
<t>Batetik bestera ibiliko da jendea, </t><t>larri eta goserik. </t><t>Goseak amorraturik, </t><t>madarikatu egingo dute </t><t>beren erregea eta beren Jainkoa. </t><t>Nahiz gora begiratu, <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>nahiz lurrera begiratu, </t><t>estualdia eta ilunpea, </t><t>iluntasun larria </t><t>izango dute nonahi. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Baina orain estualdian daudenak </t><t>ez dira beti ilunpetan egongo. </t><t>Garai batean </t><t>lotsagarri utzi zituen Jaunak </t><t>Zabulonen lurraldea </t><t>eta Neftaliren lurraldea; </t><t>baina geroztik ospetsu egin du </t><t>itsaso ondoko bidea, </t><t>Jordanez haranzko lurraldea, </t><t>eta Galilea, jentilen eskualdea <f>[6]</f>.</t>


text:
<pb/><t>Ilunpetan zegoen herriak </t><t>argi handia ikusi du. </t><t>Itzalpean bizi zirenei </t><t>argiak egin die distira. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Poz bizia sortu diezu, </t><t>alaitasun handia eman <f>[1]</f>. </t><t>Pozik daude zure aurrean, </t><t>uzta biltzean bezain pozik, </t><t>harrapakinak banatzean bezain alai. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Apurtua baituzu lepoan zeramaten </t><t>uztarri astuna, </t><t>zapaltzailearen aginte-makila, </t><t>Madiango gudarostea </t><t>apurtu zenuen bezalaxe. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Lurra danbadaka zapaltzen zuten </t><t>gudari-botak </t><t>eta odolez zikinduriko jantziak </t><t>suak erreko ditu eta irentsiko. </t>


text:
<t>Haur bat jaio zaigu, </t><t>Jainkoak seme bat eman digu. </t><t>Beroni ezarri zaio aginpidea, </t><t>eta honela deitzen diote: </t><t>«Kontseilari miragarri, </t><t>Jainko indartsu, </t><t>Aita betiereko, Errege bake-emaile». <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Gero eta zabalagoa izango da </t><t>haren agintaritza, </t><t>azkengabea bakea. </t><t>Daviden tronuan izango da errege, </t><t>eta justizia eta zuzenbidea </t><t>izango dira haren erregetzaren </t><t>oinarri eta sostengu, </t><t>oraindanik eta betiko. </t><t>Jaun ahalguztidunaren </t><t>maitemin sutsuak </t><t>egingo du hori. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Zigor-mezua zuzendu die Jaunak </t><t>Jakoben ondorengoei, </t><t>Israelgo erresumari <f>[2]</f> </t><t>datorkio gainera. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Israel herri osoak, </t><t>Samarian bizi diren guztiek </t><t>izango dute horren berri. </t><t>Honela baitzioten </t><t>harro eta puzturik: <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>«Adreiluzko etxeak erori badira, </t><t>harlanduzkoak egingo ditugu. </t><t>Piku-habeak bota badituzte, </t><t>zedrozkoak jarriko ditugu </t><t>haien ordez». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>siriarrak ekialdetik, </t><t>filistearrak mendebaldetik. </t><t>Ahoa betean irentsi dute Israel. </t><t>Hala ere, </t><t>Jaunaren haserrea ez da baretu; </t><t>luzatua du oraindik eskua </t><t>zigortzeko. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Baina herria ez zen </t><t>zigortzen zuenarengana bihurtu; </t><t>Jaun ahalguztiduna bilatzen </t><t>ez ziren lehiatu. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, Jaunak Israel </t><t>oso-osorik moztuko du: </t><t>buru eta buztan, </t><t>palmondo eta kanabera <f>[4]</f>; </t><t>egun berean moztuko ere. </t>


text:
<t>Arduradunak eta handikiak </t><t>dira burua; </t><t>gezurra irakasten duten profetak, </t><t>buztana. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, herri honetako gazteak </t><t>ez ditu Jaunak begiko, </t><t>umezurtz eta andre alargunei </t><t>ez die gupidarik izango. </t><t>Izan ere, </t><t>sinesgabe eta makurrak dira denak, </t><t>eta ergelkeria darie ahotik guztiei. </t><t>Hala ere, </t><t>Jaunaren haserrea ez da baretu; </t><t>luzatua du oraindik eskua </t><t>zigortzeko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Gar bizian ari da gaiztakeria, </t><t>sua sasi eta lahar artean bezala; </t><t>hartuak ditu denak, </t><t>suak txaradia bezala, </t><t>kea kiribilean gorantz doala. </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunaren haserreaz, </t><t>sutan dago lurraldea </t><t>eta suaren menpe herria. </t><t>Ez dio inork inori bizia barkatzen: <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>eskuinaldetik horzkada, </t><t>eta hala ere gose; </t><t>ezkerraldetik jan, eta ezin ase. </t><t>Bakoitzak bere ondokoa <f>[5]</f> </t><t>du jaten. </t>


text:
<t>Manasesek Efraim irensten du </t><t>eta Efraimek Manases <f>[6]</f>, </t><t>eta biak elkar harturik </t><t>Judaren aurka doaz. </t><t>Hala ere, </t><t>Jaunaren haserrea ez da baretu; </t><t>luzatua du oraindik eskua </t><t>zigortzeko.</t>


text:
<pb/><t>Zoritxarrekoak </t><t>zuzengabeko legeak ematen </t><t>eta jasanezineko dekretuak </t><t>idazten dituztenak! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Jende xeheari </t><t>zuzenbidea ukatzen diote </t><t>eta dohakabeei eskubideak kentzen; </t><t>alargunak larrutzen dituzte </t><t>eta umezurtzak zurrupatzen. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Zer egingo ote duzue </t><t>kontuak hartzeko egunean? </t><t>Zer, hondamena urrutitik </t><t>etortzen ikustean? </t><t>Norengana jo laguntza eske? </t><t>Non gorde ondasunak? <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Preso joan beharko duzue, </t><t>makurturik, </t><t>edota gerran erori hilda. </t><t>Hala ere, </t><t>Jaunaren haserrea ez da baretu, </t><t>luzatua du oraindik eskua </t><t>zigortzeko. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Zoritxarrekoa Asiria, </t><t>eskuan dudan sumin-zigor hori! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Herri sinesgabearen aurka </t><t>bidaltzen dut, </t><t>haserretu ninduen herriaren aurka, </t><t>lapurretara eta harrapaketara, </t><t>hura kaleetako lokatza bezala </t><t>zapaltzera. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Baina oso bestelako asmoak </t><t>ditu Asiriak buruan: </t><t>suntsitzea du asmo, </t><t>herri asko birrintzea. </t>


text:
<t>Ez ote ditut konkistatu </t><t>Kalno eta Karkemix, </t><t>Hamat eta Arpad, </t><t>Samaria eta Damasko <f>[1]</f>? <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Neure esku hartu ditut </t><t>sasijainkoak gurtzen </t><t>dituzten herriak <f>[2]</f>, </t><t>nahiz eta beraien idoloak </t><t>Jerusalem eta Samariakoak </t><t>baino ugariago izan; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Samariari </t><t>eta haren sasijainkoei egina, </t><t>nola ez diet egingo, bada, </t><t>Jerusalemi eta beronen idoloei?” » </t>


text:
<pb/>Jaunak, Sion mendian eta Jerusalemen egitekoa burutuko duenean, Asiriako erregearen harrokeriak eta handikeriak zigortuko ditu. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/><t>Izan ere, </t><t>honela dio Asiriako erregeak: </t><t>«Neure indarrez egin dut </t><t>hori guztia, </t><t>neure trebeziaz, argia bainaiz. </t><t>Herrien arteko mugak </t><t>ezabatu ditut, </t><t>haien ondasunak harrapatu </t><t>eta, gudari ausartaren gisa, </t><t>erregeak eraitsi. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Habia bati bezala erantsi diet eskua </t><t>herrien aberastasunei. </t><t>Habian utzitako arrautzak </t><t>hartzen diren bezalaxe </t><t>hartu dut neuretzat lur guztia, </t><t>eta ez zuen inork hegalik mugitu, </t><t>ez txio egiteko mokorik zabaldu». <pb/> </t>


text:
<t>Baina aizkorak uste ote du </t><t>aizkolaria baino handiago denik? </t><t>Trontzeak uste ote du </t><t>trontzalaria baino gehiago denik? </t><t>Ez du zigorrak erabiltzen </t><t>zigorduna! </t><t>Ez du zurezko makilak hartzen </t><t>zurezko ez den makiladuna! <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, Jaun ahalguztidunak </t><t>ahulezia bihurtuko du </t><t>asiriarren sendotasuna, </t><t>eta haien gorputz ederrak </t><t>sukarrez joko ditu, </t><t>suak hartuta bezala jarriko. </t>


text:
<t>Israelen argi den Jainkoa </t><t>su bihurtuko da, </t><t>Israelen Santua sugar, </t><t>eta bat-batean erreko ditu, </t><t>sasia eta laharra bailiran. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Basoa eta baratzea bezain jori zena, </t><t>goitik behera <f>[3]</f> desegingo du, </t><t>gaixotasun larriak gizakia </t><t>desegiten duen bezala. </t>


text:
<t>Eta basoan geldituko diren </t><t>zuhaitzak </t><t>hain gutxi izango dira, </t><t>ezen ume batek ere </t><t>kontatu ahal izango baititu. </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Israelen bizirik geldituek, </t><t>Jakoben ondorengoetan </t><t>onik aterako direnek </t><t>ez dute gehiago beren zigortzailea <f>[4]</f> </t><t>hartuko euskarritzat, </t><t>baizik eta Jauna, Israelen Santua, </t><t>hartuko dute benetako euskarritzat. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jakoben ondorengoen artean, </t><t>bakar batzuk besterik </t><t>ez dira itzuliko </t><t>Jaun indartsuagana. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zure herria itsasoko hondarra </t><t>bezain ugaria izango bada ere, </t><t>oi Israel, </t><t>bakar batzuk besterik </t><t>ez dira itzuliko: </t><t>erabakia dago hondamendia, </t><t>herriak ondo merezia. <f>ⓘ</f> <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Honela dio Jaun ahalguztidunak: </t><t>«Oi zu, </t><t>Sionen bizi zaren nire herria! </t><t>Ez izan Asiriaren beldurrik, </t><t>zigorrez jotzen bazaitu ere </t><t>eta zure aurka </t><t>makila jasotzen badu ere, </t><t>behinola egiptoarrek bezala. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, oso denbora gutxi barru </t><t>amaituko da </t><t>zure kontra dudan haserrea, </t><t>eta nire suminak </t><t>haiek ditu hondatuko. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak haien aurka </t><t>astinduko du zartailua, </t><t>Horebeko harkaitzean </t><t>madiandarrak jo zituenean bezala; </t><t>eta Asiriaren kontra </t><t>jasoko du makila, </t><t>behinola Egipton </t><t>itsasoaren kontra bezala. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, erori egingo zaizu </t><t>Asiriaren zama bizkarretik </t><t>eta haren uztarria lepotik; </t><t>oparoaldia izango duzu ondoren». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Aiatera <f>[5]</f> iritsi da erasotzailea, </t><t>Migronen barrena dator, </t><t>Mikmasen egin du </t><t>armen ikuskapena, <f>ⓑ</f> <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>igaro du haitzarteko ataka, </t><t>Geban eman du gaua; </t><t>ikara dira Ramakoak, </t><t>ihesi doa Saulen Gibea hiria. </t>


text:
<t>Egin garrasi, Bat-Galim hiria! </t><t>Entzun, Laixako jendea! </t><t>Erantzun, Anatot hiria! <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Nob-en da dagoeneko erasotzailea </t><t>eta eskua altxatzen du mehatxuka </t><t>Sion mendiaren aurka, </t><t>Jerusalemgo muinoaren aurka. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hara, Jainko Jaun ahalguztidunak </t><t>indarrez lurrera botako ditu </t><t>erasotzaileak, </t><t>zuhaitzari adarrak </t><t>mozten zaizkion bezala, </t><t>nahiz eta garaiak eta sendoak izan. </t>


text:
<t>Aizkoraz jotzen du baso trinkoa, </t><t>eta Libanokoak <f>[6]</f> bezain </t><t>zuhaitz mardulak ere lurrera datoz. <f>ⓕ</f></t>


text:
<pb/><t>Kimu bat aterako da </t><t>Jeseren <f>[1]</f> zuhaitz-ondotik, </t><t>adaxka bat erneko </t><t>haren sustraietatik. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Beraren gainean kokatuko da </t><t>Jaunaren Espiritua: </t><t>jakinduriaz eta adimenez beteko du, </t><t>kontseilari zuhur egingo </t><t>eta kemenez jantziko, </t><t>Jainkoa ezagutzen </t><t>eta haren esaneko izaten </t><t>irakatsiko dio. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Jainkoarenganako begirunea </t><t>izango du pozbide. </t><t>Ez du itxuratik bakarrik epaituko, </t><t>ez du entzundako hutsetik </t><t>erabakiko. </t>


text:
<t>Jende xehea zuzenbidez </t><t>epaituko du, </t><t>lurraldeko dohakabeen eskubideak </t><t>defendatuko. </t><t>Makilaz bezala zigortu eta hilko ditu </t><t>bere hitzez herriko gaiztoak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Orduan, otsoa eta bildotsa </t><t>elkarrekin biziko dira, </t><t>lehoinabarra eta antxumea </t><t>elkarren ondoan etzango; </t><t>zekorra eta lehoikumea </t><t>batera haziko dira, </t><t>eta haurtxo batek zainduko ditu. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Behia eta hartz emea </t><t>elkarrekin larratuko dira </t><t>eta haien umeak batera etzango. </t><t>Lehoiak lastoa jango du, </t><t>idiaren antzera. </t>


text:
<t>Bularreko haurra </t><t>suge-zuloetan jolastuko da, </t><t>sugegorri-habian sartuko du eskua. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Nire mendi santu osoan </t><t>ez du inork kalterik, </t><t>ez hondamendirik egingo, </t><t>Jaunaren ezagupenak beteko baitu </t><t>lurralde osoa, urak itsasoa bezala. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Jeseren zuhaitz-ondoko kimua </t><t>bandera gisa altxatua izango da, </t><t>herri guztien begi aurrean; </t><t>nazioak bila joango zaizkio </t><t>eta ospetsua izango da </t><t>haren egoitza. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Jaunak eskua luzatuko du berriro, </t><t>bere herrian bizirik geldituak </t><t>bereganatzeko, </t><t>Asiria eta Egiptotik, </t><t>Patros, Etiopia eta Elamdik, </t><t>Xinear, Hamat </t><t>eta itsasertzeko lurraldeetatik <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Bandera jasoko du herrientzat; </t><t>israeldar erbesteratuak bilduko ditu </t><t>eta Judako sakabanatuak </t><t>lurraren lau aldeetatik elkartuko. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Efraimen ikusezina galdu egingo da </t><t>eta Judaren etsaigoa amaitu. </t><t>Efraimek ez du Judarentzat </t><t>ikusezinik izango, </t><t>ezta Judak ere </t><t>Efraimentzat etsaigorik. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Biek elkar harturik, </t><t>mendebaldeko filistearrei </t><t>atzetik erasoko diete, </t><t>sortaldeko herriei </t><t>aberastasunak kenduko. </t><t>Edom eta Moaben jabe egingo dira, </t><t>eta amondarrak <f>[3]</f> </t><t>menpeko izango dituzte. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Jaunak Egiptoko Itsaso Gorria </t><t>lehortuko du; </t><t>Eufrates ibaiaren gain eskua luzatu </t><t>eta, haize errea ateraraziz, </t><t>zazpi errekatan banatuko du, </t><t>eta oinetako eta guzti </t><t>igaro ahal izango dute. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Jaunaren herrian bizirik geldituek </t><t>bide zabala izango dute </t><t>Asiriatik itzultzean, </t><t>Israelek Egiptotik irtetean bezala. <f>ⓔ</f></t>


text:
<pb/><t><f>[1]</f> Honela esango duzu egun hartan: </t><t>«Eskerrak zuri, Jauna! </t><t>Haserre zeunden nire aurka, </t><t>baina baretu da zure haserrea </t><t>eta kontsolatu egin nauzu. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Bai, Jainkoa dut salbatzaile! </t><t>Harengan dut uste on </t><t>eta ez naiz beldur. </t><t>Jauna dut indar eta babes, </t><t>bera salbatzaile». <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>eta egun hartan </t><t>honela esango duzue: </t><t>«Goretsazue Jauna, </t><t>dei egin berari, </t><t>iragarri haren egintzak herriei! </t><t>Ezagutarazi zeinen bikain den! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Kanta Jaunari, </t><t>gauza harrigarriak egin baititu; </t><t>mundu osoan jakin bezate </t><t>haren berri. </t>


text:
<t>Egin poz-irrintzi eta oihu, </t><t>Siongo bizilagunok, </t><t>handikiro ari baita zuen alde </t><t>Israelgo Santua». <f>ⓙ</f></t>


text:
<pb/><t>«Jaso guda-bandera </t><t>mendi soil baten gailurrean! </t><t>Egin irrintzia </t><t>eta altxa besoak gudariei, </t><t>handikien atetik eraso dezaten! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Gudariei dei egin </t><t>eta aginduak eman dizkiet: </t><t>neure haserrearen ordezkari </t><t>aukeratu ditut, </t><t>nire ohorearen </t><t>defendatzaile gartsu baitira». </t>


text:
<t>Entzun zalaparta mendietan: </t><t>jendetza handia dirudi. </t><t>Entzun erresumen, </t><t>bildu diren herrien iskanbila. </t><t>Jaun ahalguztiduna </t><t>ikuskapena egiten ari zaio </t><t>borrokara doan gudarosteari. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Urrutiko lurraldetik datoz, </t><t>zerumugaz haraindi. </t><t>Jauna bera dator etorri, </t><t>bere haserrearen </t><t>ordezkari dituenekin, </t><t>eskualde osoa txikitzera. <pb/> </t>


text:
<t>Egin garrasi, </t><t>gainean baita Jaunaren eguna! </t><t>Hor dator Jainko ahaltsuaren </t><t>hondamen-indarrez. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Beldur-ikarak joko ditu, </t><t>eta hain estua eta larria </t><t>izango da egoera, </t><t>ezen erdiminetan dagoen </t><t>emakumea bezala </t><t>bihurrituko baitira. </t><t>Harri eta zur eginik </t><t>begiratuko diote elkarri, </t><t>aurpegiak lotsaz gorri dituztela. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Horra hor Jaunaren eguna, </t><t>gupidagabeko eguna, </t><t>haserrez eta sumin goriz gainezka; </t><t>lurraldea basamortu bihurtuko du </t><t>eta bertako bekatariak suntsituko. </t>


text:
<t>Zeruko izar eta konstelazioek </t><t>ez dute gehiago argirik emango; </t><t>eguzkia atera orduko ilunduko da, </t><t>eta ilargiak ez du argi egingo. <f>ⓒ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Zigortu egingo dut </t><t>mundua bere bidegabekeriengatik, </t><t>gaizkileak beren gaiztakeriengatik. </t><t>Zapaldu egingo dut </t><t>handiputzen harrokeria, </t><t>lurrera botako jauntxoen oilarkeria. </t>


text:
<t>Urre garbia baino urriago, </t><t>Ofirko urrea baino urriago </t><t>bihurtuko dira gizakiak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Dar-dar egingo du zeruak </t><t>eta lurrak oinarritik ikara, </t><t>Jaun ahalguztidun honek </t><t>neure haserrea eta sumin goria </t><t>azalduko dudan egunean. </t>


text:
<t>Orduan, gazela izutuaren antzera </t><t>ibiliko da jendea, </t><t>artzain gabeko artalde </t><t>sakabanatuaren antzera. </t><t>Bakoitzak bere herrira joko du, </t><t>nork bere lurraldera ihes egingo. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Aurkituko dituzten guztiak </t><t>hil egingo dituzte, </t><t>harrapatuko dituztenak </t><t>ezpataz botako. </t>


text:
<t>Haurtxoak txikitu </t><t>egingo dizkiete begien aurrean, </t><t>etxeak hustu, </t><t>emazteak bortxatu. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>«Mediar herria <f>[1]</f>, zilarrak axolarik </t><t>eta urreak ardurarik ez dion jendea, </t><t>zirikatuko dut Babiloniaren aurka. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Beren geziez </t><t>botako dituzte gazteak; </t><t>ez dute jaioberrien errukirik, </t><t>ez haurren gupidarik izango. </t>


text:
<t>Babilonia, erresumarik ederrena, </t><t>kaldearren bitxi eta harrotzeko bidea! </t><t>Nik, Jainko honek, desegingo dut, </t><t>Sodoma eta Gomorra <f>[2]</f> </t><t>desegin nituen bezala. </t>


text:
<t>Ez da han egundo berriz inor biziko, </t><t>bizilagunik gabe </t><t>geldituko da sekulako. </t><t>Beduinoek ere ez dute han </t><t>kanpadendarik jarriko, </t><t>ez eta artzainik geldituko. </t>


text:
<t>Basakatuak sartuko dira han, </t><t>hontzek beteko dituzte etxeak, </t><t>ostrukak biziko dira, </t><t>mendi-ahuntzak ibiliko saltoka. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Gazteluetan basatxakurrak </t><t>eta jauretxe ederretan otsoak </t><t>egongo dira uluka. </t><t>Badatorkio ordua Babiloniari; </t><t>ez da egun askotarako».</t>


text:
<pb/><t>Bai, erruki izango die Jaunak </t><t>Jakoben ondorengoei: </t><t>bere aukeratua </t><t>izango du oraindik Israel </t><t>eta beren lurraldean </t><t>ezarriko ditu berriro. </t><t>Atzerritarrak </t><t>haiengana bilduko dira </t><t>eta bat egingo dute </t><t>Jakoben herriarekin. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Herri askok lagunduko die, </t><t>beren lurralderaino eramanez; </t><t>baina israeldarrak </t><t>haien jabe egingo dira </t><t>Jaunaren lurraldean, </t><t>morroi eta neskametzat hartuz. </t><t>Lehen gatibu eduki zutenak </t><t>gatibu hartuko ditu Israelek </t><t>eta lehengo zapaltzaileak </t><t>menderatuko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<pb/>Zeure neke eta nahigabeen ondoren eta jasan duzun morrontza gogorraren ondoren, Jaunak atseden emango dizunean, Israel, <f>ⓚ</f>


text:
honako irri-kanta hau abestuko diozu Babiloniako erregeari: <pb/><t>«Horra zertan den zapaltzailea! </t><t>Horra zertan den </t><t>haren harrokeria <f>[1]</f>! <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Honek herriak </t><t>amorruz jotzen zituen, </t><t>aspertu gabe jo ere; </t><t>nazioak suminez zapaltzen zituen, </t><t>etengabe pertsegituz. </t>


text:
<t>Libanoko nekosta eta zedroek ere </t><t>poz hartzen dute zure lepotik, </t><t>esanez: </t><t>“Zu erori zarenez geroztik, </t><t>ez dator inor gu moztera <f>[2]</f>”. </t>


text:
<t>Egonezinik dago han behean </t><t>Hildakoen Egoitza, </t><t>zuri harrera egiteko zain. </t><t>Zu zarela-eta esnatu egin ditu </t><t>hildakoen espirituak <f>[3]</f>, </t><t>lurreko handiki guztien arimak; </t><t>beren tronuekin jaikiarazten ditu </t><t>herrietako errege guztiak. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Herio Leizera amildu dute </t><t>zure harrokeria, </t><t>zure harpa-soinuekin batera. </t><t>Ustela duzu azpigarri, </t><t>harrak estalki”. </t>


text:
<t>Horra zerutik eroria, </t><t>goizeko izar distiratsu hori! </t><t>Horra lurrera amildua, </t><t>herrien menderatzaile hori! <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Honela zenioen zeurekiko: </t><t>“Zeruraino igoko naiz; </t><t>izarrik garaienak baino gorago </t><t>jarriko dut tronua; </t><t>iparraldeko azken mugan </t><t>eseriko naiz, </t><t>jainkoak biltzen diren mendian <f>[4]</f>; <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ikusten zaituztenak </t><t>begira-begira gelditzen zaizkizu; </t><t>ezin dute sinetsi zuri gertatua: </t><t>“Hau al da mundua dardaraz </t><t>eta herrialdeak beldur-ikaraz </t><t>jartzen zituena? </t>


text:
<t>Hau al da mundua basamortu </t><t>eta hiriak errauts bihurtzen zituena? </t><t>Hau gatibuak sekula </t><t>askatzen ez zituena?” </t>


text:
<t>Herrietako errege guztiek </t><t>ohorezko atsedena izan ohi dute, </t><t>nork bere hilobian; </t>


text:
<t>zu, ordea, hobiratu gabe <f>[5]</f> </t><t>bota zaituzte, </t><t>gauza nazkagarriaren pare; </t><t>leizeko harri artera </t><t>bota dituztenekin zaude, </t><t>ezpataz hildakoen gorpuen artean, </t><t>hankapean zapaltzen den </t><t>gorpuaren pare. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Ez duzu, hil eta gero, </t><t>beste erregeen zoria izango, </t><t>zeure lurraldea hondatu baituzu </t><t>eta zeure herriko jendea hil. </t><t>Zure, gaizkile horren, </t><t>ondorengotzak </t><t>ez du luzaroan iraungo. </t>


text:
<t>Presta zaitezte, bada, </t><t>haren seme-alabak hiltzeko; </t><t>gurasoek egindako </t><t>gaiztakeriengatik </t><t>behar dute hil, </t><t>sekula berriz altxa </t><t>eta lurraldeaz jabe ez daitezen, </t><t>mundua berriro hiriz </t><t>bete ez dezaten». </t>


text:
<t>Honela dio Jaun ahalguztidunak: </t><t>«Haien aurka ekingo diot, </t><t>Babiloniaren izena eta aztarna, </t><t>hazia eta ondorengotza </t><t>ezabatuko ditut. </t>


text:
<t>Erratza pasatuko diot </t><t>eta guztiz erraustuko; </t><t>zingira eta triku-leku bihurtuko dut». </t><t>Jaun ahalguztidunak esan du. </t>


text:
<t>Honela egin du zin </t><t>Jaun ahalguztidunak: </t><t>«Nire egitasmoak </t><t>burutu egingo dira, </t><t>nire erabakiak bete. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Asiria neure lurralde Israelen </t><t>birrinduko dut, </t><t>neure mendietan zapalduko. </t><t>Kenduko zaio haren uztarria </t><t>nire herriari, </t><t>eroriko haren zama bizkarretik. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Mundu guztiarekiko hartu dut </t><t>erabaki hau. </t><t>Luzatua dut eskua </t><t>nazio guztiak zigortzeko. </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak hartu duen </t><t>erabakia nork galarazi? </t><t>Jaunak luzatua duen eskuari </t><t>nork atzera eragin?» <f>ⓗ</f> </t>


text:
<pb/><t>«Ez poztu, filistear herria, </t><t>jotzen zintuen zigorra <f>[7]</f> </t><t>hautsia dela eta; izan ere, </t><t>sugegorria sortuko da sugetik, </t><t>eta herensuge hegalaria </t><t>sugegorritik. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Nire herriko gizagaixoenek ere </t><t>izango dute non bazkatu, </t><t>behartsuek lasai </t><t>hartuko dute atseden; </t><t>filistearrak, ordea, </t><t>goseak hilaraziko ditut, </t><t>bat bakarrik ere </t><t>ez da bizirik geldituko. </t>


text:
<t>Egin aiene eta garrasi, </t><t>Filisteako hiriok! </t><t>Ikaratu, lurralde osoa! </t><t>Hor baitator iparraldetik <f>[8]</f> </t><t>gudarostea, </t><t>ke-laino trinko baten antzera, </t><t>inortxo ere bere lerrotik </t><t>okertzen ez dela. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Zer erantzungo ote diegu </t><t>herri horretako mandatariei? </t><t>Sion sendo ezarri duela Jaunak, </t><t>eta bertan izango dutela babes </t><t>haren herriko dohakabeek».</t>


text:
<pb/><t>Moaben aurkako mezua. </t><t>«Moabeko Ar hiria </t><t>suntsitu zuten gauean desagertu zen; </t><t>Moabeko Kir <f>[1]</f> hiria </t><t>suntsitu zuten gauean desagertu zen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Dibongo jendea muinoetara doa, </t><t>santutegian negar egitera. </t><t>Aieneka ari dira moabdarrak, </t><t>Nebo eta Medaba hiriak </t><t>suntsituak direlako: </t><t>burua soil eta bizarra motz </t><t>daramate guztiek. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Dolu-jantziz dabiltza kalean; </t><t>aieneka eta negarrez urtzen denak, </t><t>etxe gain eta plazetan. </t>


text:
<t>Hexbon eta Elale garrasika ari dira; </t><t>Jahatzetik ere entzun daitezke </t><t>haien oihuak. </t><t>Horregatik, </t><t>ikaraz daude Moabeko gudariak </t><t>eta adorea galdurik. </t>


text:
<t>Nire barruak garrasi dagi </t><t>Moabengatik: </t><t>ihesi doa jendea Tzoar-eraino, </t><t>ihesi Eglat-Xelixiaraino. </t><t>Negarrez doaz </t><t>Luhit-eko aldapan gora, </t><t>garrasi erdiragarriak darizkiela, </t><t>Horonaimgo bidean. </t>


text:
<t>Nimrimgo erreka agortu egin da, </t><t>belarra ihartu, larrea zimeldu: </t><t>hostorik ere ez dago berde. </t>


text:
<t>Horregatik, beren ondasunak bildu </t><t>eta Sarats errekaz beste aldera </t><t>daramatzate. </t>


text:
<t>Moabeko muga-bira osoan </t><t>zabaldu dira garrasiak, </t><t>Eglaim-eraino deitoreak, </t><t>Beer-Elimgo mugetaraino aieneak. </t>


text:
<t>Dibongo <f>[2]</f> urak </t><t>odolez beteak daude, </t><t>baina oraindik ere </t><t>zoritxar handiagoak </t><t>bidaliko dizkiot Diboni: </t><t>lehoiak jango ditu </t><t>Moaben onik aterako direnak, </t><t>lurralde hartan bizirik geldituak».</t>


text:
<pb/><t>«Moabdarrok, </t><t>bidali lurraldeko nagusiari </t><t>zerga gisa zor dituzuen bildotsak, </t><t>basamortuko Sela hiritik </t><t>Sion mendira <f>[1]</f>. </t>


text:
<t>Habiatik uxaturiko </t><t>txorikumeak dirudite </t><t>Moabeko bizilagunek <f>[2]</f>, </t><t>Arnon errekaren pasabideetan. </t>


text:
<t>Hau diotsote Judako herriari: </t><t>“Esaguzue zer egin, </t><t>hartu zeuen gain gure defentsa. </t><t>Itzalpetu eguerdi betea </t><t>eta egizue gauaren antzeko, </t><t>erbesteratuak gordetzeko, </t><t>ihesi doazenak aurki ez ditzaten. </t>


text:
<t>Utziezue Moabeko erbesteratuei </t><t>zuenean bizitzen. </t><t>Babes itzazue hondatzaileagandik <f>[3]</f>”». <pb/>Zapalkuntza amaitu, </t><t>hondamendia igaro eta zapaltzailea </t><t>lurraldetik joango denean, </t>


text:
<t>Jainkoak maitasunean </t><t>finkatuko du errege-tronua, </t><t>eta Daviden ondorengoa </t><t>eseriko da bertan: </t><t>epaile leial izango da, justiziazale, </t><t>zuzenbidea egiteko gogotsu. <f>ⓜ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Honela dio Judako herriak: </t><t>«Ezaguna dugu </t><t>Moaben gehiegizko harrokeria, </t><t>haren oilarkeria eta handiustea, </t><t>haren handi-iritzi hutsalak. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>beren herriarengatik aiene </t><t>egingo dute moabdarrek, </t><t>aiene guztiek; </t><t>intziri egingo dute, </t><t>atsekabearen atsekabez, </t><t>Kir-Hareseteko </t><t>mahats-opilez <f>[4]</f> oroituz. </t>


text:
<t>Izan ere, zimelduak daude </t><t>Hexbongo landak, </t><t>Sibmako mahastiak. </t><t>Hango ardoak nazioetako erregeak </t><t>zorabiatzen zituen. </t><t>Jazer-eraino iristen ziren aihenak, </t><t>basamorturaino hedatzen, </t><t>Itsaso Hileraino luzatzen. </t>


text:
<t>Horregatik, Sibmako mahastiari </t><t>negarrez ari natzaio, </t><t>Jazerrekin batera; </t><t>negar-malkoz bustiko zaituztet, </t><t>Hexbon eta Elale, </t><t>mahats-biltze </t><t>eta uztako poz-irrintziak </t><t>galdu baitira zuenean. </t>


text:
<t>Joan dira soroetatik </t><t>poza eta alaitasuna; </t><t>mahastietan ez da gehiago </t><t>oihu eta kantarik; </t><t>dolareetan ez da gehiago </t><t>mahatsik estutzen. </t><t>Kito <f>[5]</f> poz-irrintziak! </t>


text:
<t>Harpa baten antzera </t><t>dardaraz daukat bihotza </t><t>Moabengatik, </t><t>dardaraz barrua Kir-Haresengatik. </t>


text:
<t>Moab nekatzeraino ibiliko da </t><t>muinoetara bidean, </t><t>otoitzerako bere santutegira </t><t>joan eta joan, </t><t>baina alferrik izango du». </t>


text:
Hona zer dioen orain: <pb/><t>«Hiru urte barru juxtu <f>[6]</f>, </t><t>Moabeko handikiak </t><t>eta haren jendetza ugaria </t><t>guztiz eskas bihurtuko dira: </t><t>talde txiki eta indargabe bat </t><t>besterik ez da bizirik geldituko».</t>


text:
<pb/><t>Damaskoren aurkako mezua. </t><t>Damasko ez da jadanik </t><t>hiri izango, </t><t>hondakin-pila baizik; <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>haren menpeko hiriak <f>[1]</f> </t><t>betiko bertan behera utziak, </t><t>abereentzat larre-toki </t><t>eta etzaleku lasai izango dira. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Israelek galdu egingo ditu </t><t>babeslekuak; </t><t>Damaskok ere bai burujabetasuna; </t><t>bizirik geldituriko siriarrei </t><t>israeldar handikiei gertatua bera </t><t>gertatuko zaie. </t><t>Hala dio Jaun ahalguztidunak. <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, Israelen handitasuna </t><t>kaskar bihurtuko da </t><t>eta haren joritasuna murritz. </t>


text:
<t>Refaim haraneko gari-soroetan, </t><t>uzta bildu eta galburuak </t><t>jaso ondoren, <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>hondar bat besterik </t><t>gelditzen ez den bezala; </t><t>eta olibondoa astintzean, </t><t>adar-puntan bizpahiru oliba </t><t>eta adarrik jorienetan </t><t>lau/bosten bat baizik </t><t>gelditzen ez diren bezala, </t><t>halaxe gertatuko zaio Israeli. </t><t>Hala dio Jaun ahalguztidunak. <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>gizakiak bere Egileari </t><t>begiratuko dio </t><t>eta Israelgo Santuarengana </t><t>zuzenduko ditu begiak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ez die gehiago bere eskuz egindako </t><t>aldareei begiratuko; </t><t>ez da gehiago </t><t>bere behatzez landutako </t><t>Axera jainkosaren <f>[2]</f> eta eguzkiaren </t><t>ohorezko harri sakratuei </t><t>begira jarriko. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>zure hiri gotortuak </t><t>hutsik geldituko dira, </t><t>behinola, israeldarrek erasotzean, </t><t>hibiarren eta amortarren hiriak <f>[3]</f> </t><t>hutsik gelditu ziren bezala. </t><t>Eremu bihurtuko dira. </t>


text:
<t>Salbatzaile duzun Jainkoa </t><t>ahaztu egin baituzu, </t><t>babesten zaituen Harkaitzaz </t><t>ez zara oroitu. </t><t>Lorategi atsegingarriak </t><t>landatzen dituzu </t><t>eta kanpoko landare-haziak ereiten. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Landatzen dituzun egun berean </t><t>loratzen dira, </t><t>ereiten dituzun egun berean </t><t>ernetzen, </t><t>baina, azkenean, </t><t>bertan behera galduko da fruitua, </t><t>zoritxarrak, </t><t>sendaezineko gaitzak jota <f>[4]</f>. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ai ene! </t><t>Kontaezineko herrien burrunba, </t><t>itsaso burrunbatsuarena </t><t>bezalako burrunba! </t><t>Nazioen marruma, </t><t>ur handi marrumatsuena </t><t>bezalako marruma! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Baina Jaunak mehatxu egin </t><t>eta urrun doaz ihesi, </t><t>haizeak mendiz mendi daraman </t><t>lastoa bezala, </t><t>ekaitzak daraman </t><t>kardilauna bezala. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Arratsaldean beldurgarri, </t><t>baina goizerako ezerez. </t><t>Horra gure lapurren zoria, </t><t>gure harrapatzaileen azkena.</t>


text:
<pb/><t>Ai Etiopiako <f>[1]</f> ibaiez beste aldean </t><t>dagoen lurraldea, </t><t>eltxo-burrunbadaz </t><t>beteriko lurraldea! </t>


text:
<t>Mandatariak <f>[2]</f> bidaltzen ditu </t><t>Nilon barrena, </t><t>ihizko txalupetan, uretan zehar. <pb/>Zoazte, mandatari bizkorrak, itzuli </t><t>herri lerden eta beltzaran horretara, </t><t>edonon beldurra sortzen duen </t><t>jendearengana, </t><t>ibaiz ureztaturiko lurraldean </t><t>bizi den </t><t>herri gogor eta menderatzailera! <pb/> </t>


text:
<t>Zuek, </t><t>munduan bizi zareten guztiok, </t><t>begiratu, mendien gainean </t><t>bandera altxatuko denean; </t><t>entzun, turutak joko duenean <f>[3]</f>. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Honela mintzatu baitzait Jauna: </t><t>«Lasai egongo naiz, </t><t>neure lekutik begira, </t><t>geldi-geldi, </t><t>eguerdiko sargoria bezala, </t><t>uztaroko sargoritan </t><t>ihintz-lainoa bezala. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Bai, mahatsa bildu baino lehen, </t><t>loraldia igaro </t><t>eta mahats-alea heltzen hastean, </t><t>kimu berriak moztu </t><t>egin ohi dira inauskaiaz, </t><t>moztu eta bazterrera bota; </t>


text:
<t>mendiko hegazti harraparientzat </t><t>eta basapiztientzat uzten dira, </t><t>hegazti harrapariek uda </t><t>eta basapiztiek negua </t><t>bertan igaro dezaten. </t><t>Halaxe gertatuko da </t><t>etiopiarrekin ere». <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, Jaun ahalguztidunari </t><t>opariak ekarriko dizkio </t><t>herri lerden eta beltzaranak, </t><t>edonon beldurra </t><t>sortzen duen jendeak, </t><t>ibaiz ureztaturiko lurraldean </t><t>bizi den </t><t>herri gogor eta menderatzaileak. </t><t>Opariak ekarriko ditu Sion mendira, </t><t>Jaun ahalguztidunaren bizilekura. <f>ⓛ</f></t>


text:
<pb/><t>Egiptoren aurkako mezua. </t><t>Hor dator Jauna Egiptora, </t><t>hodei bizkor baten gainean jarria. </t><t>Hura agertzean, </t><t>ikara dira Egiptoko idoloak, </t><t>adoregabe gelditzen egiptoarrak. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Honela dio Jaunak: </t><t>«Bata bestearen aurka </t><t>bultzatuko ditut egiptoarrak, </t><t>eta elkarren aurka </t><t>borrokatuko dira: </t><t>senidea senidearen </t><t>eta adiskidea adiskidearen aurka, </t><t>hiria hiriaren </t><t>eta erresuma erresumaren aurka. </t>


text:
<t>Burua galduko dute </t><t>eta beren asmoak hautsiko dizkiet. </t><t>Orduan, idolo eta zorilariengana, </t><t>hildakoen espiritu eta aztiengana </t><t>joko dute kontseilu eske. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Baina nagusi gogor baten eskuetan </t><t>utziko ditut egiptoarrak, </t><t>errege bihozgabe <f>[1]</f> batek </t><t>menderatuko ditu». </t><t>Hala dio Jaun ahalguztidunak. </t>


text:
<t>ubideek kiratsa botako dute, </t><t>Niloren adarrak agortzeraino </t><t>jaitsiko dira, </t><t>kanabera eta ihiak zimelduko. </t>


text:
<t>Nilo bazterretako </t><t>eta bokaleko ihitegia, </t><t>baita ibai ondoan </t><t>ereindako guztia ere, </t><t>ihartu egingo da </t><t>eta erabat galduko. </t>


text:
<t>Arrantzaleak intzirika izango dira, </t><t>Nilon amua botatzen dutenak </t><t>aieneka, </t><t>uretan sarea zabaltzen dutenak </t><t>atsekabez. </t>


text:
<t>Bai eroak direla </t><t>Tanis <f>[3]</f> hiriko buruzagiak! </t><t>Faraoiari ematen dizkioten </t><t>kontseiluak </t><t>kirtenkeriak dira. </t><t>Nolatan esan diezaiokete faraoiari: </t><t>«Jakintsuen ondorengo gara, </t><t>antzinako erregeen ondorengo?» <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Non dira zure kontseilari jakintsuak, </t><t>faraoi? </t><t>Jaun ahalguztidunak </t><t>Egiptoren aurka dituen asmoak </t><t>iragar diezazkizutela, bada, </t><t>gauza badira! </t>


text:
<t>Tanisko buruzagiak erotuak daude, </t><t>Menfisko <f>[4]</f> buruzagiak engainatuak. </t><t>Oker daramate Egipto </t><t>bere eskualde-buruek. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Zorabio-haizea </t><t>sartu die Jaunak barruan: </t><t>bere egiteko guztietan </t><t>oker daramate Egipto; </t><t>eta hala dabil, </t><t>botaka eta balantzaka, </t><t>mozkor baten antzera. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Eta ezin izango du inork, </t><t>agintari nahiz kontseilari, </t><t>handi nahiz txiki <f>[5]</f>, </t><t>ezer onik egin Egipton. </t>


text:
<pb/>Egun hartan, emakumeen antzeko izango dira egiptoarrak; beldur-ikarak hartuko ditu, Jaun ahalguztidunak eskua beraien aurka jasotzen duela ikustean. <f>ⓓ</f>


text:
Judak izuturik utziko ditu egiptoarrak; haren izena gogoratze hutsarekin, ikarak hartuko ditu, Jaun ahalguztidunak Egiptoren aurka egiteko asmo duenarengatik.


text:
<pb/>Egun hartan, Egiptoko bost hirik hebreeraz hitz egingo dute eta Jaun ahalguztidunari leialtasun-zina egingo diote. Horietako batek «Eguzki-hiri» <f>[6]</f> izango du izena.


text:
<pb/>Egun hartan, Jaunari sagaraturiko aldare bat egongo da Egiptoren erdian, eta Jaunaren ohorezko oroitarri bat muga ondoan.


text:
Jaun ahalguztiduna Egiptoko lurraldean dagoenaren ezaugarri izango dira. Zapaltzen dituztenen aurka Jaunari laguntza eske dei egingo diotenean, hark salbatzailea bidaliko die defendatzera eta askatzera.


text:
Egun hartan, Jaunak bere burua ezagutzera emango die egiptoarrei, eta egiptoarrek Jauna ezagutuko dute eta kultua emango diote, sakrifizioak eta opariak eskainiz. Jaunari promesak egingo dizkiote eta beteko.


text:
Jaunak zigortuko ditu, bai, egiptoarrak, baina baita gero sendatu ere. Jaunarengana itzuliko dira, eta hark beraien erreguak entzun eta sendatu egingo ditu. <f>ⓔ</f>


text:
<pb/>Egun hartan, bide zabal bat izango da Egiptotik Asiriaraino. Asiriarrak Egiptora etorriko dira eta egiptoarrak Asiriara, eta egiptoarrek eta asiriarrek batera gurtuko dute Jauna.


text:
<pb/>Egun hartan, Egiptoren eta Asiriaren bitarteko izango da Israel, mundu osoaren bedeinkaziorako <f>[7]</f>. <f>ⓕ</f>


text:
Hona Jaun ahalguztidunak emango duen bedeinkazioa: «Bedeinkatua Egipto, nire herria; bedeinkatua Asiria, nire eskuek egina; bedeinkatua Israel, neurea dudan herria».


text:
<pb/>Behin batean, Asiriako errege Sargonek bere gudalburu nagusia bidali zuen Axdod-era <f>[1]</f>, eta hark hiriari eraso eta hartu egin zuen. <f>ⓖ</f>


text:
Garai horretan, Amotzen seme Isaiasen bidez mintzatu zen Jauna. Hau esana zion aurretik: «Ea, erantzi soinean daramazun dolu-jantzia eta kendu oinetakoak». <pb/>Hala egin zuen Isaiasek, eta larrugorri eta oinutsik gelditu zen.


text:
Axdod hartua izan zen garaian, hau esan zuen Jaunak: «Isaias nire zerbitzaria larrugorrian eta oinutsik ibili da hiru urtez, Egipto eta Etiopiarentzat ezaugarri eta aurre-seinale gisa. <f>ⓗ</f>


text:
Asiriako erregeak ere halaxe eramango ditu egiptoar presoak eta etiopiar erbesteratuak, zahar eta gazte, larrugorrian eta oinutsik, ipurdia agerian dutela; Egipto lotsagarri gertatuko da. <f>ⓘ</f>


text:
Espantuz eta lotsaz beteko dira beren itxarobide Etiopia eta beren harrotasun Egipto zutenak. <f>ⓙ</f>


text:
Orduan, honela esango dute kostalde honetako guztiek <f>[2]</f>: “Horra hor geure itxarobide genuenaren atarramentua! Horra hor norengana jo dugun, Asiriako erregeagandik askatzeko laguntza eske! Nola onik atera gu orain?” »


text:
<pb/><t> <n>[1-2]</n> Babiloniaren aurkako mezua <f>[1]</f>. Ikaragarria Jainkoak agertu didana: </t><t>hor dator basamortutik, </t><t>lurralde beldurgarritik, </t><t>Negev aldean sortzen diren </t><t>haize-zurrunbiloen antzera, </t><t>traidorea traizio eginez, </t><t>hondatzailea hondamena zabalduz. </t><t>Egin eraso, elamdarrok! </t><t>Setiatu hiria, mediarrok! </t><t>Jainkoak isilarazten ditu aieneak! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Hori dela eta, dardara batean nago, </t><t>minez josia, </t><t>erdiminetan dagoen </t><t>emakumea bezala. </t><t>Entzuteak ere larritzen nau, </t><t>ikusteak izutzen. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Burua galtzear nago, larriaren larriz. </t><t>Hain maitea nuen </t><t>arratseko hozkirria ere </t><t>beldurgarri bihurtu zait. </t>


text:
<t>Mahaia atondua dago, </t><t>alfonbrak zabalik: </t><t>jan eta edan ari dira denak <f>[2]</f>. </t><t>—Zutik, gudalburuok, </t><t>prestatu babeskiak! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Hau esan dit Jaunak: </t><t>«Ea, jar ezazu begiralea; </t><t>ikusitako guztia iragar dezala. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Egon bedi erne, argi eta erne, </t><t>ea ikusten duen </t><t>bi zaldiko gurdiren bat, </t><t>eta jendea asto gainean </t><t>nahiz gamelu gainean». </t>


text:
<t>Begiraleak oihu egin zuen: </t><t>«Hemen nago, Jauna, </t><t>egun osoan neure tokian, </t><t>eta gauez ere </t><t>neure guardia-postuan erne. </t>


text:
<t>Eta horra non datorren gizon bat </t><t>bi zaldiko gurdi gainean. </t><t>Hau dio ozenki: </t><t>“Erori da Babilonia, erori da! </t><t>Haren jainko-irudi guztiak </t><t>lurrean gelditu dira apurtuta” ». <f>ⓐ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Ene herri, garia larrainean bezala </t><t>jo zaituzten hori, </t><t>hona hemen Jaun ahalguztidunari, </t><t>Israelen Jainkoari, entzun </t><t>eta zuri iragartzen dizudan berria. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Edomen aurkako mezua. </t><t>Norbaitek Seirtik <f>[3]</f> oihu: </t><t>«Begirale, noiz arte gaua? </t><t>Begirale, noiz arte gaua?» <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Eta begiraleak erantzun: </t><t>«Egunsentia badator, </t><t>baina gaua ere bai berriro. </t><t>Oraindik galdetu nahi baduzue, </t><t>etorri berriz ere, eta galdetu». </t>


text:
<t>Arabiaren aurkako mezua. </t><t>Dedango <f>[4]</f> karabanok, </t><t>emazue gaua landa zabaleko basoan. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Atera bidera egarri direnei </t><t>eta eraman ura. </t><t>Tema lurraldeko bizilagunok, </t><t>eman jatekoa ihesi doazenei. </t>


text:
<t>Izan ere, ezpatari doazkio ihesi, </t><t>ezpata zorrotzari, </t><t>uztai tenkatuari, </t><t>gudu gogorrari. <pb/> </t>


text:
<t>Jaunak hau esan dit </t><t>«Urtebete barru juxtu <f>[5]</f>, </t><t>Kedarreko herriaren ospea </t><t>guztiz galduko da. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Kedartarren arkulari ausartetarik, </t><t>bakar batzuk besterik </t><t>ez dira geldituko». </t><t>Jaunak, Israelen Jainkoak, esan du.</t>


text:
<pb/><t>Ikuskari-haranaren <f>[1]</f> aurkako mezua. </t><t>Zer duzue, hiriko jendeok, </t><t>denok horrela </t><t>etxe gainetara igotzeko? </t>


text:
<t>Jerusalem, </t><t>hiri zaratatsu eta zalapartari, </t><t>hiri jostalari, </t><t>zure hildakoak ez ditu ezpatak bota, </t><t>ez dira gerran hil. </t>


text:
<t>Zure gudalburu guztiak </t><t>ihesi joan dira, </t><t>gezirik bota gabe </t><t>preso hartu dituzte. </t><t>Zure bizilagun guztiak </t><t>preso hartu dituzte, </t><t>urrutira ihesi joanak izan arren. </t>


text:
<t>Orain, bada, hau diotsuet: </t><t>Ez jardun ni kontsolatu nahian </t><t>nire herriaren hondamendiagatik; </t><t>uztazue saminki negar egiten. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zorigaiztoko eguna baita, </t><t>hondamen- eta larritasun-eguna, </t><t>Jainko Jaun ahalguztidunak bidalia. </t><t>Ikuskari-haranean </t><t>harresiak lurrera, </t><t>garrasiak mendiraino. </t>


text:
<t>Elamdar gudariak </t><t>zaldi eta gurdietan datoz, </t><t>prest dituzte geziak; </t><t>babeskiak atera dituzte kirtarrek <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Zure haranik ederrenak </t><t>guda-gurdiz estaliak, </t><t>zaldizko gudariak hiri aurrean </t><t>erasorako prest. </t>


text:
<t>Defentsa gabe gelditu da Juda. </t><t>Zurezko Zutabeen Etxeko <f>[3]</f> </t><t>armategira jo duzue orduan; </t>


text:
<t>jabetu zarete zenbateraino dauden </t><t>pitzatuak Daviden Hiriko harresiak; </t><t>barreneko urtegian </t><t>ura bildu duzue. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jerusalemgo etxeen zenbaketa egin </t><t>eta batzuk bota egin dituzue, </t><t>harresiak gogortzeko. </t>


text:
<t>Harresi bien tartean </t><t>urmaela egin duzue, </t><t>urtegi zaharreko <f>[4]</f> urentzat. </t><t>Baina ez diozue begiratu </t><t>hori guztia egin duenari, </t><t>ez zarete konturatu </t><t>aspalditik zuela asmotan. <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Jainko Jaun ahalguztidunak </t><t>negar eta dolu egitera </t><t>egiten zizuen dei, </t><t>ilea moztu eta dolu-jantziz estalirik. </t>


text:
<t>Zuek, ostera, poza eta festa, </t><t>behiak eta bildotsak hil, </t><t>okela jan eta ardoa edan zenuten, </t><t>«Jan dezagun eta edan, </t><t>bihar hil behar dugu eta», esanez. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak hau azaldu dit: </t><t>«Bekatu hau ez dizuet barkatuko </t><t>zeuen bizialdi guztian». </t><t>Jainko Jaun ahalguztidunak </t><t>esan du. </t>


text:
<pb/>Jainko Jaun ahalguztidunak errege-jauregiko arduradun zen Xebna <f>[5]</f> agintariagana bidali ninduen, esatera:


text:
<pb/><t>«Zuk ez duzu hemen jabetzarik, </t><t>ez senitarterik; </t><t>zer eskubide duzu, beraz, </t><t>hemen hilobia egiteko, </t><t>goian, harkaitzean, </t><t>zeure azken egoitza zulatzeko? </t>


text:
<t>eta bueltaka botako zaitu, </t><t>pilota bat bezala, </t><t>muga gabeko lurraldera. </t><t>Hantxe hilko zara, </t><t>harrogarri zenituen </t><t>guda-gurdi eta guzti, </t><t>zeure jaunaren etxearen </t><t>lotsagarri hori. </t>


text:
<t>zure soingainekoa jantzarazi, </t><t>zure gerrikoa ezarri </t><t>eta zure aginpidea emango diot. </t><t>Aita baten pareko izango da </t><t>Jerusalemgo eta Judako </t><t>herriarentzat. </t>


text:
<t>Daviden jauregiko giltzak </t><t>jarriko dizkiot lepoan; </t><t>hark irekia, ez du inork itxiko; </t><t>hark itxia, ez du inork irekiko. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Iltzea egur gogorrean bezain sendo </t><t>ezarriko dut, </t><t>bere senitartearen harrogarri </t><t>izango da. </t>


text:
<t>Baina senitartekoak, </t><t>ondorengo guztiak, </t><t>berarengandik zintzilik jarriko dira, </t><t>era guztietako ontziak, </t><t>katilu nahiz pitxerrak, </t><t>iltzetik zintzilik </t><t>jarri ohi diren bezala. </t>


text:
<t>Orduan, sendo sartua zegoen iltzea </t><t>koloka jarri eta erori egingo da, </t><t>eta bertatik zintzilik zegoena </t><t>apurtu». </t><t>Jaun ahalguztidunak esan du.</t>


text:
<pb/><t>Tiroren aurkako mezua. </t><t>Egin garrasi, </t><t>itsas zabaleko <f>[1]</f> ontziok, </t><t>hondaturik baitago </t><t>zuen babes-portua. </t><t>Zipretik itzultzean jakin duzue. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Mutu egon, kostaldeko jendeok, </t><t>Sidongo merkatariok; </t><t>zuen ordezkariek </t><t>itsasoa zeharkatzen zuten, </t>


text:
<t>itsasoko ur handiak. </t><t>Nilo ibai ondoko ale eta uztari </t><t>irabazi ederra ateratzen zenioten. </t><t>Sidon, nazioarteko merkataritza-gune </t><t>bihurtua zinen. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Lotsa zaitez orain, Sidon, </t><t>itsas gotorleku! </t><t>Itsasoa honela mintzo baitzaizu: </t><t>«Ni ez naiz sekula </t><t>erdiminetan egon, </t><t>ez dut umerik izan, </t><t>ez seme-alabarik hazi ere». </t>


text:
<t>Egiptoarrek dardara egingo dute </t><t>Tiroren hondamendiaren <f>[2]</f> </t><t>berri jakitean. </t>


text:
<t>Hau duzue zeuen hiri festazalea, </t><t>aspaldidanik eraikia? </t><t>Hau, urrutian koloniak </t><t>jartzen zituena? </t>


text:
<t>Nork erabaki du, beraz, </t><t>Tiroren hondamendia? </t><t>Erreinu berriak sortu zituen; </t><t>haren merkatariak printzeak ziren, </t><t>haren salerosleak </t><t>mundu guztian aintzat hartuak. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jaun ahalguztidunak erabaki du, </t><t>ospezale horien </t><t>harrokeria beheratzeko, </t><t>mundu guztian ohoratuak zirenak </t><t>lotsarazteko. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Landu itzazu zeure lurrak, Tiro <f>[3]</f>, </t><t>Nilo bazterrekoek </t><t>lantzen dituzten bezala, </t><t>orain ez baituzu porturik. </t>


text:
<t>Jaunak itsasoaren aurka </t><t>luzatu du eskua, </t><t>erreinuak dardarazi ditu; </t><t>Kanaango gotorlekuak </t><t>desegiteko agindu du. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Eta Sidoni esan dio: </t><t>«Akabo zure jolasak, </t><t>Sidon hiriburu! </t><t>Neskatxa bortxatuaren pareko </t><t>egin zaituzte. </t><t>Zipreraino ihesi bazoaz ere, </t><t>ez duzu atsedenik izango». </t>


text:
<t>Begira Babiloniari: </t><t>galdua da herria. </t><t>Basapiztien menpe utzi du Asiriak; </t><t>eraso-dorreak altxaturik, </t><t>jauregiak desegin dizkio </t><t>eta lurraldea </t><t>hondakin-pila bihurtu <f>[4]</f>. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Egizue garrasi, </t><t>itsas zabaleko ontziok, </t><t>hondaturik baitago </t><t>zuen babes-portua. </t>


text:
<pb/>Orduan, Tiro ahaztua geldituko da hirurogeita hamar urtez, errege baten bizialdian, alegia. Urte horiek igaro ondoren, harako emagalduaren kantak dioena gertatuko zaio Tirori: <f>ⓑ</f>


text:
<pb/><t>«Hartzazu zitara, egizu herri-jira, </t><t>emagaldu ahaztu horrek! </t><t>Jo dakizun ongien, kanta aspertu gabe, </t><t>zutaz ohar daitezen!» </t>


text:
<pb/>Hirurogeita hamar urteon buruan, Jaunak berriro hartuko du Tiroren ardura, eta honek bere lehengo irabazpidera joko du, eta munduko erresuma guztiekin harremanak berrituko, emagaldu gisa.


text:
Baina haren merkataritza-irabaziak Jaunari sagaratuak izango dira; ez dira gordeko, ez pilatuko, baizik eta Jaunaren zerbitzarientzat izango dira, nahikoa jan eta dotore jantzi daitezen. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/><t>Horra <f>[1]</f> Jaunak </t><t>lurra suntsitu eta errautsi, </t><t>azpikoz gain irauli </t><t>eta bizilagunak sakabanatu: </t>


text:
<t>apaiz nahiz herri xehe, </t><t>nagusi nahiz morroi, </t><t>etxekoandre nahiz neskame, </t><t>saltzaile nahiz erosle, </t><t>mailegu-emaile nahiz hartzaile, </t><t>hartzekodun nahiz zordun. </t>


text:
<t>Suntsitua ere suntsitua, </t><t>hustua ere hustua izango da lurra. </t><t>Halaxe iragarri du Jaunak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Dolu dagi lurrak, indargabe, </t><t>akiturik dago mundua, indargabe, </t><t>akiturik zerua ere lurrarekin batera. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Lurra profanatua dute </t><t>bertako bizilagunek, </t><t>Jaunaren legeak hautsi baitituzte, </t><t>haren arauak baztertu, </t><t>haren betiko ituna urratu. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>madarikazioak hartua du lurra, </t><t>eta bertan bizi direnek </t><t>zigorra jasan behar. </t><t>Horregatik, </t><t>lurreko bizilagunak galtzen ari dira; </t><t>banaka batzuk besterik </t><t>ez dira gelditzen. </t>


text:
<t>Isildu da danbolin-soinu alaia, </t><t>amaitu da festazaleen zarata-hotsa, </t><t>isildu da zitara-soinu alaia. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ez da gehiago kanta-kantari </t><t>ardorik edaten, </t><t>edaleei garratz bihurtu zaie pattarra. </t>


text:
<t>Kalean jendea ardo faltaz uluka; </t><t>betiko galdu da alaitasuna, </t><t>lurraldetik alde egin du pozak. </t>


text:
<t>Olibondoak astindu </t><t>eta mahatsa bildu ondoren </t><t>hondar batzuk baizik </t><t>gelditzen ez diren bezala, </t><t>horrela gertatuko da </t><t>munduko herrialde guztiekin ere. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Bizirik geldituek <f>[3]</f> </t><t>oihuka ospatuko dute </t><t>Jaunaren handitasuna; </t><t>mendebaldetik dute goratuko, <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>ekialdetik aintzatuko, </t><t>baita itsasertzeko herrialdeetan ere, </t><t>Jauna, Israelen Jainkoa. </t>


text:
<t>Munduaren bazter guztietatik </t><t>kantu-hotsak datozkigu: </t><t>«Gora Jainko zuzena!» </t><t>Baina nik hau diot: </t><t>«Ai ene! </t><t>Errukarria ni! Errukarria ni! </t><t>Traidoreak beti traizioan! </t><t>Traizioa traizioaren gain, </t><t>etengabe!» <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Izu-garrasitik ihes egin dezana </t><t>zuloan jausiko da; </t><t>zulotik ihes egin dezana </t><t>zepoan harrapatua geldituko. </t><t>Zeru goitik uholdeak eraso, </t><t>lurraren oinarriek dardara. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Mozkorrak bezala </t><t>egiten du balantza, </t><t>txosnak bezala ikara. </t><t>Bere errebeldiaren zamapean </t><t>erori da </t><t>eta ezin berriro altxatu. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan </t><t>Jaunak zigorra emango die </t><t>zeruko indarrei zeruan, </t><t>lurreko erregeei lurrean. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zulo batean bilduko ditu preso, </t><t>eta giltzapean gordeko luzaro, </t><t>epai-eguna arte. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jaun ahalguztiduna </t><t>Sion mendian, Jerusalemen, </t><t>errege izango denean, </t><t>ilargia eta eguzkia </t><t>ezkutatu egingo dira lotsaz, </t><t>hain azalduko baita ospetsu, </t><t>bere zerbitzariez inguraturik. <f>ⓒ</f></t>


text:
<pb/><t>Jauna, zu ene Jainkoa: </t><t>goresten zaitut </t><t>eta zure izena dut ospatzen, </t><t>burutu baitituzu </t><t>zeure egitasmo miragarriak, </t><t>zeuk aspalditik leial finkatuak. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Hiria harri-pila bihurtu duzu, </t><t>gotorlekua hondamendi; </t><t>atzerritarren gazteluak lur jo du, </t><t>eta inork ez du berriro jasoko. </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>ohore ematen dizu herri ahaltsuak, </t><t>begirune dizu </t><t>jende ankerreko hiriak. </t>


text:
<t>Indargabearentzat </t><t>babesleku izan zara, </t><t>behartsuarentzat </t><t>larrialdian babesleku: </t><t>ekaitzean aterpe, </t><t>sargorian gerizpe. </t><t>Izan ere, jende ankerraren erasoa </t><t>ekaitza hormaren kontra bezala da, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>lurralde lehorrean sargoria bezala. </t><t>Zuk mututu duzu </t><t>atzerritarren zalaparta-hotsa; </t><t>lainoaren itzalak beroa bezala, </t><t>hala ito dituzu </t><t>jende ankerraren oihuak. </t>


text:
<t>Sion mendian, Jaun ahalguztidunak </t><t>otordu oparoa emango du </t><t>nazio guztientzat, </t><t>janari gozo mamitsuz, </t><t>ardo zahar bikainez. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Mendi honetan kenduko du </t><t>herri guztiak estalirik zeuzkan zapia, </t><t>nazio guztiak bilduak zeuzkan </t><t>oihala. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Behin betiko galduko du heriotza! </t><t>Jainko Jaunak </t><t>guztien begietako malkoak </t><t>xukatuko ditu, </t><t>eta mundu guztian jasaniko </t><t>lotsaizuna </t><t>bere herriarengandik baztertuko. </t><t>Hala esan du Jaunak. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Egun horretan, hau esango dute: </t><t>«Hona hemen gure Jainkoa! </t><t>Berarengan genuen itxaropena </t><t>eta salbatu egin gaitu. </t><t>Jauna da! </t><t>Berarengan genuen itxaropena: </t><t>poztu eta alai gaitezen, </t><t>salbatu egin baikaitu». </t>


text:
<t>Mendi hau bere eskuz </t><t>zainduko du Jaunak; </t><t>Moab <f>[1]</f>, ordea, bertan zapalduko, </t><t>lastoa simaurtegian </t><t>zapaldu ohi den bezala. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Han besoak luzatuko ditu Moabek, </t><t>igerilariak igerian bezala; </t><t>baina bere besoen ahaleginez </t><t>ez du bere harrokeria </t><t>azpiragotzea baizik lortuko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Haren harresi sendo eta garaiak </t><t>Jaunak bota eta eraitsiko ditu, </t><t>lur jota eta hauts eginda utziko. <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t>Egun hartan, </t><t>kantu hau kantatuko dute </t><t>Juda herrialdean: </t><t>«Bai sendoa gure hiria <f>[1]</f>! </t><t>Dorre eta harresiak </t><t>ditu babesgarri. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Ireki ateak, </t><t>eta sar bedi herri zintzoa, </t><t>Jaunarekiko leial </t><t>irauten duen herria. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Izan beti konfiantza Jaunarengan, </t><t>Jauna suntsiezineko </t><t>harkaitza da eta. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Gailurrean bizi direnak </t><t>eraitsi egiten ditu, </t><t>hiri garaia lurreraino, </t><t>hautsa jotzeraino botatzen, <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Zuk ezarritako bidetik </t><t>goaz gu ere, Jauna, </t><t>itxaropena zuregan dugula. </t><t>Zutaz oroitzea, zu goratzea: </t><t>horixe dugu irrika. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Ene gogoa zure egarri da gauean, </t><t>ene barrenak </t><t>zu bilatzen zaitu goizean. </t><t>Zuk zeure nahia </t><t>munduari azaltzean </t><t>zure zuzentasuna zer den </t><t>ikasten dute lurtarrek. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Gaiztoek, ordea, ez dute sekula </t><t>zuzena zer den ikasiko, </t><t>nahiz eta zuk erruki izan. </t><t>Zintzoen lurraldean </t><t>gaiztakerian ari dira </t><t>eta Jaunaren handitasuna </t><t>ez dute aintzat hartzen. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Eskua altxatua duzu, Jauna, </t><t>zigortzeko, </t><t>baina haiek ohartzen ez. </t><t>Ikus bezate, lotsaz beterik, </t><t>zeure herriarekiko </t><t>duzun maitemina; </t><t>zure suminak irents bitza etsaiak. <f>ⓔ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Jauna, bakea emango diguzu, </t><t>zeuk burutzen baitituzu </t><t>gure jarduera guztiak. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Jauna, gure Jainkoa, </t><t>zu ez beste jaunak </t><t>izan ditugu nagusi, </t><t>baina zu, zu bakarrik, </t><t>nahi zaitugu aitortu. </t>


text:
<t>Hilak daude, eta ez dira berpiztuko, </t><t>haien arimak ez dira altxatuko, </t><t>zuk zigortu baitituzu eta suntsitu. </t><t>Haien oroitzapena ere </t><t>galdu egingo da. </t>


text:
<t>Handi egin duzu, Jauna, gure herria, </t><t>handi egin duzu gure herria. </t><t>Zeure ospea agertu duzu </t><t>eta gure lurraldearen mugak </t><t>zabaldu. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Jauna, larrialdian </t><t>zure bila ibili gara; </t><t>zure zigorra jasatean, </t><t>otoitza isuri dizugu <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Haurra izateko zorian, </t><t>minez bihurriturik, </t><t>garrasi egiten duen </t><t>emakumearen antzeko </t><t>ginen zure aitzinean. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ernari geunden eta erdiminetan, </t><t>baina haizea besterik ez dugu egin: </t><t>ez diogu lurraldeari </t><t>salbamenik ekarri, </t><t>ez munduari haurrik eman. <pb/> </t>


text:
<t>Zure hildakoak bai, berpiztuko dira, </t><t>haien gorpuak altxatuko! </t><t>Lurpean etzanak esnatuko dira </t><t>eta pozez oihuka ekingo. </t><t>Izan ere, zuk, Jauna, </t><t>argia bidaltzen duzu ihintza bezala, </t><t>eta lurpetik argitara </t><t>ateratzen hildakoak. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Ea, ene herri, sartu etxean </t><t>eta itxi ateak barrutik. </t><t>Gorde zaitez alditxo batean, </t><t>Jaunaren haserrea igaro arte. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, </t><t>Jauna bere bizilekutik atera da, </t><t>lurreko bizilagunen </t><t>gaiztakeria zigortzeko. </t><t>Orduan, lurrak agerian jarriko du </t><t>isuritako odola, </t><t>ez ditu ezkutuan gordeko </t><t>hilketen biktimak. <f>ⓚ</f></t>


text:
<pb/><t>Egun hartan, Leviatan <f>[1]</f>, </t><t>suge iheskor eta makurra, </t><t>zigortuko du Jaunak </t><t>bere ezpata zorrotz, </t><t>handi eta bizkorraz: </t><t>hil egingo du itsas herensugea. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, Jaunak esango du: </t><t>«Goratu kantuz </t><t>nire mahasti <f>[2]</f> zoragarria. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nik neuk, Jaun honek, zaintzen dut </t><t>eta sarri ureztatzen. </t><t>Gau eta egun zaintzen dut, </t><t>inork kalterik egin ez diezaion. </t>


text:
<t>Ez nago jadanik harekin haserre. </t><t>Sasiak eta laharrak </t><t>aurkitzen badizkiot, </t><t>eraso eta bat-batean erre egingo dut. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Baina nire babespean </t><t>jarri nahi badu, </t><t>egin bitza bakezkoak nirekin. </t><t>Bai, egin bitza bakezkoak nirekin». <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Etorkizunean, Jakoben ondorengoek </t><t>sustraiak botako dituzte, </t><t>Israel herria loratuko da </t><t>eta kimuberrituko, </t><t>eta mundu osoa </t><t>fruituz beteko dute. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Jo ote ditu Jaunak israeldarrak </t><t>hauen jotzaileak jo zituen </t><t>bezain gogor? </t><t>Hil ote ditu israeldarrak </t><t>hauen hiltzaileak hil zituen bezala? </t>


text:
<t>Zigortu ditu, bai, eta kanpora bota; </t><t>mendebal-haizearen antzeko </t><t>arnasaldi gogorrez </t><t>eraman ditu urrutira. </t>


text:
<t>Horrela, ezabatua izango da </t><t>Jakoben herriaren errua, </t><t>baldin eta beren bekatua </t><t>baztertzen badute, </t><t>idolo-aldare guztiak, </t><t>kareharria bezala, </t><t>hauts egiten badituzte </t><t>eta Axera <f>[3]</f> jainkosaren </t><t>eta eguzkiaren ohorezko </t><t>harri sakraturik </t><t>gehiago gelditzen ez bada. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, hiri gotortua <f>[4]</f> </t><t>hondaturik gelditu da, </t><t>baserri hustuaren pare, </t><t>basamortua bezain bakar. </t><t>Txekorren larre eta etzaleku </t><t>bihurtu da; </t><t>bertara datoz adar-kimuak jatera. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Zuhaitz-adarrak ihartu </t><t>eta hautsi egiten dira, </t><t>eta su-egurretarako </t><t>biltzen dituzte emakumeek. </t><t>Bai, zentzugabeko herria da Israel: </t><t>horregatik, </t><t>bere egileak ez dio errukirik, </t><t>sortzaileak ez dio gupidarik. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, israeldarrok, </t><t>Eufrates ibaitik Egiptoko ibairaino, </t><t>banan-banan </t><t>bilduko zaituzte Jaunak, </t><t>uztaroan galburuak </t><t>bildu ohi diren bezala. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>turuta <f>[5]</f> handia joko du, </t><t>Asirian galduei </t><t>eta Egipton sakabanatuei </t><t>dei egiteko, </t><t>eta Jerusalemen, mendi santuan, </t><t>Jauna gurtzera etorriko dira. <f>ⓖ</f></t>


text:
<pb/><t>Zoritxarrekoa Samaria, </t><t>efraimdar mozkorren </t><t>koroa harroxko, </t><t>haran joriaren gainean garai zauden </t><t>apaindurazko lore-sorta zimel, </t><t>ardozaleen hiri! <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Horra hor Jaunak norbait bidali <f>[1]</f>, </t><t>ausarta eta indartsua: </t><t>txingorraldiak, </t><t>ekaitz hondagarriak bezala, </t><t>ur handi oldartsuek bezala, </t><t>eskuz lurrera bota <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Eta haran joriaren gainean </t><t>garai dagoen </t><t>apaindurazko lore-sorta zimelari, </t><t>sasoian lehenbizi heldutako </t><t>pikuarena gertatuko zaio: </t><t>ikusten duenak, </t><t>eskura orduko ahora. <f>ⓙ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Egun hartan, </t><t>Jaun ahalguztiduna bera izango da </t><t>bere herrian bizirik geldituentzat </t><t>koroa eder, diadema apain. </t>


text:
<t>Berak emango die epai-mahaikoei </t><t>zuzenbide-sena </t><t>eta hiriaren defendatzaileei kemena. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Apaiz eta profetak ere </t><t>estropezuka dabiltza </t><t>ardoaren eraginez, </t><t>bidetik oker pattarraren eraginez; </t><t>pattarrarengatik estropezuka </t><t>eta bidetik oker, ardotan itota: </t><t>ikuskariak dituztenean itsumustuka </t><t>eta epaia ematean zanbuluka. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Eta hau diote nitaz: </t><t>«Nor eta gu eskolatu honek? </t><t>Nori eta guri irakatsi </t><t>Jainkoak agertua? </t><t>Haurtxo bularretik kendu berriak </t><t>ote gara? <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Horra, bada: hizketa nahasiz, </t><t>hizkuntza arrotzez, </t><t>hitz egingo dio Jaunak herri honi. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Behinola esana baitzien: </t><t>«Hona hemen lasaibidea, </t><t>hona hemen atsedena; </t><t>nekatuak atseden har beza». </t><t>Baina haiek jaramonik ez. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>hizki-mizki eta xuxu-muxu ulergaitz </t><t>gertatuko zaie Jaunaren hitza. </t><t>Eta hala, bidean hankaz gora erori </t><t>eta hezurrak hautsiko dituzte, </t><t>tranpan harrapatuak </t><t>geldituko dira. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Entzun, beraz, Jaunaren hitza, </t><t>Jerusalemgo herri honen gobernari </t><t>zareten jende harroputzok. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Hau diozue: </t><t>«Ituna egina dugu Herioarekin, </t><t>tratua Hildakoen Egoitzarekin <f>[3]</f>: </t><t>ezbehar suntsigarria datorrenean, </t><t>ez gaitu harrapatuko, </t><t>gezurra hartu baitugu babes, </t><t>maltzurkeria gordeleku». <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>honela dio Jainko Jaunak: </t><t>«Hona nik Sionen </t><t>harri aukeratua ipini, </t><t>giltzarri bikain eta oinarri sendo. </t><t>Hura euskarri duenak </t><t>kolokarik ez. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Eraikuntza horretan, </t><t>justizia erabiliko dut plomutzat, </t><t>zuzenbidea nibeltzat». <pb/>Gezurrean zenuten </t><t>babeslekua, berriz, </t><t>txingorrak botako du, </t><t>zuen gordelekua urak eramango. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Herioarekin zenuten ituna </t><t>hautsi egingo da, </t><t>Hildakoen Egoitzarekiko tratuak </t><t>ez du iraungo. </t><t>Ezbehar suntsigarriak jo </t><t>eta zapalduko zaituzte. </t>


text:
<t>Etorraldi bakoitzean joko zaituzte, </t><t>egunero-egunero, gau eta egun. </t><t>Horren berri jakite hutsak </t><t>ikara gorria emango dizue. </t>


text:
<t>Harako esaerak dioena </t><t>gertatuko zaizue: </t><t>«Ohea estuegi etzateko, </t><t>burusiak motzegi estaltzeko». </t>


text:
<t>Peratzim mendian bezala </t><t>ekingo dio Jaunak, </t><t>Gabaon <f>[4]</f> haranean bezala, </t><t>bere egitekoa betetzeko, </t><t>bere lana burutzeko: </t><t>egiteko harrigarria, </t><t>ohi ez bezalako lana. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Ez gehiago harropuzkeriarik, beraz, </t><t>kateak estuago </t><t>bihur ez dakizkizuen. </t><t>Izan ere, zuen lurralde osoa </t><t>suntsitzeko erabakia hartua duela </t><t>jakinarazi dit Jainko Jaunak. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Ereiteko garaian, nekazariak </t><t>beti goldaketan eta lurra urratzen </t><t>eta areatzen jardun ohi ote du? </t>


text:
<t>Ez, behin lurra berdinduz gero, </t><t>anisa eta kuminoa erein ohi ditu, </t><t>ondoren garia </t><t>eta garagarra <f>[5]</f> zuinetan, </t><t>eta basartoa gero bazterretan. </t>


text:
<t>Anisa ez da, noski, eultziaz jotzen, </t><t>ezta kuminoa ere </t><t>gurdia gainean jiraka erabiliz; </t><t>baizik eta makilaz </t><t>astindu ohi da anisa </t><t>eta zigorrez kuminoa. </t>


text:
<t>Garia bai, eultziaz zapaltzen da, </t><t>baina ez etengabe jotzen; </t><t>gurdia erabiltzen da gainean jiraka, </t><t>baina alea txikitu gabe. </t>


text:
<t>Hori guztia </t><t>Jaun ahalguztidunak xedatua da: </t><t>haren egitasmoak harrigarriak dira </t><t>eta arrakasta handikoak.</t>


text:
<pb/><t>Ai Jerusalem, Jerusalem <f>[1]</f>, </t><t>behinola Davidek setiaturiko hiri! </t><t>Oraindik urte bat edo beste, </t><t>urtean urteko jai-saila osotuz, <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>eta estu hartuko dut Jerusalem: </t><t>intziriak eta negar-zotinak </t><t>izango dira, </t><t>eta opariak erretzeko aldarea bezala </t><t>jarriko dut hiria. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Alde guztietatik setiatuko zaitut, </t><t>lubakiz inguratuko, </t><t>zure kontra eraso-tresnak jasoko. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Lur jota geldituko zara, </t><t>lurrean intzirika; </t><t>hautsetan itoa geratuko da </t><t>zure mintzoa; </t><t>hildakoen espirituenaren antzeko </t><t>izango da zure ahotsa, </t><t>zurrumurruaren antzeko </t><t>zure mintzoa. </t>


text:
<t>Zure harroputz-piloa </t><t>hauts xehea bezala izango da; </t><t>zure indartsuen multzoa, </t><t>haizeak daraman lastoa bezala. <pb/>Baina bat-batean eta ustekabean, </t>


text:
<t>trumoi, lurrikara eta burrunbaz, </t><t>zurrunbilo, ekaitz </t><t>eta sugar kiskalgarriz </t><t>ekingo dio Jaun ahalguztidunak. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Orduan, </t><t>Jerusalemen aurka borrokan </t><t>ari diren nazio guztiak, </t><t>setiatzen duten gudari-talde </t><t>eta eraso-tresna guztiak, </t><t>ametsa bezala, </t><t>gaueko irudipena bezala </t><t>desagertuko dira. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Ametsetan jaten ari eta esnatzean </t><t>urdaila hutsik duen </t><t>gosetuaren antzeko, </t><t>ametsetan edaten ari eta esnatzean </t><t>eztarria lehor duen </t><t>egarrituaren antzeko izango da </t><t>Sion mendiari erasotzen dioten </t><t>nazioen multzoa <f>[2]</f>. </t>


text:
<t>Harri zaitezte, harritu! </t><t>Itsu zaitezte, itsutu! </t><t>Mozkortu, baina ez ardoz! </t><t>Egin balantza, </t><t>baina ez edanarengatik! <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, </t><t>Jaunak lozorroa bidali dizue, </t><t>begiak itxi dizkizue profetoi, </t><t>burua estali ikusleoi. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<pb/>Goi-agerpen guztiak zigiluz itxitako idazki baten antzeko gertatzen zaizkizue: irakurtzen dakien bati idazkia eman eta «Irakurri hau» esaten diote, eta hark «Ezin dut, zigiluz itxia baitago» erantzuten; <f>ⓑ</f>


text:
edo irakurtzen ez dakien bati eman eta «Irakurri hau» esaten diote, eta hark «Ez dakit irakurtzen» erantzuten. <f>ⓒ</f>


text:
<pb/><t>Jaunak hau esan du: </t><t>Herri hau hurbiltzen zait, bai, </t><t>ohore ematera, </t><t>baina ezpainez bakarrik </t><t>ohoratzen nau; </t><t>niregandik urruti du bihotza. </t><t>Ematen didaten gurtza </t><t>ohitura hutsa, </t><t>giza agindua besterik ez da. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>harrigarriro jokatuko dut </t><t>behin eta berriro herri honekiko. </t><t>Horrela, </t><t>bertako jakintsuen jakinduria </t><t>huts aterako da </t><t>eta adituen adimena </t><t>bertan behera galduko. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Zoritxarrekoak beren asmoak </t><t>Jaunari ezkutatzen dizkiotenak! </t><t>Ilunpetan ari dira azpilanean, </t><t>esanez: </t><t>«Inork ez gaitu ikusten. </t><t>Inor ez da gutaz ohartzen». <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>A zer zorakeria! </t><t>Buztinlaria adina ote da, bada, </t><t>buztina, </t><t>eginak egileari «Ez nauzu zuk egin» </t><t>edota ontziak ontzigileari </t><t>«Ez dakizu lanean» esateko? <f>ⓖ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Oso denbora gutxi barru, </t><t>Libanoko <f>[3]</f> basoa </t><t>lorategi bihurtuko da, </t><t>eta lorategia baso. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Egun hartan, liburuko hitzak </t><t>entzungo dituzte gorrek, </t><t>eta ilunperik eta itzalik gabe </t><t>ikusiko itsuek. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Dohakabeak berriro Jaunarekin </t><t>poztuko dira </t><t>eta gizakirik behartsuenak </t><t>Israelgo Jainko santuarekin </t><t>gozatuko. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Izan ere, zapaltzailea hilko da, </t><t>harroputza galduko, </t><t>kalte egiteko erne dabiltzanak </t><t>akabatuko: <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>alegia, besteak gezurrez salatzen, </t><t>auzitegian defentsa eragozten </t><t>eta errugabea hondamendira </t><t>eramaten dutenak. <f>ⓛ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>Abraham askatu zuen Jauna </t><t>honela mintzo zaie </t><t>Jakoben ondorengoei: </t><t>Jakoben herriak </t><t>ez du aurrerantzean </t><t>gehiago lotsarik izango, </t><t>ez zaio aurpegia gorrituko; <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>zeren, nik beraien artean </t><t>egingo dudana ikustean <f>[4]</f>, </t><t>ni naizela Jakoben Jainko santua </t><t>aitortuko dute, </t><t>Israelen Jainko santu honi </t><t>begirune izango diote. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Burua galdurik zebiltzanak </t><t>adimenez jantziko dira, </t><t>protestari zirenek </t><t>ikasbidea onartuko dute.</t>


text:
<pb/><t>Hau dio Jaunak: </t><t>«Ai zuek, jende errebeldea! </t><t>Nire oniritzirik gabe </t><t>eratzen dituzue egitasmoak </t><t>eta nire borondatearen aurka </t><t>burutzen hitzarmenak <f>[1]</f>, </t><t>horrela </t><t>bekatua bekatuaren gain pilatuz. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Egiptora jotzen duzue, </t><t>niri galdetu gabe, </t><t>faraoiaren babespean jartzera, </t><t>Egiptoren gerizpean gordetzera. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Baina faraoiaren babesa </t><t>lotsabide gertatuko zaizue, </t><t>eta Egiptoren gerizpeko gordelekua laidogarri. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>asmo guztiak ustel aterako zaizkie </t><t>probetxugabeko herri horrekin; </t><t>ez baitie ezeren laguntzarik </t><t>eta probetxurik ekarriko, </t><t>lotsa eta laidoa baizik». <pb/> </t>


text:
<t>Negeveko basapiztiei buruz <f>[3]</f> mezua: </t><t>«Lehoi orrolari, sugegorri </t><t>eta dragoi hegalariz </t><t>josia dagoen lurralde beldurgarri </t><t>eta arriskutsuan barrena, </t><t>hor daramazkiote </t><t>beren aberastasun bikainak, </t><t>astoen bizkarretan </t><t>eta gameluen konkorretan, </t><t>probetxugabeko herriari. </t>


text:
<t>Alferrekoa eta hutsa da </t><t>Egiptoren laguntza; </t><t>horregatik, </t><t>izen hau jarri diot: </t><t>“Geldigaitza <f>[4]</f> mugiezin” ». </t>


text:
<t>Jaunak hau agindu zidan: </t><t>«Ea, beraien begi aurrean </t><t>idatz ezazu hau oholtxoan </t><t>eta egin zigilaturiko agiria, </t><t>gerorako geldi dadin, </t><t>betiko lekukotzat». <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>«Herri errebeldea, </t><t>seme engainatzaileak dira benetan, </t><t>Jaunaren irakaspena ez baitute </t><t>onartu nahi. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Hau esaten diete profetei: </t><t>“Ez izan ikuskaririk, </t><t>ez agertu egia, </t><t>baizik eta guri atsegin zaiguna esan, </t><t>amets liluragarriak agertu. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Alde bide zuzenetik. </t><t>Ez iezaguzue aurrean jar </t><t>Israelen Jainko santua”». <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Horregatik, </t><t>hau dio Israelen Jainko santuak: </t><t>«Nire hitza </t><t>mespretxatu egiten duzue, </t><t>eta bidegabekerian </t><t>eta maltzurkerian </t><t>duzue konfiantza, </t><t>hauek dituzue euskarri. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Beraz, </t><t>zeuen gaiztakeriaren ondorioz, </t><t>goitik behera pitzaturiko </t><t>harresi garaiari bezala </t><t>gertatuko zaizue: </t><t>pixkanaka okertu </t><t>eta, halako batean, gutxien ustean, </t><t>lurrera amiltzen da. </t>


text:
<t>Hautsi eta erabat txikitzen den </t><t>buztinezko pitxerrarena bezalakoa </t><t>izango da zuen hondamena: </t><t>su-bazterretik ilintia </t><t>nahiz putzutik ura </t><t>ateratzeko adinako puskarik </t><t>ez zaio gelditzen». <f>ⓘ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Hau dio Jainko Jaunak, </t><t>Israelen Jainkoak: </t><t>«Geldi eta lasai egotea </t><t>da zuen salbabidea; </t><t>patxada eta konfiantza, </t><t>zuen indarra». </t><t>Ez duzue, ordea, hala nahi izan, <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>baizik eta esan duzue: </t><t>«Ez, zaldiz egingo dugu ihes». </t><t>Bai horixe, beharko egin ihes! </t><t>Eta zuek areago: </t><t>«Gurdi bizkorrak hartuko ditugu». </t><t>Zuen pertsegitzaileak </t><t>bai izango direla bizkor! <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Etsai bakar batek mehatxu egin, </t><t>eta zuetako milaka ihesi. </t><t>Bostek bakarrik mehatxu, </t><t>eta den-denok ihesi. </t><t>Azkenean, </t><t>mendi-gailurrean utzitako </t><t>bandera-kirtena </t><t>eta tontorrean utzitako </t><t>guda-bandera bezain bakan </t><t>geldituko zarete. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Hala ere, zuei barkatzeko begira, </t><t>errukia agertzeko prest dago Jauna, </t><t>Jainko zuzena baita. </t><t>Zoriontsuak </t><t>harengan itxaron dutenak! <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Siongo herria, </t><t>Jerusalemen bizi zaretenok, </t><t>ez duzue </t><t>negar egin beharrik izango. </t><t>Laguntza eske oihu egitean, </t><t>Jaunak barkatu egingo dizue </t><t>eta entzun orduko erantzun. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Larrialdi eta atsekabe artean </t><t>bizi beharko baduzue ere, </t><t>irakasle duzuen Jauna </t><t>ez zaizue gehiago ezkutatuko; </t><t>zeuen begiz ikusiko duzue. </t>


text:
<t>Zeuen belarriz entzungo duzue </t><t>atzetik esaten: </t><t>«Hona hemen bidea, </t><t>hemendik ibili». </t><t>Noiz jo eskuinera, noiz ezkerrera </t><t>erakutsiko dizue <f>[5]</f>. </t>


text:
<t>Eta kutsatutzat joko dituzue </t><t>zilarrez apainduriko jainko-irudiak </t><t>eta urrez estalitako idoloak. </t><t>Trapu zikinak bezala </t><t>botako dituzue kanpora, </t><t>esanez: «Utikan hemendik!» <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Euria emango dizue Jaunak </t><t>lurrean ereindako haziarentzat, </t><t>eta gari mardul eta oparoa </t><t>emango du lurrak. </t><t>Egun hartan zuen abereak </t><t>larre zabaletan bazkatuko dira. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Lurra lantzen dizueten </t><t>idi eta astoek </t><t>belar gozoa izango dute jateko, </t><t>aska betean izango ere. </t>


text:
<t>Hilketa handiaren egunean, </t><t>etsaien dorretxeak </t><t>eroriko direnean, </t><t>errekak eta ur-xirripak jaitsiko dira </t><t>mendi handi </t><t>eta muino garai orotatik. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Jaunak bere herriaren zauriak lotu </t><t>eta sendatuko dituenean, </t><t>ilargiak eguzkiak bezala </t><t>egingo du argi; </t><t>eguzkiaren argia, berriz, </t><t>zazpi aldiz handiagoa izango da, </t><t>zazpi eguzkirena batean bezalakoa. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Horra non datorren Jauna bera urrutitik. </t><t>Garretan eta ketan dago </t><t>haren haserrea, </t><t>sumina dariela haren ezpainak; </t><t>su kiskalgarria dirudi haren mihiak, <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>leporainoko uholde oldartsua </t><t>haren arnasak. </t><t>Galbahean bezala </t><t>astinduko ditu nazioak, </t><t>muturrekoaz bezala </t><t>masailetik lotuko, </t><t>hondamenera eramateko. <f>ⓕ</f> </t>


text:
<t>Zuek, berriz, </t><t>kantuari ekingo diozue, </t><t>jai arratsean bezala; </t><t>bihotzean poz izango duzue, </t><t>Israelen Harkaitz den </t><t>Jaunaren mendira </t><t>txirula-doinuz erromes </t><t>doanak bezala. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Bere ahots bortitza </t><t>entzunaraziko du Jaunak </t><t>eta bere indar eraginkorra </t><t>erakutsiko, </t><t>haserre gorri eta sugar kiskalgarriz, </t><t>ekaitz, euri-jasa eta txingor artean. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Beldur-ikara izango du Asiriak, </t><t>Jaunaren ahotsa entzutean </t><t>eta hark zigorrez jotzean. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Danbolin eta zitara-soinuz </t><t>ospatuko duzue </t><t>Jaunak leporatuko dion </t><t>zigorraldi bakoitza. </t><t>Gogor ere gogor </t><t>erasoko dio Jaunak <f>[6]</f>. </t>


text:
<t>Asiriako erregearentzat </t><t>aspalditik gertu dago </t><t>erreleku sakon eta zabala, </t><t>egur-pila handia. </t><t>Jaunaren arnasak emango dio su, </t><t>sufre-bolada baten antzera. <f>ⓙ</f></t>


text:
<pb/><t>Zoritxarrekoak laguntza eske </t><t>Egiptora doazenak! </t><t>Beren zaldietan dute konfiantza, </t><t>guda-gurdi asko </t><t>eta zaldun ugari dutelako dira fio. </t><t>Israelen Jainko santuari, berriz, </t><t>begiratu ere ez; </t><t>Jaunak ez die axola. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Baina bera ere trebea da </t><t>zoritxarra ekartzen </t><t>eta ez du bere hitza jaten. </t><t>Gaizkileen aurka altxatuko da, </t><t>eta lagun dituztenen aurka. </t>


text:
<t>Egiptoarrak gizaki dira, ez jainko, </t><t>haien zaldiak hezur eta mami huts, </t><t>ez espiritu. </t><t>Luzatuko du Jaunak eskua, </t><t>eta babeslea nahiz babestua </t><t>biak eroriko dira, </t><t>biak batera galduko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Jaunak hau esan dit: </t><t>«Lehoiak nahiz lehoikumeak </t><t>orro eginez </t><t>erasotzen dio harrapakinari, </t><t>eta ez dute beldurtzen </t><t>aurka datorkion </t><t>artzain-taldearen oihuek, </t><t>ez eta uzkurrarazten </t><t>haien zalapartak. </t><t>Halaxe etorriko da </t><t>Jaun ahalguztiduna </t><t>Sion mendira, bere mendira, </t><t>borrokara. </t>


text:
<t>Txoriak, hegoak zabaldurik, </t><t>habia zaindu ohi duen bezala, </t><t>halaxe zainduko du Jerusalem </t><t>Jaun ahalguztidunak; </t><t>zainduko du eta askatuko, </t><t>barkatu eta salbatuko». <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Israeldarrok, </t><t>itzul zaitezte Jaunarengana, </t><t>oso urrutira </t><t>aldendu baitzarete berarengandik. </t>


text:
<t>Orduan, </t><t>denok baztertuko dituzue </t><t>zilar eta urrezko jainko-irudiak, </t><t>zeuen esku bekatariz eginak. <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Asiria ezpataz joa eroriko da, </t><t>baina ez gizakiari esker; </t><t>ezpatak garbituko du, </t><t>baina ez giza indarrez. </t><t>Ezpatak ihes eragingo die, </t><t>gudaririk onenak </t><t>lan behartuetarako </t><t>hartuko dizkiote. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Erregeak ihes egingo du beldurrez, </t><t>gudalburuek </t><t>bandera bertan utziko <f>[1]</f>, ikaraz. </t><t>Hala esan du Jaunak, </t><t>etsaiak zigortzeko sua Sionen </t><t>eta labea Jerusalemen duenak. <f>ⓑ</f></t>


text:
<pb/><t>Hara, zuzenbidez aginduko duen </t><t>erregea izango da, </t><t>eta zuzenbidez gobernatuko duten </t><t>gobernariak. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Haietako bakoitza </t><t>haizetean babes izango da, </t><t>ekaitzean aterpe; </t><t>lurralde lehorrean ubidea bezala, </t><t>basamortuan harkaitz handi baten </t><t>geriza bezala. <f>ⓓ</f> </t>


text:
<t>Ikusi behar dutenek begiak zabalik, </t><t>entzun behar dutenek </t><t>belarriak erne izango dituzte. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Buruarinak </t><t>burutsu izaten saiatuko dira, </t><t>hizmotelak </t><t>bizkor eta garbi mintzatuko. </t>


text:
<t>Zentzugabea </t><t>ez da jatortzat hartuko, </t><t>ezta makurra ere prestutzat. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Izan ere, </t><t>zentzugabeak zorakeria ahoan, </t><t>eta asmo txarrak besterik ez </t><t>barruan; </t><t>Jaunaz arduratu gabe bizi da </t><t>eta hari irainka mintzo; </t><t>gose dena hutsik bidaltzen du </t><t>eta egarri denari </t><t>ez dio edaten ematen. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Maltzurra, berriz, </t><t>azpijokoz ari da </t><t>eta zitalkeriaz baliatzen, </t><t>dohakabe eta behartsuen </t><t>eskubideak gezurrez deuseztatzeko. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Emakume arduragabeok, </t><t>ea, entzun nire esana! </t><t>Andre axolagabeok, </t><t>aditu nire mezua! <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Orain axolagabe bizi zarete, </t><t>baina urtebete igaro eta laster </t><t>dardara egingo duzue, </t><t>mahats-biltzea amaituko baita </t><t>eta ez da gehiago uztarik izango. </t>


text:
<t>Izan ikara, arduragabeok! </t><t>Egin dardara, axolagabeok! </t><t>Erantzi, kendu soineko horiek, </t><t>eta estali dolu-jantziz. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Jo bularra eta egin dolu: </t><t>landa zoragarri </t><t>eta mahasti emankorrak </t><t>amaitu dira eta; </t>


text:
<t>sasi eta laharrak haziko dira </t><t>nire herriaren lurraldean; </t><t>dolu egin, bai, </t><t>alaitasunez beterik zeuden </t><t>etxeengatik, </t><t>hiri festazaleagatik. <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Errege-jauregia utzi egingo dute, </t><t>hiri jendetsua hutsik geldituko da; </t><t>Ofel auzoa eta zaintzeko dorrea <f>[1]</f>, </t><t>betiko hondaturik, </t><t>basastoen etzaleku atsegin </t><t>eta artaldeen larre-toki bihurtuko. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Baina, azkenik, </t><t>Jaunak bere espiritua </t><t>isuriko digu goitik berriro. </t><t>Basamortua baratze bihurtuko da </t><t>eta baratzea baso. <f>ⓜ</f> </t>


text:
<t>Nire herriak bakea, </t><t>konfiantza eta lasaitasuna </t><t>izango ditu egoitza eta bizileku, </t>


text:
<t>Zorionekoak zuek! </t><t>Uraren ondoan ereingo duzue, </t><t>asto eta idiak larrean libre utziko. <f>ⓐ</f></t>


text:
<pb/><t>Ai zu, inork hondatu gabeko </t><t>hondatzaile hori <f>[1]</f>, </t><t>inork traizionatu gabeko </t><t>traidore hori! </t><t>Besteak hondatzeari </t><t>utziko diozunean, </t><t>zeu ere hondatuko zaituzte; </t><t>traizionatzeari utziko diozunean, </t><t>zeu ere traizionatuko zaituzte. <f>ⓑ</f> </t>


text:
<t>Erruki gutaz, Jauna, </t><t>zuregan baitugu itxaropen! </t><t>Izan gure indar egunero, </t><t>gure salbamen estualdian. <f>ⓒ</f> </t>


text:
<t>Orduan, mamorro-piloa bezala </t><t>pilatuko ditugu harrapakinak, </t><t>matxinsaltoek bezala </t><t>egingo diegu gainera jauzi. </t>


text:
<t>Guztiz handia da Jauna! </t><t>Goi-goian du bizilekua, </t><t>eta zuzenbidez eta justiziaz </t><t>betetzen du Sion. <f>ⓔ</f> </t>


text:
<t>Seguru biziko zara beti: </t><t>jakinduria eta adimena, </t><t>ondasun salbagarri; </t><t>Jaunarenganako begirunea, </t><t>zeure aberastasun. <f>ⓕ</f> <pb/> </t>


text:
<t>Horra jerusalemdarrak <f>[2]</f> </t><t>kalean garrasika, </t><t>bakearen mezulariek </t><t>negar dagite saminki. </t>


text:
<t>Bideak hutsik daude, </t><t>inor ez baitabil; </t><t>etsaiek hitzarmena hautsi dute, </t><t>lekukoak <f>[3]</f> mespretxatu dituzte; </t><t>ez da giza errespeturik. </t>


text:
<t>Dolutan, akiturik dago lurraldea, </t><t>lotsaz eta zimel Libanoko basoa, </t><t>Xaron lautada basamortu bihurtua, </t><t>Baxan eta Karmel mendiak <f>[4]</f> gorri. <f>ⓖ</f> </t>


text:
<t>Hau dio Jaunak: </t><t>«Orain ekingo diot, </t><t>orain altxatuko naiz, </t><t>orain agertuko handi. <f>ⓗ</f> </t>


text:
<t>Zuen barne-asmoak belar ihar dira; </t><t>hortik sorturiko </t><t>egintzak, berriz, lasto. </t><t>Suak bezala erreko ditu </t><t>nire arnasak <f>[5]</f>. <f>ⓘ</f> </t>


text:
<t>Herriak errauts bihurtuko dira, </t><t>moztu eta sutan erretzen diren </t><t>sasiak bezala. <f>ⓙ</f> </t>


text:
<t>Urruti nahiz hurbil bizi zaretenok, </t><t>jakin ezazue nik eginaren berri </t><t>eta nire ahalmena aitortu». <pb/> </t>


text:
<t>Ikara izango dute Sionen </t><t>bekatariek, </t><t>dardarak hartuko ditu sinesgabeak, </t><t>eta esango dute: </t><t>«Jaunaren epaia </t><t>itzalezineko labea da: </t><t>gutarik nork jasan lezake </t><t>haren su kiskalgarria?» <f>ⓚ</f> </t>


text:
<t>Zuzen jokatzen </t><t>eta egia esaten duenak, </t><t>bidegabekeriazko irabazirik </t><t>onartzen ez </t><t>eta eskupeko dirurik jasotzen ez duenak, </t><t>hilketa-proposamenei </t><t>jaramonik egiten ez </t><t>eta txarkeria begi onez </t><t>ikusten ez duenak. <f>ⓛ</f> </t>


text:
<t>Horrelakoa seguru biziko da </t><t>zoritxarraren gainetik; </t><t>harkaitz arteko gotorlekuan </t><t>izango du babes, </t><t>ogiz eta urez etengabe hornitua. </t>


text:
<t>Lehengo beldurrak gogora ekarriz, </t><t>honela esango duzu: </t><t>«Non da zerga-biltzailea? </t><t>Non kontrolatzen gintuena? <f>[6]</f>» <f>ⓝ</f> </t>


text:
<t>Ez duzu ikusiko gehiago </t><t>herri harroa, </t><t>hizkuntza iluna, </t><t>hizketa arrotz ulertezina </t><t>duen herria. <f>ⓐ</f> </t>


text:
<t>Begira Sioni, geure jaiak </t><t>ospatzen dituguneko hiriari. </t><t>Ikus Jerusalem, bizitoki lasaia, </t><t>egoitza finkoa, </t><t>inork ziririk aterako ez dion </t><t>eta sokarik etengo ez dion </t><t>oihal-etxolaren pareko. <f>ⓑ</f> </t>


